੫. ਜਰਾਵਗ੍ਗੋ

੧. ਜਰਾਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੧੧. ਪਮੁਖੇ, ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਭਾਗੇ ਆਤਪੋ ਪਚ੍ਛਾਤਪੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਛਾਤਪੇ. ਸੋ ਹਿ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਪਮੁਖਭਾਵੇਨ ਕਤੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਵਜਿਰਸਾਰਂ ਸਰੀਰਂ ਓਤਾਪੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸਿਤਸਮਯੇ. ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਯ ਕਾਯਚਿ ਪਭਾਯ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤ੍ਤਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਭਾ ਸੂਰਿਯਾਭਾਯ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਾ, ਘਮ੍ਮਸਭਾਵਤਾਯ ਪਨ ਰਸ੍ਮੀਨਂ ਪਰਿਤੋ ਫਰਨ੍ਤੀ ਸੂਰਿਯਾਭਾ ਤਿਖਿਣਾ ਉਣ੍ਹਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਸ੍ਮਿਤੇਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥੇਵ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੁਵਣ੍ਣਾਵਟ੍ਟਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਚ੍ਛੇ ਸੁਵਣ੍ਣਪਤ੍ਤੇ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਆਵਟ੍ਟਂ ਵਿਯ. ਗਰਹਣਚ੍ਛਰਿਯਂ ਨਾਮ ਕਿਰੇਤਂ ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਮੇਤਂ ਅਵਿਸਿਚ੍ਛੇਫਲਵਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਨ ਏਵਮੇਤਰਹੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਕਟਵਸੇਨ ਵਦਤਿ, ਨ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪੀਤਿ. ਸਿਰਾਜਾਲਾਤਿ ਸਿਰਾਸਨ੍ਤਾਨਾ. ਏਵਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਾਕਤਿਕਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰਂ ਵਿਯ ਨ ਹੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਤਮਤ੍ਤਾ ਵਿਪਚ੍ਚਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਗਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਪਾਕਟ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਲਿਯਾਵਟ੍ਟਕਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਲਿਯਾਵਟ੍ਟਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੇਸਗ੍ਗਪ੍ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸਿਰਾਜਾਲਾਨਿ. ਪੁਰਤੋ ਵਙ੍ਕੋਤਿ ਥੋਕਂ ਪੁਰਤੋ ਨਤਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਪਾਕਟੋ’’ਤਿ. ਨਯਗ੍ਗਾਹਤੋਤਿ ਅਨੁਮਾਨਤੋ. ਧੀ ਤਨ੍ਤਿ ਧੀ-ਸਦ੍ਦਯੋਗੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਧੀਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਧਿਕ੍ਕਾਰੋਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਾਪਯੋਗੋ. ਤਂ ਫੁਸਤੂਤਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਾਪੁਣਾਤੁ.

੨. ਉਣ੍ਣਾਭਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੧੨. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਨ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਸਯਭਾਵਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਞ੍ਞਵਿਸਯਤਂ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਸਯਾਨਿ ਪਟਿਸਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਹਿ ਅਸਤਿਪਿ ਤਾਦਿਸੇ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਯਾਥਾਵਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨਤੋ ਪਵੇਦਨਵਿਜਾਨਨਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਨੋ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਮਨੋਵ ਨੇਸਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀ’’ਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨਮਨੋ ਹਿ ਸਵਿਸੇਸਂ ਮਨੋਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨਮਨੋ ਮਨਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਤਿ. ਰਜ੍ਜਨਾਦਿਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦਹਨਾਦਿਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ.

ਦੁਬ੍ਬਲਭੋਜਕਾਤਿ ਅਪ੍ਪਾਨੁਭਾਵਾ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗਾ. ਆਯਨ੍ਤਿ ਭੋਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਯੋਤ੍ਤਬਨ੍ਧਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਕਹਾਪਣੋ ਯੋਤ੍ਤਕਹਾਪਣੋ. ਅਦ੍ਦੁਬਨ੍ਧਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਕਹਾਪਣੋ ਅਦ੍ਦੁਕਹਾਪਣੋ. ਮਾਘਾਤਘੋਸਨਾਯ ਕਤਾਯ ਹਿਂਸਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਕਹਾਪਣੋ ਮਾਪਹਾਰਕਹਾਪਣੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਮਾਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਕਹਾਪਣੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਸਤਕਰੀਸਵਤ੍ਥੁਕਂ.

ਮਗ੍ਗਸਤੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਤਿ. ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਜਵਨਮਨੋ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾਵ ਮਗ੍ਗਸਤਿਂ ਪਟਿਸਰਤਿ ਤਪ੍ਪਰਿਯੋਸਾਨਤ੍ਤਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸਾਤਿ ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਰਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਤਿਯਾ. ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਉਭਯਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਾਯੇਵਾਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਰਣਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਰਣਂ ਅਸਙ੍ਖਤਾਮਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਨਿਚ੍ਚਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਸਯਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਟਿਸਰਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਰਹਤੋ ਗਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੩੯). ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ. ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਗਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਓਸਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨਂ.

ਮੂਲਜਾਤਾ ਜਾਤਮੂਲਾ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਕਾ ਪਨਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਤਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਮਗ੍ਗੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਅਸਂਹਾਰਿਯਸਦ੍ਧਾਯ ਮੂਲਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚੇਵ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹੀਨਾਨਿ. ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾਨਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਇਤਰਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਝਾਨੇਨ ਪਹੀਨਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਕਿਲੇਸਸਂਯੋਜਨੇਸੁ ਏਕਦੇਸਵਿਗਮੇਨੇਵ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨੋ ਵਿਯ ਜਾਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਝਾਨਅਨਾਗਾਮਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਅਪਰਿਹੀਨ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

੫. ਪਠਮਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੧੫. ਪੁਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਕੇ ਏਵਂ ਆਗਤਸੁਤ੍ਤਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਫਲਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੇਵ ਕਥਿਤਾਨਿ ਅਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ.

੧੦. ਆਪਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੨੦. ਉਪਰਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਹ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਤੋ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ. ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਇਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਅਗ੍ਗਭੂਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਤਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਚਤੂਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹੀਤਿ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ. ਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਸਹਗਤਾ ਸਿਯਾਤਿ ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਜਰਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.