੧੬. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬. ‘‘ਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾਯ ਰੂਪਾਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾਤਿ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪਞ੍ਹਾਪੁਚ੍ਛਕੇ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ ਨ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਏਵਮਿਧ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਰੂਪਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾਨਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਅਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਸਾਪੇਕ੍ਖਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾ ਸਿਯੁਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮੋਧਾਨਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਚ. ਯੋ ਪਨ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਯਥਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰੇਸੁ ਸਾਪੇਕ੍ਖਾਨਿ, ਏਵਂ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਲਿਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਸਿਯੁਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾਭਾਵਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਨ ਪਨ ਸੋ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਤਿ ਚੇਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਂਯੇਵ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਤਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਸਹਯੋਗੇ ਹਿ ਇਦਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਯਦਿਪਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਲਿਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਕਲਲਾਦਿਕਾਲੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਂ ਨ ਫਰੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇਸਂ ਤਦਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਯੇ ਪਨ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਤਦਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਵ, ਤੇਸਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਫਰਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਬੀਜਭਾਵਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਤਦਨੁਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਕਲਲਾਦਿਅਵਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਤੋ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਪਕਤਿਵਿਭਾਗੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਕੁਸਲਜਾਤਿਯਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲਜਾਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇਕਵਚਨਂ. ਵਿਸੁਂ ਏਕਜਾਤਿ ਵਾ ਭੂਮਿ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ ਤਦੇਕਦੇਸਭਾਵਤੋ. ਹੇਤੁਆਦੀਸੁਪੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਹਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਰੂਪੇ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਪਨੇ ਅਤ੍ਥਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਸ ਨਯੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਤਥਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਤਥਾ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਪਠਮਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਹੇਤੁ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਕੁਸਲਹੇਤੁ ਚ ਵਿਸੁਂ ਏਕਜਾਤਿ ਭੂਮਿ ਵਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਾਪਿ ਵਿਸੁਂ ਨ ਠਪਿਤਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਹਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ.

ਸਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾ ਸਿਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਹ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ). ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵੋ ਯਦਿਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਤਥਾਪਿ ਤਂ ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦ…ਪੇ… ਨਿਵਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਏਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਪਵਤ੍ਤੇਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਞ੍ਚ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸ੍ਸ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦਯੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਰਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਛ ਵਾਰਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ਨ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਤੇਸੂਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਵਾਰੇਸੁ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਲਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਨ ਪਾਕਟਂ ਬਲਵਞ੍ਚ ਯਥਾ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਲਾਭਤੋ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਸ੍ਸ ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਬਲਵਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.