ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੬੫੦. ਏਲ਼ਕਾ ਚ ਅਜਾ ਚ ਮਿਗਾ ਚਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਪਸੂਨਂ ਦ੍ਵਨ੍ਦੇ ਏਕਤ੍ਤਨਪੁਂਸਕਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਲ਼ਕਾਨਞ੍ਚ ਅਜਾਨਞ੍ਚ ਮਿਗਾਨਂ ਰੋਹਿਤੇਣਿਕੁਰੁਙ੍ਗਾਨਞ੍ਚ. ਪਸਦਾ ਚ ਮਿਗਮਾਤਾ ਚ ਪਸਦਮਿਗਮਾਤਾ, ‘‘ਪਸਦਮਿਗਮਾਤੁਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ‘‘ਪਸਦ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾਗਮੋ. ਪਸਦਮਿਗਮਾਤੁਯਾ ਚ ਚਮ੍ਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਮਿਗਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਹਿਤਾਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਂ ‘‘ਰੋਹਿਤੇਣੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੋਹਿਤਾਦਯੋ ਮਿਗਵਿਭਾਗਵਿਸੇਸਾ.

੨੬੫੧. ਏਤੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਮ੍ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਚ –

‘‘ਮਕ੍ਕਟੋ ਕਾਲ਼ਸੀਹੋ ਚ, ਸਰਭੋ ਕਦਲੀਮਿਗੋ;

ਯੇ ਚ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਚਮ੍ਮਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੯) –

ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਚਮ੍ਮਮਾਹ. ਮਕ੍ਕਟੋ ਨਾਮ ਸਾਖਮਿਗੋ. ਕਾਲ਼ਸੀਹੋ ਨਾਮ ਮਹਾਮੁਖਵਾਨਰਜਾਤਿਕੋ. ਵਾਲ਼ਮਿਗਾ ਨਾਮ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਯੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਤ੍ਥ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਤਿ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਅਚ੍ਛਤਰਚ੍ਛਾ, ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਏਤੇਯੇਵ, ਯੇਸਂ ਪਨ ਚਮ੍ਮਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗੋਮਹਿਂਸਸ੍ਸਮਿਲ਼ਾਰਾਦਯੋਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ‘ਵਾਲ਼ਮਿਗਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਥਵਿਕਾ ਚ ਉਪਾਹਨਾ ਚ ਥਵਿਕੋਪਾਹਨਂ. ਅਮਾਨੁਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਚਮ੍ਮਰਹਿਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਚਮ੍ਮਂ ਥਵਿਕੋਪਾਹਨੇ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਥਵਿਕਾਤਿ ਉਪਾਹਨਾਦਿਕੋਸਕਸ੍ਸ ਗਹਣਂ. ਯਥਾਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਚਮ੍ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਚਮ੍ਮੇਨ ਉਪਾਹਨਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਪਾਹਨਾਕੋਸਕਸਤ੍ਥਕਕੋਸਕਕੁਞ੍ਜਿਕਾਕੋਸਕੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੯).

੨੬੫੨. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਗੁਣਙ੍ਗੁਣੂਪਾਹਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਦੇਸੇ, ਨ ਗੁਣਙ੍ਗੁਣੂਪਾਹਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਦੇਸੇਤਿ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਗਜਙ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਨਿਗਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਵੁਤ੍ਤਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇ. ਗੁਣਙ੍ਗੁਣੂਪਾਹਨਾਤਿ ਚਤੁਪਟਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬਹੁਪਟਲਾ ਉਪਾਹਨਾ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਗੁਣਙ੍ਗੁਣੂਪਾਹਨਾਤਿ ਚਤੁਪਟਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪੫). ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇ ਗੁਣਙ੍ਗੁਣੂਪਾਹਨਾ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਨ੍ਤੋਆਰਾਮੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਕਰਣਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਗਿਲਾਨਾਨਮਿਤਰੇਸਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਚਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਆਰਾਮੇ, ਬਹਿ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ. ਰੋਗਿਨੋਤਿ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨੬੫੩. ਪੁਟਬਦ੍ਧਾ ਖਲ੍ਲਕਬਦ੍ਧਾਚਾਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਸੇਸੋ ਪਨੇਤਾਸਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਪੁਟਬਦ੍ਧਾਤਿ ਯੋਨਕਉਪਾਹਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਾ ਯਾਵਜਙ੍ਘਤੋ ਸਬ੍ਬਪਾਦਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ਖਲ੍ਲਕਬਦ੍ਧਾਤਿ ਪਣ੍ਹਿਪਿਧਾਨਤ੍ਥਂ ਤਲੇ ਖਲ੍ਲਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਪਾਲਿਗੁਣ੍ਠਿਮਾ ਚ ‘‘ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾ, ਯਾ ਉਪਰਿ ਪਾਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਨ ਜਙ੍ਘ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਾਵ. ਤੂਲਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਤੂਲਪਿਚੁਨਾ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਾ.

ਸਬ੍ਬਾਵ ਨੀਲਾ ਸਬ੍ਬਨੀਲਾ, ਸਾ ਆਦਿ ਯਾਸਂ ਤਾ ਸਬ੍ਬਨੀਲਾਦਯੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮਹਾਨਾਮਰਤ੍ਤਪਰਿਯਨ੍ਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਏਤਾਸਂ ਸਰੂਪਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨੀਲਿਕਾ ਉਮਾਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ, ਪੀਤਿਕਾ ਕਣਿਕਾਰਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਾ, ਲੋਹਿਤਿਕਾ ਜਯਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਾ, ਮਞ੍ਜਿਟ੍ਠਿਕਾ ਮਞ੍ਜਿਟ੍ਠਵਣ੍ਣਾ ਏਵ, ਕਣ੍ਹਾ ਅਦ੍ਦਾਰਿਟ੍ਠਕਵਣ੍ਣਾ, ਮਹਾਰਙ੍ਗਰਤ੍ਤਾ ਸਤਪਦਿਪਿਟ੍ਠਿਵਣ੍ਣਾ, ਮਹਾਨਾਮਰਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸਵਣ੍ਣਾ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ‘ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪੬). ਸਬ੍ਬਨੀਲਾਦਯੋਪਿ ਚਾਤਿ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨੀਲਾਦਿਵਦ੍ਧਿਕਾਨਂ ਗਹਣਂ.

੨੬੫੪. ਚਿਤ੍ਰਾਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ. ਮੇਣ੍ਡਵਿਸਾਣੂਪਮਵਦ੍ਧਿਕਾਤਿ ਮੇਣ੍ਡਾਨਂ ਵਿਸਾਣਸਦਿਸਵਦ੍ਧਿਕਾ, ਕਣ੍ਣਿਕਟ੍ਠਾਨੇ ਮੇਣ੍ਡਸਿਙ੍ਗਸਣ੍ਠਾਨੇ ਵਦ੍ਧੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਕਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਮੇਣ੍ਡਵਿਸਾਣੂਪਮਵਦ੍ਧਿਕਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਜਵਿਸਾਣੂਪਮਵਦ੍ਧਿਕਾਨਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣਂ. ਮੋਰਸ੍ਸ ਪਿਞ੍ਛੇਨ ਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਤਿ ਤਲੇਸੁ ਵਾ ਵਦ੍ਧੇਸੁ ਵਾ ਮੋਰਪਿਞ੍ਛੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਕਸਦਿਸੇਹਿ ਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾ. ਉਪਾਹਨਾ ਨ ਚ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨੬੫੫. ਮਜ੍ਜਾਰਾਤਿ ਬਿਲ਼ਾਰਾ. ਕਾਲ਼ਕਾ ਰੁਕ੍ਖਕਣ੍ਟਕਾ. ਊਲੂਕਾ ਪਕ੍ਖਿਬਿਲ਼ਾਲਾ. ਸੀਹਾਤਿ ਕੇਸਰਸੀਹਾਦਯੋ ਸੀਹਾ. ਉਦ੍ਦਾਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਦਜਾਤਿਕਾ. ਦੀਪੀ ਸਦ੍ਦਲਾ. ਅਜਿਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਿਕਸ੍ਸ. ਪਰਿਕ੍ਖਟਾਤਿ ਉਪਾਹਨਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚੀਵਰੇ ਅਨੁਵਾਤਂ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਚਮ੍ਮਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਕਤਾ.

੨੬੫੬. ਸਚੇ ਈਦਿਸਾ ਉਪਾਹਨਾ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਂ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਪੁਟਾਦਿਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਟਾਦਿਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਪਾਹਨਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਮਕਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਨੀਹਾਰੇਨੇਵ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਏਤਾਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਤਾਨਿ ਖਲ੍ਲਕਾਦੀਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਲ਼ਞ੍ਜਿਤੁਂ, ਵਲ਼ਞ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਸੁ ਪਨ ਸਤਿ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪੬).

ਵਣ੍ਣਭੇਦਂ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਏਕਦੇਸੇਨਾ’’ਤਿ ਸੇਸੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਾ ਏਕਦੇਸੇਨ ਵਾ ਵਣ੍ਣਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਨੀਲਾਦਯੋ ਉਪਾਹਨਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਥਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਯਥਾਹ ‘‘ਏਤਾਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਰਜਨਂ ਚੋਲ਼ਕੇਨ ਪੁਞ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਪਿ ਭਿਨ੍ਨੇ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਨੀਲਵਦ੍ਧਿਕਾਦਯੋਪਿ ਵਣ੍ਣਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ.

੨੬੫੭. ਤਤ੍ਥ ਠਾਨੇ ਪਸ੍ਸਾਵਪਾਦੁਕਾ, ਵਚ੍ਚਪਾਦੁਕਾ, ਆਚਮਨਪਾਦੁਕਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਾਦੁਕਾਯੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਾਦੁਕਾ ਤਾਲਪਤ੍ਤਿਕਾਦਿਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਙ੍ਕਮਨੀਯਾ ਪਾਦੁਕਾ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨੬੫੮. ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਪਮਾਣਂ ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਸਞ੍ਞਿਤਂ ਆਸਨ੍ਦਿਞ੍ਚੇਵ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਞ੍ਚ ਸੇਵਮਾਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਸਨ੍ਦੀ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾਵ. ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋਤਿ ਪਾਦੇਸੁ ਆਹਰਿਮਾਨਿ ਵਾਲ਼ਰੂਪਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤੋ, ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦਾਰੁਮ੍ਹਿ ਕਟ੍ਠਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾਨਿ ਅਸਂਹਾਰਿਮਾਨਿ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਾਨੇਵ ਵਾਲ਼ਰੂਪਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇਸੁ ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ‘‘ਆਹਰਿਮੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਦੀਪਿਤਂ. ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਰੂਪਕਤੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ’’ਤਿ ਹਿ ਸਾਰਸਮਾਸੇ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੬੫੯. ਗੋਨਕਨ੍ਤਿ ਦੀਘਲੋਮਕਮਹਾਕੋਜਵਂ. ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਾਧਿਕਾਨਿ ਕਿਰ ਤਸ੍ਸ ਲੋਮਾਨਿ, ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ‘‘ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਤੋ ਊਨਕਪ੍ਪਮਾਣਲੋਮੋ ਕੋਜਵੋ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੁਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥੀਨਂ ਠਤ੍ਵਾ ਨਚ੍ਚਨਯੋਗ੍ਗਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਿਤ੍ਤਿਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਦਿਕਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣਂ. ਪਟਿਕਨ੍ਤਿ ਉਣ੍ਣਾਮਯਂ ਸੇਤਤ੍ਥਰਣਂ. ਪਟਲਿਕਨ੍ਤਿ ਘਨਪੁਪ੍ਫਕਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਂ ਲੋਹਿਤਤ੍ਥਰਣਂ, ਯੋ ‘‘ਆਮਲਕਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਏਕਨ੍ਤਲੋਮਿਨ੍ਤਿ ਉਭਤੋ ਉਗ੍ਗਤਲੋਮਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣਂ. ਵਿਕਤਿਨ੍ਤਿ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਰੂਪਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣਂ. ‘‘ਏਕਨ੍ਤਲੋਮੀਤਿ ਏਕਤੋਦਸਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਦੀਘਨਿਕਾ. ਤੂਲਿਕਨ੍ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਤੂਲਲਤਾਤੂਲਪੋਟਕਿਤੂਲਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤੂਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਪੁਣ੍ਣਂ ਪਕਤਿਤੂਲਿਕਂ. ਉਦ੍ਦਲੋਮਿਕਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ ਉਗ੍ਗਤਲੋਮਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣਂ. ‘‘ਉਦ੍ਦਲੋਮੀਤਿ ਉਭਤੋਦਸਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣਂ. ਏਕਨ੍ਤਲੋਮੀਤਿ ਏਕਤੋਦਸਂ ਉਣ੍ਣਾਮਯਤ੍ਥਰਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫) ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਰਸਮਾਸੇ ਪਨ ‘‘ਉਦ੍ਦਲੋਮੀਤਿ ਏਕਤੋ ਉਗ੍ਗਤਪੁਪ੍ਫਂ. ਏਕਨ੍ਤਲੋਮੀਤਿ ਉਭਤੋ ਉਗ੍ਗਤਪੁਪ੍ਫ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੬੬੦. ਕਟ੍ਟਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਂ ਕੋਸੇਯ੍ਯਕਟ੍ਟਿਸ੍ਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ. ‘‘ਕੋਸੇਯ੍ਯਕਟ੍ਟਿਸ੍ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਕੋਸੇਯ੍ਯਕਸਟਮਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੫) ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਨ੍ਤਿਤਕੋਸੇਯ੍ਯਪੁਟਮਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਂ ਕੋਸਿਯਸੁਤ੍ਤਮਯਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ. ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਨਰਹਿਤਂ ਸੁਦ੍ਧਕੋਸੇਯ੍ਯਂ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਗੋਨਕਾਦੀਨਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਨਿ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਨਰਹਿਤਾਪਿ ਤੂਲਿਕਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਨਿ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਯਾਨਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਵਸੇਨ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਮਞ੍ਚਾਦੀਸੁ ਚ ਉਪਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗਰੁਕੇ ਠਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਦੇਸਨਾਯਂ ਪਨ ਗਹਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨੇਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕਂ…ਪੇ… ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫) ਅਪਰੇ.

ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਪਿਟ੍ਠੇ ਅਤ੍ਥਰਿਤਂ ਅਤ੍ਥਰਣਂ ਹਤ੍ਥਤ੍ਥਰਣਂ ਨਾਮ. ਅਸ੍ਸਰਥਤ੍ਥਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਦਲਿਮਿਗਪਵਰ-ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਕਮ੍ਪਿ ਚਾਤਿ ਕਦਲਿਮਿਗਚਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਕਤਂ ਪਵਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਕਿਰ ਸੇਤਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਕਦਲਿਮਿਗਚਮ੍ਮਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਜਿਨਪ੍ਪਵੇਣੀ ਗਹਿਤਾ. ਅਜਿਨਪ੍ਪਵੇਣੀ ਨਾਮ ਅਜਿਨਚਮ੍ਮੇਹਿ ਮਞ੍ਚਪਮਾਣੇਨ ਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਕਤਾ ਪਵੇਣੀ. ਤਾਨਿ ਕਿਰ ਚਮ੍ਮਾਨਿ ਸੁਖੁਮਤਰਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਪਟ੍ਟਤਿਪਟ੍ਟਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜਿਨਪ੍ਪਵੇਣੀ’’ਤਿ.

੨੬੬੧. ਰਤ੍ਤਵਿਤਾਨਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਕੁਸੁਮ੍ਭਾਦਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਵਿਤਾਨਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਪ੍ਪਿਯਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੇਹਿ ਅਤ੍ਥਤਂ ਸਯਨਾਸਨਞ੍ਚ. ਕਸਾਵਰਤ੍ਤਵਿਤਾਨਸ੍ਸ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਪ੍ਪਿਯਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੇਨ ਅਤ੍ਥਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ’’ਤਿਆਦਿ.

ਦ੍ਵਿਧਾ ਰਤ੍ਤੂਪਧਾਨਕਨ੍ਤਿ ਸੀਸਪਸ੍ਸੇ, ਪਾਦਪਸ੍ਸੇ ਚਾਤਿ ਉਭਤੋਪਸ੍ਸੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਰਤ੍ਤਬਿਬ੍ਬੋਹਨਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸਯਨਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਂ ਪਨ ਏਕਮੇਵ ਉਪਧਾਨਂ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਰਤ੍ਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਦੁਮਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਵਾ, ਸਚੇ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਂ, ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੪) ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਏਤੇਨੇਵ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯਰਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਦ੍ਵੇ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਾਨਿ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਰਤ੍ਤਵਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਲੋਹਿਤਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਞ੍ਚੇ ਤਿਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਲਭਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫) ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਨਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਸੀਸੂਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਾਦੂਪਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਯਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਾਨਿ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੯੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਿਲਾਨੋਯੇਵ ਮਞ੍ਚੇ ਤਿਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਲਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੬੬੨. ਉਦ੍ਧਂ ਸੇਤਵਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੇ ਸਤਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੇ.

੨੬੬੩. ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਸਨ੍ਦਾਦਿਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਨਾਕਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਗੋਨਕਾਦਿ ਦ੍ਵਿਧਾਰਤ੍ਤੂਪਧਾਨਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ. ਗਿਹਿਸਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਗਿਹੀਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਤੇਹਿਯੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਤੇਸਂ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਲਭਤੇਤਿ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਲਭਤਿ.

੨੬੬੪. ਤਂ ਕਤ੍ਥ ਲਭਤੀਤਿ ਪਦੇਸਨਿਯਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਸਨੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਾਸਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਯਦਿ ਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਸਙ੍ਘਿਕਮ੍ਪਿ ਗੋਨਕਾਦਿਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਨਾਣਤ੍ਤਾ ਆਰਾਮਿਕਾਦਯੋ ਸਯਮੇਵ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਨੀਹਰਨ੍ਤਿ ਚ, ਏਤਂ ਗਿਹਿਵਿਕਤਨੀਹਾਰਂ ਨਾਮ. ਇਮਿਨਾ ਗਿਹਿਵਿਕਤਨੀਹਾਰੇਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੦; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ਪਕਿਣ੍ਣਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ੫੬ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਵਾਤਿ ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵੇਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਭੋਜਨਸਾਲਾਯਂ ਵਾ. ਅਪਿਸਦ੍ਦੇਨ ਗਿਹੀਨਂ ਗੇਹੇਪਿ ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਗੋਨਕਾਦਿਮ੍ਹਿ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਧਮ੍ਮਾਸਨਾਦਿਪਦੇਸਨਿਯਮਨੇਨ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਿਹਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਕੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਤੇ’’ਤਿ ਸੇਸੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਵਾ ਗਿਹਿਸਨ੍ਤਕੇ ਵਾ ਗੋਨਕਾਦਿਮ੍ਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਅਨਾਣਤ੍ਤੇਹਿ ਗਿਹੀਹਿ ਏਵ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣੇ ਕਤੇ. ਸਯਿਤੁਨ੍ਤਿ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ. ‘‘ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਕੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਿਹੀਹਿ ਏਵ ਮਞ੍ਚਾਦੀਸੁ ਸਯਨਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਥਤੇ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਯਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.