ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦੧੪. ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਸਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਧਾਨਕਾਰਣਂ, ਤਤੋ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਚ. ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸੀਮਤੋਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤੋ, ਸੀਮਤੋ ਚ. ਪਞ੍ਚੇਵਾਤਿ ਏਵਕਾਰੇਨ ਕਮ੍ਮਦੋਸਾਨਂ ਏਤਂਪਰਮਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੩੦੧੫. ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਦੋਸਮਾਤਿਕਾਨੁਕ੍ਕਮੇ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਘਧਮ੍ਮਵਿਨਯਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਕਰਣੀਯਂ ਨਾਮ.

ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਟੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁ. ਵਿਨਯੋਤਿ ਚੋਦਨਾ ਚੇਵ ਸਾਰਣਾ ਚ. ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਨਾਮ ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਚੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਮ੍ਪਦਾ ਚ. ਯਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਏਵਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਯਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਸਮ੍ਮੁਖਾ ਕਰੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਲਕ੍ਖਣਤੋ ਏਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਥੁਵਿਪਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਵੇਕਲ੍ਲਂ ‘‘ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੩੦੧੬-੮. ਏਵਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਕਰਣੀਯੇ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਸਮ੍ਮੁਖਾਕਰਣੀਯਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਅਸਮ੍ਮੁਖਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤਂ ਪਕਾਸਨੀਯਕਮ੍ਮਞ੍ਚ. ਸੇਕ੍ਖਸਮ੍ਮੁਤਿ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸਮ੍ਮੁਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਵਨ੍ਦਿਯਕਮ੍ਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸੀਸੇਨ ‘‘ਅਵਨ੍ਦਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਡ੍ਢਕਾਸਿਯਾ ਗਣਿਕਾਯ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਦੂਤੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਦੂਤੂਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾਨ ਸੇਸਾਨਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾਕਰਣੀਯਾਨੀ’’ਤਿ ਸੋਭਨਗਮਨਾਦੀਹਿ ਸੁਗਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਬ੍ਰ੍ਵਿ ਕਥੇਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੩੦੧੯-੨੦. ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਞਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਪਜ੍ਜਨਨਯਾਤਿ ਵਿਨਯਵਿਪਜ੍ਜਨਕ੍ਕਮਾ. ਵਤ੍ਥੁਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ.

ਸਙ੍ਘਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਘਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ.

ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਯੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ਤਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ.

ਞਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮੇ ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਏਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮੇਪਿ ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਏਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ.

ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤੀਤਿ ਪਠਮਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਂ ਪਚ੍ਛਾ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤਿ. ਪਞ੍ਚਹੇਤੇਹੀਤਿ ਏਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ.

੩੦੨੧-੨. ਏਵਂ ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤੋ ਕਮ੍ਮਦੋਸਾ ਪਞ੍ਚ ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਤ੍ਥੁਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਅਪਰਾਮਸਨਂ ਹੋਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੫) – ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਪਠਮਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇ ਵਾ ‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ, ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਸੁ ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਤ੍ਥੁਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਨਾਮ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਨਾਮ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨ ਪਰਾਮਸਤਿ ਨਾਮ.

ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਞਤ੍ਤਿਮੇਵ ਠਪੇਤਿ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮੇ ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਞਤ੍ਤਿਮੇਵ ਠਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿ. ਯੋਪਿ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮੇ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਨ੍ਤੋ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਪਦਂ ਵਾ ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿਯੇਵ. ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮੇ ਪਨ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਿਮੇਵ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਾ ਪਦਂ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੋਪਿ ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੫) – ਯੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਕ੍ਖਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਂ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਯ੍ਵਾਯਂ –

‘‘ਸਿਥਿਲਂ ਧਨਿਤਞ੍ਚ ਦੀਘਰਸ੍ਸਂ;

ਗਰੁਕਂ ਲਹੁਕਞ੍ਚ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ;

ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ;

ਦਸਧਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਭੇਦੋ’’ਤਿ. (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੫) –

ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੋ.

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਿਥਿਲਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਸੁ ਵਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਤਤਿਯਂ. ਧਨਿਤਂ ਨਾਮ ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਦੀਘੇਨ ਕਾਲੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਆਕਾਰਾਦਿ. ਰਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਕਾਲੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਕਾਰਾਦਿ. ਗਰੁਕਨ੍ਤਿ ਦੀਘਮੇਵ, ਯਂ ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ, ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਂਯੋਗਪਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਲਹੁਕਨ੍ਤਿ ਰਸ੍ਸਮੇਵ, ਯਂ ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਥੇਰਸ੍ਸ, ਯਸ੍ਸ ਨ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਸਂਯੋਗਪਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਰਣਾਨਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਵਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਪਦੇਨ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਰਣਾਨਿ ਅਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਥ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਣਾਥੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਿਥਿਲਸ੍ਸ ਧਨਿਤਕਰਣਂ ਨਾਮ, ਤਥਾ ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਤ੍ਥਕਲ੍ਲਂ, ਏਸਾ ਞਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਞ੍ਚ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਭਕਾਰਘਕਾਰਾਨਂ ਬਕਾਰਗਕਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਨ੍ਤੇ ਸਂਗੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਧਨਿਤਸ੍ਸ ਸਿਥਿਲਕਰਣਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਪਨ ‘‘ਸੁਣਂਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਏਸਂ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਵਚਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਾ’’ਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਸਿਥਿਲੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਧਨਿਤਂ, ਧਨਿਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਿਥਿਲਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਕ੍ਖਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਂ ਵਦਤਿ, ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੁ ਦੀਘਟ੍ਠਾਨੇ ਦੀਘਮੇਵ, ਰਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਰਸ੍ਸਮੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਠਾਨੇ ਤਂ ਤਦੇਵ ਅਕ੍ਖਰਂ ਭਾਸਨ੍ਤੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮਾਗਤਂ ਪਵੇਣਿਂ ਅਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਦੀਘੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਰਸ੍ਸਂ, ਰਸ੍ਸੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਦੀਘਂ ਵਦਤਿ, ਤਥਾ ਗਰੁਕੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਲਹੁਕਂ, ਲਹੁਕੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਰੁਕਂ ਵਦਤਿ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਵਾ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ, ਵਵਤ੍ਥਿਤੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਵਦਤਿ, ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਛ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ.

ਯਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ‘‘ਦ-ਕਾਰੋ ਤ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤ-ਕਾਰੋ ਦ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਚ-ਕਾਰੋ ਜ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਜ-ਕਾਰੋ ਚ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਯ-ਕਾਰੋ ਕ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕ-ਕਾਰੋ ਯ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ-ਕਾਰਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਤ-ਕਾਰਾਦਿਵਚਨਂ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਨੇਵ ਦ-ਕਾਰੋ ਤ-ਕਾਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਨ ਕ-ਕਾਰੋ ਯ-ਕਾਰੋ. ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਦਸਵਿਧਾਯ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸੇ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿ ਨਾਮ.

ਅਸਮਯੇ ਸਾਵੇਤੀਤਿ ਸਾਵਨਾਯ ਅਕਾਲੇ ਅਨਵਕਾਸੇ ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂਯੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤੋ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਵਂ ਪਨ ਵਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤੋਪਿ ਚਾ’’ਤਿ.

੩੦੨੩. ਏਵਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸੀਮਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਕਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵਾਤਿ ਤਮੇਵ ਅਤਿਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਕਾਦਸਹਿ…ਪੇ… ਮਯਾ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮਦੋਸੋਯੇਵ ਕਮ੍ਮਦੋਸਤਾ. ਤਾਵ ਪਠਮਂ.

੩੦੨੪-੭. ਏਵਂ ਸੀਮਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਤਿਦੇਸਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਸਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਚਤੁਵਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਕਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸੇਸੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੇ ਕਮ੍ਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੯੭). ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਅਨਿਸ੍ਸਾਰਿਤਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਰਹਾ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਸਾਮਿਨੋ. ਨ ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਏਤਿ. ਅਨਾਗਤਾਤਿ ਪਰਿਸਾਯ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਨਾਗਤਾ. ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸੇਸੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਅਵਸੇਸਾ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਵਸੇਸਾ ਪਨ ਸਚੇਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਚੇ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਖਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ.

ਤਿਵਙ੍ਗਿਕੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਾਨਾਗਮਨਛਨ੍ਦਾਨਾਹਰਣਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਸਙ੍ਖਾਤਅਙ੍ਗਤ੍ਤਯਯੁਤ੍ਤੋ. ਦੋਸੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣੋ. ਪਰਿਸਾਯ ਵਸਾ ਸਿਯਾਤਿ ਪਰਿਸਵਸੇਨ ਹੋਤਿ.

ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਚਤੁਵਗ੍ਗਿਕੇ ਕਮ੍ਮੇ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕੋ ਦੋਸੋ ਪਰਿਸਾਯ ਵਸਾ ਸਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਏਤ੍ਥ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਤਤਿਯੇ ਚਤੁਵਗ੍ਗਿਕੇ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸੋਵ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਇਤਰੇ ਪਰਿਸਦੋਸਾਤਿ ਏਕਙ੍ਗਿਕੋ ਦੋਸੋ ਪਰਿਸਾਯ ਵਸਾ ਸਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦੁਵਙ੍ਗ ਯੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾਦੋਸਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਦੁਵਙ੍ਗ ਯੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾਦੋਸੋ ‘‘ਦੁਤਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤੋ ਤਤਿਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਮੇਵ ਨਯਂ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਾਦਿਸਙ੍ਘਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਤਿਦਿਸਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ…ਪੇ… ਤਿਵਿਧੇਸੁਪੀ’’ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਦਸਵਗ੍ਗਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਸਙ੍ਘਾਨਂ ਗਹਣਂ.

੩੦੨੮. ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਸਙ੍ਘੇਸੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਤਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਰਿਸਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਵਾਦੇਨ ‘‘ਦਸ ਦ੍ਵੇ ਸਿਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਧੀਯਤਿ. ਪਰਿਸਾਵਸਾ ਚਤੁਤ੍ਥਿਕਾ ਦੋਸਾ ਦਸ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਮ੍ਮਦੋਸੇਸੁ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ‘‘ਪਰਿਸਾਵਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਅਪਲੋਕਨਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਿਕਰਣੀਯੇਸੁ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪਕਤਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤੇਨ ਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤੇ ਪਕਤਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਪਕਤਤ੍ਤੇਨ ਕੇਨਚਿ, ਕੇਵਲੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਅਪਕਤਤ੍ਤਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾਭਾਵਾ, ਕਮ੍ਮਪਤ੍ਤੇਨ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਅਸ੍ਸਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਦੋਸੇਨ ਵਿਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ਪੋਰਾਣਕਵਿਨਯਧਰਤ੍ਥੇਰਾ ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਕਾਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਤੀਹਿ ਏਕਤੋ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਸਾਵਯਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਰਿਵਾਰਾਵਸਾਨੇ ਪਾਲ਼ਿਯਾ (ਪਰਿ. ੪੮੨ ਆਦਯੋ) ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੨ ਆਦਯੋ) ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਕਮ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.