੧. ਨਸੁਤ੍ਤਸਾਧਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੯੭. ‘‘ਅਤੀਤਂ ਅਨਾਗਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਕਾਲਵਿਭਾਗਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਵੋਹਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂ ਤਂ ਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਸਕਿਚ੍ਚਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਾਗਤੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਅਤੀਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਦਿਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਾ, ਅਵਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਤਦੁਪਾਦਾਨਾ ਕਾਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ ਏਵ. ਨ ਹਿ ਅਤੀਤਾਦਿ ਅਨਾਗਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਨ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤਕਾਲਵਿਸੇਸਾ. ਤੀਸੁਪਿ ਹਿ ਕਾਲੇਸੁ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ, ਤਥਾ ਸੇਸਾ ਖਨ੍ਧਾ ਆਯਤਨਧਾਤੁਯੋ ਚ. ਏਵਮਵਟ੍ਠਿਤੇ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦੀ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨਿਯਤਂ ਵੋਹਾਰਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਸੁਪਿ ਆਰੋਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਅਦ੍ਧਸਙ੍ਕਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ ‘‘ਅਤੀਤਂ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਯਂ ਕਥਾ ਆਰਦ੍ਧਾ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਰੁਪ੍ਪਨਾਦਿਸਭਾਵੇ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਰਾਸਟ੍ਠਂ ਉਪਾਦਾਯ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਾਦੀਸੁ ਕਾਰਣਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯ ਆਯਤਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਧਾਤੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਅਦ੍ਧਤ੍ਤਯਸਾਧਾਰਣਾ, ਨ ਅਤੀਤਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਅਦ੍ਧਵਿਸੇਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਨ੍ਧਾਦਿਭਾਵਾਵਿਜਹਨਤੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਨੇਤੇ ਅਤੀਤਾਦਿਕੇ ਖਨ੍ਧਾਦਿਕੇ ਵਿਯ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਰਵਾਦੀ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
‘‘ਤਯੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਥਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਥਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਤਂ ਸਬ੍ਬਦਾ ਉਪਲਦ੍ਧਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਸਭਾਵਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਅਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਇਧ ਪਨ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਖਣਤ੍ਤਯਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਨ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਚ੍ਛਾ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ…ਪੇ… ਨ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਪਾਦਾਨਤੋ ਅਤੀਤਂ ਅਨਾਗਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਿਨਾਵੂਪਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਖਨ੍ਧਾਦਿਭਾਵਾਵਿਜਹਨਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਹੇਤੁਨਾ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਸਾਧਨਯੁਤ੍ਤਿ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਨਸੁਤ੍ਤਸਾਧਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.