ਏਕੁਤ੍ਤਰਿਕਨਯਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਕਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੧. ਏਕੁਤ੍ਤਰਿਕਨਯੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਕਿਂ ਪਰਮਤ੍ਥਸਭਾਵਾ, ਉਦਾਹੁ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸਭਾਵਾਤਿ? ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸਭਾਵਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਪਰਿਵਾਰੇ ‘‘ਵਤ੍ਥੁ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਗੋਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਨਾਮਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁ ਚ ਗੋਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਨਾਮਞ੍ਚ ਗੋਤ੍ਤਞ੍ਚ ‘‘ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਨ ਜੀਰਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੬) ਵਚਨਤੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਭੂਤਾ ਏਕਚ੍ਚਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੨੨), ਤਂ ‘‘ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੨੦) ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਵਿਵਾਦੋ ਨਾਮ ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਿਸੇਸੋ. ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਨੋ, ਸੋ ‘‘ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੋਹਾਰਲਦ੍ਧੋ, ਤਥਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਮ੍ਪੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਹਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ). ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਮਥੇਹਿ ਅਧਿਕਰਣੀਯਤਾ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਮਥਾ ਕੁਸਲਾਦਿਂ ਅਕੁਸਲਾਦਿਂ ਵਾ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਸਮਥਵਸੇਨ ਵਾ ਕੁਸਲਾਦਿ ਸਮ੍ਮਤਿ. ਨ ਚ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਸ੍ਸ, ਅਨੁਵਾਦਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਸਲਾਦਿਸਮਥੇਹਿ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਕਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਨ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਕਰਣਾਨਂ, ਸਮਥਾਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵੋ ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ, ਤੇਨੇਵ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇ ਵਿਯ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣੇ ਤਿਕਂ ਨ ਪੂਰਿਤਂ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਕੁਸਲਾਵ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦਾਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚੋਦਯਮਾਨੋ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਅਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦੇਯ੍ਯ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੫੩੮) ਨ ਕੁਸਲਸਦ੍ਦੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ, ‘‘ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਰਿ. ੪੯੮) ਨ ਅਕੁਸਲਾ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦਾਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਚੋਦਯਮਾਨੋ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਅਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦੇਯ੍ਯ, ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਦਕੁਸਲਤੋ ਸਤ੍ਤ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੂਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਤੋ ਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਚੀਵਰਕਾ, ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਚ. ਅਨਨ੍ਤਰਿਕਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਨਿਯਤਾ ਚ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਗਰੁਕਲਹੁਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾਪਣ੍ਣਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕੁਟਿਕਾਰਮਹਲ੍ਲਕਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਲੋਕਵਜ੍ਜਸਾਵਜ੍ਜਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਤੋ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋ ਓਮਸਵਾਦਾਦਿਤੋ ਗਰੁਕਾਦਿ ਨ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਵਾ ਅਯਂ ਲਹੁਕਾਦੀਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਮਤਂ, ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਚਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਚੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੋ ਸਿਯਾ, ਵਤ੍ਥੁ ਚ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੋ ਸਿਯਾ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਵਸੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਅਸਾਧਾਰਣਨਾਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਗੋਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.

‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਕਿਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਨ੍ਤਿ? ਲੋਭੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ, ਦੋਸੋ, ਮੋਹੋ, ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ’’ਤਿ ‘‘ਕਤਿ ਹੇਤੂਤਿ? ਛ ਹੇਤੂ ਤਯੋ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਵ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਵਸੇਨ ਤਥਾ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਭਾਵਤੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਵ ਅਕੁਸਲਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ, ਰੂਪਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੨੨) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਕੁਸਲੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵਾਵਟਂ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਬ੍ਯਾਕਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਕੇ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਛ ਹੇਤੁਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ, ਤਥਾਪਿ ਵਿਪਾਕਹੇਤੁਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁ, ਤੇ ਹਿ ਕੁਸਲਸਭਾਵਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ, ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਞ੍ਚਾਪਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਇਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਆਦਿਤੋ ਛਾਦਨਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਨਿਯਤਸਾਵਜ੍ਜਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵੋਪਿ ਚਸ੍ਸਾ ਵੇਵਚਨਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਾਯ, ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਾਯ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਿਯਾ ਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਿਯਾ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਵਿਯ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਂ ਅਨੇਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਞ੍ਚ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਏਕਨ੍ਤਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਭੂਤਾਰੋਚਨਂ ਅਨੇਕਨ੍ਤਾਬ੍ਯਾਕਤਞ੍ਚ ਸੇਸਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ ਸਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਪਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ, ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਚ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਥਵਿਖਣਨਾਦਿਕੇ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣੇ ਅਪਕਤਞ੍ਞੁਨੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤਕਰਣਾਦਿਕਾਲੇ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਖਣਨਾਦਿਪਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਯਿਦਂ ਅਙ੍ਗਪ੍ਪਹੋਨਕਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਸਿਯਾ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਯਂ ਤਾਵ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਤਂ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਕੁਸਲਮੇਵ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਂ ਪਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਤਂ ਯਸ੍ਮਾ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ‘‘ਇਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਮੀ’’ਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਕੁਸਲਂ ਹੋਤਿ, ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤੋ ਰੂਪਵਿਪਾਕਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਹੋਤਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਇਮਂ ਵਿਕਪ੍ਪਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਵਿਨਯੇ ਅਪਕਤਞ੍ਞੂ ‘‘ਯਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸੇਵਂਵਾਦਿਨੋ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਨਂ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਦਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਕਾਲੇ ਤਾਸਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਂ? ਨ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਙ੍ਗਂ. ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਸਭਾਵੋ ਪਕਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਤਰਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਦਾ ਅਙ੍ਗਸਭਾਵੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਕਾਯਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਚਲਿਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ, ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਚਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਲਿਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਕਾਯਵਾਚਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਮੇਵ ਅਙ੍ਗਸਭਾਵੋ, ਤਞ੍ਚ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਕਾਯੋ, ਵਾਚਾ ਚ ਤਦਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਕਾਯਵਾਚਾਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਭਾਵੋ, ਤਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਕਾਲੇ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਵਿਯ. ਤਦਾ ਹਿ ਕਾਯਵਾਚਾਯੋ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾਦਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਧਮ੍ਮਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਿ ਮੂਲਾਨੀਤਿ ਛ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਮੂਲਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਕਾਯਵਾਚਾਯੋ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਙ੍ਗਮੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਚਨਂ ਵਿਯ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਾਨਂ ਅਪਰਪਯੋਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਨ ਵਿਜਹਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਤਬ੍ਭਾਵੇਪਿ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਕਤਿ ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ? ਸਤ੍ਤ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਕਤਿ ਭੂਮਿਯੋਤਿ? ਸਤ੍ਤ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਭੂਮਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਤਬ੍ਭਾਵੇਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਕੁਸਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਕਾਲੇ ਭੂਤਾਰੋਚਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਅਵਿਸੇਸਤੋ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਾ, ਅਨੇਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਾ ਪਨ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜਚਿਤ੍ਤਾਗਾਰਸਙ੍ਘਾਨਿਇਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਗਨ੍ਧਵਣ੍ਣਕਵਾਸਿਤਪਿਞ੍ਞਾਕਪ੍ਪਭੇਦਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਆਦੀਨਂ ਉਮ੍ਮਦ੍ਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਪ੍ਪਭੇਦਾ ਚਾਤਿ ਦਸਪ੍ਪਭੇਦਾ ਸਕਨਾਮੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਸਚਿਤ੍ਤਕਕਾਲੇ ਏਵ ਅਕੁਸਲਾ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਅਚਿਤ੍ਤਕਕਾਲੇ ਵਿਨਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਦਿਸੀਸੇਨ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਰੂਪਅਬ੍ਯਾਕਤਮੇਵ.

ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਪ੍ਪਕਾਸੇ ਠਾਨੇ ਕਟਿਸੁਤ੍ਤਕਸਞ੍ਞਾਯ ਸਙ੍ਘਾਣਿਂ, ਮਤ੍ਤਿਕਾਸਞ੍ਞਾਯ ਗਨ੍ਧਵਣ੍ਣਕਾਦਿਂ ਵਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਣਿਯਾ ਅਸਙ੍ਘਾਣਿਸਞ੍ਞਾਯ ਧਾਰੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਠਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੁਰਾਪਾਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਪਿ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਾਵ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਮਜ੍ਜੇ ਅਮਜ੍ਜਸਞ੍ਞੀ ਪਿਵਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੩੨੮) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਨਾ ਅਕੁਸਲੇਨ ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਪਾਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨੇਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲੇਸੁ ਵਿਯ ਲੋਕਵਜ੍ਜੇਸੁ ਇਧ ‘‘ਸੁਰਾਪਾਨੇਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੂਪਸਂਪਾਕਾਦਿ ਪਨ ਅਮਜ੍ਜਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਦਕਦਨ੍ਤਪੋਣੇ ਵਿਯ. ਭੂਤਾਰੋਚਨਾਪਤ੍ਤਿ ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਮੇਵ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਕਾਲੇ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਦਿ ਰੂਪਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਮੇਵ, ਤਤ੍ਥ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਅਨਙ੍ਗਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਕੁਸਲੇ ਕਥਾਵ ਨਤ੍ਥਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਅਕੁਸਲਂ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਂ ਵਾ ਸਵਿਪਾਕਂ ਵਾਤਿ ਤਿਧਾ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਞ੍ਚ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਞ੍ਚ ਸਚਿਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਭੂਤਾਰੋਚਨਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਸੇਸਂ ਸਹ ਸੁਰਾਪਾਨੇਨ ਅਨੇਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਅਨੇਕਨ੍ਤਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਤਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਚਿਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਤਂ ਮੇਥੁਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਸੇਖਿਯਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ ‘‘ਅਨਾਦਰਿਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਏਕਨ੍ਤਾਚਿਤ੍ਤਕਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ, ਨ ਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ. ਤਦਭਾਵਤੋ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਂ ਸੁਰਾਪਾਨਂ, ਏਕਨ੍ਤਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ, ਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਪਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ. ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਇਤਰੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਾਵੇਨ ਸੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕਂ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਚ ਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ, ਅਪਕਤਞ੍ਞੁਨੋ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਨ੍ਤਾਚਿਤ੍ਤਕਞ੍ਚ ਸਚਿਤ੍ਤਕਞ੍ਚ ‘‘ਅਚਿਤ੍ਤਕ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਮੂਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਾਯਪਟਿਕਸ੍ਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਅਗ੍ਘਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਾਸੁ ਸਬ੍ਬਚਿਰਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਵਸੇਨ ਅਗ੍ਘਸਮੋਧਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਪੁਨਪਿ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਉਸ੍ਸਾਹੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ‘‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਭੂਤਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਏਵਂ ਦੇਸਿਤੇ ਪਨ ਯਾ ਕਾਚਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਅਪਰੇ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸਵਸ੍ਸ ਅਸਚ੍ਚਾਪਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਧਮ੍ਮਿਕਪਟਿਸ੍ਸਵੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਿਬ੍ਭਮਥਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਨ ਵਿਬ੍ਭਮਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਆਵਿਕਰੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਕਾਲੇਨ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਨੋ ਅਕਾਲੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਦਸਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਭਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਭਬ੍ਬਾ.

ਦੁਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੨. ਨਿਦਹਨੇ ਆਤਪੇ. ‘‘ਏਕਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸੇਯ੍ਯ (ਪਾਰਾ. ੪੭੨). ਛਾਰਤ੍ਤਪਰਮਂ ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੬੫੩) ਵੁਤ੍ਤਾਪਤ੍ਤਿਕੋ ਗਣਪੂਰਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ ਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕਤ੍ਤਾ. ਕਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਚੇਵ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਮੇਵ, ਤੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਤੇ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦਤੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ. ‘‘ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਭੇਦੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰੇਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਨਯੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਵਿਨਯਸਿਦ੍ਧਾ, ਰੋਮਜਨਪਦੇ ਜਾਤਂ ਰੋਮਕਂ, ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਲੋਣਤ੍ਤਾ ਦੁਕੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ.

ਤਿਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੩. ਵੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਨ ਸਮੁਦਾਚਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਚੀਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਯਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਯੇਨ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਘਾਤੇਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਓਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ. ਵਦਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਬਾਲਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਦੁਕੇ ਆਗਤਂ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਆਪਤ੍ਤਿਬਾਹੁਲ੍ਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਇਮਸ੍ਮਾ ਵਿਹਾਰਾ ਪਰਂ ਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਾਹਿ, ਵਿਨਯਧਰਾਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਕਭੋਜਨਂ ਨਾਮ ਸਚੇ ਤਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਗਣਭੋਜਨੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਿਕਂ. ‘‘ਪਸੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਇਦਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਭਨ੍ਤੇ ਦੇਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਨਵਕਮ੍ਮਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਵਿਨਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਪਨ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਞਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਪੁਰਿਮੋ ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਪਰਿਭੋਗਪਚ੍ਚਯਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਵਤ੍ਥਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਸਬ੍ਬਕਪ੍ਪਿਯਤਾਯਾਤਿ ਵਤ੍ਥਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇਚਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਤ੍ਥਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਸਬ੍ਬਕਪ੍ਪਿਯਤਾ ਤਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨਾ’’ਤਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਤ੍ਥਮੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਵਤ੍ਥਪਟਿਚ੍ਛਾਦੀ’’ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਾਯਾ’’ਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਲਿਖਿਤਂ, ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਚਤੁਕ੍ਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੪. ਚਤੂਹਾਕਾਰੇਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਞ੍ਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਾਦਯੋਤਿ ਆਪਨ੍ਨਂ, ਤਤੋ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਛ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵਚਨਵਿਰੋਧੋ, ਤਾਨਿ ਏਵ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ. ਅਥ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਕਾਯਾਦਯੋ ਏਕਤੋ ਵਾ ਨਾਨਾਤੋ ਵਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਚਤੂਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ‘‘ਛਹਾਕਾਰੇਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਏਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਵਿਰੋਧਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ ਅਵਿਰੋਧਿਤਾਨਿ? ਸਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਕਾਯਾਦੀਨਂ ਯਾ ਕਿਰਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਨਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਕਾਯੇਨ ਸਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਸਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਯ ਵਾਚਾਯ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਸਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਹਿ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਾ ਪਨ ਅਕਿਰਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾਹਿ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਹਿ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿਯੇਵ, ਨ ਵਿਨਾ ‘‘ਨੋ ਚੇ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੪੧੪) ਵਚਨਤੋ, ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਕਾਯੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਾਚਾਯ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ, ਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਕੇਵਲਾਹਿ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਰੋਧਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਮਾਸਤੋ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ – ਕਾਯੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕਾਯੇਨ ਸਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕੇਨ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਅਕਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਲੋਕੇ ‘‘ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਮਯਾ, ਯਂ ਮਯਾ ਪੁਞ੍ਞਂ ਨ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ, ਸਾਸਨੇ ਚ ‘‘ਇਦਂ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੩) ਏਵਮਾਦੀਸੁ, ਏਵਮਿਧ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕਾਯੇਨ ਅਕਰਣਮ੍ਪਿ ‘‘ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਨਯੋ ‘‘ਵਾਚਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਪੁਰਤੀਤਿ ਪੁਰਿਸੋ, ਪੁਰ ਅਗ੍ਗਗਮਨੇ. ਪੁਰਤੀਤਿ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਹੋਤਿ. ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨਾਤਿ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਯੇਸੁ ਹਿ ਪਠਮਂ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘‘ਪੁਰਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਂ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਂ ਜਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਂ ਤਿਂਸ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਸਾਧਾਰਣਾਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਨੋ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਯੇਵ ਜਾਤਾ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਯ ਅਭਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਸਾਧਾਰਣਵਚਨੇਨ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਉਦ੍ਧਟਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਤਞ੍ਚੇਵ ਤਿਂਸਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ ਪਾਠੋ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚ ਚਤੂਸੁ ਪਾਰਾਜਿਕੇਸੂਤਿ ਸਾਧਾਰਣੇਸੁ ਏਵ. ਅਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਥੁਨਾਨਤ੍ਤਤਾ ਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿਨਾਨਤ੍ਤਤਾਤਿ ਪਠਮਪਞ੍ਹੋ ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਿਸਭਾਗਤਾ ਨੋ ਵਤ੍ਥੁਸਭਾਗਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਨ੍ਤਾਭਾਸਾਤਿ ਮਤਿਯਾ ਭਾਸਾ. ‘‘ਅਭਿਵਾਦਨਾਰਹਾਤਿ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਨਵਮਭਿਕ੍ਖੁਨਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਸਨਾ ਨ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠੇਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨਸ੍ਸ, ਸਮੀਪਗਤੋ ਯੋ ਕੋਚਿ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪ੍ਪਕਤਭੋਜਨੇਨਾਪਿ ਹਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋਪੀਤਿ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਜਨਪਦੇਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਇਧ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਨਯਾਗਤਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਨਯੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਞ੍ਚਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੫. ਨ ਉਪੇਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ‘‘ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਸਭਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੯੯) ਵਚਨਤੋ ਨਿਮਨ੍ਤਨਾਭਾਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਸ੍ਸ ਅਨਾਮਨ੍ਤਚਾਰੋ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਗਿਲਾਨਸਮਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਭਤ੍ਤਪਚ੍ਚਾਸਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਾ. ਪਰਮ੍ਮੁਖੇ ਅਗੁਣਵਚਨਂ ਅਯਸੋ. ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਗਰਹਾ. ਸੀਲਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਯਸਨਾਨਂ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਤਰੇ ਪਞ੍ਚਕਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨ ਗਣੇਨਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਕਂ ਜਾਤਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯੋਨਕਵਿਸਯਤੋਤਿ ਚੀਨਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਅਟ੍ਠ ਕਪ੍ਪੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਟ੍ਠਪਿਤਕਾਲੇ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਪੁਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਮ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿ. ਞਤ੍ਤਿਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਤਿਯਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਾਦਿਕਮ੍ਮੇ ਪਠਮਟ੍ਠਪਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਓਕਾਸੋ ਨਾਮ. ਆਰਞ੍ਞਕੇ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚਾਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਛਕ੍ਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੬. ‘‘ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਪਰਮਤਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਾਠਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚੁਦ੍ਦਸਪਰਮਾਨਿ ਨਵ ਛਕ੍ਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਪਠਮਂ ਏਕਂ ਛਕ੍ਕਂ, ਸੇਸੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਏਕੇਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤੀਣਿ ਛਕ੍ਕਾਨਿ ਅਨ੍ਤਰਪੇਯ੍ਯਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਕਥਂ? ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਛ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਞ੍ਚਮੇਨ, ਛਟ੍ਠੇਨ ਚ ਤੀਣਿ ਛਕ੍ਕਾਨਿ. ਲੋਭਾਦਯੋ ਛ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨਿ, ਤਥਾ ਅਨੁਵਾਦਸ੍ਸ. ਦੀਘਸੋ ਛ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਯ. ਤਿਰਿਯਂ ਛ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ ਸੁਗਤਚੀਵਰਸ੍ਸ. ਵਿਪ੍ਪਕਤਚੀਵਰਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮਨੇ ਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿਕੋ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਨਾਸਨ ਸਵਨ ਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਸਹੁਬ੍ਭਾਰਾਤਿ ਛ, ਸਮਾਦਾਯ ਵਾਰੇਪਿ ਛਾਤਿ ਛਕ੍ਕਦ੍ਵਯਂ. ਸਤ੍ਤਕੇ ਪਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿਕੇਨ ਸਹ ਸਤ੍ਤ.

ਸਤ੍ਤਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੭. ਛਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿਯੇਵ ਸਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਛਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਚੁਦ੍ਦਸਪਰਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਛਾਰਤ੍ਤਪਰਮਂ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤੇਨ ਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਵਿਪ੍ਪਵਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਸੁਗਤਚੀਵਰਭਾਣਵਾਰਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਤਮੇਨਂ ਚੋਦੇਤਿ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਵਾ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਕਾਤਿ.

ਅਟ੍ਠਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੮. ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪੋਸਥਾਦਿਕਰਣਂ ਆਨਿਸਂਸੋ, ਅਕਰਣਂ ਆਦੀਨਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਅਟ੍ਠਾਨਿਸਂਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਯਸੋ ਅਕ੍ਕੋਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ, ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ, ਭਣਿਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਮੁਸਾ ਮਯਾ ਭਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਿਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਰੁਚਿਂ ਭਾਵਂ ਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਕਤਂ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਤਨ੍ਤਿਆਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਾ. ਸਪ੍ਪਿਆਦਿ ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਅਟ੍ਠਵਾਚਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਉਭਤੋਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਤ੍ਤਾ. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਦਾਨਾਦੀਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵਰਾਨਿ.

ਨਵਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੯. ਨਵਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਵਜ੍ਜੇਹਿ ਨਵ ਮਂਸੇਹਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਆਦੀਨਿ ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ. ਤਾਨੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਵ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ ਸੁਗਤਚੀਵਰਸ੍ਸ. ‘‘ਵਗ੍ਗਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵੇ ਨਵਕਾਨਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.

ਦਸਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩੦. ‘‘ਓਰਮਤ੍ਤਕਞ੍ਚ ਅਧਿਕਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਗਤਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੦੪) ਦਸ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾ. ਵਿਪਰੀਤਾ ਧਮ੍ਮਿਕਾ. ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸਂਕਚ੍ਚਿਕਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ ਏਤੇਸਂ. ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾਦਯੋ ਦਸ ਇਤ੍ਥਿਯੋ. ਧਨਕ੍ਕੀਤਾਦਯੋ ਦਸ ਭਰਿਯਾ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਸਯਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਵਿਨਯਧਰਸ੍ਸੇਵ ‘ਆਪਤ੍ਤਾਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ ਆਰਬ੍ਭ ਯਾਵ ‘ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ’ਤਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ‘ਆਪਤ੍ਤਾਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ’ਚ੍ਚੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਯਾਵ ‘ਅਧਿਕਰਣੇ ਚ ਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕੁਸਲੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਠੋ ਏਵ ਪਨ ਹੋਤਿ.

ਏਕਾਦਸਕਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩੧. ਨ ਵੋਦਾਯਨ੍ਤਿ ਨ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ. ਰੋਗਮੇਵ ਰੋਗਾਤਙ੍ਕਂ. ਰੋਗਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਾ.

ਏਕੁਤ੍ਤਰਿਕਨਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਉਪੋਸਥਾਦਿਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩੨. ‘‘ਸਙ੍ਘਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਵਾਰੇਮੀ’’ਤਿਆਦਿ ਪਵਾਰਣਕਥਾ ਨਾਮ ਵਿਨੀਤਗਾਥਾਸੁ ਵਿਯ.

ਅਤ੍ਥਵਸਪਕਰਣਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩੪. ਦਸ ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇ ਗੁਣਵਿਸੇਸਦੀਪਨਤੋ, ਅਪਞ੍ਞਾਪਨੇ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਅਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇ ਪਯੋਗਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਗੁਣੋ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਪਨ ਸੇਖਿਯਸ੍ਸ ਲੋਕਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਗੁਣੋ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਆਸਯਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਗੁਣੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾਦਿਗੁਣਾਵਹਨਤੋ, ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸੁਭਰਤਾਯ ਸੁਪੋਸਤਾਯ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸਮਣਾਚਾਰਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਚਸ੍ਸ ਗੁਣੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਲੋਕਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾ ਹੋਤਿ ਪਾਕਟਾਦੀਨਵਤੋ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁਤਾ ਹੋਤਿ ਪਾਕਟਾਨਿਸਂਸਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਪਠਮੇਨ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਪੇਸਲਾਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ, ਪਠਮੇਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤੋ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ, ਤਥਾ ਪਠਮੇਨ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦੋ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਪਠਮੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਿਵਾਰਨਯੇਨ ਵਾ ਪਠਮੇਨ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕ੍ਖੁਪਚ੍ਛੇਦੋ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਗਿਹੀਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਥਾਗਤੇਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਗਿਹੀਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾਨਂ ਪਕ੍ਖੁਪਚ੍ਛੇਦਾਯਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੯੮). ਤਥਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਵੇਰਾਨਂ ਵਜ੍ਜਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਵਸੇਨਪਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਤ੍ਥਵਸੇ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਵੇਰਾਨਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਵੇਰਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਰਿ. ੪੯੮). ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਕਤਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ, ਗਿਹੀਨਂ ਪੀਲ਼ਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਸਂ ਪਸਾਦਭੋਗਕ੍ਖਯਰਕ੍ਖਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਗਿਹੀਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਨਾਮ, ਕੁਲਦੂਸਕਗਣਭੋਜਨਾਨਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾਨਂ ਪਕ੍ਖੁਪਚ੍ਛੇਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਵੇਰਾਦਿਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਂਵਿਧਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਵੇਰਾਦਿਸਂਵਰਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਅਤ੍ਥਵਸਪਕਰਣਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਯਂ, ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਂ ਭਵੇ;

ਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਭਾਵਾਯ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਤੋ.

ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿਂ,

ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਜਾਨਨੇਨੇਵ, ਯਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ;

ਤਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ ਵਾਪਿ, ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਬੁਦ੍ਧਿਯਾ.

ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਇਤਰਞ੍ਚ ਸੇਖਿਯਂ, ਇਦਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ ਨਾਮ. ਵਤ੍ਥੁਨੋ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਚੇਤਨਾਯਾਭਾਵੇਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਰਣੇ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਕਰਣੇ ਵਾ ਸਤਿ ਯਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕੋਟਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ (ਪਾਚਿ. ੪੭੫), ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ (ਪਾਚਿ. ੪੮੦), ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਚੀਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੮੫) ਏਵਮਾਦਿ ਸਙ੍ਘਫਾਸੁਤਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਞ੍ਞਵਾਦਕੇ ਵਿਹੇਸਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ (ਪਾਚਿ. ੧੦੧), ਪਾਰਾਜਿਕਾਦੀਹਿ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨੇ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਦਿ ਚ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਉਪਸ੍ਸੂਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਦਿ ਪੇਸਲਾਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਸਬ੍ਬਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਸਬ੍ਬਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਮੇਵ ਸਂਵਰਾਯ. ਸਬ੍ਬਂ ਗਿਹਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਚ. ਵਿਸੇਸੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਮਰਿਯਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਾ, ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਆਦਿਸੁਤ੍ਤਮੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਵਣ੍ਣਕੇ (ਪਾਚਿ. ੪੩੯) ਮੋਹਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਾਚਿ. ੪੪੪) ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੯੦) ਇਦਂ ਕਿਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ, ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਚ. ਕਥਂ?

‘‘ਭੂਤਗਾਮੋ ਸਜੀਵੋਤਿ, ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨੋ;

ਤਸ੍ਸ ਕੋਪਨਸਞ੍ਞਾਯ, ਪਸਾਦੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇ.

‘‘ਨਿਜ੍ਜੀਵਸਞ੍ਞਿਤਂਪੇਤਂ, ਅਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਮੁਨਿ;

ਜੀਵਂ ਕੋਪੇਯ੍ਯ ਨਿਦ੍ਦੋਸੋ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨੁਜਾਨਨੇ.

ਏਵਮ੍ਪਿ –

‘‘ਤਸ੍ਸ ਕੋਪਨਸਞ੍ਞਾਯ, ਪਸਾਦੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇ;

ਯਤੋ ਤਿਤ੍ਥਕਰਾਵਿਮੇ, ਵਿਰਤਾ ਭੂਤਗਾਮਤੋ;

ਲੋਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਰਕ੍ਖਤ੍ਥਂ, ਤਤੋਪਿ ਵਿਰਤੋ ਮੁਨੀ’’ਤਿ. –

ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵੋ ਹੋਤਿ.

ਵਿਵਿਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਭੋਗਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨਨਿਜ੍ਜੀਵਮਿਤਾਰਕ੍ਖਂ;

ਬੁਦ੍ਧੋਭਿਨਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵਿਵਜ੍ਜਯਨ੍ਤੋ;

ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਤਤ੍ਥ ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ.

ਨਿਜ੍ਜੀਵਸ੍ਸਾਪਿ ਮਂਸਸ੍ਸ, ਖਾਦਨਕਂ ਯਤਿਂ ਪਤਿ;

ਨਿਨ੍ਦਮਾਨਂ ਜਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਭੂਤਗਾਮਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ.

ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨੁਜਾਨਨੇ;

ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਂਸਾਨੁਜਾਨਨਂ, ਕਮ੍ਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਭਯਾ.

ਅਪਰਿਕ੍ਖਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਪਰਾਨੁਦ੍ਦਯਤਾਯ ਚ;

ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਭਯਾ.

ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਅਨੁਜਾਨਿ ਭਗਵਾ, ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਪਪ੍ਪਸਙ੍ਗਭਯੇਨ. ਇਧ ਪਨ ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯ ਪਾਪਾਭਾਵਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਿਕਂ ਵਿਹਾਰਂ, ਕੁਟਿਞ੍ਚ ਅਨੁਜਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤੇ ਤੇ ਪਯੋਜਨਵਿਸੇਸਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਤ੍ਥਵਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਵਸਪਕਰਣਨ੍ਤਿ.

ਮਹਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.