੨. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੩. ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰਾਜਤਿ ਦਿਪ੍ਪਤਿ ਸੋਭਤੀਤਿ ਰਾਜਾ, ਦਾਨਪਿਯਵਚਨਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾਸਮਾਨਤ੍ਤਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ. ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਰਮੇਤਿ. ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਾਯਾਤਿ ਉਦੀਰਿਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨਤੋ. ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਦੇਵਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪੂਜਨੀਯਦੇਵਟ੍ਠਾਨਂ. ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪੂਜਨੀਯਭਾਵੇਨ. ਅਗ੍ਘੋ ਨਤ੍ਥਿ ਚਿਰਕਾਲਸਮ੍ਭਵਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧਰਤਨਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਭੂਤਰਤਨੇਹਿ. ਲੋਕੇਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ. ਤੇਨ ਤਦਞ੍ਞਲੋਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋਪਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨੋਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਲਾਮਕਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਸੇਸਾਨਿ ਰਤਨਾਨਿ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਵਾਕ੍ਯੋਪਞ੍ਞਾਸਨੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਤੁਭਾਵਵਚਨੇ. ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਨਨਿਯਮਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਚਨਸ੍ਸ. ਨਿਯਮੇਨਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਭਾਵਿਨਿ ਭੂਤੇ ਵਿਯ ਉਪਚਾਰੋਤਿ ਯਥਾ – ‘‘ਅਗਮਾ ਰਾਜਗਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੪੧੦). ਲਦ੍ਧਨਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕੇ ਲਦ੍ਧਸਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨੀਯਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਵਿਸੇਸਸ੍ਸ. ਮੂਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋਪੀਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਚਨਤੋਪਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯੋ ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ, ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨਿਯਾਮਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਰਤਨਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤੋ ਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਮੇਵਾਤਿ ਚਕ੍ਕਰਤਨਮੇਵ ਪਠਮਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਭੂਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮਞ੍ਞਾ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਰਤਨਾਨਿ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਬਹੂਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ਬਹੁਲਵਚਨਤੋਪਿ ਏਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਹੇਤੁਕਤ੍ਤੁਸਞ੍ਞਿਤੋ ਅਤ੍ਥਭੇਦੋ. ਪਾਤੁਭਾਵਾਤਿ ਪਾਤੁਭਾਵਤੋ. ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੋ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ਰਤਨਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਹੇਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਭੂਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਅਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਙ੍ਖੇਪਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਕ੍ਕਰਤਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਸ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ ‘‘ਦਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਦੇਸੇ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ. ਅਤਿਦੀਘਾਤਿਰਸ੍ਸਤਾਦਿਂ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਦੋਸਂ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ.
ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਤਿਯੋ ਸਮਨ੍ਵੇਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿਪਿ ਅਪ੍ਪਹਾਨੀਯਤਾਯ ਮਹਨ੍ਤਧਮ੍ਮਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਕਾਯੇ ਚ ਜੇਟ੍ਠਕਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮਕਾਯੂਪਪਨ੍ਨਂ. ਪਞ੍ਞਾਪਾਸਾਦਤਾਯ ਚਸ੍ਸ ਉਪਰਿਗਤਟ੍ਠੇਨ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਂ. ਵਿਤ੍ਥਤਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪੁਲਂ. ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਨ੍ਤਂ. ਅਨਾਦਿਕਾਲਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਖਣੇਨੇਵ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਤੋ ਸੀਘਂ ਲਹੁ ਜਵਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਾ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਨ੍ਤ-ਕੁਸਲਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪੀਤਿਯਾ ਆਲੋਕਵਿਦ੍ਧਂਸਨਭਾਵਵਸੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕੋ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਥਿਤੋ.