੨. ਨਾਲਨ੍ਦਵਗ੍ਗੋ

੨. ਨਾਲਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੮. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੇ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਤਿਯੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਭਿਯ੍ਯਤਰੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਸੇਟ੍ਠਤਰੋਤਿ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤੋ. ਭਿਯ੍ਯਤਰਾਭਿਞ੍ਞੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਅਧਿਕਤਰਪਞ੍ਞੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਞਾਣੋ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇ’’ਤਿ. ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਗਹਿਤਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਿਦ੍ਧਿਯਾਵ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਤਂਤਂਗੁਣਸਮਿਜ੍ਝਨਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਪਸਨ੍ਨੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤਾ ਦੀਪਿਤਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਧੋਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਹਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞੋ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਅਧਿਕੋ ਅਭਿਞ੍ਞੋਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞੋ. ਸੋ ਏਵ ਅਤਿਸਯਵਚਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞਤਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਭਿਯ੍ਯਤਰੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ਅਭਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਭਿਯ੍ਯੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞੋ, ਸੋ ਏਵ ਅਤਿਸਯਵਚਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞਤਰੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਕਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਭਿਯ੍ਯਤਰਾਭਿਞ੍ਞੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣਞ੍ਚ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣਂ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਤਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨੇ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੋ, ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ, ਨਨੁ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਿਪਿ ਭਗਵਤੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਿ ਸਵਾਸਨਮੇਵ ਯਥਾਸਕਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਵਾਸਨਪ੍ਪਹਾਨਞ੍ਹਿ ਞੇਯ੍ਯਾਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇ ਵਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਂ.

ਖਾਦਨੀਯਾਨਂ ਉਲ਼ਾਰਤਾ ਸਾਤਰਸਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਧੁਰੇ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਪਸਂਸਾਯ ਉਲ਼ਾਰਤਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸੇਟ੍ਠੇ’’ਤਿ. ਓਭਾਸਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਤਾ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਿਪੁਲੇ’’ਤਿ. ਉਸਭਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿ ਆਸਭੀ, ਇਧ ਪਨ ਆਸਭੀ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਭੀ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਉਸਭਸ੍ਸ ਵਾਚਾਸਦਿਸੀ’’ਤਿ. ਯੇਨ ਗੁਣੇਨ ਸਾ ਤਂਸਦਿਸਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਚਲਾ ਅਸਮ੍ਪਵੇਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਕਤਪਰਿਚਯਾਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਤਂ ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਨ੍ਤੀ ਪਵੇਣੀ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾ. ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਤਿਯਾ ‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ ਏਵਂ ਕਿਰਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾ ਇਤਿਕਿਰਾ. ਪਿਟਕਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾਨਤੋ ਭੂਤਤੋ ਤਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਨਂ. ਯਥਾਸੁਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਕਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨਂ ਆਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਤਥੇਵਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਆਗਮਾਧਿਗਮੇਹਿ ਵਿਨਾ ਕੇਵਲਂ ਅਨੁਸ੍ਸੁਤਤੋ ਤਕ੍ਕਮਗ੍ਗਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਕ੍ਕਨਂ ਤਕ੍ਕੋ. ਅਨੁਮਾਨਵਿਧਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਹਣਂ ਨਯਗ੍ਗਾਹੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਅਯਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚੋਦਨਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਸੋ ਅਵਿਸਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਹਨਾਦੋ ਵਿਯਾਤਿ ਸੀਹਨਾਦੋ. ਤਂਸਦਿਸਤਾ ਚਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵੇਨ, ਸੋ ਚੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੀਹਨਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਉਨ੍ਨਾਦਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਸਨਿਸਦਿਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ.

ਅਨੁਯੋਗਦਾਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸੋਧਾਪੇਤੁਂ. ਵਿਮਦ੍ਦਕ੍ਖਮਞ੍ਹਿ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸੋਧੇਤਿ ਨਾਮ, ਅਨੁਯੁਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਚ ਨਂ ਸੋਧਾਪੇਤਿ ਨਾਮ. ਦਾਤੁਨ੍ਤਿ ਸੋਧੇਤੁਂ. ਕੇਚਿ ‘‘ਦਾਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਯੋ ਸੀਹਦਾਨਂ ਨਦਤਿ, ਸੋ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਯੋਗਂ ਦੇਤੀਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਨਿਘਂਸਨਨ੍ਤਿ ਵਿਮਦ੍ਦਨਂ. ਧਮਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤਾਪਯਮਾਨਂ. ਤਾਪਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਗਗ੍ਗਰਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾਪਨਸੀਸੇਨ ਵਦਤਿ.

ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਤੀਤੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਯੇ ਤੇ ਅਹੇਸੁਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਵ ਅਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਓਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਤਾਵ ਸਾਵਕਞਾਣਗੋਚਰੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਮਾਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਚ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ, ਤਤੋ ਪਰਤੋ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਾ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚਾ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟਾ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਵ ਸਾਵਕਞਾਣਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਭੂਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਕਥਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ. ਏਵਂਸੀਲਾਤਿ ਤਾਦਿਸਸੀਲਾ. ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਸਮਾਧਿ ਚ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਾ ਚ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਾ ਏਕਦੇਸਸਰੂਪੇਕਸੇਸਨਯੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਵੀਰਿਯਸਤਿਯੋ ਤਦਨੁਗੁਣਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵਿਹਾਰਵੋਹਾਰੋ, ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰੋ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ.

ਯਥਾ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਾਪਿ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ-ਸਙ੍ਖਾਤ-ਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸ-ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪੁਨ ਗਹਿਤਾ ‘‘ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰੋ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪੁਨ ਗਹਿਤੋ ‘‘ਏਵਂਵਿਹਾਰੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਥਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਨ੍ਤੇਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨੋਸਾਪਨੇਨ. ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ ਅਸਂਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

ਅਨਾਗਤਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨਾਤਿ ਪਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਜੋਤਨੋ. ਤੇਨ ਅਤੀਤੇਸੁ ਤਾਵ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਵਿਸਯੇ ਗਤਿ, ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਸਞ੍ਜਾਤੇਸੁ ਕਥਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਾਗਤਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਚੇਤਸਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਦਿਤਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਨੁ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਵਿਦਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਕਰੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨੇਵ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੇਤੁਘਾਤਤੋ ਚ. ਕਥਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਦ੍ਵਯਸਮ੍ਭਵੇ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੇਵ ਅਕਾਸਿ, ਨ ਵਿਭਜ੍ਜ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਥੇਰੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਾਰਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਮਿਨੋਤੀਤਿ ਪਾਰਮੀ, ਸਾ ਏਵ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਾਰਮਿਞਾਣਂ, ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸਪਰਿਯਨ੍ਤਗਤੇ ਜਾਨਨੇ ਨਾਯਮਨੁਯੋਗੋ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਜਾਨਨੇ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇਤਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਵਿਸਯੇ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ਸੀਲ…ਪੇ… ਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਕਾਰਣਾਨਂ ਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਂ. ਬੁਦ੍ਧਸੀਲਾਦਯੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਰੇਹਿ ਏਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਜਾਨਨਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਂ.

ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਂ ਵਿਯ ਸਂਸਯਟ੍ਠਿਤਂ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਇਦਮਿਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਞੇਯ੍ਯਂ ਧਾਰੇਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਨੋਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੋ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਞਾਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਏਤੀਤਿ ਅਨ੍ਵਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਿਦ੍ਧਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨੁਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਦਿਤੇ ਵੇਦਕਮ੍ਪਿ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਦਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਂ ਨਯਗ੍ਗਾਹੋ ਵਿਦਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਦਿਤੋਤਿ ਵਿਦ੍ਧੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ, ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਅਪਰਿਮਾਣੋ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਵਾ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ. ਏਤੇਨ ਥੇਰੋ ਯਂ ਯਂ ਅਨੁਮੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥਂ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਗਮਪ੍ਪਟਿਹਤਂ ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ.

ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਥਿਰਭਾਵਂ ਉਦ੍ਧਮੁਦ੍ਧਂ ਆਪੇਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧਾਪਂ, ਪਾਕਾਰਮੂਲਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਾਕਾਰਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਪਰਿਖਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਭਵਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ. ਪਣ੍ਡਿਤਦੋਵਾਰਿਕਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਹਾ’’ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

ਯਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਸੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਤਂਤਂਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਸੁ ਛੇਕਭਾਵੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ. ਮੇਧਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਹਿਂਸਤਿ ਵਿਧਮਤੀਤਿ ਮੇਧਾ, ਸਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੇਧਾਵੀ. ਠਾਨੇ ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ, ਠਾਨਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਪਞ੍ਞਾ. ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਪਥੋਤਿ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਪਥੋ, ਪਰਿਤੋ ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਯਾਯਨਮਗ੍ਗੋ. ਪਾਕਾਰਭਾਗਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਾਕਾਰਸਨ੍ਧਿ, ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਫੁਲ੍ਲਿਤਪਦੇਸੋ. ਸੋ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਵਿਗਮੇਨ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਅਪਗਤਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਪਦੇਸਂ, ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ. ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਵਿਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੀਲਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਮਲੀਨਂ. ਉਪਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਬਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੂਪਘਾਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਤੋ. ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯਪਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਠਪਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਸਭਾਵੇਨ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯਥਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ.

ਪੁਰਿਮਨਯੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਚ ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਿਸ੍ਸਕਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਮਿਸ੍ਸਕਾ. ‘‘ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਯਥਾਭੂਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂਯੇਵ ਚ ਨੇਸਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਤੋ ਤੇਸੁ ਚ ਅਧਿਗਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਤਿ ਗਹਿਤੇ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਪਞ੍ਹੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਮਹਾਸਿਵਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ. ਨ ਪਨੇਵਂ ਗਹਿਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਥੇਰੋਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਨਗਰਾਦੀਸੁ. ਨਗਰਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤਦਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਉਪਗਤਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਸ੍ਸਯਰਹਿਤਸੁਖਾਧਿਗਮਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਪਾਕਾਰੋ ਵਿਯ ਸੀਲਂ ਤਦੁਪਗਤਾਨਂ ਪਰਿਤੋ ਆਰਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਪਥੋ ਵਿਯ ਹਿਰੀ ਸੀਲਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਪਰਿਯਾਯਪਥੋਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹਿਰਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਗਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ ਅਞ੍ਜਸਭਾਵਤੋ. ਪਣ੍ਡਿਤਦੋਵਾਰਿਕੋ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਗਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਪਵਿਸਨਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਦਿਨ੍ਨੋਤਿ ਦਾਪਿਤੋ, ਸੋਧਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

੩. ਚੁਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੯. ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮਸ੍ਸ ਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਉਪਸੇਨੋ, ਰੇਵਤੋ, ਖਦਿਰਵਨਿਯੋ, ਚੁਨ੍ਦੋ, ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਅਹਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਚਾਲਾ, ਉਪਚਾਲਾ, ਸੀਸੂਪਚਾਲਾਤਿ, ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਸੀਹਾਵਲੋਕਨਞਾਯੇਨ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮੇ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਹਰਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਂ ਦਾਨਿ ਪਚ੍ਛਿਮਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਭੂਤਕਥਨਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਾਲਯਤਾਦਸ੍ਸਨਂ ਯਥਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਨਾਗਾਪਲੋਕਿਤਂ.

ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵ ਇਦ੍ਧਿਭੇਦਦਸ੍ਸਨਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ. ਸੀਹਸ੍ਸ ਵਿਜਮ੍ਭਨਾਦਿਵਸੇਨ ਕੀਲ਼ਿਤ੍ਵਾ ਨਾਦਸਦਿਸੀ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਕਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੀਹਵਿਕੀਲ਼ਿਤੋ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ’’ਤਿ. ਗਮਨਕਾਲੋ ਮਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਸਮਾਪਨੇ. ਤੇਨ ਥੇਰੇਨ ਯਥਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਵਚਨਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮਾਪਿਤਭਾਵਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਦਿਸੇਸੁ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਯੁਗਨ੍ਧਰਾਦਯੋ ਪਰਿਭਣ੍ਡਪਬ੍ਬਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਇਵ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਇਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਟਿਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਠਿਤਕਾਯਂ ਪਟਿਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਪਤ੍ਥਨਾਕਾਲੇ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਸੁਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤਂ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਗੁਣਸਾਰਂ. ਏਸ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਸੋ ਜਾਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਰਣਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਨ੍ਥੋ. ਪੁਨਪਿ ਏਵਂਭਾਵਿਨੋ ਨਾਮ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਾਮ ਏਵਂਭਾਵਿਨੋ, ਮਰਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ. ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਮੁਖਂ ਪਿਧਾਯਾਤਿ ਮੁਖਂ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਅਗ੍ਘਿਕਸਤਾਨੀਤਿ ਮਕੁਲ਼ਙ੍ਕੁਰਚੇਤਿਯਸਤਾਨਿ.

ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇਤਿ ਅਤੀਤਦਿਵਸੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪੂਰਿਤਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਏਸ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨੀਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਵਾ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ.

ਕਲ਼ੋਪਿਹਤ੍ਥੋਤਿ ਵਿਲੀਵਮਯਭਾਜਨਹਤ੍ਥੋ. ‘‘ਚਮ੍ਮਮਯਭਾਜਨਹਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਨ੍ਤਰੇਤਿ ਨਗਰਮਜ੍ਝੇ. ਵਨੇਤਿ ਅਰਞ੍ਞੇ.

ਓਸਕ੍ਕਨਾਕਾਰਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਙ੍ਕੋਚਹੇਤੁਵਿਰਹਿਤੋ. ਵਿਸਾਰਦੋਤਿ ਸਾਰਦਵਿਰਹਿਤੋ. ਧਮ੍ਮੋਜਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਰਸਂ, ਓਜਵਨ੍ਤਂ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮਭੋਗਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਪਰਿਭੋਗਂ, ਪਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਭਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਭੋਗਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਭਯੇਨਪਿ ਧਮ੍ਮਪਰਿਭੋਗੋਵ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ.

ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪਿਯੇਹਿ. ਮਨਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਨਤੋ ਮਨਾਪੇਹਿ. ਜਾਤਿਯਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਜਾਤਿਯਾ. ਨਾਨਾਭਾਵੋ ਅਸਹਭਾਵੋ ਵਿਸੁਂਭਾਵੋ. ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੋ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ. ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਕਾਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਰੀਰਂ. ਰੂਪਕਾਯੇ ਹਿ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਵ. ਸੋ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਖਨ੍ਧੋ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.

ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਂ ਗਤੋਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾਮੁਖੇ ਪਵਤ੍ਤੋ. ਮਹਾਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਸਾਰਵਨ੍ਤੋ ਸਾਖਾਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯ. ਸਾਖਖਨ੍ਧਾ ਹਿ ਦਿਸਾਭਿਮੁਖਪਵਤ੍ਤਾਕਾਰਾ, ਮੂਲਖਨ੍ਧੋ ਪਨ ਉਦ੍ਧਮੁਗ੍ਗਤੋ. ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਹਾਨਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਅਪਰਾਪਰਿਯਪਵਤ੍ਤਨਿਯਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ. ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਪਞ੍ਹੋ.

੪-੫. ਉਕ੍ਕਚੇਲਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੦-੩੮੧. ਅਮਾਵਸੁਪੋਸਥੇਤਿ ਅਮਾਵਸਿਉਪੋਸਥੇ, ਕਾਲਪਕ੍ਖਉਪੋਸਥੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ.

੬. ਉਤ੍ਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੨. ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ.

੮. ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੪. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇਤਿ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਲਕ੍ਖਣਯੋਗਤੋ. ਏਕਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਨ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਭੂਤੋਤਿ ਏਕਮਗ੍ਗੋ, ਤਂ ਏਕਮਗ੍ਗਂ. ਜਾਤਿਯਾ ਖਯੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਭੂਤੋਤਿ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਨ੍ਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੯. ਸੇਦਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੫. ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਅਯਂ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ. ਤਤੋ ਅਨਾਮੇਨ੍ਤੋਤਿ ਯੇਨ ਵਂਸੋ ਨਮਤਿ, ਤੇਨ ਕਾਯਂ ਅਨਾਮੇਨ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਨਮਨ੍ਤੋ ਹਿ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਂ, ਤਂ ਵਂਸਂ ਵਾ. ਆਕਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਨਮਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਰਭਾਗੇਨ ਆਕਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਏਕਤੋਭਾਗਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸਤਿਂ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਨਤਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਕਰਣਂ ਪਨ ਤਥਾ ਵਾਤੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਗਾਹਾਪਨੇਨਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਾਤੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਸਤਿਯਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤਿਂ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਨਿਚ੍ਚਲੋਵ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਆਚਰਿਯਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਵਂਸਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਕ੍ਖਣਂ ਪਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਨ੍ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਫਲਂ. ਅਤ੍ਤਰਕ੍ਖਾਯ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾਯ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਰਕ੍ਖਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਕ੍ਖੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਞਾਯੋਤਿ ਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਰਕ੍ਖਾ, ਸਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਰਰਕ੍ਖਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਞਾਯੋ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਅਨੁਵਡ੍ਢਿਯਾਤਿ ਯਥਾਵਡ੍ਢਿਤਸ੍ਸ ਅਨੁਅਨੁਵਡ੍ਢਿਯਾ. ਏਤੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਮੋਦਨਾਕਾਰੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਯ ਮੁਦਿਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਆਸੇਵਨਾਯਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਅਨੁਦਯਤਾਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ (ਯਸ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਰਕ੍ਖਣਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ) – ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੦. ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੬. ਜਨਪਦਸ੍ਮਿਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀਤਿ ਸਕਲਜਨਪਦੇ ਭਦ੍ਦਾ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਦੋਸਾਭਾਵੇਨ ਰੂਪਗੁਣਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਛਸਰੀਰਦੋਸਰਹਿਤਾ ਪਞ੍ਚਕਲ੍ਯਾਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਞ੍ਚਕਲ੍ਯਾਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਸਰੀਰਗੁਣਸਮ੍ਪਦਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਨਾਤਿਦੀਘਾ ਨਾਤਿਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਮਾਣਮਜ੍ਝਿਮਾ ਦੀਘਤਰਪ੍ਪਮਾਣਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਤਿਰਸ੍ਸਾ, ਲਕੁਣ੍ਡਕਰੂਪਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਨਾਤਿਕਿਸਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਿਸਥਦ੍ਧਮਂਸਲੋਹਿਤਾ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਿਸਰੀਰਾ ਜਾਲਸਰੀਰਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਨਾਤਿਥੂਲਾਤਿ ਭਾਰਿਯਮਂਸਾ ਮਹੋਦਰਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਨਾਤਿਕਾਲ਼ਾ ਨਾਚ੍ਚੋਦਾਤਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਾ ਝਾਮਙ੍ਗਾਰੋ ਵਿਯ, ਦਧਿਤਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਪਮਜ੍ਜਿਤਮਤ੍ਤਕਂਸਲੋਹਵਣ੍ਣਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਤਾਦਿਸਿਯਾ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਵਣ੍ਣਂ. ਯਥਾ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਯੋਗਤੋ ਚ ਪਰੇਸਂ ਪਸਾਦਾਵਹਾ ਨਾਤਿਦੀਘਤਾਦਯੋ. ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਿਬ੍ਬਰੂਪਤਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਵਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਾਤਿਦੀਘਨਾਤਿਰਸ੍ਸਤਾਵਚਨੇਨ ਆਰੋਹਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ ਪਾਸਾਦਿਕਭਾਵਤੋ. ਕਿਸਥੂਲਦੋਸਾਭਾਵਵਚਨੇਨ ਪਰਿਣਾਹਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਸਣ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾ, ਨਾਤਿਕਾਲ਼ਤਾਵਚਨੇਨ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਵਿਵਣ੍ਣਤਾਭਾਵਤੋ. ਪਿਯਙ੍ਗੁਸਾਮਾਤਿ ਪਰਿਣਤਪਿਯਙ੍ਗੁਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਸਰੀਰਨਿਭਾਸਾ. ਮੁਖਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਰੋਟ੍ਠਮਾਹ. ਅਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਯਾ. ਛਵਿਕਲ੍ਯਾਣਤਾ ਛਵਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਨਖਾ ਏਵ ਪਤ੍ਤਸਦਿਸਤਾਯ ਨਖਪਤ੍ਤਾਨਿ.

(ਪਸਾਵੋ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨ ਇਰਿਯਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ, ਪਸਾਵੋ ਯਥਾਪਰਿਤਮੇਵ ਕਨਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਭਾਵਸਨ੍ਧਾਨਂ. ਯਥਾਵਿਭਾਵਸੇਨ ਉਤ੍ਤਮਮੇਵ ਨਚ੍ਚਂ ਨਚ੍ਚਤਿ. ਤੇ ਵਾ ਵੀਸਤਿਯਾਸੂਤਿਰਂ ਧਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਮਕਤਮਨ੍ਦਤਾ ਵਿਭਾਵਸੁਟਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਮੇਵ ਗੀਤਞ੍ਚ ਗਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.) [ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਾਠੋ ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਦੁਸ੍ਸੋਧਨੀਯੋ ਚ. ਸੁਦ੍ਧਪਾਠੋ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋ.] ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕੋ ਤੇਲਪਤ੍ਤੋਤਿ ਮੁਖਵਤ੍ਤਿਸਮਂ ਤੇਲਾਨਂ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕਮੁਖਂ ਤੇਲਭਾਜਨਂ. ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਚ ਮਹਾਸਮਜ੍ਜਂ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਚ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਨ੍ਤਿ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਨਚ੍ਚਗੀਤਂ ਪੇਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਮਹਾਜਨਸਮੂਹਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਤੋ ਪਰਿਹਰਿਤਬ੍ਬੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਨਨ੍ਤਿ ਤੇਲਂ. ਆਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਤੇਲਪਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹਰਣਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਕੋ, ਜਨਕਾਯਾ ਵਿਯ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ, ਅਸਿਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਮਨੋ, ਤੇਲਸ੍ਸ ਚਜਨਂ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਾਦਨਂ, ਸੀਸਪਾਤਨਂ ਵਿਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਸੀਸਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਕਾਯਗਤਾ ਸਤਿ ਨੋ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਨਾਲਨ੍ਦਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.