੧. ਪਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੫੯੮-੬੦੨. ਪਤ੍ਤਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਕੇਤਬ੍ਬਭਣ੍ਡਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਣ੍ਣਸਦ੍ਦੋ ਸਣ੍ਠਾਨਜਾਤਿਰੂਪਾਯਤਨਕਾਰਣਪਮਾਣਗੁਣਪਸਂਸਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਪ੍ਪਰਾਜਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੪੨) ਹਿ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਹੀਨੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੦੨) ਜਾਤਿ. ‘‘ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੦੩) ਰੂਪਾਯਤਨਂ.
‘‘ਨ ਹਰਾਮਿ ਨ ਭਞ੍ਜਾਮਿ, ਆਰਾ ਸਿਙ੍ਘਾਮਿ ਵਾਰਿਜਂ;
ਅਥ ਕੇਨ ਨੁ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਗਨ੍ਧਤ੍ਥੇਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩੪; ਜਾ. ੧.੬.੧੧੬) –
ਆਦੀਸੁ ਕਾਰਣਂ. ‘‘ਤਯੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨) ਪਮਾਣਂ. ‘‘ਕਦਾ ਸਞ੍ਞੁਲ਼੍ਹਾ ਪਨ ਤੇ ਗਹਪਤਿ ਇਮੇ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੭੭) ਗੁਣੋ. ‘‘ਵਣ੍ਣਾਰਹਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩) ਪਸਂਸਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਯੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾਤਿ ਤੀਣਿ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਣਾਨੀ’’ਤਿ.
ਅਡ੍ਢਤੇਰਸਪਲਾ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਮਾਸਾਨਂ ਅਡ੍ਢਤੇਰਸਪਲਾਨਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮਗਧਨਾਲ਼ਿ ਨਾਮ ਛਪਸਤਾ ਨਾਲ਼ੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਪਸਤਾ’’ਤਿ ਅਪਰੇ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਮਤੇਨ ਤਿਪਸਤਾਯ ਨਾਲ਼ਿਯਾ ਦ੍ਵੇ ਨਾਲ਼ਿਯੋ ਏਕਾ ਮਗਧਨਾਲ਼ਿ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਚਤੁਪਸਤਾਯ ਨਾਲ਼ਿਯਾ ਦ੍ਵੇ ਨਾਲ਼ਿਯੋ ਏਕਾ ਮਗਧਨਾਲ਼ਿ. ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ ਪਨ ‘‘ਪਕਤਿਯਾ ਚਤੁਮੁਟ੍ਠਿਕਂ ਕੁਡੁਵਂ, ਚਤੁਕੁਡੁਵਂ ਨਾਲ਼ਿਕਂ, ਤਾਯ ਨਾਲ਼ਿਯਾ ਸੋਲ਼ਸ ਨਾਲ਼ਿਯੋ ਦੋਣਂ, ਤਂ ਪਨ ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਨਾਲ਼ਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਨਯੇਨ ‘‘ਮਗਧਨਾਲ਼ਿ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚ ਕੁਡੁਵਾਨਿ ਏਕਞ੍ਚ ਮੁਟ੍ਠਿਂ ਏਕਾਯ ਮੁਟ੍ਠਿਯਾ ਤਤਿਯਞ੍ਚ ਭਾਗਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰਸਙ੍ਖਤੋਤਿ ਜੀਰਕਾਦਿਸਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਖਤੋ. ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਮਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਓਦਨਚਤੁਤ੍ਥੋ ਭਾਗੋ’’ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਗਪ੍ਪਮਾਣਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਪਨ ਸੂਪਸ੍ਸੇਵ ਓਦਨਚਤੁਤ੍ਥਭਾਗਪ੍ਪਮਾਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਇਤਰਸ੍ਸਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਤਥਾ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਂ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਂ.
ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯਾ ਉਪਡ੍ਢਪ੍ਪਮਾਣੋ ਇਧ ਪਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਤ੍ਥੋਦਨਨ੍ਤਿ ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯਾ ਉਪਡ੍ਢਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਚ ‘‘ਪਤ੍ਥਦ੍ਵਯਂ ਮਗਧਨਾਲ਼ੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਤ੍ਥੋ ਚ ‘‘ਚਤੁਪਲੋ ਕੁਡੁਵੋ, ਚਤੁਕੁਡੁਵੋ ਪਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲੋਕਿਯਵੋਹਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਾਜਨਪਰਿਭੋਗੇਨਾਤਿ ਉਦਕਾਹਰਣਾਦਿਨਾ ਭਾਜਨਪਰਿਭੋਗੇਨ.
੬੦੭. ਧੋਤੇਤਿ ਪਰਿਭੋਗਾਵਸਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਧੋਤੇਯੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਤਤੋ ਪੁਰੇਤਰਂ ਪਰਿਭੋਗਕਾਲੇਯੇਵ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ.
੬੦੮. ਪਞ੍ਚਹਿ ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਦਿ ਪਨ ਏਕੇਨਪਿ ਪਾਕੇਨ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਹਤ੍ਥਾਨਾਗਤਸ੍ਸਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਦਿਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਦੂਰੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਞ੍ਚ ਲਭਤਿ, ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਨ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਾਤਿ ਪਤ੍ਤਕਾਰਕੇਨ ਪੇਸਿਤਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਨਾਣਤ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ਤਸ੍ਸ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਨ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਅਪੇਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਤਿ ਇਦਂ ਉਪਚਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਤਤੋ ਦੂਰੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਪਚਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਪਤ੍ਤਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ. ਪਤ੍ਤੇ ਵਾ ਛਿਦ੍ਦਂ ਹੋਤੀਤਿ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤੋਕਾਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਛਿਦ੍ਦਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਠਮਕਥਿਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਪਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.