੮. ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੨. ਦੁਤਿਯਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੨੪. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਗਿਹਿਗਤਾਯ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਏਵ ਗਿਹਿਗਤਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਿਹਿਗਤਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਕੇਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸਵਸ੍ਸਾਯਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੧੦੯੩-੧੦੯੫) ਚ ‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਂ ਗਿਹਿਗਤਂ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੧੦੯੭-੧੧੦੧) ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਹਾਰੇਨ. ‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਗਿਹਿਗਤਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਗਿਹਿਗਤਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਸਚੇ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.

੧੧੪੬. ਅਹਮੇਵ ਨੂਨ…ਪੇ… ਅਲਜ੍ਜਿਨੀ, ਯਾ ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾ ਅਹਮੇਵ ਨੂਨ ਬਾਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਯਸ੍ਮਾ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਮੇਵ ਨੂਨ ਬਾਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੧੫੯. ਪੁਰਿਸਸਂਸਟ੍ਠਾ ਕੁਮਾਰਕਸਂਸਟ੍ਠਾ ਚਣ੍ਡੀ ਸੋਕਾਵਾਸਾਵਕਥਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਪਦਭਾਜਨੇ ਏਵ ਚਾਯਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ‘‘ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਚ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੧੧੬੬-੭. ਪਹੂਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਞਾਤਕਾ ਕਿਰ ਸਮ੍ਪਾਦਯਿਂਸੁ, ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਛਨ੍ਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੇ ਗਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਛਨ੍ਦਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਰਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਨ੍ਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਜ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘ਯਥਾਸੁਖ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਮੁਖਰੋ, ਬਾਲੋ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘ਯਥਾਸੁਖ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ, ਥੇਰਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਸਤਿਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸਤਿਯਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਪੁਨ ਛਨ੍ਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਪਯੋਗੋ. ਗਹਣੇ ਪਯੋਜਨਂ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਚੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਛਨ੍ਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਛਨ੍ਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਧ ਸਮ੍ਬਾਧੋ, ‘ਅਮੁਕਮ੍ਹਿ ਠਾਨੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚੇ, ਨਤ੍ਥਿ ਦੋਸੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਾ ਪਨ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਪਯੋਗੋ’’ਤਿ. ‘‘ਰਤ੍ਤਿਪਾਰਿਵਾਸਿਯੇ ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾਵ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾਪਿ ਅਨੁਪੋਸਥਪਵਾਰਣਦਿਵਸੇ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਇਤਰਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਰਿਸਪਾਰਿਵਾਸਿਯੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਗਤੇਸੁ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦਸਸੁ ਵੀਸਤੀਸੁ ਗਤੇਸੁ ਸੇਸੇਹਿ ਵਿਸੁਂ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਸਯਪਾਰਿਵਾਸਿਯੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਚੇ, ਪੁਨ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਸਸ੍ਸ ਅਵਿਜਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਂ ਪੋਰਾਣਾਨਂ ਮਤੇਨ ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਵਾਸਿਯਮੇਵੇਕਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਪਨ੍ਨਙ੍ਗਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਇਧਾਪਿ ਤਂ ਵਿਸੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਏਕੇ. ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੇ ਪਰਿਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਛਨ੍ਦਦਾਨਂ ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਵਾਸਿਯਨ੍ਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯੋ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ – ਪਰਿਸਪਾਰਿਵਾਸਿਯੇ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਛਨ੍ਦਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਵਿਜਹਨਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਸ੍ਸ ਅਵਿਜਹਨਮੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ? ਛਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਏਕਸੀਮਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਾਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ. ਇਧ ਹਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਨ ਅਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਅਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਵਿਜਹਨੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਿਜਹਨੇਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ.

ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਯਤੋ ਆਗਮਨਂ ਯਸ੍ਸ, ਤਦਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹੇ;

ਤਸ੍ਮਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਤਸ੍ਸ ਭੇਦਤੋ’’ਤਿ.

ਰਤ੍ਤਿਪਾਰਿਵਾਸਿਯਛਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਰਤ੍ਤਿਪਾਰਿਵਾਸਿਯਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪੀਤਿ ਤਦਨੁਲੋਮੇਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ, ਤਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾ ਪਨ ਅਨੁਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਤਰਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਨ੍ਨਰਸਿਉਪੋਸਥਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਖੇਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਉਪੋਸਥਂ ਪਨ੍ਨਰਸਿਯਂ ਅਖੇਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪੋਸਥਦਿਵਸਤ੍ਤਾ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਚਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਮਤੇਨ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਉਪੋਸਥਂ ਤਤਿਯਂ, ਸਤ੍ਤਮਂ ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਚੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਂ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ, ਪਨ੍ਨਰਸੋਤਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸਿਯਮੇਵ ‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਂ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ‘ਪਨ੍ਨਰਸੋ’ਤਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਂ ‘‘ਤਥਾਰੂਪਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇ ਉਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਇਮਿਨਾ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਸਕਿਂ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇ ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਾ’’ਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਦਿਵਸੇ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਛਨ੍ਨਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਨ੍ਨਰਸੀ ਅਨੁਪੋਸਥਦਿਵਸੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਇਮਿਨਾ ਪਨ ‘‘ਆਵਾਸਿਕਾਨਂ ਪਨ੍ਨਰਸੋ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋ, ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਆਵਾਸਿਕਾਨਂ ਸਮਸਮੇਹਿ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤਰੇਹਿ ਵਾ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਮੇਤ੍ਥ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਦੁਤਿਯਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.