੪. ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਂ
ਤਿਕਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩੮੪. ਨਯਗਮਨਨ੍ਤਿ ਨੀਯਤਿ, ਨੇਤਿ, ਨੀਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਯੋ, ਗਮ੍ਮਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਗਮਨਂ, ਨਯੋਵ, ਨਯਸ੍ਸ ਵਾ ਗਮਨਂ ਨਯਗਮਨਂ. ਗਤਿ ਏਵ ਵਾ ਗਮਨਂ. ਪਠਮੇਨ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਾਦਿਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹਾਦਿਏਕਕਾਦਿਸੁਦ੍ਧਿਕਸਚ੍ਛਿ ਕਟ੍ਠਾਦਿਮੂਲਮੂਲਾਦਿਕਾ ਪਞ੍ਚਪਕਰਣਿਕਾ ਨਯਗਤਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਅਨੁਲੋਮਾਦੀਤਿ ਪਨ ਪਚ੍ਚਨੀਯਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਪਕਾਰਾ ਏਕਮੂਲਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰਾ ਚ. ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛਿਤੇਸੂਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡੇ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਭੂਮਨ੍ਤਰਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਾਤਿਕਾਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤੇਸੁ.
ਪਞ੍ਹੁਦ੍ਧਾਰਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੨੫) ਕੁਸਲਪਦਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਕੁਸਲਾਦਿਕਾ, ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਕੁਸਲਾਕੁਸਲਨ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਾ ਏਕਾਤਿ ਕੁਸਲਾਦਿਕਾ ਸਤ੍ਤ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਤਥਾ ਅਕੁਸਲਾਦਿਕਾ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਦਿਕਾ, ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਦਿਕਾ, ਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਦਿਕਾ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਦਿਕਾ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਦਿਕਾਤਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਤਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮੇ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਤਥਾ ਸੇਸਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸੇਸਤਿਕੇਸੁ ਧਮ੍ਮਪਚ੍ਚਨੀਯਾਦੀਸੁ ਚ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਿਯਾ ਹੇਤੁਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟ੍ਠਾ. ੩.੧.੧) ‘‘ਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁ, ਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਹੇਤੁ, ਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁ ਚ ਨਹੇਤੁ ਚ. ਨਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਹੇਤੁ, ਨਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁ, ਨਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁ ਚ ਨਹੇਤੁ ਚ. ਹੇਤੁਞ੍ਚ ਨਹੇਤੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁ, ਹੇਤੁਞ੍ਚ ਨਹੇਤੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਹੇਤੁ, ਹੇਤੁਞ੍ਚ ਨਹੇਤੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁ ਚ ਨਹੇਤੁ ਚਾ’’ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦੁਕੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ ਏਕਮੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਨਵ ਨਵ ਪੁਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਵਸੁ ਨਵਸੁ ਪਞ੍ਹੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇ ਤਾਵ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ, ਕੁਸਲਂ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੫੩) ਕੁਸਲੇਨ ਕੁਸਲਂ, ਕੁਸਲੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਕੁਸਲੇਨ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਕੁਸਲੇਨ ਅਕੁਸਲਂ, ਅਕੁਸਲੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਕੁਸਲੇਨ ਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ਨਵਨ੍ਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਦ੍ਧਰਣਂ, ਤਥਾ ਸੇਸਪਚ੍ਚਯਵਾਰਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ. ਤੇਸੁਯੇਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਏਵ ਪਞ੍ਹੇਸੁ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ਯਥਾਵਿਭਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ‘‘ਹੇਤੁਯਾ ਨਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਣਨਾਠਪਨਂ. ਪਸਟੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਯਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਣ੍ਡਦ੍ਵਯੇ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧) ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣੇ ਮੁਤ੍ਤਪੁਪ੍ਫੇ ਵਿਯ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮੇ. ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਯਦਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਰੂਪਕਣ੍ਡੇਸੁ ਚਤੁਭੂਮਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਦੇਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਇਧ ਕਸ੍ਮਾ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਦਿਪਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਵਿਤ੍ਥਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਵਿਸੇਸਨਭਾਵਤੋਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਤੋ ਹਿ ਤਦਭਿਧੇਯ੍ਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ਜਾਤਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਹੀਤਿ ਭੂਮੀਨਂ ਵਿਸੇਸਨਲਕ੍ਖਣਯੋਗਮਾਹ. ਏਤ੍ਥ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਕੁਸਲਪਦੇਨ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ‘‘ਚਤੂਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਭੂਮੀਹਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਪਦਂ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਸਤਿਪਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਫਸ੍ਸਾਦਿਭੇਦੇ ਤਦਨਪੇਕ੍ਖਂ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਸਲਾਕਾਰਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਤ੍ਤਮੇਵ ਉਪਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਤਾਯ ਏਕਸਭਾਵਾਯੇਵਾਤਿ.
੧੩੮੫. ਯਥਾਯੋਗਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚਤੂਹਿ ਭੂਮੀਹਿ ਆਧਾਰਭੂਤਾਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਯਫਸ੍ਸਾਦਿਭੇਦਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਭਾਵੇਨ ਏਕਤ੍ਤਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਤੀਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਚੇਤਸਿਕਾ. ਤੇ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਧਾਰਭਾਵੇਨ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤਾ. ਯਥਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਆਧਾਰਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯਤਂ ਨ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਪ੍ਪਾਦਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਯਦਾਹ ‘‘ਅਵਯਵੇਨ ਸਮੁਦਾਯੋਪਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਨਗਤਿਕਸ੍ਸ ਇਧ ਚਿਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ‘‘ਦ੍ਵੇਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨੀ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ…ਪੇ… ਗਹਣਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ.
੧੪੨੦. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਾਨਂ. ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਭਵਨਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਪਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਾਭਾਵਮਾਹ. ਤਤੋ ਕਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵਿਪਾਕੋ ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਤਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਮਰਹਤਿ, ਨ ਮਹਗ੍ਗਤਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸ੍ਸਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਨਾਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਸਦਿਸਵਿਪਾਕਤਾਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਸੇਸਿਤਂ. ਵਣ੍ਣਲਕ੍ਖਣਾਦਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕਸਞ੍ਞਾਨੁਰੋਧੇਨੇਵ ਗਹਿਤੇ ਪਥਵਾਦਿਕੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਯ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਞ੍ਞਾਵਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਸਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਤਾਦਿਸੇਨੇਵਾਤਿ ਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਤਾਯ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਯ ਸਞ੍ਞਾਵਸਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਚ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸੇਨੇਵ. ਸੋਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮਾਨਭੂਮਿਕਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯਪਿ ਵਿਪਾਕੋ ਕਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਮਹਗ੍ਗਤਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਰਮ੍ਮਣੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਨਿਯਮਾਭਾਵਤੋ ਕਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਤਾਯ ਚ ਅਨੇਕਰੂਪਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਸਦਿਸਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਗਤਜਵਨਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਪਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਨੁਬਨ੍ਧਕਂ ਪਰਿਚਯਾਭਾਵਤੋ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਾਹਿ ਅਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨੇ ਮਹਗ੍ਗਤਪ੍ਪਮਾਣੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਰਿਚਯਾਭਾਵਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਵਿਪਾਕੋ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਪਨ ਜਾਯਮਾਨੋ ਪਰਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਦਿਭੂਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਨਿਚ੍ਛਿਨੋਤਿ. ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਿਤ੍ਤਵਿਪਾਕਾ ਏਵ ਇਧ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਕਣ੍ਡੇ.
ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤਿਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਾਸਨਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵੀਤਰਾਗਾਨਂ ਅਪਰਿਤ੍ਤੇਪਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਿਯਾ ਚੇਤਸੋ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਲੇਸਵਿਰਹੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਰਾਕਰਣਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਆਦਰਾਕਰਣਮਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਵਿਸੇਸਨਿਵਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੋ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਮੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਥਾ. ਕੋਸਜ੍ਜਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਦੋਸਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਆਦਰਾਕਰਣਂ ਨਿਰੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਾ ਏਵਾਤਿ ਆਦਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਨਿਰੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਭਾਵੇਨੇਵ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਆਦਰਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਨ ‘‘ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਸਰੀਰਤਾਯ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਤਾਯ ਚ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਦਾਨਾਦਿਪਵਤ੍ਤਿ ਨ ਅਨਾਦਰਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੧੪੨੧. ਅਤਿਪਗੁਣਾਨਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ. ਏਵਂ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨੇਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਾਰਣੁਸ੍ਸਾਹਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪਰਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਚ ਲੋਕਸਙ੍ਕੇਤਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਰੀਯਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਮ੍ਮਤਿ ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਤਬ੍ਬਿਸਯਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਮਾਸਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਾਦੋ ਹੇਵਤ੍ਥਿਕਵਾਦੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤੇ ਤਬ੍ਬਿਸਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਭਾਵਂ ਨਿਸੇਧੇਤਿ.
ਵਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਂ. ਦੁਤਿਯਾਦਿਮਗ੍ਗਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪੁਰੇਚਾਰਿਕਞ੍ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਿਯਤਾਯ ਚ ਪਠਮਮਗ੍ਗਪੁਰੇਚਾਰਿਕਞਾਣੇਨ ਸਮਾਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗੋਤ੍ਰਭੁਵੋਦਾਨੇ ਗੋਤ੍ਰਭੂਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕਨ੍ਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੇ, ਪਯੋਜਨੇ ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਂ ‘‘ਚੇਤਸੋ ਅਵੂਪਸਮੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤੀਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦੀਸੁ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤੀਤਸਤ੍ਤਦਿਵਸਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਯਾਵ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਟਿਸਨ੍ਧਿ, ਤਾਵ ਵਿਸਯੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਤੀਤਸਤ੍ਤਦਿਵਸੇਸੁਪਿ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.
ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮੇਹਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਸੀਘਗਮਨੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਰਿਕਮ੍ਮੇਹਿ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਟ੍ਠਾਨਪਾਪੁਣਨਤ੍ਥਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਸੀਘਗਮਨੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਕਰਜਕਾਯਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭਵਙ੍ਗੇ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਰੂਪਕਾਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਚ. ਤਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਮੇਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਨਾਯਂ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਵਾਤਿ? ਤੀਸੁ ਖਣੇਸੁ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੇਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤੇ. ਸਮੋਦਹਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤਿਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਸੀਘਗਮਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਅਤਿਦੂਰੇਪਿ ਵਿਸਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸਪਿ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵਾਪਾਦਨਂ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਕਾਯਪਰਿਣਾਮਨਂ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦਨ੍ਧਪਰਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵਸ੍ਸ ਆਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਕਾਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਲਹੁਸਞ੍ਞਞ੍ਚ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੩੯੭). ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੋ ਹਿ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯੋਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਕਾਯੇ ਸਮੋਦਹਿਤਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਤਕੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਗਮਨਕਰਣਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਰਜਕਾਯੇ ਆਰੋਪਿਤਂ ਤਦਨੁਗੁਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਵਿਯ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਨ੍ਧਗਮਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭਵਙ੍ਗੇ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਚ. ਤਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਮੇਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁਪਿ ਅਪਤਨ੍ਤੋ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚ ਸਚੇ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਪਥਵੀਕਸਿਣਵਸੇਨ ਆਕਾਸੇ ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਦਸਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਚੇ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਵਾਯੋਕਸਿਣਵਸੇਨ ਵਾਯੁਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤੂਲਪਿਚੁ ਵਿਯ ਵਾਯੁਨਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਪਿਚ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾਵ ਏਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ. ਸਤਿ ਹਿ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ ਏਵਂ ਕਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਵੇਸੋ ਇਸ੍ਸਾਸਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਰੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਕਾਸੇ ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਨਾਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣੇਨ ਪਕਤਿਪਥਵਿਯਂ ਵਿਯ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਪਦਸਾ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਾਯੁਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਸਮੁਟ੍ਠਿਤਵਾਯੋਧਾਤੁਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਨਰਾਮਣੀਯਕਾਦੀਨਿ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਆਪਾਥਗਤੇ ਸਦ੍ਦੇ ਚ ਸੁਣਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਨੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਗਮਨੇ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਕਾਯੇਨ ਪਦਸਾ ਵਾਯੁਨਾ ਚ ਗਮਨੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਫਾਰੇਨ ਗਮਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਾਯਵਸੇਨ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਰਿਣਾਮਨਭੂਤਂ ਰੂਪਕਾਯਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਉਭਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਧਿਟ੍ਠਾਨਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ. ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਲਹੁਸਞ੍ਞਾਭਾਵਤੋਤਿ ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਲਹੁਸਞ੍ਞਾਸਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਤਬ੍ਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਹਿ ‘‘ਸਨ੍ਤਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾਯੇਵ ਚ ਸਞ੍ਞਾ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਚੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇਹਿ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਲਹੁਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਹਿ ਸਮੋਕ੍ਕਨ੍ਤਾਹਿ ਰੂਪਕਾਯੋਪਿ ਤੂਲਪਿਚੁ ਵਿਯ ਸਲ੍ਲਹੁਕੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਾਤਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤੂਲਪਿਚੁਨਾ ਵਿਯ ਸਲ੍ਲਹੁਕੇਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਨ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਚ ਕਾਯੇਨ ਯਥਾਰੁਚਿ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ.
‘‘ਮੁਤ੍ਤੋ ਵਤਮ੍ਹਿ ਤਾਯ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ, ਸਾਧੁ ਵਤਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੭) ਪਵਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਮਾਰੋ ‘‘ਅਮੁਤ੍ਤਭਾਵਮਸ੍ਸ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ,
‘‘ਤਪੋਕਮ੍ਮਾ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਯਂ ਨ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਮਾਣਵਾ;
ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਮਞ੍ਞਸਿ ਸੁਦ੍ਧੋ, ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾ ਅਪਰਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੭) –
ਆਹਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਮਾਰਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਭਗਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤਜਾਨਨਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾ…ਪੇ… ਞਾਤੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾ…ਪੇ… ਞਾਤੇਸੂਤਿ ਇਦਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯੇ ਵਿਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਵਿਸਯਵਿਸਯੇਪਿ ਕਦਾਚਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਤਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਖਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਦੀਪਕੋ ਕੋਚਿ ਪਾਠੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਿਚ੍ਚੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਤਿ ਰੁਲ਼੍ਹਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਾਦੀਨਂ ਅਤੀਤਾਨਂ ਪਤਿ ਪਤਿ ਅਵੇਕ੍ਖਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਤੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਖਨ੍ਧੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਮਹਗ੍ਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੨.੫੮) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇ ਚ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾਧਮ੍ਮੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਧਮ੍ਮੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇਸੁ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਅਨਾਗਤਂਸਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੨੦.੨੯) ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਞਾਣੇਹਿ ਸਹ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਚੇ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਨ ਹਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਭਜਨਾਰਹਂ ਸਹ ਵਿਭਜਤੀਤਿ? ਨ, ਅਵਚਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਅਵਿਸਯੋ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਨ ਮਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਇਮੇਹਿ ਞਾਣੇਹਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣੇ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਾਧਾਰਣੇਨ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਾਦੀਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਜਾਨਨਮਾਹ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਕ੍ਖਨ੍ਧਜਾਨਨਂ. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਕਿਚ੍ਚਞ੍ਹਿ ਤਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਇਦਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੪੨੯. ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇ ਯਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡੇ ਬੋਧਿਤੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾਯੇਵ ਕੇਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾਯੇਵ ਪਨ ਕਦਾਚਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਏਕਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਯੋਪਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਰਤੋਪਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ’’ਤਿ, ‘‘ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਅਸਹਜਾਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਹੇਤੁਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ ਏਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਗਰੁਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇਪਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਭਾਵੇਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਰੁਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਏਵ. ਤਦਾ ਚ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਭਾਵੇਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਸਿਦ੍ਧੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ.
੧੪੩੪. ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਟਂ, ‘‘ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਾਠੋ ਬਹੂਸੁ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਵਿਭ. ਅ. ੨੨੭) ‘‘ਮਰਣਸਮਯੇ ਞਾਤਕਾ ‘ਅਯਂ, ਤਾਤ, ਤਵਤ੍ਥਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾ ਕਰੀਯਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਹੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣੂਪਸਂਹਰਣਂ ਤਤ੍ਥ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਂ ਚੁਦ੍ਦਸਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਟ੍ਠਿਤਿਕੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵੇ ਭਵਙ੍ਗਾਨਿ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਮਰਣਸ੍ਸਾਸਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਮਨ੍ਦੀਭੂਤਵੇਗਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚ ਜਵਨਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕਾਦਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਅਤੀਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਵਸਿਟ੍ਠਾਯੁਕੇ’’ਤਿ. ਇਤਰਤ੍ਥਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਚੁਤਿਯਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ‘‘ਇਤਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਦਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚੁਤਿਯਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਰੂਪਾ…ਪੇ… ਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਉਦਾਹਟਂ. ਛ ਭਵਙ੍ਗਾਨਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਵ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਅਤੀਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਵਸਿਟ੍ਠਾਯੁਕੇ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਕਾਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਸੁਖਲਹੁਸਞ੍ਞੋਕ੍ਕਮਨੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਰੂਪਸਙ੍ਘਾਤਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵਾਪਾਦਨਂ, ਨ ਭਾਵਿਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇਤਿ ਅਪਾਕਟਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਾਕਟਕਾਲੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੀਘਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਨ੍ਧਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕਦ੍ਵੇਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਗਹਿਤੇ ਏਕੋ ਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪਾਕਟਕਾਲਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਾਕਟਕਾਲਤੋ ਓਰਭਾਵੋ ਏਕੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਾਕਟਕਾਲਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਸੁਪਾਕਟਕਾਲੋ ਏਕੋਤਿ ਏਤੇ ਦ੍ਵੇ ਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਭੇਦਾਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਾਨਭਾਵਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਦਿਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਦੀਪਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਸਦਿਸਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਹਿ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਦਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਦਾਹ ‘‘ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ਅਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਂਹੀਰਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਆਕਡ੍ਢਨੀਯਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯੋ ਚਾਵੁਸੋ, ਮਨੋ ਯੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵਿਸਯਿਵਿਸਯਭੂਤਾ ਏਕਭਵਭੂਤਾ ਚ ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਸਤਿ ਪਨ ਵਿਭਾਗਕਰਣੇ ਖਣਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਉਭਯਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ. ਅਤੀਤਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਸਮਾਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤੇਪਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਨਂ ਅਯਂ ਪਾਲ਼ਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨੀਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕੋ ਚ ਏਵਂ ਅਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਇਧ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਅਞ੍ਞਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕੋ ਚ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਅਭੇਦਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ ਅਵਿਨਾਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕਪਾਲ਼ਿ, ਇਮਾਯ ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕਪਾਲ਼ਿਯਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋਯੇਵ ਅਭਿਨ੍ਨੋ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾ, ਜਵਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਅਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਨ ਸਿਯਾ ਅਦ੍ਧਾਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਜਵਨਵੀਥਿਯਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਅਨਾਗਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੀਣੀਤਿ ‘‘ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੯.੩੪) ਪਦਨ੍ਤਰਸਙ੍ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਾਨਪੇਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਾ ਤੀਣਿ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਾਸੇਵਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਸੇਵਨਲਾਭੇ ਸਤਿ ਯਥਾਧਮ੍ਮਸਾਸਨੇ ਅਵਚਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਵਚਨੇਨ ਤਤ੍ਥ ਇਤਰੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਟਿਸੇਧੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਏਤਸ੍ਸ ਵਾਦਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਅਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤੇਪਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਸਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾਦਸ੍ਸ. ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯਸ੍ਸ ਜੋਤਕਭਾਵੋ. ਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨਿਰੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤਾਵਚਨਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਾਲਵਿਸੇਸਂ ਆਮਸਤਿ, ਅਨਾਗਤਾਯੇਵ ਚ ਆਵਜ੍ਜਨਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਨਯਿਦਂ ਯੁਜ੍ਜਮਾਨਕਂ. ਅਥ ‘‘ਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਅਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦੋਸਾਪਜ੍ਜਨੇਨ, ਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵਾ. ਰਾਸਿਏਕਦੇਸਾਵਜ੍ਜਨਪਟਿਵੇਧੇਤਿ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨੇਵ ਪੁਰਿਮਵਾਦਿਪਕ੍ਖਮਾਹ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਵਜ੍ਜਨਜਾਨਨੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਪਕ੍ਖਂ. ਪੁਰਿਮਵਾਦਿਨੋ ਨਾਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਦਤ੍ਥਤਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਮਾਤਿਕਾਯਂ ਆਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਦਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਤਿਪਿ ਸਭਾਵਭੇਦੇ ਆਕਾਰਭੇਦਾਭਾਵਤੋ ਏਕਤ੍ਤਨਯਵਸੇਨ ਆਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਾਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਵਾਦੀਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਭਾਵਭੇਦੇ ਸਤਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦੋਸਾਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ ਏਵਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਦ੍ਧਾਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਵਾਦੇਸੁ ਯਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਿਕੇ ਚ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਾਨਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਜੋਤਨੋ ਪਾਠੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਞਾਣੇਸੂਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਸੁ. ਕਮ੍ਮਮੁਖੇਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਤਿਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣੇਨ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਇਚ੍ਚੇਵ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਵਿਭਾਗਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲੋਭਾਦਿਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਸੇਸੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਭਾਵੋ, ਅਲੋਭਾਦਿਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਸੇਸੇਨ ਚ ਸੁਚਰਿਤਭਾਵੋ ਲਕ੍ਖੀਯਤੀਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਂ ਲੋਭਾਦਯੋਪਿ ਵਿਭਾਵੇਤਿਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਚ੍ਚਰਿਤ…ਪੇ… ਭਾਵਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
੧੪੩੫. ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਮ੍ਮੁਪਾਦਾਨਤਾਯ ਸਿਯਾ ਕੋਚਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ, ਨ ਪਨ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇਵ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਭਾਵ…ਪੇ… ਅਹੋਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਵਸੇਨ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ? ਨ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਵਸੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾਤਿ. ਯਦਾਹ ‘‘ਅਸਭਾ…ਪੇ… ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਵਜ੍ਜਨਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਉਪਚਾਰਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਕਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਅਸ੍ਸਾਦਨਾਦਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਨ ਤਂ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੇਸਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਕਦੇਸਸਾਰੁਪ੍ਪੇਨ ਸਮਾਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਏਕਦੇਸਸ੍ਸੇਵ ਵਚਨਂ. ਲਿਸ੍ਸਤਿ ਸਿਲਿਸ੍ਸਤਿ ਏਕਦੇਸੇਨ ਅਲ੍ਲੀਯਤੀਤਿ ਹਿ ਲੇਸੋ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਕੁਸਲਮਹਾਕਿਰਿਯਾਵਜ੍ਜਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਭੇਦਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ. ਏਵਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੂਤਿ ਯੇਸਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਏਕਮੇਵ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਸਹੇਤੁਕਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕਮੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ. ਅਭਾਵਨਾਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਭਾਵਨਾਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਂਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਭਾਵਸ੍ਸ ਵਾ ਉਕ੍ਕਂਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਾਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਾਨੀਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇਨ ਸਮਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਅਭਾਵਨਾਸਾਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਅਸ੍ਸਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਾਵਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਨ, ਅਭਾਵੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਭਾਵੀਯਤੀਤਿ ਹਿ ਅਭਾਵਨਂ, ਨ ਨ ਭਾਵੇਤੀਤਿ.
ਗਹਣਵਿਸੇਸਨਿਮ੍ਮਿਤਾਨੀਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਦਿਪਿ ਭਾਵਨਾਞਾਣਨਿਮ੍ਮਿਤਾਕਾਰਮਤ੍ਤੇਸੁ ਸਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਵਿਸਯੇਸੁ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਪਨ ਕਸਿਣਾਦੀਨਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵੋਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸਿਣਾਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤਕਸਿਣਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਾਵਸ੍ਸ ਪਨ ਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਕਾਰੋ, ਨਾਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰੋਤਿ ਉਭਯਾਕਾਰਵਿਧੁਰੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਮੇਵ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਇਤਰੇ ਇਤਰਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ. ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਵਿਪਾਕਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਦਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਨੀਹਰਣਾਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਕੁਸਲਮੇਵ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਤ੍ਤੇਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਕਾਰੇਨ ਗਹਣੀਯਭਾਵਤੋ ਕਸਿਣਾਨਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵੋ ਵਿਯ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਇਧ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਮ੍ਮੁਪਾਦਾਨਤਾਯ ਅਹਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਖਨ੍ਧਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਦਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਵਣ੍ਣਨਾਨੀਤਿਂ ਆਹ. ਪਰੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਤਿ ਪਰੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਕਥਨੇ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇ. ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਆਹ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਤਿਕਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦੁਕਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪੭੩. ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨੇ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਏਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਾਨਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਰਹੇ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸਦਿਸੀ ਯੋਜਨਾ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਭਵਰਾਗਾਦੀਸੂਤਿ ਭਵਰਾਗਮੂਲਿਕਾਦੀਸੁ ਯੋਜਨਾਸੁ.
੧੫੧੧. ਦ੍ਵੇਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਿ. ਤੀਣੀਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸੁ ਏਕੇਕੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਿ. ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਾ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤਂ ਆਹ. ਅਥ ਵਾ ਨਿਪਾਤਸਦ੍ਦਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇਪਿ ਨਾਮਪਦਾਦੀਹਿ ਏਵ ਸਮੁਚ੍ਚਯਾਦਿਅਤ੍ਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਨਿਪਾਤਪਦੇਹਿ ਤੇਸਂ ਅਵਾਚਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਨਿਪਾਤਪਦਂ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਥਾ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯ ਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ ਹੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥ ਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਮਤ੍ਥਮਾਹ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਗੋਚ੍ਛਕੇ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਕਿਲੇਸਦ੍ਵਯਸਹਿਤਸ੍ਸੇਵ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦ੍ਵਿਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ, ਕਿਲੇਸਾਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਰੂਪੇਨ ਗਹਣਂ ਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ.
ਯਦਿ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸਪਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਏਕੋ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਸ੍ਸਪਿ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਇਤਰੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨੀਵਰਣਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਸ੍ਸ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਨੀਵਰਣੇਸੂਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੇਨ ਨੀਵਰਣਸਹਿਤਤਂ ਆਸਙ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪) ਅਵਿਜ੍ਜਾ ‘‘ਨੀਵਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਬਹੁਲਂ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚੇਵ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਯਥਾ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡੇ ਕੁਸਲਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਿ ਦੁਬ੍ਬਲਾਨਿਪਿ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਪਟ੍ਠਾ. ੩.੮.੧) ‘ਨੀਵਰਣਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨੀਵਰਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ. ਅਰੂਪੇ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਨੀਵਰਣਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨੀਵਰਣ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡੇ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡੇ ਪਨ ਝਾਨਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਿਯੇਵ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ‘ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨੀਵਰਣਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤੇ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨੀਵਰਣਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਂ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡਾਨੁਸਾਰੇਨ ਕਤਂ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਭੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂਯੇਵ ਤਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਵਾਦੋ ‘‘ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨੀਵਰਣਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤੇ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਵਚਨਂ ਞਾਪਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਂ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਨ ਤਿ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪਟ੍ਠਾਯੀਨਿਯੇਵ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਕਣ੍ਡੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਦ੍ਵੇਤੀਣਿਵਚਨਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਬ੍ਬਨੀਵਰਣਸਙ੍ਗਾਹਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਵਿਸਯਵਿਸੇਸਪ੍ਪਕਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਞਾਪਕਂ ਨ ਭਵਤੀਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹਿ ਨ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮੇਤਿ.
੧੫੭੭. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਲੋਭਾਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ. ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਕਥਂ ਦਸ੍ਸਿਤਾ? ਮਾਨੋ ਤਾਵ ਲੋਭਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਤਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਥਿਨਂ ਲੋਭਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਮਾਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਦੋਸਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਲੋਭਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਥਿਨਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਮਾਨਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਮਾਨਥਿਨਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਥਿਨਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਦੋਸਮੋਹਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਦੋਸਮੋਹਥਿਨਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਮੋਹਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਮੋਹਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਯਥਾ ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਏਵਂ ਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਨਿ ਚ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਥਂ? ਅਹਿਰਿਕਂ ਲੋਭਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਮਾਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਮਾਨਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਦੋਸਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਦੋਸਮੋਹਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਮੋਹਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ, ਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਹਿ ਚ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਲੋਭਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਦਿਟ੍ਠਿਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਮਾਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਮਾਨਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਲੋਭਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਦੋਸਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਦੋਸਮੋਹਥਿਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਮੋਹਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ, ਮੋਹਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਹਿਰਿਕੇਹਿ ਚ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਮਾਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਮੂਲਟੀਕਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀ-ਅਨੁਟੀਕਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.