੧. ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਵਗ੍ਗੋ

੧. ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੬੭. ਏਕਾਯਨ੍ਵਾਯਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਓ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਵ-ਕਾਰਂ ਅ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾਭਿਲਾਪੋ, ਤਤ੍ਥ ਅਯਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਯੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਯਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਯਾਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਯੋ ਆਯਨ-ਸਦ੍ਦੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਕੋਵ ਮਗ੍ਗੋ. ਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਨਨੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਇਧ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਦਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਪਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਾ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਞਾਣਵੀਰਿਯਾਦਯੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਗਹਿਤਾ, ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿਯਾ ਏਵ ਗਹਣਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਸਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਨ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਭੂਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮਸ੍ਸ ਦ੍ਵਯਭਾਵਾਭਾਵਂ ਵਿਯ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਭਾਵਾਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਂ, ਸੋ ਏਵ ਅਵਿਪਰੀਤਭਾਵਨਾਯ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਟ੍ਠੇਨ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮੂਪਾਯਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਗ੍ਗਨੀਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਤਾਯ.

ਰਾਗਾਦੀਹੀਤਿ ‘‘ਰਾਗੋ ਮਲਂ, ਦੋਸੋ ਮਲਂ, ਮੋਹੋ ਮਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੨੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਮਲੇਹਿ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸੋਕਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਚਨਂ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤਸੋ ਸਨ੍ਤਾਪੋ ਅਨ੍ਤੋਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਸੋਕੋ. ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ ਸੋਕਾਧਿਕਤਾਜਨਿਤੋ ‘‘ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਿਦੇਵਨਵਸੇਨ ਵਾਚਾਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ ਪਰਿਦੇਵਨਂ ਪਰਿਦੇਵੋ. ਤਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਇਧ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੇਤਸਿਕਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸਪਿ ਦੁਕ੍ਖਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਗਹਣੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਵਿਸੇਸਵਚਨਂ ਸੇਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚੇਤਸਿਕਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸਾਤਿ ਭੂਤਕਥਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਞਾਯਤਿ ਏਤੇਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਞਾਯੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਨਨੁ ਅਯਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗੋ, ਕਿਂ ਮਗ੍ਗੋ ਏਵ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਅਯਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਣ੍ਹਾਵ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਿਨਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ ਵਾਨਂ. ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਵਾਨੇਨ ਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ.

ਵਣ੍ਣਭਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਸਂਸਾਵਚਨਂ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਕਰਣਂ ਉਗ੍ਗਹੋ. ਪਰਿਚਯਕਰਣਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਨ ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਕਾਯਾਦੀਨਂ ਵੇਦਨਾਦਿਸਭਾਵਤ੍ਤਾਭਾਵਾ ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਣੇਸੁ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥੂਨਂ ਅਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥੁਨੋ ਅਭਾਵੇਨ ‘‘ਨ ਉਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਗੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਿਭਾਗੋਤਿ. ਤਯੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਆਦੀਸੁ ਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ, ਨਾਮਰੂਪਸਮੁਦਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਮਨਸਿਕਾਰਸਮੁਦਯਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੪੦੮) ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤਿਗੋਚਰਾਨਂ ਪਕਾਸਕੇ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਵਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਅਵਸੇਸਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਤਿਯਾ ਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਤਿਯਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ.

ਅਰਿਯੋਤਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾਦਿਨਾ ਅਰਿਯਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਮਾਹ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੧੧). ਤਤ੍ਥ ਹਿ –

‘‘ਤਯੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਯਦਰਿਯੋ…ਪੇ… ਮਰਹਤੀਤਿ ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਹਿਤੇਸੀ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ – ‘ਇਦਂ ਵੋ ਹਿਤਾਯ ਇਦਂ ਵੋ ਸੁਖਾਯਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਨ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸੋਤਂ ਓਦਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਚੇਵ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਦਰਿਯੋ ਸੇਵਤਿ…ਪੇ... ਮਰਹਤਿ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥਾ …ਪੇ… ਇਦਂ ਵੋ ਸੁਖਾਯਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਾਵਕਾ ਨ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਾਵਕਾ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਨ ਚ ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਚੇਵ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਨ ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਅਤ੍ਤਮਨਤਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਤਦੁਭਯਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਤਿਯਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ…ਪੇ… ਮਰਹਤਿ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ,…ਪੇ… ਸੁਖਾਯਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤਿਯਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ –

ਏਵਂ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯੇਹਿ ਅਨਵਸ੍ਸੁਤਤਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਤਾਯ ਤਦੁਭਯਵੀਤਿਵਤ੍ਤਤਾ ‘‘ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਹਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਤਾ ਹੋਤਿ ਆਵੇਣਿਕਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋ, ਨ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ. ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਰਮ੍ਭਂ ਜੋਤੇਤਿ, ਆਰਮ੍ਭੋ ਚ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਯਿਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਸਤਿਯਾ ਕਰਣਭੂਤਾਯ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਬਹੁਲਵਚਨੇਨ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ.

ਤਥਾਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਅਤ੍ਥੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਭੁਸਤ੍ਥਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਨ ਭਾਵਤ੍ਥਂ ਸਤਿਸਦ੍ਦਂ ਪਟ੍ਠਾਨਸਦ੍ਦਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਪੁਰਿਮਵਿਕਪ੍ਪੇ ਸਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਟ੍ਠਾਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਕਤ੍ਤੁਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਚਿਰਕਤਸ੍ਸ ਚਿਰਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਯਂ ‘‘ਸਤਿਯੇਵ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.

ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਸਤਿ ਏਵ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਤਿ ਨਾਮ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤੀਨਂ ਬਹੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਬਹੁਕਾ ਤਾ ਸਤਿਯੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਮਗ੍ਗਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਹਿ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ, ਤੇਨੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵੇਨ ਏਕਤ੍ਤੁਪਗਤੋ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਚ ਤਦਤ੍ਥਂ ਮਗ੍ਗੀਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਚੇਤਾਤਿ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਪਿ ਚ ਏਤਾ ਸਤਿਯੋ. ਅਪਰਭਾਗੇਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ. ਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਕਾਯਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਵਿਧਮਨਵਸੇਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਕਿਂਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸਪਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਮੇਵਸ੍ਸ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਤਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਭੇਦਾਭਾਵਤੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਕਵਚਨੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਏਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ ਇਤਰਾਸਂ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਇਧ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦਿਵਸੇਨ ਦੇਸੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਚ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੭੧, ੨੮੭, ੨੯੭; ਪਾਰਾ. ੧੧) ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ, ‘‘ਸੁਖਞ੍ਚ ਕਾਯੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਤਯੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ‘‘ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੪੦) ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਤਯੋ ਚੇਤਸਿਕਾ ਖਨ੍ਧਾ ‘‘ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕਾਯੇਤਿ ਰੂਪਕਾਯੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸੀਲਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਸੀਲੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਾਕਾਰਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਚਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਗਾਹਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋਪਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੮) ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਏਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਕਾਰੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਤੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਨਿਵਤ੍ਤਨਮਾਸਙ੍ਕਿਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਯੋਗਿਨਿਵਤ੍ਤਨਪਰਤ੍ਤਾ ਏਵ-ਕਾਰਸ੍ਸ, ਉਪਰਿ ਦੇਸਨਾਆਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਚ ਤਾਸਂ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਅਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਤਮੇਵ ਕਾਯਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਨ ਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਞ੍ਚ ਨ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਰਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਸੁਖਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਅਤ੍ਤਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਨੋ ਨਨ੍ਦਤਿ, ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਰਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰਾਗਂ ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਸਮੁਦੇਤਿ, ਸਮੁਦਯਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਆਦਿਯਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਾਯਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਖਨ੍ਧਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਤੋ ਸਙ੍ਖਤਦੋਸਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਤੋ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਚੇਵ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਚ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਨ ਆਦਿਯਤਿ, ਨਾਪਿ ਅਦੋਸਦਸ੍ਸਿਤਾਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਆਦਿਯਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਹਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਹਿ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਪਹਾਨਮੁਖੇਨੇਵ ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਗਹਣਂ, ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਵਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਨ੍ਦਿਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਰਿਯਤੀ’’ਤਿ, ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪਨਤੋ ‘‘ਤੀਸੁ ਭਵੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਨ ਕਿਲੇਸਾ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਕਾ ਏਵਾਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਆਤਾਪਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੇਵ, ਆਤਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋਵਿਯ ਪਨ ਆਤਾਪ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਵੀਰਿਯੇ ਏਵ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪ੍ਪਹਾਨੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਂ ਤਦਾਤਾਪਨਨ੍ਤਿ ਵੀਰਿਯਮੇਵ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮਾ.

ਆਤਾਪੀਤਿ ਚਾਯਮੀਕਾਰੋ ਪਸਂਸਾਯ, ਅਤਿਸਯਸ੍ਸ ਵਾ ਦੀਪਕੋਤਿ ਆਤਾਪੀਗਹਣੇਨ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਾਮਞ੍ਚ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤੋ ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਿਤਾਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਅਵਿਪਰੀਤਂ, ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਜਾਨਨੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ, ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਿਸੇਸਾਵਹਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਮਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਕਥਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧੁਪਕਾਰਾਯ ਏਵ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਯੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਸਙ੍ਖੇਪੋ ਅਨ੍ਤੋਲੀਨਤਾ, ਕੋਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਾਯਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੀਲਵਿਸੋਧਨਾਦਿ ਗਣਨਾਦਿ ਉਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲਾਦਿ ਚ ਉਪਾਯੋ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਨੁਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤੀ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਾਯਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ, ਅਨੁਪਾਯਞ੍ਚ ਨ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਅਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਉਪਾਯਾਨੁਪਾਯਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਸੁ ਅਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਪਰਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਚ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ. ਅਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਸਤਿਯੇਵੇਤ੍ਥ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਵੀਰਿਯਾਦਯੋ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਪਯੋਗਙ੍ਗਞ੍ਚਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਙ੍ਗ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਪਰਿਯਾਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਸਤਿਸੀਸੇਨਾਯਂ ਦੇਸਨਾ. ਨ ਹਿ ਕੇਵਲਾਯ ਸਤਿਯਾ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮੋ ਵਾ, ਨਾਪਿ ਕੇਵਲਾ ਸਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਝਾਨਦੇਸਨਾਯਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਵਚਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਯੋਗਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨਤਾਤਿ ਅਙ੍ਗ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਵਯਵਪਰਿਯਾਯਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਹਾਨਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਙ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਮੇਵ ਵਿਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਦਙ੍ਗਵਿਨਯੇਨ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਨਯੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਗਿਨੋ. ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਨਯੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਯਂ ਪਨਾਤਿ ਵਿਭਙ੍ਗੇ, ਵਿਭਙ੍ਗਪਕਰਣੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ, ਤਾ ਚ ਲੋਕਿਯਾ ਏਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਸਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

ਦੁਕ੍ਖਤੋਤਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਹਿ ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯੋ ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਦ੍ਦਾਤਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ. ਦੁਕ੍ਖਮਦ੍ਦਕ੍ਖਿ ਸਲ੍ਲਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਪੀਲ਼ਾਜਨਨਤੋ ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਤੋ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣਤੋ ਚ ਸਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ ਪਸ੍ਸਿ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਨ੍ਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਂ. ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਵਿਯ ਅਨੋਲ਼ਾਰਿਕਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਚ ਸਨ੍ਤਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਨ੍ਤਤੋ ਤਾਵਕਾਲਿਕਤੋ ਨਿਚ੍ਚਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਯੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ. ਸ ਵੇ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਂਸੇਨ, ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਨਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੁਕ੍ਖਾਤਿਪੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾ ਇਤਿਪਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਤੋਪਿ ਚਾਤਿ ਸੁਖਾਦੀਨਂ ਠਿਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮਞਾਣਸੁਖਤਾਯ ਚ ਵਿਪਰਿਣਾਮਟ੍ਠਿਤਿਅਞ੍ਞਾਣਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਸੁਖਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਚ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਕਾਸਿਤਾ ਏਵ.

ਆਰਮ੍ਮਣਾ…ਪੇ… ਭੇਦਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੀਲਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ, ਛਨ੍ਦਾਦਿਅਧਿਪਤਿਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹੀਨਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ, ਞਾਣਝਾਨਾਦਿਸਹਜਾਤਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਾਸਙ੍ਖਾਰਿਕ-ਸਵਿਤਕ੍ਕ-ਸਵਿਚਾਰਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭੂਮਿਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ, ਕੁਸਲਾਦਿਕਮ੍ਮਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਦੇਵਗਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਤਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ, ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਵਿਪਾਕਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਤਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ, ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਕਾਦਿਕਿਰਿਯਾਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਿਹੇਤੁਕਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਨੁਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਵਤ੍ਥੁਕਾਵਤ੍ਥੁਕਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਤ੍ਤਯਸਾਧਾਰਣਾਦਿਤਬ੍ਭੇਦਸ੍ਸ ਚ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਰਾਗਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੮੧; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੪) ਆਗਤਾਨਂ ਸਰਾਗਵੀਤਰਾਗਾਦਿਭੇਦਾਨਂ. ਸਲਕ੍ਖਣ-ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਾਨਨ੍ਤਿ ਫੁਸਨਾਦਿਤਂਤਂਸਲਕ੍ਖਣਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਸੁਞ੍ਞਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਤ੍ਤਤਾਸਙ੍ਖਾਤਸੁਞ੍ਞਤਸਭਾਵਸ੍ਸ. ‘‘ਸਲਕ੍ਖਣ-ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਯੋ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕੇਹਿ ਸਾਮਿਨਿਵਾਸੀਕਾਰਕਵੇਦਕਅਧਿਟ੍ਠਾਯਕਭਾਵੇਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਤਾ ਸੁਖਤਾ ਵਿਯ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਭਾਵੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਏਕਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਨ ਅਤ੍ਤਾਤਿਪਿ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਸੁਞ੍ਞਤਧਮ੍ਮੋ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਯਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਧ. ਸ. ੧੨੧) ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰਦੇਸਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੬੮. ਸਰਤੀਤਿ ਸਤੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਨ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਸਤਿਯਾ ਸਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਏਦਿਸਾਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਯਾਦਿਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਚਤੁਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਪਞ੍ਞਾਯ, ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਗਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚ ਨਿਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ, ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਗਮਨਂ ਗਮਨਮੇਵ. ਕਾਯਂ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਭਿਗਮਨਵਸੇਨ ਕਾਯਂ ਨਾਮੇਨ੍ਤੋ. ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਸਯਨੇਸੁ ਯੋ ਗਮਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਭਿਹਾਰੋ, ਸੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਪਹਰਣਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਠਾਨੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਸਨਸ੍ਸਾਤਿ ਪੀਠਕਾਦਿਆਸਨਸ੍ਸ. ਪੁਰਿਮਅਙ੍ਗਾਭਿਮੁਖੋਤਿ ਅਟਨਿਕਾਦਿਪੁਰਿਮਾਵਯਵਾਭਿਮੁਖੋ. ਸਂਸਰਨ੍ਤੋਤਿ ਸਂਸਪ੍ਪਨ੍ਤੋ. ਪਚ੍ਚਾਸਂਸਰਨ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਆਸਪ੍ਪਨ੍ਤੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਰੀਰਸ੍ਸੇਵ ਅਭਿਮੁਖਸਂਸਪ੍ਪਨਪਟਿਆਸਪ੍ਪਨਾਨਿ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸਮ੍ਮਾ ਪਜਾਨਨਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਂ. ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਕਰਣਸੀਲੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਕਾਰੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ ਕਰਣਸੀਲੋ. ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤੇਵਾਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਦੀਸੁ ਅਸਮ੍ਮੋਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਏਵ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਕਾਰੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ.

ਧਮ੍ਮਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਹ ਅਤ੍ਥੇਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਾਤ੍ਥਕਂ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਦਿ, ਸਾਤ੍ਥਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨਂ ਸਾਤ੍ਥਕਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਸਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕਾਰਾਵਹਸ੍ਸ ਹਿਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਗੋਚਰੇ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਅਵਿਜਹਿਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਗੋਚਰੇ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਗੋਚਰਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦੀਸੁ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਮੇਵ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੀਰੇਤ੍ਵਾ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਘਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਗਮਨਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ਅਸੁਭਦਸ੍ਸਨਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਚੇਤਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਏਸੋ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪ੍ਪਾਦਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ ਏਵ. ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਿਮਦ੍ਵਾਰੇਤਿਆਦੀਸੁ. ਅਭਯਵਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤਿ ਅਭਯਵਾਪਿਯਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਤੀਰੇ.

ਬੁਦ੍ਧਵਂਸ-ਅਰਿਯਵਂਸ-ਚੇਤਿਯਵਂਸ-ਦੀਪਵਂਸਾਦਿਵਂਸਕਥਨਤੋ ਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਭਾਣਕੋ ਥੇਰੋ. ਪਞ੍ਞਾਯਨਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਏਕਪਦੁਦ੍ਧਾਰੇਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਪਤਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਵਟ੍ਠਾਨੇ. ਕੇਚੀਤਿ ਅਭਯਗਿਰਿਵਾਸਿਨੋ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨਾਤਿ ਸਾਤ੍ਥਕਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਅਤ੍ਥੇਪਿ ਗਮਨੇ. ਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਤੋ ਵਡ੍ਢੀਤਿ ਯਂ ਸਾਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਗਮਨਂ, ਤਂ ਸਪ੍ਪਾਯਮੇਵਾਤਿ ਸਿਯਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਸਙ੍ਕਾਤਿ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਚੇਤਿਯਦਸ੍ਸਨਂ ਤਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਰੂਪਕਾਨਿ ਵਿਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਕਤਾ ਪਟਿਮਾਯੋ ਵਿਯ, ਯਨ੍ਤਪਯੋਗੇਨ ਵਾ ਵਿਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾ ਪਟਿਮਾਯ ਸਦਿਸਾ ਯਨ੍ਤਰੂਪਕਾ ਵਿਯ. ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨਂ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਯੋਨਿਸੋ ਓਲੋਕਨਾਦਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਬਾਲਸ੍ਸ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੮). ਹਤ੍ਥਿਆਦਿਸਮ੍ਮਦ੍ਦੇਨ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ. ਵਿਸਭਾਗਰੂਪਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯੋ.

ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨਕਥਾ ਆਚਿਣ੍ਣਾ, ਅਨਨੁਵਤ੍ਤਨਕਥਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸਾ ਅਪਰਾ ਦੁਤਿਯਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਦ੍ਵੇ ਕਥਾ ਨਾਮ ਨ ਕਥਿਤਪੁਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ, ਨ ‘‘ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਾਤੁਗਾਮਾਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ.

ਯੋਗਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਗੋਚਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਉਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਉਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ.

ਹਰਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਯਾਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਮਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਤੀਤਿ ਆਹਾਰੂਪਭੋਗਤੋ ਯਾਵ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਪਟਿਨੇਤਿ. ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਸਰੀਰਪਰਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮੁਖਧੋਵਨਾਦਿਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ. ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਨਿਸਜ੍ਜਾਵਾਰੇ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਉਣ੍ਹਾਸਨਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਉਸੁਮਂ ਗਾਹਾਪੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸੀਸੇਨੇਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮੁਖੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਏਵ. ਤੇਨ ‘‘ਪਤ੍ਤੋਪਿ ਅਚੇਤਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਥਾਪਰਿਹਰਿਯਮਾਨਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮੇਵ. ਪਰਿਭੋਗਚੇਤਿਯਤੋ ਸਰੀਰਚੇਤਿਯਂ ਗਰੁਤਰਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਾਯ ਪਠਮਂ ਕਰਣੀਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ – ‘‘ਚੇਤਿਯਂ ਬਾਧਯਮਾਨਾ ਬੋਧਿਸਾਖਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨੇਵ ਬੋਧਿਞ੍ਚ ਪਣਿਪਾਤਕਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਿਯ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਗਾਮਸਮੀਪੇਤਿ ਗਾਮਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਟ੍ਠਾਨੇ.

ਜਨਸਙ੍ਗਹਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਯਿ ਅਕਥੇਨ੍ਤੇ ਏਤੇਸਂ ਕੋ ਕਥੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਜਨਸਙ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਨਾਮ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸੀਸੇਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਹਰਿਯਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਤਦਨੁਗੁਣਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸੀਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨੇਵਾਤਿ ਪਰਿਚਿਤੋ ਅਪਰਿਚਿਤੋਤਿਆਦਿਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕੋਟਿਯਾ ਏਵ, ਸਮਾਗਮਮਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਯੇਤਿ ਪਰਚਕ੍ਕਾਦਿਭਯੇ.

ਕਮ੍ਮਜਤੇਜੋਤਿ ਗਹਣਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵੀਥਿਂ ਨਾਰੋਹਤਿ ਖੁਦਾਪਰਿਸ੍ਸਮੇਨ ਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਤ੍ਤਾ ਸਮਾਧਾਨਾਭਾਵਤੋ. ਅਵਸੇਸਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਯਾਗੁਯਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਪੋਙ੍ਖਾਨੁਪੋਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦ-ਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ, ਯਥਾ ਪੋਙ੍ਖਾਨੁਪੋਙ੍ਖਂ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਰਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਨਵਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਏਵਮੇਤਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੇ. ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੂਰਣੇਨ ਸਬ੍ਬਵਤ੍ਤਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਕਾਮੇ ਅਵੀਤਰਾਗੋ ਹੋਤਿ. ਕਾਯੇ ਅਵੀਤਰਾਗੋ. ਰੂਪੇ ਅਵੀਤਰਾਗੋ. ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਉਦਰਾਵਦੇਹਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਸੁਖਂ ਪਸ੍ਸਸੁਖਂ ਮਿਦ੍ਧਸੁਖਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੨੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੬) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਚੇਤੋਵਿਨਿਬਨ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ. ਚਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ.

ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਿਕਵਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਭਾਵਨਾਸਹਿਤਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਂ ਗਮਨਪਚ੍ਚਾਗਮਨਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਿਕਂ, ਤਦੇਵ ਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਸੁਖਂ ਕਾਮੇਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ, ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦਵਨ੍ਤੋ. ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਹਿ ਹਿਤਂ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਕਞ੍ਚ ਸੁਖਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿਯਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥ ਅਤ੍ਤਸਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੪੩). ਤਂ ਕਾਮੇਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ. ਉਸਭਂ ਨਾਮ ਵੀਸਤਿ ਯਟ੍ਠਿਯੋ. ਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਾਯ ਪਾਸਾਣਸਞ੍ਞਾਯ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਮਾਗਤਾ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋ ਏਵ ਨਯੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿਆਦਿਕੋ ਯੋ ਠਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਵ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯਪਿ ਨਯੋ. ਪਚ੍ਛਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਛਿਨ੍ਨਭਤ੍ਤਭਾਵਭਯੇਨਪਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਤਿ.

ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾਤਿ ਧਞ੍ਞਕਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਸਾਲਿਸੀਸਾਨਿ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ. ਮਹਾਪਧਾਨਂ ਪੂਜੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਲੋਕਨਾਥੇਨ ਛ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਕਤਂ ਦੁਕ੍ਕਰਚਰਿਯਂ ਏਵਾਹਂ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ ਪੂਜੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਜਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁਪੂਜਾ, ਨ ਆਮਿਸਪੂਜਾਤਿ. ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਇਰਿਯਾਪਥਕਾਲਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਭੋਜਨਾਦਿਕਾਲੇਸੁ ਅਵਸ੍ਸਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ.

ਵੀਥਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਮੇਵ ਵੀਥਿਯੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੀਥਿਯੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਹਾਰੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਾਵਦੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩; ੨.੨੪; ੩.੭੫; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੨੦; ਅ. ਨਿ. ੬.੫੮; ੮.੯) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਨੇਵ ਦਵਾਯਾਤਿਆਦਿ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਦਸ੍ਸਨਂ.

ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਯਦਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਞ੍ਚ ਯਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ, ਏਵਂ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਦਾ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਤਜ੍ਜਂ ਪੁਞ੍ਞਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਂ, ਸਾਵਕਬੋਧਿਯਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ, ਮਹਾਸਾਵਕਾਨਂ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮੇਵ ਤਜ੍ਜਂ ਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਂ, ਇਤਰੇਸਂ ਅਤੀਤਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਕੁਸਲਂ. ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋਤਿ ਬਾਹਿਯਵਿਸਯੇ ਜਾਤਸਂਵਦ੍ਧਤਾਯ ਬਾਹਿਯੋ, ਦਾਰੁਚੀਰਪਰਿਹਰਣੇਨ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋਤਿ ਲਦ੍ਧਸਮਞ੍ਞੋ. ਸੋ ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਬਾਹਿਯ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਨ (ਉਦਾ. ੧੦) ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਓਵਾਦੇਨ ਖਿਪ੍ਪਤਰਂ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਥੇਰੋ ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਤਨ੍ਤਿ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਂ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਤ੍ਤਾ ਅਭਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਮੇ ਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਹਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਮੀਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਮਾਨਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ, ਤਦੁਭਯਂ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨਪਿ ਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ‘‘ਤਥਾ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਂ ਯੇਨ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗੇਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਮੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਅਨੁਗਤਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਉਦ੍ਧਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਉਦ੍ਧਰਣਗਤਿਕਾ ਹਿ ਤੇਜੋਧਾਤੂਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣੇ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨੁਗਤਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਤ੍ਥ ਧਾਤੂਨਂ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ, ਇਤਰਾਸਞ੍ਚ ਓਮਤ੍ਤਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕੇਕਪਾਦੁਦ੍ਧਰਣੇ…ਪੇ… ਬਲਵਤਿਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇਜੋਧਾਤੁਯਾ ਅਨੁਗਤਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਅਤਿਹਰਣਵੀਤਿਹਰਣਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਿਰਿਯਗਤਿਕਾਯ ਹਿ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਅਤਿਹਰਣਵੀਤਿਹਰਣੇਸੁ ਸਾਤਿਸਯੋ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋਤਿ ਤੇਜੋਧਾਤੁਯਾ ਤਸ੍ਸਾਨੁਗਤਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਤ੍ਥ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ, ਇਤਰਾਸਞ੍ਚ ਓਮਤ੍ਤਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾ ਅਤਿਹਰਣਵੀਤਿਹਰਣੇਸੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤਿਪਿ ਅਨੁਗਮਨਾਨੁਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾਵਿਸੇਸੇ ਤੇਜੋਧਾਤੁਵਾਯੋਧਾਤੁਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ.

ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਾਦਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਿਪਨਂ ਉਦ੍ਧਰਣਂ, ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਹਰਣਂ ਅਤਿਹਰਣਂ. ਰੁਕ੍ਖਖਾਣੁਆਦਿਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਘਟ੍ਟਨਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸੇਨ ਹਰਣਂ ਵੀਤਿਹਰਣਂ. ਯਾਵ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦੋ, ਤਾਵ ਆਹਰਣਂ ਅਤਿਹਰਣਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਹਰਣਂ ਵੀਤਿਹਰਣਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਾ ਏਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਅਨੁਗਤਾ ਆਪੋਧਾਤੁ ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਗਰੁਤਰਸਭਾਵਾ ਹਿ ਆਪੋਧਾਤੂਤਿ ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਤਸ੍ਸਾਨੁਗਤਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਤ੍ਥ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ, ਇਤਰਾਸਞ੍ਚ ਓਮਤ੍ਤਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ…ਪੇ… ਬਲਵਤਿਯੋ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਪੋਧਾਤੁਯਾ ਅਨੁਗਤਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਸਨ੍ਨਿਕ੍ਖੇਪਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵੇ ਵਿਯ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨੇਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਤਿਸਯਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਆਪੋਧਾਤੁਯਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨੁਗਤਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਘਟ੍ਟਨਕਿਰਿਯਾਯ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਨਸ੍ਸ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਆਪੋਧਾਤੁਅਨੁਗਤਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਥਾ ਸਨ੍ਨਿਕ੍ਖੇਪਨਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਨੇਸੂ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨੇ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਉਦ੍ਧਰਣਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ. ਉਦ੍ਧਰਣੇਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣਕ੍ਖਣੇ. ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਚ. ਅਤਿਹਰਣਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਖਣਮਤ੍ਤਾਵਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ. ਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸਨ੍ਤਰਸਙ੍ਕਮਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਪਬ੍ਬਂ ਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦਿ ਉਦ੍ਧਰਣਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਤਿਇਤ੍ਤਰੋ ਹਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੋ, ਗਮਨਸ੍ਸਾਦਾਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਧਾਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਿਰਸਿ ਪਾਦੇ ਚ ਬਦ੍ਧਖੁਰਧਾਰਾਸਮਾਗਮਤੋਪਿ ਸੀਘਤਰੋ. ਯਥਾ ਤਿਲਾਨਂ ਭਜ੍ਜਿਯਮਾਨਾਨਂ ਤਟਤਟਾਯਨੇਨ ਭੇਦੋ ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤਟਤਟਾਯਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ.

ਸਦ੍ਧਿਂ ਰੂਪੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਕਰੂਪਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਂ ਤਤੋ ਸਤ੍ਤਰਸਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਯਦਿ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਸਮਾਨਕ੍ਖਣਾ ਸਿਯੁਂ, ‘‘ਰੂਪਂ ਗਰੁਪਰਿਣਾਮਂ ਦਨ੍ਧਨਿਰੋਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਹਿ ਵਿਰੋਧੋ ਸਿਯਾ. ਤਥਾ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਂ, ਯਥਯਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੪੮) ਏਵਮਾਦਿਪਾਲ਼ਿਯਾ ਚ. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਹਿ ਸਾਰਮ੍ਮਣਸਭਾਵਾ ਯਥਾਬਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਾਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਤਂਸਭਾਵਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਅਨਨ੍ਤਰਂ ਨਿਰੋਧੋ, ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬਭਾਵਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਙ੍ਖਣਾਯੁਕਤਾ ਤੇਸਂ ਇਚ੍ਛਿਤਾ, ਲਹੁਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਸਙ੍ਗਤਿਮਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਵਿਸਯਸਙ੍ਗਤਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਦਨ੍ਧਮਹਾਭੂਤਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦਨ੍ਧਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾ. ਨਾਨਾਧਾਤੁਯਾ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਂ ਖੋ ਪਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ, ਤੇਨ ਚ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਰੂਪਧਮ੍ਮੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਨਕ੍ਖਣਤਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਯਂ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਞ੍ਞਂ, ਤਂ ਪਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਅਪਰਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਤਥਾਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰੋ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵੀਚਿਮਨੁਪਬਨ੍ਧੋ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਵੀਚਿ ਅਨ੍ਤਰੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ‘‘ਤਦੇਵੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਵਿਦੂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਬਨ੍ਧੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੋ ਚ ਨਦੀਸੋਤੋਵ ਨਦਿਯਂ ਉਦਕਪ੍ਪਵਾਹੋ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਤਿ.

ਅਭਿਮੁਖਂ ਲੋਕਿਤਂ ਆਲੋਕਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਤੋਪੇਕ੍ਖਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਯਂਦਿਸਾਭਿਮੁਖੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ, ਤਦਭਿਮੁਖਂ ਪੇਕ੍ਖਨਂ ਆਲੋਕਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਨੁਗਤਂ ਵਿਦਿਸਾਲੋਕਨਂ ਵਿਲੋਕਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਲੋਕਿਤਂ ਨਾਮ ਅਨੁਦਿਸਾਪੇਕ੍ਖਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਪਰਿਭਣ੍ਡਾਦਿਕਰਣੇ ਓਲੋਕਿਤਸ੍ਸ, ਉਲ੍ਲੋਕਾਹਰਣਾਦੀਸੁ ਉਲ੍ਲੋਕਿਤਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪਲੋਕਿਤਸ੍ਸ ਚ ਸਿਯਾ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਮਿਨਾ ਵਾ ਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਤਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨੇਵਾ’’ਤਿ.

ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਨ੍ਤਿ ਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤਵਨ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਾਰਿਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਹਾਯਸ੍ਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਲੇ ਏਵ ‘‘ਯਮੇਵਾਹਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਅਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਸਨੇ ਅਨਭਿਰਤਿਆਦਿਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਤਮੇਵ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਬਲਵਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੋ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਕਤਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇ ਉਕ੍ਕਂਸਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤੇਨੇਵ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ – ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਨਨ੍ਦੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੩੦) ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ.

ਸਾਤ੍ਥਕਤਾ ਚ ਸਪ੍ਪਾਯਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਆਲੋਕਿਤਵਿਲੋਕਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਵਿਜਹਨਸ੍ਸੇਵ ਗੋਚਰਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਭਾਵਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵ ਆਲੋਕਨਵਿਲੋਕਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਖਨ੍ਧਾਦਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕੇਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਉਪਾਯੋ ਨ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਲੋਕਿਤਾਦਿਸਮਞ੍ਞਾਪਿ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਜਾਨਨਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਵਾਯੋਧਾਤੁਵਿਪ੍ਫਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਕਿਰਿਯਮਯਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਚਲਨਾਕਾਰਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਅਧੋ ਸੀਦਤੀਤਿ ਥੋਕਂ ਓਤਰਤਿ. ਉਦ੍ਧਂ ਲਙ੍ਘੇਤੀਤਿ ਲਙ੍ਘਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਉਪਰਿ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਅਙ੍ਗਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਧਾਨਭੂਤਂ ਅਙ੍ਗਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਨ੍ਤਂ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਠਮਜਵਨੇਪਿ…ਪੇ… ਸਤ੍ਤਮਜਵਨੇਪਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਂ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਰਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਆਵਜ੍ਜਨਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਾਨਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਆਵਜ੍ਜਨਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਇਟ੍ਠੇ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਾਦਿਮ੍ਹਿ ਲੋਭਮਤ੍ਤਂ, ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਪਟਿਘਮਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਰਜ੍ਜਨਾਦਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਜਵਨਂ ਮੂਲਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਭਵਙ੍ਗਾਦਿ. ਏਵਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਜਵਨਸ੍ਸ ਮੂਲਭੂਤਧਮ੍ਮਪਰਿਜਾਨਨਵਸੇਨੇਵ ਮੂਲਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਤਾਵਕਾਲਿਕਤਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਜਵਨਸ੍ਸੇਵ ਅਪੁਬ੍ਬਭਾਵਵਸੇਨ ਚੇਵ ਇਤ੍ਤਰਭਾਵਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਵਸੇਨ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤੇਸੂਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਚ ਅਪਰਾਪਰਂ ਭਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਾਹ.

ਤਨ੍ਤਿ ਜਵਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਜਵਨਸ੍ਸ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਅਬ੍ਭਾਗਤੋ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਤਾਵਤਕੋ ਕਾਲੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਾਵਕਾਲਿਕਾਨਿ.

ਏਤਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਸਮਵਾਯੇਤਿ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਆਲੋਕਨਵਿਲੋਕਨੇ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ – ਕੋ ਏਕੋ ਆਲੋਕੇਤਿ, ਕੋ ਵਿਲੋਕੇਤਿ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਨਤੋ.

ਕਾਲੇਤਿ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਸਮਿਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਥਾ ਪਸਾਰੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਪਸਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਮਣਿਸਪ੍ਪੋ ਨਾਮ ਏਕਾ ਸਪ੍ਪਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਲਲ਼ਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਪਨਂ, ਲੀਲ਼ਾਕਰਣਂ ਵਾ.

ਉਣ੍ਹਪਕਤਿਕੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਬਹੁਲਕਾਯੋ. ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਿਦੂਸਨੇਨ ਅਹਿਤਾਵਹਤ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸਪ੍ਪਾਯਂ. ‘‘ਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਅਚੇਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਕਾਯੋਪਿ ਅਚੇਤਨੋਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਭਾਵਨੇਨ ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਇਤਰੀਤਰਸਨ੍ਤੋਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਚਤੁਪਞ੍ਚਗਣ੍ਠਿਕਾਹਤੋਤਿ ਆਹਤਚਤੁਪਞ੍ਚਗਣ੍ਠਿਕੋ, ਚਤੁਪਞ੍ਚਗਣ੍ਠਿਕਾਹਿ ਵਾ ਹਤਸੋਭੋ.

ਅਟ੍ਠਵਿਧੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧੋਪਿ ਪਯੋਜਨਵਿਸੇਸੋ. ਮਹਾਸਿਵਤ੍ਥੇਰਵਾਦਵਸੇਨ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ‘‘ਨੇਵ ਦਵਾਯਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪਨ ਇਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਪਾਲ਼ਿ ਆਗਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਜਲਸ੍ਸ ਤਂਸਨ੍ਧਾਰਕਵਾਯੁਨਾ ਵਿਯ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾਵ ਆਸਯੇ ਅਵਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਾਯੋਧਾਤੁਵਸੇਨੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਅਤਿਹਰਤੀਤਿ ਯਾਵ ਮੁਖਾ ਅਭਿਹਰਤਿ. ਵੀਤਿਹਰਤੀਤਿ ਤਤੋ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਵਿਮਿਸ੍ਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਰਤਿ. ਅਤਿਹਰਤੀਤਿ ਵਾ ਮੁਖਦ੍ਵਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤੋ ਹਰਤਿ. ਵੀਤਿਹਰਤੀਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਹਰਤਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਚਾਰੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਧਾਰਣਪਰਿਵਤ੍ਤਨਸਞ੍ਚੁਣ੍ਣਨਵਿਸੋਸਨਾਨਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਸਹਿਤਾ ਏਵ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਕੇਵਲਾਤਿ ਤਾਨਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਕਿਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਸਾ ਏਵ ਧਾਰਣਾਦੀਨਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਲ੍ਲਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਨੁਪਾਲੇਤੀਤਿ ਯਥਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁਆਦੀਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਵਿਸੋਸਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਨੁਪਾਲੇਤਿ ਅਲ੍ਲਭਾਵਂ. ਤੇਜੋਧਾਤੂਤਿ ਗਹਣੀਸਙ੍ਖਾਤਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ. ਸਾ ਹਿ ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਟ੍ਠਂ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਪਾਚੇਤਿ. ਅਞ੍ਜਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਪਵਿਸਨਾਦੀਨਂ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ. ਆਭੁਜਤੀਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਵਸੇਨ, ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਜਿਣ੍ਣਾਜਿਣ੍ਣਤਾਦਿਪਟਿਸਂਵੇਦਨਵਸੇਨ ਚ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਤਂਵਿਜਾਨਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋਯੇਵ ਹਿ ਪਯੋਗੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯੇਨ ਹਿ ਪਯੋਗੇਨ ਪਰਿਯੇਸਨਾਦਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਬ੍ਬਿਸਯਵਿਜਾਨਨਮ੍ਪਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਿ ਨਾਮ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨ੍ਵਾਯ ਆਗਮ੍ਮ ਆਭੁਜਤਿ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਤਿ. ਆਭੋਗਪੁਬ੍ਬਕੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਬ੍ਯਾਪਾਰੋਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਗਮਨਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵਸੇਨ ਗੋਚਰਗਾਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਗਮਨਤੋ. ਪਰਿਯੇਸਨਤੋਤਿ ਗੋਚਰਗਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖਤ੍ਥਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨਤੋ. ਪਰਿਭੋਗਤੋਤਿ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਤੋ. ਆਸਯਤੋਤਿ ਪਿਤ੍ਤਾਦਿਆਸਯਤੋ. ਆਸਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋਪਿ ਕਮ੍ਮਬਲਵਵਤ੍ਥਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਰਿਯਾਦਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਸਯਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਸਯੋ, ਆਮਾਸਯਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਤਿਟ੍ਠਨਕੋ ਪਿਤ੍ਤਾਦਿਕੋ. ਮਰਿਯਾਦਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਯਮਾਕਾਰੋ. ਨਿਧੇਤਿ ਯਥਾਭੁਤ੍ਤੋ ਆਹਾਰੋ ਨਿਚਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਧਾਨਂ, ਆਮਾਸਯੋ, ਤਤੋ ਨਿਧਾਨਤੋ. ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਤੋਤਿ ਗਹਣੀਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕਮ੍ਮਜਤੇਜੇਨ ਅਵਿਪਕ੍ਕਤੋ. ਪਰਿਪਕ੍ਕਤੋਤਿ ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਪਕ੍ਕਭਾਵਤੋ. ਫਲਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ. ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਤੋਤਿ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨਤੋ. ਸਮ੍ਮਕ੍ਖਨਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਮਕ੍ਖਨਤੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੨੯੪) ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਸਰੀਰਤੋ ਸੇਦਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਗਸਨ੍ਧਾਰਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਰਿਲ਼ਾਹਤੋ ਸਰੀਰਤੋ ਸੇਦਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਰੋਗਾ ਕਣ੍ਣਸੂਲਭਗਨ੍ਦਰਾਦਯੋ. ਅਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਖੇਤ੍ਤਦੇਵਾਯਤਨਾਦਿਕੇ. ਕੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨੀਯਤ੍ਤਾ ਚ ਨ ਪਰਸ੍ਸ, ਉਦਕਤੁਮ੍ਬਤੋਤਿ ਵੇਲ਼ੁਨਾਲ਼ਿਆਦਿਉਦਕਭਾਜਨਤੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਛਡ੍ਡਿਤਉਦਕਂ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਕੋ ਇਰਿਯਾਪਥੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਆਗਤੋ, ਸੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਭਿਕ੍ਕਮਪਟਿਕ੍ਕਮਗਹਣੇਨ. ‘‘ਗਮਨੇਪਿ ਪੁਰਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਭਿਹਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਗਮਨਮੇਵ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਕਥਾਯਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਮੇਵ ਧੁਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇ ਇਰਿਯਾਪਥੇ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੋਧਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰਿਤਾ ਗਹਿਤਾਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕਾ ਪਨ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ਏਕੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਥਾ ਏਕੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ, ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ, ਸਯਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਸਯਤਿ, ਏਕੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਸਯਤਿ. ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਨ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚਙ੍ਕਮਨੇਨ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਙ੍ਕਮਨਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਯਂ ਠਿਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ – ‘‘ਪਾਚੀਨਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਾਪਿ ਪਾਚੀਨਚਙ੍ਕਮਨਕੋਟਿਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਚਙ੍ਕਮਨਮਜ੍ਝੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਉਭੋ ਕੋਟਿਯੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਚਙ੍ਕਮਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਠਾਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਠਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਸਜ੍ਜਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਯਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਪਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਉਟ੍ਠਹਤਿ. ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਤਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.

ਏਵਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਭੂਤਂ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਭੂਤਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਾਵ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮਾਨੋ ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਯਤਿ – ‘‘ਕਾਯੋ ਅਚੇਤਨੋ ਮਞ੍ਚੋ ਅਚੇਤਨੋ, ਕਾਯੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਅਹਂ ਮਞ੍ਚੇ ਸਯਿਤੋ’ਤਿ, ਮਞ੍ਚੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਮਯਿ ਕਾਯੋ ਸਯਿਤੋ’ਤਿ, ਅਚੇਤਨੋ ਕਾਯੋ ਅਚੇਤਨੇ ਮਞ੍ਚੇ ਸਯਿਤੋ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਪਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਪਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਯਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਕਾਯਿਕਾਦਿਕਿਰਿਯਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ ਤਮ੍ਮਯਤ੍ਤਾ ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਰਿਯਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਰਿਯਾਸਮੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਜਵਨਂ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਾ ਛਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਿਰਿਯਾਮਯਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਜਾਗਰਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਾਗਰਿਤੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਨਾਮ. ਅਪਿਚ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਜਗ੍ਗਨ੍ਤੋਪਿ ਜਾਗਰਿਤੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.

ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਪਹਾਯ ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਨਿਸ੍ਸਿਤਸਪ੍ਪਾਯਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ਭਾਸਿਤੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਰੁਚਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਪਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਨਾਮ. ਦੁਤਿਯਞ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਨਾਮਾਤਿ. ਓਟ੍ਠੇ ਚਾਤਿਆਦੀਸੁ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਣ੍ਠਸੀਸਨਾਭਿਆਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਪਯੋਗਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਸਞ੍ਞਿਤਂ ਪਯੋਗਂ, ਯਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਵਿਚਾਰਾਦਯੋ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਉਪਾਦਾਰੂਪਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰਸਹਿਤਸਦ੍ਦਾਯਤਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਸਤ੍ਤਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਵਸੇਨ ‘‘ਮਿਸ੍ਸਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਸਤਿਯਾਪਿ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਅਨੁਰੂਪਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਨੁਰੂਪਪੁਬ੍ਬਭਾਗਂ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਿਯਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਲੋਕਿਯਤ੍ਤਾ.

ਸਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਭਿਕ੍ਖੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੬੯. ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਦੇਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਯਾਚਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਂਖਿਤ੍ਤਰੁਚਿਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਕਾਮੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਸਨਂ ਯਾਚਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸੇਵ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਵਿਸੇਸਾ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ.

੪. ਸਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੦. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖੇ ਅਪਾਤਨਵਸੇਨ ਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਤਦੇਵ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਨਯੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨਭਿਭੂਤਤਾਯ ਏਕੋ ਉਦੇਤੀਤਿ ਏਕੋਦੀਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਸਮਾਧਿ ਭੂਤੋ ਜਾਤੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਕੋਦਿਭੂਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਕੋਦਿਭੂਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਾਵਹੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਕੋ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਮਾਹਿਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿ. ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤੋ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਵਕਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਭਾਵਿਤਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ. ਤੇ ਹਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਾਯ ਭਾਵਿਤਾ. ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਨ੍ਤਿ ਹਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਖੀਣਾਸਵੇਹਿ ਭਾਵਿਤਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਕਤਕਰਣੀਯਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਯ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ, ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਪਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਾ ਲੋਕਿਯਾ, ਪਰਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ‘‘ਮਿਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੫. ਅਕੁਸਲਰਾਸਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੧. ਪਞ੍ਚਮੇ ਕੇਵਲੋਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਸਕਲੋ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੋ ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

੬. ਸਕੁਣਗ੍ਘਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੨. ਪਾਕਤਿਕਸਕੁਣਕੁਲੇਸੁ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਤੇਸਂ ਹਨਨਤੋ ਸਕੁਣਗ੍ਘਿ. ਸੇਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੇਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਵਿਸੇਸੋ ਪਨ ਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਮਿਸਤ੍ਥਾਯ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਲੋਭਸਾਹਸੇਨ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਲੋਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸਾਹਸਾਕਾਰੇਨ ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਙ੍ਗਲੇਨ ਕਟ੍ਠਂ ਕਸਿਤਂ ਨਙ੍ਗਲਕਟ੍ਠਂ, ਤਂ ਕਰੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਙ੍ਗਲਕਟ੍ਠਕਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਧੁਨਾ ਕਟ੍ਠਂ ਖੇਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਲੇਡ੍ਡੁਯੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਲੇਡ੍ਡੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਲੇਡ੍ਡੁਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨਂ. ਵਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਦਂ, ਵਚਨਂ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਵਦਂ ਅਵਦਂ. ਗਰਹਨੇ ਹਿ ਅਯਂ ਅ-ਕਾਰੋ ਯਥਾ – ‘‘ਅਪੁਤ੍ਤੋ ਅਭਰਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਵਦਂ ਮਾਨੇਤੀਤਿ ਅਵਦਮਾਨਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਮਦੇਨ ਲਾਪਂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਖੋ, ਤ੍ਵਂ ਲਾਪ, ਤਤ੍ਰਪਿ ਮੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਣ੍ਣਂ ਵਦਮਾਨਾ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਤੋ ਆਪਨ੍ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਦਮਾਨੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਸਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਹਿ ਖੋ ਦਾਨਿ ਸਕੁਣਗ੍ਘੀ’’ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਜਿਯਾਮੁਤ੍ਤਸਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸੀਘਪਾਤਯੋਗ੍ਯਤਾਕਰਣੇਨ ਉਭੋ ਪਕ੍ਖੇ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਸਕੁਣਗ੍ਘਿ. ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਫਾਲੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਫਾਲਚ੍ਛੇਦਤਿਖਿਣਸਿਖਰੇ ਸੁਕ੍ਖਲੇਡ੍ਡੁਸ੍ਮਿਂ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਥ.

੭. ਮਕ੍ਕਟਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੩. ਸਞ੍ਚਾਰੋਤਿ ਸਞ੍ਚਰਣਂ. ਲੇਪਨ੍ਤਿ ਸਿਲੇਸਸਦਿਸਂ ਆਲੇਪਨਂ. ਕਾਜਸਿਕ੍ਕਾ ਵਿਯਾਤਿ ਕਾਜਦਣ੍ਡਕੇ ਓਲਗ੍ਗੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਕ੍ਕਾ ਵਿਯ. ਅਪਿਚ ਚਤਸ੍ਸੋ ਰਜ੍ਜੁਯੋ ਉਪਰਿ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨਂ. ਓਡ੍ਡਿਤੋਤਿ ਓਲਮ੍ਬਿਤੋ. ਥੁਨਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੋ.

੮. ਸੂਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੪. ਆਹਾਰਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ ਤਂਤਂਆਹਾਰਵਤ੍ਥੁਗਤੇ ਸੂਦੇਤਿ ਪਗ੍ਘਰੇਤੀਤਿ ਸੂਦੋ, ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ. ਦਹਰੇਹਿ ਮਨਾਪਤਰਂ ਅਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਤੋ ਅਚ੍ਚਯਾ, ਭੋਜਨੇ ਰਸਵਿਸੇਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਨਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਰਸਵਿਸੇਸੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਨਚ੍ਚਯੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਗ੍ਗੀਯਤਿ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਵਿਭਜੀਯਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗੋ, ਅਮ੍ਬਿਲਮੇਵ ਅਗ੍ਗੋ ਅਮ੍ਬਿਲਗ੍ਗੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਬਿਲਗ੍ਗੇਹੀਤਿ ਅਮ੍ਬਿਲਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਦਾਤੁਂ ਅਭਿਹਰਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਭਿਹਾਰਾ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਭਿਹਟਾਨਂ ਦਾਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮਂਵਾਤਿ ਇਦਂ ਮਮ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮਾਵਸਾਨਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤ੍ਥਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਬਾਲੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਵ ਕਥਿਤਾ ‘‘ਸਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

੯. ਗਿਲਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੫. ਪਾਦਗਾਮੋਤਿ ਨਗਰਸ੍ਸ ਪਦਸਦਿਸੋ ਮਹਨ੍ਤਗਾਮੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮਕੇ’’ਤਿ. ਅਹਿਤਨਿਸੇਧਨ-ਹਿਤਨਿਯੋਜਨ-ਬ੍ਯਸਨਪਰਿਚ੍ਚਜਨ-ਲਕ੍ਖਣੋ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ ਯੇਸੁ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਮਿਤ੍ਤਾ. ਯੇ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਸਹਾਯਾ, ਤੇ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਯੇ ਸਵਿਸੇਸਂ ਭਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਮਿਤ੍ਤਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਗਵਤੋ. ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਅਟ੍ਠਮਿਯਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਯਂ ਪਞ੍ਚਦਸਿਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ਮਾਸਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਵਾਰੇ.

ਵੇਦਨਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵੇਨ ਖਰੋ ਫਰੁਸੋ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ. ਆਬਾਧੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਹੇਤੁਤਾਯ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਆਬਾਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਤ੍ਤਾ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਸਭਾਗਰੋਗੋ ਨਾਮ. ਨਾਯਮੀਦਿਸੋ ਆਬਾਧੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਬਹਲਤਰਬ੍ਯਾਧਿਤਾਯ ‘‘ਵਿਸਭਾਗਰੋਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੀਪਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਮਰਣਨ੍ਤਂ ਮਰਣਸਨ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਭਾਵਿਤਕਾਯਾਦਿਤਾਯ. ਅਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੋਤਿ ਅਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੋ ਵਿਯ. ਓਵਾਦਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਪਲੋਕਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਅਦਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵੀਰਿਯਂ ਨਾਮ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਭੂਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਰਿਯਂ. ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਸਙ੍ਖਾਰੋ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਤੋ.

‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਖਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਤੀ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਖਣਿਕਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਨਿਗ੍ਗੁਮ੍ਬਂ ਨਿਜ੍ਜਟਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਾਰੂਪਸਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖਿਲਵਿਰਹੇਨ ਨਿਗ੍ਗੁਮ੍ਬਂ, ਅਬ੍ਯਾਕੁਲਤਾਯ ਨਿਜ੍ਜਟਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਦੀਨਂ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਯਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ ਵੇਦਨਂ ਮਹਾਬਲਵਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ, ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਿਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਰਿਯਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਨਾਮਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੇਦਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ. ਚੁਦ੍ਦਸਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਤਕਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਸਨ੍ਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭੂਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੀਤਿਸਿਨੇਹੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ. ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ.

ਗਿਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਗਿਲਾਨਭਾਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ. ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਗਰੁਥਦ੍ਧਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਮਧੁਰਕਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਞ੍ਜਾਤਗਰੁਭਾਵੋ ਸਞ੍ਜਾਤਥਦ੍ਧਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਨਾਨਾਕਾਰਤੋਤਿ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਭੇਦਤੋ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਧਮ੍ਮਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਭਾਵਿਯਮਾਨਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਧਮ੍ਮਾ. ਪਾਕਟਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਯ. ਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਨ ਞਾਯਨ੍ਤਿ.

ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਅਬਾਹਿਰਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਚ ਅਨ੍ਤਰਬਾਹਿਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਏਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਦਹਰਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਹਰਕਾਲੇ. ਨ ਏਵਂ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਮਾਨਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕੋ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਤ੍ਥੇਵ ਪਗੇਵ ਤੇਸਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣੇਨ ਵੇਠੇਨ ਮਿਸ੍ਸਕੇਨ. ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣਸਞ੍ਞਿਤੇਨ ਵੇਠਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਵਿਯ ਜਰਸਕਟਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵੇਠੇਨਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਤੇਨ ਅਤ੍ਥਭਾਵਵੇਠੇਨ.

ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਦੀਪਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਭਾਵਿਤੋ ਏਵ. ਨਵਵਿਧੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਹਿ ਚਤੂਹਿ ਓਘੇਹਿ ਅਨਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣੀਯਤੋ ‘‘ਦੀਪੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਮਅਗ੍ਗੇਤਿ ਤਮਯੋਗਾਭਾਵੇਨ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗੇ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾਨਂ. ਤੇ ‘‘ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ ਵਿਹਰਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਚਤੁਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਗੋਚਰਾਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਗ੍ਗੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

੧੦. ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੬. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਕਮ੍ਮਿਕਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਸੇਸੇਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸੋ, ਅਤਿਸਯੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਸੇਸੋ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਕਾਯੇ ਅਸੁਭਾਦਿਵਸੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਅਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਵੀਥਿਯਂ ਅਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾ ਸੁਭਾਦਿਵਸੇਨ ਕਾਯਾਰਮ੍ਮਣੋ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚੇਤਸੋ ਵਾ ਲੀਨਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹੇ ਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਮੁਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਲੀਨਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਕਾਯਾਰਮ੍ਮਣੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਗਹਿਤੋ. ਕਿਲੇਸਾਨੁਰਞ੍ਜਿਤੇਨਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵਿਵਣ੍ਣਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ ਪਨ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਨ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ ਨ ਚ ਵਿਚਾਰੇਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਸਹਗਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ ਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੁਖਿਤੋਤਿ ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਸੁਖਿਤੋ.

ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭਾਵਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਂ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਸਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਦਿਅਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਣਿਧਾਯ ਭਾਵਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਰਥਂ ਵਾਹਯਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਸਮਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਅਟ੍ਠਕਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਤਚ੍ਛਿਤਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਸੁਖੇਨੇਵ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਓਕਾਸਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਲਗ੍ਗਨ੍ਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਤਂ ਅਪਰਿਪਨ੍ਥਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਓਪਮ੍ਮਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਬ੍ਯਾਭਙ੍ਗਿਯਾਤਿ ਕਾਜਦਣ੍ਡੇਨ. ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਲੀਨਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਾਨਂ.

ਗੁਲ਼ਖਣ੍ਡਾਦੀਨੀਤਿ ਗੁਲ਼ਖਣ੍ਡਸਕ੍ਖਰਖਣ੍ਡਾਦੀਨਿ ਉਚ੍ਛੁਵਿਕਾਰਭੂਤਾਨਿ. ‘‘ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਮ੍ਬਪਾਲਿਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.