੧. ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੪. ਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕਤ੍ਥਿਕੋ ਕਿਂਸੀਲੋ ਕਿਂਸਮਾਚਾਰੋ ਕਤਰਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿਆਦਿ ਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਗਮਨੇਪੀਤਿ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮੋਕ੍ਖਗਮਨੇਪਿ. ‘‘ਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੪੫-੧੪੭. ਨਿਸ੍ਸੀਮਨ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਂ, ਗਾਮਸੀਮਾਦਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਪੀ’’ਤਿ ਨ ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਇਧ ਬਾਹੁਲ੍ਲਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਹਿ ਕੇਚਿ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਮਜ੍ਝਿਮਬੋਧਿਕਾਲੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਸੀਲਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਤ੍ਤਾ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਸੀਲਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਣ੍ਠਾਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ‘‘ਸਤਿਸਂਵਰਾਦਯੋ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤੇਨ ਵਿਭਙ੍ਗਪਾਠਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥਤੋ. ਕਾਰਣਤੋਤਿ ਕਾਰਣੂਪਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਰਣਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ, ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਫਲਤੋ. ‘‘ਕਾਰਣਤੋਤਿ ਹੇਤੁਤੋ. ਧਮ੍ਮਪਦਮ੍ਪਿ ਜਾਤਕੇਨ ਸਹਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਤੁਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਥੇਤੁਂ. ‘‘ਨ ਖੋ ਪਨ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠੋ. ‘‘ਨ ਖੋ ਪਨੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ‘‘ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਵਸਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕਾਯਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੇਥੁਨੇਨ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਦੂਸਕੋ ਹੋਤਿ.

੧੪੮-੯. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਪਰਿਵਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾ, ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਸਾਕਿਯਾਨਿਯੋ ਵਾ. ‘‘ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਤ੍ਤਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਪਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਮਾਤੁਗਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਤਿਰਿਯਂ ਤਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਚਿ. ੧੮੭-੧੯੦) ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ. ‘‘ਓਸਾਰੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਪਾਠੋ, ਪਾਲ਼ਿ ਓਸਾਰੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਓਸਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਾਲ਼ਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਨ੍ਦਿਤੇ ਦੋਸਾਭਾਵਤੋ ਬਹੂਸੁ ਏਕਾਯ ਵਨ੍ਦਿਤੇ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਚੇ? ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਯੇਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾਤਿ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਤੋ ਪਨਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਹਾਰਤੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਹਾਰੇ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਓਵਾਦਦਾਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਓਵਾਦਦਾਯਕੇਹੇਵ ਸਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਆਵਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬੇਹੀਤਿ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਤਥਾਪਿ ਅਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੇ ਓਵਾਦਸਂਵਾਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਯਾਚਨਤ੍ਥਾਯ ਅਵਸ੍ਸਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਭਿਕ੍ਖੁਕੋਪਿ ਸਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਾ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵਸ੍ਸਚ੍ਛੇਦਾਪਤ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਆਪਦਾਸੁ ਹੀਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਯਂ ਉਪੋਸਥੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਰਸਿਯਂਯੇਵ, ਏਤਰਹਿ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਯਂਯੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਦਾ ਅਯ੍ਯ ਉਪੋਸਥੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ‘‘ਜਾਯਾਯੋ ਵਾ ਜਾਰਿਯੋ ਵਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਿਰ. ‘‘ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਤੀਹਿ. ਏਕਤੋ ਆਗਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਤਾਹੀ’’ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਏਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾ ਬਹੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾ ਬਹੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇਹਿ ਓਵਾਦਤ੍ਥਾਯ ਪੇਸਿਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਅਯ੍ਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚਾ’ਤਿਆਦਿ ਨਾਨਾਉਪਸ੍ਸਯੇਹਿ ਪੇਸਿਤਾਯ ਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਘਪੁਗ੍ਗਲਨਾਨਾਵਾਸਦੁਤਿਯਵਚਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਯਾਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਯੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥਿ ਚੇ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸਯਮੇਵ ਚੇ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਅਹ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਸਮ੍ਮਤੋ ਵਾ ਓਵਾਦਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਆਰੋਚਾਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ‘‘ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਵਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਨਤ੍ਥਿ.

ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.