੨. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

੧. ਪਬ੍ਬਤਵਗ੍ਗੋ

੧.ਹਿਮਵਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੨. ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਤਾਯਾਤਿ ਬੋਧਂ, ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਂ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਬੋਧਿ. ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਕਾਰਣਾ. ਯਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾ. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਆਯੂਹਨਾ. ਲੀਨਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾ. ਕਾਮਸੁਖਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾ. ਓਘਤਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧) –

‘‘ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਵਸੇਸਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਆਯੂਹਨਾ, ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾ’’ਤਿ –

ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਕਾਰੇਸੁ ਇਧ ਅਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਤਾਨਨਿਦ੍ਦਾਯ ਉਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਗਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਤਿਆਦੀਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿਆਦਿਨਾ ਮਗ੍ਗਫਲੇਨ ਸਹਗਤਾਨਂ. ਸਤ੍ਤਹਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਹਿ ਭਾਵਿਤੇਹਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਕਥਮਿਦਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਝਾਨਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯਾਤਿ ਏਤੇਨ ਬੋਧਿਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਮੁਦਾਯਾਵਯਵਵਿਸਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਨਙ੍ਗਰਥਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਰਣਤ੍ਥੋ ਅਙ੍ਗਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ. ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਬੋਧਿ, ਬੋਧਿਯਾ ਏਵ ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਾਨਂ ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਅਨੁਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਵਿਸੇਸਦੀਪਕੇਹਿ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗੇਹਿ ਅਨੁਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਬੋਧਿਸਦ੍ਦੇਹਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਨਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਲੀਨਪਤਿਟ੍ਠਾਨ-ਕਾਮਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗ-ਉਚ੍ਛੇਦਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯ-ਵੀਰਿਯਪੀਤਿਪਧਾਨ-ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਯੂਹਨਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗ-ਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨਂ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿ-ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਧਾਨ-ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ. ਸਤਿ ਪਨ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਸਂਸਾਯਂ. ਪੁਨਦੇਵ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਚ ਅਤ੍ਥੋਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਸਤ੍ਥੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਚ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ ਸਵਿਸੇਸਭਾਵਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਏਕੇ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਵੇਕਤ੍ਤਯਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਵੇਕਦ੍ਵਯਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਝਾਨਕ੍ਖਣੇ ਤਾਵ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਅਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਛਯਤਾਯ ਕਸਿਣਜ੍ਝਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਹਿਮਵਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਕਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੩. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਠਿਤਿ, ਕਾਰਣਂ. ਕਮ੍ਮਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਸਞ੍ਞਿਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਠਿਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਿਤਿਕੋ. ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਸਦ੍ਦਾ ਹਿ ਏਕਤ੍ਥਾ. ਸੁਭਮ੍ਪੀਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਸੁਭੇ ਸੁਭਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸੁਭਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਭਸ੍ਸ. ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪੀਤਿ ਸੁਭਾਕਾਰੇਨ, ਇਟ੍ਠਾਕਾਰੇਨ ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ. ਅਨੁਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਆਕਙ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਯਭੂਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਉਪ੍ਪਥਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਭੂਤੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇ ਚ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣੇ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਸ੍ਸ ਆਹਾਰਦਸ੍ਸਨਪਾਲ਼ਿ ਉਤ੍ਤਾਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਨੀਵਰਣੇਸੁ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਪਟਿਘੋਪਿ ਪਟਿਘਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਪਟਿਘਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਅਰਤੀਤਿ ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਾਦੀਸੁ ਅਰਮਣਂ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਾਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਭਾਵੋ. ਪਨ੍ਤੇਸੂਤਿ ਦੂਰੇਸੁ, ਵਿਵਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ. ਅਧਿਕੁਸਲੇਸੂਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਰਤਿ ਰਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖੋ. ਅਰਤਿਤਾਤਿ ਅਰਮਣਾਕਾਰੋ. ਅਨਭਿਰਤੀਤਿ ਅਨਭਿਰਤਭਾਵੋ. ਅਨਭਿਰਮਣਾਤਿ ਅਨਭਿਰਮਣਾਕਾਰੋ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਾਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਾਕਾਰੋ. ਪਰਿਤਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ.

ਆਗਨ੍ਤੁਕਂ, ਨ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਂ. ਕਾਯਾਲਸਿਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮਕਾਯੇ ਅਲਸਭਾਵੋ. ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਤਨ੍ਦੀਤਿ ਜਾਤਿਆਲਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਦਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਅਤਿਸੀਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਕੋਚਾਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੮੫੭). ਤਨ੍ਦੀਤਿ ਜਾਤਿਆਲਸਿਯਂ. ਤਨ੍ਦਿਯਨਾਤਿ ਤਨ੍ਦਿਯਨਾਕਾਰੋ. ਤਨ੍ਦਿਮਨਕਤਾਤਿ ਤਨ੍ਦਿਯਾ ਅਭਿਭੂਤਚਿਤ੍ਤਤਾ. ਅਲਸਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਆਲਸ੍ਯਂ. ਆਲਸ੍ਯਾਯਨਾਕਾਰੋ ਆਲਸ੍ਯਾਯਨਾ. ਆਲਸ੍ਯਾਯਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਆਲਸ੍ਯਾਯਿਤਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਕਾਯਾਲਸਿਯਂ ਕਥਿਤਂ.

ਕਿਲੇਸਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ. ਕਾਯਵਿਨਮਨਾਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਿਰੂਪਤੋ ਨਮਨਾ. ਜਮ੍ਭਨਾਤਿ ਫਨ੍ਦਨਾ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਮ੍ਭਨਾ ਵਿਜਮ੍ਭਨਾ. ਆਨਮਨਾਤਿ ਪੁਰਤੋ ਨਮਨਾ. ਵਿਨਮਨਾਤਿ ਪਚ੍ਛਤੋ ਨਮਨਾ. ਸਨ੍ਨਮਨਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਨਮਨਾ. ਪਣਮਨਾਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਤਨ੍ਤਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਪੇਸਕਾਰੋ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਉਪਰਿਟ੍ਠਿਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਂ ਠਪਨਾ. ਬ੍ਯਾਧਿਯਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬ੍ਯਾਧਿਤਾ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਕਾਯਫਨ੍ਦਨਮੇਵ ਕਥਿਤਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੮੫੮).

ਭਤ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਭਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਰਿਲ਼ਾਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ਭੁਤ੍ਤਵਤੋ. ਭਤ੍ਤਮੁਚ੍ਛਾਤਿ ਭਤ੍ਤਗੇਲਞ੍ਞਂ. ਅਤਿਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹਿ ਮੁਚ੍ਛਾਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਭਤ੍ਤਕਿਲਮਥੋਤਿ ਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਕਿਲਨ੍ਤਭਾਵੋ. ਭਤ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਭਤ੍ਤਦਰਥੋ. ਕੁਚ੍ਛਿਪੂਰਂ ਭੁਤ੍ਤਵਤੋ ਹਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਹਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਕਾਯੋ ਖਿਜ੍ਜਤਿ. ਕਾਯਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਭੁਤ੍ਤਭਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ.

ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੀਯਨਾਕਾਰੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਕੋਚਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਯਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਭਾਵੋ. ਗਿਲਾਨੋਤਿ ਅਕਲ੍ਲਕੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਕਲ੍ਲਕੋ’’ਤਿ. ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਗੇਲਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਨਾਕਾਰੋ. ਓਲੀਯਨਾਤਿ ਓਲੀਯਨਾਕਾਰੋ. ਇਰਿਯਾਪਥਿਕਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਓਲੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਓਲੀਯਨਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਲੀਨਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਯ ਸਙ੍ਕੋਚਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸਾ. ਥਿਨਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਨਾ ਅਸਙ੍ਗਹਨਸਙ੍ਗਹਨਂ. ਥਿਯਨਾਕਾਰੋ ਥਿਯਨਾ. ਥਿਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਥਿਯਿਤਸ੍ਸ ਆਕਾਰੋ, ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚੇਤਸੋ ਅਵੂਪਸਮੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਤਾ ਅਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਾਕਾਰੋ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨੇਤਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਾਕਾਰੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਹੇਤੁਤਾਯ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਮੇਵ.

ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਙ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਅਟ੍ਠਕਙ੍ਖਾਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਨੁ ਅਨੁ ਉਗ੍ਗਹਣਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਙ੍ਖਾਟ੍ਠਾਨੀਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ‘‘ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਟ੍ਠਾਨੀਯਧਮ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਠਾਨੀਯਾ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਏਵ ਠਾਨੀਯਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਟ੍ਠਾਨੀਯਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਪਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਯਥਾ ‘‘ਪਟਿਘਮ੍ਪਿ ਪਟਿਘਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸੁਭਮ੍ਪਿ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਕਥਿਤੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਸੇਸਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਜਾਤੇਨ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਚਾ’’ਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਸਤਿ ਨਾਮ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੀਯਾ ਨਾਮ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਤੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਾ. ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਾਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ ਵਿਪਚ੍ਚਨਕਾ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਸਭਾਵਤੋ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਫਲਤੋ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਾਵਜ੍ਜਾਤਿ ਗਾਰਯ੍ਹਾ. ਅਨਵਜ੍ਜਾਤਿ ਅਗਾਰਯ੍ਹਾ. ਹੀਨਾ ਲਾਮਕਾ. ਪਣੀਤਾ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਕਣ੍ਹਾ ਕਾਲ਼ਕਾ ਅਸੁਦ੍ਧਾ. ਸੁਕ੍ਕਾ ਓਦਾਤਾ ਸੁਦ੍ਧਾ. ਪਟਿਭਾਗ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਠਮੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇ ਸਦਿਸਕੋਟ੍ਠਾਸਤ੍ਥੋ, ਦੁਤਿਯੇ ਪਟਿਪਕ੍ਖਕੋਟ੍ਠਾਸਤ੍ਥੋ, ਤਤਿਯੇ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਪਟਿਪਕ੍ਖਕੋਟ੍ਠਾਸਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਯ ਆਦਿਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵੀਰਿਯਂ ਧਿਤਿਸਭਾਵਤਾਯ ਧਾਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਧਾਤੂਤਿ ਪਠਮਾਰਮ੍ਭਵੀਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਂ ਵੀਰਿਯਂ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਵਿਧਮਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨਿਕ੍ਕਮਧਾਤੂਤਿ ਕੋਸਜ੍ਜਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਮਤ੍ਤਾਧਿਮਤ੍ਤਤਰਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਧਮਨਸਮਤ੍ਥਂ ਪਟੁਪਟੁਤਰਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਰਕ੍ਕਮਧਾਤੂਤਿ ਪਰਂ ਪਰਂ ਠਾਨਂ ਅਕ੍ਕਮਨਤਾਯ ਤਤੋਪਿ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਠਾਨੀਯਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ, ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਠਾਨੀਯਾਤਿ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੀਯਾਤਿ ‘‘ਪੀਤਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੀਤਿਪਿ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ‘‘ਪੀਤਿਯਾ ਏਵ ਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਰਥਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਦਰਥੋ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ, ਸੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦਰਥਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ, ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਵੇਦਨਾਦਿਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸਪਿ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਂ ਹੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਂ, ਤਤੋ ਏਵੇਤ੍ਥ ਭਗਵਤਾ ਲਹੁਤਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਦੁਵਿਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਸਮਾਹਿਤਾਕਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨੋ ਸਮਥੋਵ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਵਿਵਿਧਂ ਅਗ੍ਗਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬ੍ਯਗ੍ਗੋ, ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਰਸੋ ਭਨ੍ਤਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਕਗ੍ਗਭਾਵਤੋ ਬ੍ਯਗ੍ਗਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਅਬ੍ਯਗ੍ਗੋ, ਸਮਾਧਿ, ਸੋ ਏਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਕਾਰਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰੋ, ਯੋ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰੋ, ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਸੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਟ੍ਠਾਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਕਥਿਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸੇਵ ਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਸੇਸਾਤਿ ਵੀਰਿਯਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਵ ਸਾਤਿਸਯੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਕਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਸੀਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੪. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਮਗ੍ਗਫਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾ ਸੀਲਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤਦਞ੍ਞੇ ਚੇਤਨਾਦਯੋ. ਲੋਕਿਯਂ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਂ, ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਸ੍ਸ ਪਨ ਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਰਮਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸੀਲਂ ਲੋਕਿਯਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ.

ਚਕ੍ਖੁਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੂਹਿ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਜਹਨ੍ਤੋਪਿ ਹਿ ਤੇ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨਾਮ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਤਥਲਕ੍ਖਣਂ ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਂ. ਝਾਨੇਨ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਨਂ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਹਿ ਰੂਪਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਮੇਵ. ਚਕ੍ਖੁਦਸ੍ਸਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਵਨਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਨਂ ਪਰਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਹਪਯਿਰੁਪਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਂ ਅਞ੍ਞਕਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਸ੍ਸ ਕੇਵਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨੇਨੇਵ ਜੋਤਿਤਤ੍ਤਾ.

ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਨਾਮ ਗੁਣਵਸੇਨ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਲਦ੍ਧਓਵਾਦਾਵਜ੍ਜਨਮੁਖੇਨ ਯਥਾਭੂਤਸੀਲਾਦਿਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞੇਸਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਸਨਿਕਾਨਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸੂਤਿ ਸਾਸਨਿਕੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਤਾਪਸਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਦੀਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਤ੍ਤਾ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ. ਲਙ੍ਕਾਦੀਪੇਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਸੀਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਂ. ਨ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਦੀਪਪਟਿਲਦ੍ਧਾ, ਅਥ ਖੋ ਦੀਪਨਿਵਾਸਿਆਚਰਿਯਪਟਿਲਦ੍ਧਾ. ਮਹਿਨ੍ਦ…ਪੇ… ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਤਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਾਤਿ.

ਸਰਤੀਤਿ ਤਂ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਧਮ੍ਮਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਰੋਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਾਹਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨੇਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਆਰਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਸਮ੍ਪਾਦਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਞਾਣਚਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਵਾਦਧਮ੍ਮੇ ਆਗਤਾਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਲਕ੍ਖਣਂ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ. ਪਵਿਚਿਨਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਚਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਞਾਣਞ੍ਚ ਰੋਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਚਲਂ ਪਲੋਕਂ ਪਭਙ੍ਗੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਵੀਮਂਸਨਂ…ਪੇ… ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਾਰੂਪਸਤ੍ਤਕਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਵਿਯ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਫਲਾਨਿਸਂਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯਂ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ ਪਰਿਯਾਯਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਕਚ੍ਚਾਤਿ ਪਗੇਵ. ਮਰਣਕਾਲੇਤਿ ਮਰਣਕਾਲਸਮੀਪੇ. ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਰਣਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਕਾਲੇ’’ਤਿ.

ਸੋ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਮਜ੍ਝਮੁਦੁਭਾਵੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਨਾਮ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨਤੋ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਅਵਿਹਾਦੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ. ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸਙ੍ਖਾਰਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ, ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਭੂਮਿਯਂ ਉਦ੍ਧਂਯੇਵ ਮਗ੍ਗਸੋਤੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ.

ਅਵਿਹਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋਪਿ ਏਕਂਸਤੋ ਉਦ੍ਧਂਗਮਨਾਰਹੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਏਵ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕੋ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀਤਿ ਪਞ੍ਚ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਭਾਵਤੋ ਯਦਿਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਦੀਸੁਪਿ ਅਰਿਯਭੂਮਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੇਵ, ਤਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਭੂਮੀਸੁ ਆਯੁਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵੇ ਆਯੁਵਸੇਨੇਵ ਸੋਲ਼ਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ‘‘ਸਤ੍ਤ ਫਲਾ ਸਤ੍ਤਾਨਿਸਂਸਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਹਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਯਿਦਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ ਆਗਤਵਚਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਪਨ ਨਾਨਾਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਾਨਾਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੀਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੫. ‘‘ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚੇ ਮਯ੍ਹਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਵਰੋ, ਤਸ੍ਮਾਹਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸੀਸੇਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਂ ਚੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸ੍ਵਾਯਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਮਾਣਕਰਕਿਲੇਸਾਭਾਵਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਏਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਹੋਤਿ. ਸੁਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਏਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਯਥਾਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਪਟਿਬਨ੍ਧਵਸੇਨ. ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਅਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੇਨ. ਉਪ੍ਪਾਦਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਵਨ੍ਤੋਵ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਗਹਿਤਾ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਭਾਵਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਵਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਵਿਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ. ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਿਅਨਾਮਸਨੇਨ ਕੇਵਲਮੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰਗਹਣਂ. ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਆਵਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਆਵਜ੍ਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਅਟ੍ਠਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਕਾਲੇ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਟ੍ਠਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਵਜ੍ਜਨਾਦੀਹਿ ਚੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਵਜ੍ਜਨਾਦੀਹਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰਵਿਪਰੀਤੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਚਵਨ੍ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਚਵਤੀਤਿ ਥੇਰੋ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ.

ਫਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ. ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਦਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੀਸਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪਧਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਦਨ੍ਵਯਾਤਿ ਤਦਨੁਗਤਾ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨਕਾ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਦਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਭਿਕ੍ਖੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੬. ਬੋਧਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬੋਧੋ ਨਾਮ ਬੁਜ੍ਝਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਕਿਸ੍ਸ ਕੇਨਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਕਤਕਿਚ੍ਚਤਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੇ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯੋ ਏਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਤੇਨ ਅਤੁਟ੍ਠੇ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪਮਾਹ. ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਦੇਹਿ ਸਬ੍ਬਂ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਂ ਤਸ੍ਸ ਫਲਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ. ਕਾਮਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ.

ਭਿਕ੍ਖੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬-੭. ਕੁਣ੍ਡਲਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੭-੧੮੮. ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਵਸੇਨ ਆਰਾਮੇ ਨਿਸੀਦਨਸੀਲੋਤਿ ਆਰਾਮਨਿਸਾਦੀ. ਪਰਿਸਂ ਓਗਾਲ਼੍ਹੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਰਤੀਤਿ ਪਰਿਸਾਵਚਰੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾਕਾਰੇਨ. ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹਣਂ. ਤੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਨਿਬ੍ਬੇਠਨਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹਨਿਬ੍ਬੇਠਨਂ. ਤੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਇਤਿਵਾਦੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪਾਰਮ੍ਭਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵਦਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਦੋਸੋ. ਇਤਿਵਾਦੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਵਾਦਾਰੋਪਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਏਵਂ ਤਤੋ ਪਮੋਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਂ ਪਰੇਹਿ ਆਰੋਪਿਤਦੋਸਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬੇਠਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੋਸਪਵੇਦਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਦੋਸੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ‘‘ਤੀਣਿ ਸੁਚਰਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ. ਇਮਂ ਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ. ਨਾਭਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤਿ. ਨਾਭਿਹਂਸਤੀਤਿ ਨ ਅਭਿਤੁਸ੍ਸਤਿ. ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਠਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮਾਧਾਨਵਸੇਨ ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਵਟ੍ਠਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਸਣ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਸਣ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਠਿਤਂ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨੀਵਰਣਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਮਨਾਪਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇ ਨ ਮਙ੍ਕੁ ਵਿਲਕ੍ਖੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਦੋਸਵਸੇਨ. ਅਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਥਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ. ਕੋਵੇਸੇਨ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਥਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੁਦੁਕਂ. ਅਦੀਨਮਾਨਸੋਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਯੋ ਦੀਨਭਾਵੋ, ਤਦਭਾਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦੋਸਮਾਨਸੋ. ਅਪੂਤਿਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਾਭਾਵੇਨ ਸੀਤਿਭੂਤਚਿਤ੍ਤੋ.

ਇਮੇਸੁ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਭੇਦੇਨ. ਤਾਨਿ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇਤਿ ਨਯਦਾਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਤੇਨ ‘‘ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਦੋਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਿਵਿਧਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ‘‘ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਮੋਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ. ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਨ ਤੀਣਿਯੇਵ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਗਹਣਮੁਖੇਨ ਕੇਵਲਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ. ਭਾਵਨਾਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇਤਿ ਭਾਵਨਾਸਿਦ੍ਧੇ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇ, ਭਾਵਨਾਯ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਾਨੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਛਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਕਾਰਣਾਨਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਣਾਮੇਤੀਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਮ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸੁਚਰਿਤਾਨਂ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ‘‘ਤੀਣਿ ਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ. ਸੀਲਾਨੁਰਕ੍ਖਕਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਸ੍ਸ ਅਨੁਰਕ੍ਖਕਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ ਕਥਿਕਂ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਰਕ੍ਖਕਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ.

ਤੀਣਿ ਸੀਲਾਨੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰ-ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ-ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤ-ਸੀਲਾਨਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾਤਿ ਲੋਕਿਯਾਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ. ਮੂਲਭੂਤਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖੋ, ਕੁਣ੍ਡਲਿਯ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਪੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਮੂਲਕਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ ਲੋਕਿਯਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਮੂਲਕਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਵ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਚਾ’’ਤਿ ਪਾਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਮੂਲਕਾਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਖੋ, ਕੁਣ੍ਡਲਿਯ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਵ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਹਗਤਭਾਵਤੋ.

ਕੁਣ੍ਡਲਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਉਪਵਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੯. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾਵਾ’’ਤਿ. ਕੁਰੁਮਾਨੋਯੇਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਏਵ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਦੂਰੀਭਾਵਤੋ ਤੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਮਹਾ ਵਤ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ.

੯. ਪਠਮਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੦. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਕਾਲੇ ਏਵ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਪਬ੍ਬਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਗਿਲਾਨਵਗ੍ਗੋ

੧-੩. ਪਾਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੨-੧੯੪. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਰਿਯਾਪਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਤਦੁਪਗਸਰੀਰਾਵਯਵਲਾਭੇਨ. ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਰਿਯਾਪਥੇ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਵਚਨਂ. ‘‘ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ‘‘ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਕੇ ਮਗ੍ਗਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ.

੪-੧੦. ਪਠਮਗਿਲਾਨਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੫-੨੦੧. ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਹੋਸਿ ਵਿਸਭਾਗਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਪਤ੍ਤੇ …ਪੇ… ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਪਞ੍ਚਮਛਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਵਿਸਰੁਕ੍ਖਵਾਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਵਿਸਰੁਕ੍ਖਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਵਾਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਨ. ਮਨ੍ਦਸੀਤਜਰੋਤਿ ਮੁਦੁਕੋ ਸੀਤਜਰੋ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਤ੍ਤਮਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ.

ਗਿਲਾਨਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਉਦਾਯਿਵਗ੍ਗੋ

੧-੨. ਬੋਧਾਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੨-੨੦੩. ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨ ਬੁਜ੍ਝਨਕਅਙ੍ਗਾ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਬੁਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਮਿਸ੍ਸਕਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾ ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਥਿਤੋ ਗਣਨਾਮਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਭੂਮਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ.

੩-੫. ਠਾਨਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੪-੨੦੬. ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਗਧਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਕਾਮਰਾਗਟ੍ਠਾਨਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮਨਸਿਕਾਰਬਹੁਲੀਕਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇਨੇਵ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਏਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਠਮਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹਿ ਦੁਤਿਯੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਮਿਸ੍ਸਕਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾ ਅਵਿਭਾਗੇਨੇਵ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਪਰਿਹਾਨਿਯੇਤਿ ਤੀਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਹਿ ਅਪਰਿਹਾਨਾਵਹੇ.

੬-੭. ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੭-੨੦੮. ‘‘ਸੋ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਓਸਾਪਿਤਦੇਸਨਂ. ਪਤ੍ਥਟਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ ਗਤਤ੍ਤਾ. ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨੇਵ ਮਹਤ੍ਤਂ ਗਤਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਏਵ ਵਡ੍ਢਿਪ੍ਪਮਾਣਾ. ਨੀਵਰਣਵਿਗਮੇ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਵਿਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਦੂਰੀਭਾਵੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਸਹਗਤਂ ਅਸਹਗਤਮ੍ਪਿ ਤਣ੍ਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਂ. ਪਹੀਯਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ. ਤਣ੍ਹਾਦੀਨਂਯੇਵ ਖਯਾ, ਨ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਯਾ. ਏਤੇਹਿ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯਾਦਿਪਦੇਹਿ.

੮. ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੯. ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਾ, ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਧਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾਦਯੋ, ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗੇ ਗਤੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੋ, ਤਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਕੋਟ੍ਠਾਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਗ੍ਗਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਮਿਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਹੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਹਿ ਭਾਵਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਵਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਫਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮੇਵ. ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਫਲਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਤਾਯ ਮਗ੍ਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਿਸ੍ਸਕਮੇਵ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ‘‘ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

੯. ਏਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੦. ਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਾਦਿਸਂਯੋਜਨਸਞ੍ਞਿਤਾ ਬਨ੍ਧਨਾ. ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਾਤਿ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਾਕਾਰਾ.

੧੦. ਉਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੧. ਬਹੁਕਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬਹੁਕਾਰੋ ਬਹੁਮਾਨੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਬਹੁਕਤਨ੍ਤਿ ਅਬਹੁਕਤੋ, ਅਕਤਬਹੁਮਾਨੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨੋ ਅਵਕੁਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਦਯੋ, ਅਵਕੁਜ੍ਜਂ ਵਯੋ’’ਤਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿਪਿ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿਪਿ. ‘‘ਏਸੋ ਹਿ ਤੇ ਉਦਾਯਿ ਮਗ੍ਗੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ, ਯੋ ਤੇ…ਪੇ… ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਉਪਨੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਹਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ. ਤਥਾਭਾਵਾਯਾਤਿ ਖੀਣਾਸਵਭਾਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਖੀਣਾ ਜਾਤੀਤਿ…ਪੇ… ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ.

ਉਦਾਯਿਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਨੀਵਰਣਵਗ੍ਗੋ

੩-੪. ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੪-੨੧੫. ਨ ਚ ਪਭਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨ ਚ ਪਭਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਪਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਲਨੇ ਪਭਙ੍ਗੁਤਂ. ਅਵਸੇਸਂ ਲੋਹਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਜਾਤਿਲੋਹਂ, ਵਿਜਾਤਿਲੋਹਂ, ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹਨ੍ਤਿ ਪਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਲੋਹਂ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨੁ ਲੋਕਿਯਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਲਦ੍ਧਪਤਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਮਹਗ੍ਗਤਕੁਸਲਸ੍ਸਪਿ ਅਸਮ੍ਭਵੋ, ਪਗੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਪਰਿਤ੍ਤਕੁਸਲਂ ਪਨ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਨੀਵਰਣੇ ਹਿ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਦੀਪਕਪਲ੍ਲਿਕਵਟ੍ਠਿਤੇਲਾਦਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦੀਪੋ ਵਿਯ, ਅਪਿਚ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਆਵਰਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ ਨ ਆਵਰਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਿਨਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਭੂਮਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਭੂਮਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇਹਿ ਅਕਿਲਿਸ੍ਸਨਤੋ.

੮. ਆਵਰਣਨੀਵਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੯. ਪਞ੍ਞਾ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਬਲਵਤੀ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨ੍ਦਾ ਅਵਿਸਦਾ’’ਤਿ.

ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਦੂਰੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਆਵਰਣਾਭਾਵਤੋ. ਤਮੇਵ ਪੀਤਿਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਸਵਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੀਤਿਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਤਦਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇ ਦਿਵਸੇਪਿ ਨ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਧਮ੍ਮਪੀਤਿ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਾਵਹਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਤਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਯਾਤਿ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਪਚ੍ਚਯਾ. ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰੋਧਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਭਾਗਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਪਿ…ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ.

੯. ਰੁਕ੍ਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੦. ਅਭਿਰੁਹਨਕਾਤਿ ਸਮੀਪਰੁਕ੍ਖੇ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਰੁਹਨਕਾ. ਅਟ੍ਠਿਕਚ੍ਛਕੋਤਿ ਅਟ੍ਠਿਬਹੁਲਕਚ੍ਛਕੋ. ਕਪਿਥਨਸਦਿਸਫਲਤ੍ਤਾ ਕਪਿਤ੍ਥਨੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ.

੧੦. ਨੀਵਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੧. ਅਨ੍ਧਭਾਵਕਰਣਾ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਿਬਨ੍ਧਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ‘‘ਅਚਕ੍ਖੁਕਰਣਾ ਪਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਹਨਤਿ ਵਿਬਾਧਤੀਤਿ ਵਿਘਾਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਘਾਤਪਕ੍ਖਿਯਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਕ੍ਖਿਕਾ’’ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ ਨ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ. ਮਿਸ੍ਸਕਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਵ ਕਥਿਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਕਾਨਂ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ.

ਨੀਵਰਣਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਗ੍ਗੋ

੧. ਵਿਧਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੨. ਵਿਧੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਧਾ, ਮਾਨਾਦਿਭਾਗਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਯੋ ਮਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਿਦਹਨਤੋਤਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਨ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਦਹਨਤੋ ਠਪਨਤੋ, ਠਪੇਤਬ੍ਬਤੋ ਵਾ.

੨. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੩. ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰਾਜਤਿ ਦਿਪ੍ਪਤਿ ਸੋਭਤੀਤਿ ਰਾਜਾ, ਦਾਨਪਿਯਵਚਨਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾਸਮਾਨਤ੍ਤਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ. ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਰਮੇਤਿ. ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਾਯਾਤਿ ਉਦੀਰਿਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨਤੋ. ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਦੇਵਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪੂਜਨੀਯਦੇਵਟ੍ਠਾਨਂ. ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪੂਜਨੀਯਭਾਵੇਨ. ਅਗ੍ਘੋ ਨਤ੍ਥਿ ਚਿਰਕਾਲਸਮ੍ਭਵਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧਰਤਨਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਭੂਤਰਤਨੇਹਿ. ਲੋਕੇਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ. ਤੇਨ ਤਦਞ੍ਞਲੋਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋਪਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨੋਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਲਾਮਕਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਸੇਸਾਨਿ ਰਤਨਾਨਿ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਵਾਕ੍ਯੋਪਞ੍ਞਾਸਨੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਤੁਭਾਵਵਚਨੇ. ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਹਿ ਰਤਨੇਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਨਨਿਯਮਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਚਨਸ੍ਸ. ਨਿਯਮੇਨਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਭਾਵਿਨਿ ਭੂਤੇ ਵਿਯ ਉਪਚਾਰੋਤਿ ਯਥਾ – ‘‘ਅਗਮਾ ਰਾਜਗਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੪੧੦). ਲਦ੍ਧਨਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕੇ ਲਦ੍ਧਸਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨੀਯਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਵਿਸੇਸਸ੍ਸ. ਮੂਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋਪੀਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਚਨਤੋਪਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯੋ ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ, ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨਿਯਾਮਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਰਤਨਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤੋ ਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਮੇਵਾਤਿ ਚਕ੍ਕਰਤਨਮੇਵ ਪਠਮਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਭੂਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮਞ੍ਞਾ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਰਤਨਾਨਿ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਬਹੂਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ਬਹੁਲਵਚਨਤੋਪਿ ਏਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਹੇਤੁਕਤ੍ਤੁਸਞ੍ਞਿਤੋ ਅਤ੍ਥਭੇਦੋ. ਪਾਤੁਭਾਵਾਤਿ ਪਾਤੁਭਾਵਤੋ. ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੋ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ਰਤਨਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਹੇਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਭੂਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਅਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਙ੍ਖੇਪਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਕ੍ਕਰਤਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਸ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ ‘‘ਦਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਦੇਸੇ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ. ਅਤਿਦੀਘਾਤਿਰਸ੍ਸਤਾਦਿਂ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਦੋਸਂ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ.

ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਤਿਯੋ ਸਮਨ੍ਵੇਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿਪਿ ਅਪ੍ਪਹਾਨੀਯਤਾਯ ਮਹਨ੍ਤਧਮ੍ਮਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਕਾਯੇ ਚ ਜੇਟ੍ਠਕਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮਕਾਯੂਪਪਨ੍ਨਂ. ਪਞ੍ਞਾਪਾਸਾਦਤਾਯ ਚਸ੍ਸ ਉਪਰਿਗਤਟ੍ਠੇਨ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਂ. ਵਿਤ੍ਥਤਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪੁਲਂ. ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਨ੍ਤਂ. ਅਨਾਦਿਕਾਲਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਖਣੇਨੇਵ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਤੋ ਸੀਘਂ ਲਹੁ ਜਵਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਾ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਨ੍ਤ-ਕੁਸਲਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪੀਤਿਯਾ ਆਲੋਕਵਿਦ੍ਧਂਸਨਭਾਵਵਸੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕੋ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਥਿਤੋ.

੪-੧੦. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੫-੨੩੧. ਏਲ਼ਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦੋਸੋ, ਏਲ਼ੇਨ ਮੂਗੋ ਵਿਯਾਤਿ ਏਲ਼ਮੂਗੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮੁਖੇਨ ਵਾਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਸਾਕਚ੍ਛਵਗ੍ਗੋ

੧. ਆਹਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੨. ਪੁਰਿਮਨਯਤੋਤਿ ‘‘ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੀਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਨਯਤੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਕਾਰੇਨ. ਸਤਿ ਚ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਸਤਿਪਧਾਨਂ ਵਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਥਕਭਾਵਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਕਞਾਣਂ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਤੋਕਾਰੀਭਾਵਾਵਹਤ੍ਤਾ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਪ੍ਪਹਾਨਂ ਅਨੁਰੂਪਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿਰਹਿਤਪੁਗ੍ਗਲਵਜ੍ਜਨਾ ਸਤੋਕਾਰੀਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਚ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਤਾ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰੀ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਰਹਾਵ ‘‘ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਾ ਵਿਚਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ. ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾਤਿ ਆਚਰਿਯਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਿ ਨਿਕਾਯੇ ਸਹਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਰਿਯੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਗਣ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਥਂ ਇਮਸ੍ਸ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਪੁਚ੍ਛਕਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖਨ੍ਧ…ਪੇ… ਬਹੁਲਤਾ’’ਤਿ.

ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਦਕਿਰਿਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਸਰੀਰਂ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨਿ ਚ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਇਧ ‘‘ਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਯਥਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਾਵਹਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਕਰਣਂ ਤੇਸਂ ਵਿਸਦਭਾਵਕਰਣਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਦੋਸਨ੍ਤਿ ਵਾਤਾਦਿਉਸ੍ਸਨ੍ਨਦੋਸਂ. ਸੇਦਮਲਮਕ੍ਖਿਤਨ੍ਤਿ ਸੇਦੇਨ ਚੇਵ ਜਲ੍ਲਿਕਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਰੀਰਮਲੇਨ ਚ ਮਕ੍ਖਿਤਂ. ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੀਲ਼ਾਵਹਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਨਾਸਨਂ ਵਾਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਵਿਸਦੇ ਸਤਿ, ਵਿਸਯਭੂਤੇ ਵਾ. ਕਥਂ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਵਿਸਯੋਤਿ? ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤਨਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਯ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਸੁ. ਞਾਣਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨੇ. ਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਾਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਿਯ ਵਿਸਯਸ੍ਸ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯ ਵਿਸਯੀਨਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ.

ਸਮਭਾਵਕਰਣਂ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੂਨਾਧਿਕਭਾਵਕਰਣਂ. ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਟੁਤਰਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਵਿਸਦਤਾਯ ਵੀਰਿਯਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਸਿਥਿਲਤਾਦਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬਲਵਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਰਾਨਿ ਮਨ੍ਦਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਇਤਰੇਸਞ੍ਚ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ. ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖੇ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ ਪਗ੍ਗਹੋ, ਪਗ੍ਗਹਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ, ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਟਿਪਕ੍ਖੋ. ਯੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਰੂਪਗਤਂ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਯੇਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਵਿਸਯਸਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਬਲਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਅਭਿਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਹਿ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਰਸਤਾਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਨੋ ਉਲ਼ਾਰਤਾਦਿਗੁਣੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬਲਵਂ ਜਾਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਯਾਥਾਵਤੋ ਵੀਮਂਸਨੇਨ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਏਵਂਧਮ੍ਮਤਾਨਯੇਨ ਸਭਾਵਸਰਸਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਸਵਿਪ੍ਫਾਰੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਪਾਰਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਧੁਰਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਹਿ ਯਥਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਬਲਵਭਾਵੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਨ੍ਦਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਬਲਵਭਾਵੇ ਸਦ੍ਧਾਯ ਮਨ੍ਦਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ…ਪੇ… ਹਾਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਅਮਨਸਿਕਰਣੇਨਾਤਿ ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬਲਵਂ ਜਾਤਂ, ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਭਾਵਨਂ ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਦੁਵਿਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਕਿਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਯਤੋ ਵੀਰਿਯਾਦੀਨਂ ਵਾ ਮਨ੍ਦਕਿਚ੍ਚਤਾਯ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੇ ਹਾਪਨਵਿਧਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ਯਥਾ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਵੀਰਿਯਾਦੀਨਂ ਮਨ੍ਦਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬਲਵਂ ਜਾਤਂ, ਤਥਾ ਅਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਵੀਰਿਯਾਦੀਨਂ ਪਟੁਤਰਭਾਵਾਵਹੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤੇਹਿ ਸਮਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਹਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁਪਿ ਹਾਪਨਵਿਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੂਤਿ ਸੋ ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਰੂਪਕਾਯਦਸ੍ਸਨੇ ਪਸੁਤੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ – ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਇਮਿਨਾ ਪੂਤਿਕਾਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ, ਯੋ ਖੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੭) ਓਵਦਿਯਮਾਨੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਯੋਜਿਤੋਪਿ ਤਂ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਪਣਾਮਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਤੁਂ ਪਪਾਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਓਭਾਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ –

‘‘ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;

ਅਧਿਗਚ੍ਛੇ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੮੧) –

ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਵਕ੍ਕਲੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤੇਨ ਵਚਨੇਨ ਅਮਤੇਨੇਵ ਅਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਬਹੁਲਭਾਵਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਨਾਰੋਹਤਿ. ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਤ੍ਤਪਟਿਪਾਦਨਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਸੇਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਕਿਚ੍ਚਾਕਰਣੇ.

ਇਤਰਕਿਚ੍ਚਭੇਦਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਂ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਹਾਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੋ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਹਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਿਭਾਵਨਾਯ ਹਾਯਤਿ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਪਾਤਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੀ ਵੀਰਿਯਾਦਿਭਾਵਨਾ ਵਿਯ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਾਤਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੀ ਏਕਂਸਤੋ ਹਾਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦਿਭਾਵਨਾਯ ਹਾਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਸੁਕੁਮਾਰਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ. ਸੋ ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ – ‘‘ਮਮ ਸਰੀਰਂ ਸੁਖੁਮਾਲਂ, ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਖੇਨੇਵ ਸੁਖਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ, ਕਾਯਂ ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਨਮੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਪਾਦਤਲੇਸੁ ਫੋਟੇਸੁ ਉਟ੍ਠਿਤੇਸੁਪਿ ਵੇਦਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਾਯ ਵਿਸੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਣੋਪਮੋਵਾਦੇਨ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਸਮਤਾਯੋਜਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਂ ਗਤੋ. ਥੇਰੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇਨ ਵੀਰਿਯਸਮਤਂ ਯਾਜੇਤ੍ਵਾ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸੇਸੁਪੀਤਿ ਸਤਿਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁਪਿ.

ਸਮਤਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨੂਨਾਧਿਕਭਾਵਂ, ਤਥਾ ਸਮਾਧਿਵੀਰਿਯਾਨਞ੍ਚ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਧੁਰਿਯਧਮ੍ਮਭੂਤਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਤੋ ਤੇਸਂ ਸਮਧੁਰਤਾਯ ਅਪ੍ਪਨਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਸਮਾਧਿਵੀਰਿਯਾਨਂ ਕੋਸਜ੍ਜੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਸਮਤਾਯ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਤੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਪਾਤਾਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਪ੍ਪਨਾ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਬਲਵਸਦ੍ਧੋਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਸਮਤ੍ਥਨਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਬਲਵਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਵਿਸਦਞਾਣੋ, ਸੋ ਮੁਧਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾ. ਕੇਰਾਟਿਕਪਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਸਾਠੇਯ੍ਯਪਕ੍ਖਂ ਭਜਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਹੀਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤਿ ਹੇਤੁਪਤਿਰੂਪਕੇਹਿ ਵਞ੍ਚਿਤੋ, ਏਵਂਭੂਤੋ ਚ ਲੂਖਤਕ੍ਕਵਿਲੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਨਾਦਿਯਤਿ, ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭੇਸਜ੍ਜਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਵਿਯ ਰੋਗੋ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਾਵਹੋ, ਵਿਸਮਭਾਵੋ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹੋ, ਏਵਂ ਸਮਾਧਿਵੀਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਾਵਹੋ, ਇਤਰੋ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹੋ, ਤਥਾ ਸਮਭਾਵੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਾਵਹੋ, ਇਤਰੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਵਹੋ. ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਤੇਨ ਅਪ੍ਪਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਅਭਿਭਵਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤਦੁਭਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਞਾਦ੍ਵਯਂ ਸਮਾਧਿਵੀਰਿਯਦ੍ਵਯਞ੍ਚ. ਸਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮਤਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.

ਸਮਾਧਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਥਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕਸ੍ਸ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਥੋਕਂ ਬਲਵਭਾਵੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਪਥਵੀ ਪਥਵੀਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰਮਤ੍ਤੇਨ ਕਥਂ ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿ ਇਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ. ਓਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਅਵਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੋ. ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਬਲਵਤੀ ਵਟ੍ਟਤਿ ਸਮਾਧਿਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਝਾਨਸ੍ਸ. ਉਭਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਨਂ. ਸਮਾਧਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਤਾਯਪੀ’’ਤਿ, ਸਮਭਾਵੇਨਾਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਨਾਤਿ ਲੋਕਿਯਅਪ੍ਪਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਹੋਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਵਦਤਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪ੍ਪਨਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਸਮਭਾਵੇਨੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਾ. ਯਥਾਹ ‘‘ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੭੦). ਯਦਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਾਧਿਵੀਰਿਯਾਨਞ੍ਚ ਸਮਾਨਤਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਕਥਂ ਸਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਤਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਬਲਵਤੀ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕੇਸੁ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕੇਕਦੇਸੇ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਵੀਰਿਯਪਞ੍ਞਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪੀਤਿ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਕੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਚ ‘‘ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਹੀ’’ਤਿ. ਸਾਤਿ ਸਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਰਾਜਕਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਿਕੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਨ ਆਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ, ਸਬ੍ਬੇਨ ਵਾ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕੇਨ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਨ ਅਤ੍ਥੇਤਬ੍ਬਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਯਾ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਯਾਵ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸਤਿਪਟਿਸਰਣਂ ਪਰਾਯਣਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਆਰਕ੍ਖਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਖਨ੍ਧਾਦਿਭੇਦੇ ਅਨੋਗਾਲ਼੍ਹਪਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਾਹੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨਪਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਬੁਦ੍ਧੀਨਂ. ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸੇਵਨਾ ਹਿ ਸੁਤਮਯਞਾਣਾਵਹਾ. ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮਙ੍ਗੀਪਿ ਭਾਵਨਾਮਯਞਾਣੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕਂਸਤੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮਪਞ੍ਞਾਸ…ਪੇ… ਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ’’ਤਿ. ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵਵਸੇਨ ਤਪ੍ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਞੇਯ੍ਯਂ ਤਾਦਿਸਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਰਿਤਬ੍ਬਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਚਰਿਯਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਥ ਪਭੇਦਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਚਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞਾਯ ਪਭੇਦਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਅਰਹਾ ਏਵ, ਏਵਂ ਸੋ ਏਵ ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਵੀਰਿਯਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਤਂ ਅਯੋਖਿਲਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਵਿਧਬਨ੍ਧਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦੇਵਦੂਤਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੫੦), ਤਸ੍ਸਾ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਆਹ – ‘‘ਪਞ੍ਚਵਿਧਬਨ੍ਧਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਕਟਵਹਨਾਦਿਕਾਲੇਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਦਞ੍ਞਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਹਿ ਚ ਵਿਬਾਧਨੀਯਕਾਲਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੇਤੇਸੁ ਏਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਵਾ ਪੇਤਾਨਂ, ਏਕਚ੍ਚਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਂ ਵਿਯ ਤਥਾ ਦੀਘਾਯੁਕਤਾਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਕਾਲੋ ਨਾਗਰਾਜਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪਦਸ੍ਸਾਵੀ.

ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋਤਿ ‘‘ਵੀਰਿਯਾਯਤ੍ਤੋ ਏਵ ਸਕਲਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਸੀਲਸ੍ਸ. ਗਮਨਵੀਥਿਨ੍ਤਿ ਸਪੁਬ੍ਬਭਾਗਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨਿਂ ਪਟਿਪਦਂ. ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿ, ਸਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਰਮ੍ਪਰਾ ਵਾ. ਸਾ ਹਿ ਵਟ੍ਟਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਮਨਵੀਥਿ ਨਾਮ.

ਕਾਯਦਲ਼੍ਹੀਬਹੁਲੋਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪੋਸਨਪਸੁਤੋ. ਪਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਂ. ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਕਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਸ੍ਸ ਕਰਣੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਪਟਿਪੂਜਨਾ ਪਿਣ੍ਡਾਪਚਾਯਨਾ. ਨੀਹਰਨ੍ਤੋਤਿ ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਤੋ ਨੀਹਰਨ੍ਤੋ. ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਵਚਨਂ ਪਣ੍ਣਸਾਲਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋਵ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਤਾਯ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਸਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵਾਤਿ ‘‘ਅਕਿਚ੍ਛੇਨੇਵ ਮਯਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਵਸਾਨੇ ਸਞ੍ਜਾਤਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਸਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਵ.

ਅਲਸਾਨਂ ਭਾਵਨਾਯ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪੋਸਨਬਹੁਲਾਨਂ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਸੁਖਾਦਿਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਿਕਾਨਂ ਦੂਰਤੋਵ ਵਜ੍ਜਨਂ ਕੁਸੀਤਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ. ‘‘ਦਿਵਸਂ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਾਵਨਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾਨਂ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮਾਨਂ ਕਾਲੇਨਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ‘‘ਜਾਤਿਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਨ ਗਹਿਤਂ, ‘‘ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਨੋਦਨਤਾ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਗਹਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਏਵ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਗਹਿਤਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਾਯਤ੍ਤਤਾਦਸ੍ਸਨਭਾਵਤੋ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਨੋਦਨਂ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਗਹਿਤਂ, ਵੀਰਿਯੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਨੋਦਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਨੋਦਨਂ ਕੁਸੀਤਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨ-ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲ-ਸੇਵਨ- ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨ-ਪਚ੍ਚਯੂਪਸਂਹਾਰਵਸੇਨ, ਅਪਾਯਭਯਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਦਯੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਨਵਸੇਨ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਨਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਾਵ ਉਪਚਾਰਾ’’ਤਿ. ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਮਾਨੋਤਿ ਪੀਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਪਣੀਤਰੂਪੇਹਿ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਮਾਨੋ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਯਾਵ ਉਪਚਾਰਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਮਾਨੋ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਂ ਸੇਸਅਨੁਸ੍ਸਤੀਸੁ ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਭਾਵੇਨ ਤਗ੍ਗਤਿਕਤ੍ਤਾ. ਏਵਰੂਪੇ ਕਾਲੇਤਿ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਭਯਾਦੀਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੇ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ…ਪੇ… ਨ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਞ੍ਹਿ ਸਪ੍ਪਦੇਸਵੂਪਸਮੇਪਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਵੂਪਸਮੇ ਵਿਯ ਤਤ੍ਥ ਸਪਞ੍ਞਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰੋ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮਤ੍ਥੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਂ ਆਵਹਨ੍ਤੋ ਤਥਾਰੂਪਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਹੋਤੀਤਿ. ਪਸਾਦਨੀਯੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਸਾਦਸਿਨੇਹਾਭਾਵੇਨ ਸਂਸੂਚਿਤਹਦਯਤਾ ਲੂਖਤਾ. ਸਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਆਦਰਗਾਰਵਾਕਰਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਸਂਸੂਚਿਤਲੂਖਭਾਵੇ’’ਤਿ.

ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਦਰਥਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਏਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਬੋਧਿਅਙ੍ਗਭੂਤੋ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ. ਪਣੀਤਭੋਜਨਸੇਵਨਤਾਤਿ ਪਣੀਤਸਪ੍ਪਾਯਭੋਜਨਸੇਵਨਤਾ. ਉਤੁਇਰਿਯਾਪਥਸੁਖਗ੍ਗਹਣੇਹਿ ਸਪ੍ਪਾਯਉਤੁਇਰਿਯਾਪਥਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਸੇਵਿਯਮਾਨਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਤਾਪਾਦਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਲ੍ਲਤਂ ਆਵਹਨ੍ਤਂ ਦੁਵਿਧਾਯਪਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਅਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਕੋ ਅਨ੍ਤੋ, ਇਸ੍ਸਰਾਦਿਵਿਸਮਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ, ਏਤੇ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਯਥਾਸਕਂ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਪਯੋਗੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਪਯੋਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਪਯੋਗਤਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਹਾਨਸਾਰਦ੍ਧਕਾਯਤਾ-ਸਙ੍ਖਾਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯਤਾਯ ਕਾਰਣਂ ਹੋਨ੍ਤੀ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਦ੍ਵਯਂ ਆਵਹਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਸਾਰਦ੍ਧਕਾਯਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨ-ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾਨਂ ਤਦਾਵਹਨਤਾ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਦਕਿਰਿਯਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਤ੍ਤਪਟਿਪਾਦਨਾ ਚ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਵਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਮਥਾਵਹਾਪਿ ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਮਥਾਵਹਭਾਵੇਨੇਵ ਪਞ੍ਞਾਵਹਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਦ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਕਰਣਕੋਸਲ੍ਲਭਾਵਨਾਕੋਸਲ੍ਲਾਨਂ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਭਾਵਤੋ ਰਕ੍ਖਣਕੋਸਲ੍ਲਸ੍ਸ ਚ ਤਂਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਕੁਸਲਤਾ ਨਾਮ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹਣਕੁਸਲਤਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਸਿਥਿਲਵੀਰਿਯਤਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਯੋਗਮਨ੍ਦਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦਵੇਕਲ੍ਲਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲੀਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨੇਨ ਲਯਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਕਾਲੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯ, ਕਾਲੋ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯ, ਕਾਲੋ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਲੀਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਏਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਸਮੁਟ੍ਠਾਪਯਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਉਜ੍ਜਾਲੇਤੁਕਾਮੋ ਅਸ੍ਸ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸੁਕ੍ਖਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਸੁਕ੍ਖਾਨਿ ਗੋਮਯਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਸੁਕ੍ਖਾਨਿ ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਮੁਖਵਾਤਞ੍ਚ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਂਸੁਕੇਨ ਓਕਿਰੇਯ੍ਯ, ਭਬ੍ਬੋ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਉਜ੍ਜਾਲੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨੩੪).

ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾਸਕਂ ਆਹਾਰਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਭਾਵਨਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਭਾਵਿਤਾ ਏਵ.

ਅਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਯੋਗਬਲਵਤਂ ਪਮੋਦੁਪ੍ਪਿਲਾਵਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨੇਨ ਉਦ੍ਧਤਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਨਿਸੇਧਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਉਦ੍ਧਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਕਾਲੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯ, ਕਾਲੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯ, ਕਾਲੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਉਦ੍ਧਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਏਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਵੂਪਸਮਯਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਅਸ੍ਸ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਅਲ੍ਲਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ….ਪੇ… ਪਂਸੁਕੇਨ ਚ ਓਕਿਰੇਯ੍ਯ, ਭਬ੍ਬੋ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨੩੪).

ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯਥਾਸਕਂ ਆਹਾਰਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਭਾਵਨਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਪਯੋਗਮਨ੍ਦਤਾਯਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਪਾਰਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਭਾਵੇਨ. ਯਥਾ ਹਿ ਦਾਨਂ ਅਲੋਭਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਸੀਲਂ ਅਦੋਸਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਏਵਂ ਭਾਵਨਾ ਅਮੋਹਪ੍ਪਧਾਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨ ਬਲਵਤੀ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਭਾਵਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਵਿਸੇਸਾਵਹਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨਭਿਸਙ੍ਖਤੋ ਵਿਯ ਆਹਾਰੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਰੁਚਿਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤੇਨ ਤਂ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਭਾਵਨਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵੀਥਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਉਪਸਮਸੁਖਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਤੇਨਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਪਯੋਗ…ਪੇ… ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਸਂਵੇਗੁਪ੍ਪਾਦਨਞ੍ਚ ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਨਞ੍ਚ ਤਿਕਿਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਾਨਿ ਯਥਾਰਹਂ ਸੁਗਤਿਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਞ੍ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦਞ੍ਞਮੇਵ ਪਞ੍ਚਵਿਧਬਨ੍ਧਨਾਦਿਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾਦਿਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਬਾਧਨਾਦਿਹੇਤੁਕਂ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤੇ ਅਨਾਗਤੇ ਚ ਕਾਲੇ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਾਨਿਯੇਵ. ਯੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰੂਪਜੀਵਿਨੋ ਤਤ੍ਥ ਚ ਉਟ੍ਠਾਨਫਲੂਪਜੀਵਿਨੋ, ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਜੀਵਿਕਦੁਕ੍ਖਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੁ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਮਯੇ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾਤਿ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਬ੍ਬਸਮਯੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਂਵੇਗਜਨਨਵਸੇਨ ਚੇਵ ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਹਂਸਨਾ, ਸਂਵੇਗਜਨਨਪੁਬ੍ਬਕਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੋਸਨਾਤਿਅਤ੍ਥੋ.

ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਰਹੇਨ ਸਮਥਵੀਥਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਭਾਵਨਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ.

ਅਲੀਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਅਲੀਨਂ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਅਨਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਅਨੁਦ੍ਧਤਂ, ਪਞ੍ਞਾਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਸਮਸੁਖਾਧਿਗਮੇਨ ਚ ਅਨਿਰਸ੍ਸਾਦਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮਥਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਲੀਨਤਾਯ ਪਗ੍ਗਹੇ, ਅਨੁਦ੍ਧਤਾਯ ਚ ਨਿਗ੍ਗਹੇ, ਅਨਿਰਸ੍ਸਾਦਤਾਯ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇ ਨ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਲੀਨਾਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਤਾਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ, ਅਨਿਰਸ੍ਸਾਦਤਾਯ ਸਮਥਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਂ, ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਲੀਨਂ ਅਨੁਦ੍ਧਤਂ, ਸਮਥਵੀਥਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਿਰਸ੍ਸਾਦਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਮਯੇ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਤਾਤਿ ਅਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇਸੁ ਬ੍ਯਾਵਟਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਉਪੇਕ੍ਖਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਸਾਤਿ ਸਮਾਧਿਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਮਾਧਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋਪਿ ਅਰਹਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਪਹਾਨਵਸੇਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ, ਅਸਤਿ ਚ ਅਸਿਜ੍ਝਨਤੋ, ਸੋ ਚ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵਿਸਯਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ. ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨਂ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯ ਏਵ ਦੂਰੀਕਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਰੁਜ੍ਝਨਸ੍ਸੇਵ ਪਹਾਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤ੍ਤਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਕੇਲਾਯਨਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਹਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਰਾਗੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਤਤੋ ਰਾਗਬਹੁਲਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਦ੍ਵੀਹੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਸਹਿਤਾਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਮਾਨਤਾਯ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਏਵ ਹੇਤ੍ਥ ਸਮਾਨਂ, ਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਮਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਭਾਵੋ ਅਨਤ੍ਤਨਿਯਤਾ. ਸਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇਨ ਚੀਵਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਸੋ ਪਨ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨਦ੍ਧਨਿਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਦ੍ਧਾਨਕ੍ਖਮਂ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਾਯਿ ਇਤ੍ਤਰਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਵਕਾਲਿਕਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ.

ਮਮਾਯਤੀਤਿ ਮਮਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਮਮਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਧਨਾਯਨ੍ਤਾਤਿ ਧਨਂ ਦਬ੍ਬਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰੀ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਰਹਤੋ ਏਵ ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ.

ਅਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਸੁਭਪ੍ਪਕਾਰਾ ਅਸੁਭਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਕਾਮਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਾਪਿ ਕੇਸਾਦਯੋ ਅਸੁਭਪ੍ਪਕਾਰਾ ਏਵ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੇ ਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵਹੇ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਥਾ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਸਭਾਵਸਰਸਤੋ ਤਤ੍ਥ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਅਸੁਭੇ ਅਸੁਭਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ, ਯਥਾ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਉਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹੋ. ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਵਹਾਯ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਯ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨਾ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੋ.

ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸੁਸਂਵਰਣੇ ਸਤਿ ਅਵਸਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਯਤੇਵ, ਤਥਾ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਨੋ ਮਿਤਾਹਾਰਸ੍ਸ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭਵਾਭਾਵਾ ਓਤਾਰਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਆਹਾਰੇ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਸਞ੍ਞਂ ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਣਾਮਸ੍ਸ ਤਦਾਧਾਰਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚ ਉਦਰਿਯਭੂਤਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਜੇਗੁਚ੍ਛਤਂ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਆਹਾਰਤਿਟ੍ਠਕਤਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਭੋਜਨੇ ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਜਾਨਨੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਯਤੇਵ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਾਹਾਰਤਂਯੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਾਵੀ. ਪਹੀਨਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪਹੀਨਸ੍ਸ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਲੋਭੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਮੇਜ੍ਜਤਿ ਹਿਤਫਰਣਵਸੇਨ ਸਿਨਿਯ੍ਹਤੀਤਿ ਮਿਤ੍ਤੋ, ਹਿਤੇਸੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਵਾ, ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਏਸਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਹਿਤੇਸਿਤਾ. ਸਾ ਏਵ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਚੇਤਸੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤਫਰਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਓਦਿਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਪਿਯਸਹਾਯਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰਿਵਸੇਨ ਓਦਿਸ੍ਸਕਤਾ. ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੇ ਕਤੇ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਤਾ. ਏਕਾਦਿਦਿਸਾਫਰਣਵਸੇਨ ਦਿਸਾਫਰਣਤਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਗ੍ਗਹੋ ਯਾਵ ਉਪਚਾਰਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਉਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਆਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ, ਸਬ੍ਬਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਪੁਰਿਸਾ ਅਰਿਯਾ ਅਨਰਿਯਾ ਦੇਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਨਿਪਾਤਿਕਾਤਿ ਸਤ੍ਤੋਧਿਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾ, ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਵਿਧਾ ਵਾ, ਦਸਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਦਿਸੋਧਿਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਸਵਿਧਾ, ਏਕੇਕਾਯ ਦਿਸਾਯ ਸਤ੍ਤਾਦਿਇਤ੍ਥਾਦਿਅਵੇਰਾਦਿਭੇਦੇਨ ਅਸੀਤਾਧਿਕਚਤੁਸਤਪ੍ਪਭੇਦਾ ਚ ਓਧਿਸੋਫਰਣਮੇਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ, ਪਾਣਾ, ਭੂਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਾ, ਅਨੀਘਾ, ਸੁਖੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੂਤਿ ਚਤੁਧਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵੀਸਤਿਵਿਧਾ ਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣਮੇਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਓਧਿਸੋ…ਪੇ… ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇ ਠਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕੋਧੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਦੀਨਵਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਕੋਧੇ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਆਨਿਸਂਸਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਜਾਨਨੇ. ਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਭਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਪਹੀਯਤਿ.

ਅਤਿਭੋਜਨੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਕਭੋਜਨੇ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇ ਭੁਤ੍ਤੇ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤ੍ਤਕੇ ਨੋ’’ਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਵਾ ਸੂਰਿਯਾਲੋਕਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾ ਗਹਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੂਰਿਯਾਲੋਕਂ, ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਪੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਂ ਵੀਰਿਯਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧੁਤਙ੍ਗਨਿਸ੍ਸਿਤਸਪ੍ਪਾਯਕਥਾਯਪੀ’’ਤਿ.

ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਕਤਾਕਤਾਨੁਸੋਚਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਚੇਤਸੋ ਅਵੂਪਸਮਾਵਹਤਾਯ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਮੇਵਾਤਿ ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੇਤਸੋ ਵੂਪਸਮੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਮਾ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਾਦਿ ਤਸ੍ਸ ਪਹਾਨਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚ ਛ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਤੋ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਵੇਦਾਦਿਪਟਿਲਾਭਸਮ੍ਭਵਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਵਿਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਪਟਿਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਅਨਵਸਰੋਵਾਤਿ ‘‘ਬਾਹੁਸਚ੍ਚੇਨਪਿ…ਪੇ… ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹੀਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਵਤੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾਵਿਨਯਪਕਤਞ੍ਞੁਤਾਹਿਪਿ ਤਂ ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵੁਦ੍ਧਸੇਵਿਤਾ ਚ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲਿਤਂ ਆਵਹਤੀਤਿ ਚੇਤਸੋ ਵੂਪਸਮਕਰਤ੍ਤਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹਾਨਕਾਰੀ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਵੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਪਨ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਯਧਰਾ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਨੋਦਕਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਹੇਤੁਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਬਹੁਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਨਯਨਯੇਨੇਵ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾਦਯੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਪਹੀਨੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੇਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਕਾਮਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾਹਿ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾਪਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮੂਲਿਕਾ ਸੇਸਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਨਯੇ ਪਕਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਚ ਸਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖਾਯ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ, ਤਥਾ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਵਬੋਧੇ ਸਤਿ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਦੀਸੁ ਸਂਸਯਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਨਯੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਓਕਪ੍ਪਨੀਯਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਤਥਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵ. ਸਦ੍ਧਾਯ ਨਿਨ੍ਨਪੋਣਪਬ੍ਭਾਰਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤੇਨ ਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਯ ਓਸਾਪਿਤਤ੍ਤਾ.

ਆਹਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੩. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਸਮਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਜਨਾਨਂ ਉਪਰਿ ਸਙ੍ਘੋ ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਾਦਿਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪਵਿਸਿਂਸੂਤਿ ਭਾਵਿਨਿ ਪਵਿਸਨੇ ਭੂਤੇ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਵਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਭਾਵਿਨਿ ਹਿ ਭੂਤੇ ਵਿਯ ਉਪਚਾਰੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਤੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਨ ਤੇ ਪਨਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾ ਚ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕਾਰੇ ਅਤ੍ਥਪਞ੍ਞਾਪਨੇ. ਵਿਸਿਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਤੋ ਪਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸੋ, ਭੇਦੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਇਧ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਧਿਕਭਾਵੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਕਿਂ ਅਧਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਕਂ ਪਯਸਨਂ ਪਯੁਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋ, ਅਧਿਕਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਨਾਨਾ ਕਰੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ, ਭੇਦੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਤਿ ‘‘ਅਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਸਾਸਨਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਯਥਾ ਪਠਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ, ਏਵਂ ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਤੀਣਿ ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਦੇਵਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਤੀਣਿ ‘‘ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਲੋਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਠਾਨਾਨਿ. ‘‘ਪਜਾਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਦੇਹਿ. ਉਦ੍ਦੇਸਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਤਂ. ਗਣਨਨ੍ਤਿ ਏਕੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦੀਸੂਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਸਮੁਦਾਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਟਿਘਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਵਿਮਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵੀਰਿਯਂ ਚੇਤਸਿਕਮੇਵ, ਯਂ ਪਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਮਨਸਿ ਕਾਯਿਕਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਂ ਵੀਰਿਯਂ ਕਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਸਿਕਨ੍ਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਦੁਤਿਯਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਯਦਿਪਿ ਯਥਾਕਪ੍ਪਿਤਇਰਿਯਾਪਥਸਨ੍ਧਾਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਵੀਰਿਯਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਨ੍ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਤਥਾਪਿ ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਕਾਯਪਯੋਗੋ, ਤਦਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਪਯੋਗਂ ਵਿਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵੀਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਦਿਸੋ ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿਆਦਿਨਯਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ.

‘‘ਮਿਸ੍ਸਕਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਏਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਂ ਅਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਿਕਵੀਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਸਾਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਤਿ-ਧਮ੍ਮਵਿਚਯ-ਉਪੇਕ੍ਖਾ-ਚੇਤਸਿਕ-ਵੀਰਿਯ-ਸਵਿਤਕ੍ਕ-ਸਵਿਚਾਰ-ਪੀਤਿ-ਸਮਾਧੀ ਦ੍ਵੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੋ ਚ. ਅਯਂ ਪਨ ਨਯੋ ਪਚੁਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਥੇਰਵਾਦਵਸੇਨ ਪਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਰੂਪਾਵਚਰਾਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ ਮਿਸ੍ਸਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ.

ਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਅਗ੍ਗਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੪. ਲੋਣਧੂਪਨਨ੍ਤਿ ਲੋਣਞ੍ਚ ਧੂਪਨਞ੍ਚ ਲੋਣਧੂਪਨਂ. ਯੋਧਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੋਧਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਮਨ੍ਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਰਾਜਕਿਚ੍ਚਮਨ੍ਤਨਂ. ਪਟਿਹਾਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਪਟਿਹਰਣਕਮ੍ਮਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਤ੍ਤਾ ਸਤਿਯਾ. ਏਵਂ ‘‘ਸਤਿਞ੍ਚ ਖ੍ਵਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਅਵੋਚ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਵ ਕਥਿਤਾ ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹਵਿਨੋਦਿਤਤ੍ਤਾ.

ਅਗ੍ਗਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੫. ਕੀਦਿਸਾ ਗਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂਗਤਿਕਾ, ਕਿਂਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੀਦਿਸੀ ਪਰਮਾ ਉਤ੍ਤਮਾ ਕੋਟਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂਪਰਮਾ. ਕੀਦਿਸਂ ਫਲਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਉਦਯੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂਫਲਾ. ਸਂਸਟ੍ਠਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਹਗਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਚ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਸੁ.

ਪਟਿਕੂਲੇਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਟਿਕੂਲਂ, ਅਨਿਟ੍ਠਂ. ਨ ਪਟਿਕੂਲਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਂ, ਇਟ੍ਠਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਟ੍ਠੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ. ਸਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਸੁਭਫਰਣਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਅਸੁਭਾਯਾਤਿ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾਯ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਾ ਉਪਸਂਹਰਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਪਟਿਕੂਲੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਹੀਨਾਨੁਰੋਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਛਲ਼ਙ੍ਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ.