੧. ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੮੧. ‘‘ਇਸੀਨਂ ਪਤਨੁਪ੍ਪਤਨਵਸੇਨ ਓਸੀਦਨਉਪ੍ਪਤਨਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਏਵਂ ‘ਇਸਿਪਤਨ’ਨ੍ਤਿ ‘ਲਦ੍ਧਨਾਮੇ’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘ਏਤ੍ਥ ਹੀ’’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਆਮਨ੍ਤਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮੁਦਾਗਮਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਦੀਪਙ੍ਕਰਪਾਦਮੂਲੇ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਰਬਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮਾਰਞ੍ਚ ਮਾਰਬਲਞ੍ਚ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਅਥ ਵਾ ਮਾਰਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਬਾਹਿਰਞ੍ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਂ ਬਲਂ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਞਾਣਂ ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੦੬੩) ਵਿਯ ਭਾਗਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ’’ਤਿ. ਸਹ ਸਮੁਦਾਹਾਰੇਨਾਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰਣਸਮਕਾਲਂ. ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਸਮਾਗਚ੍ਛਿਂਸੁ ਪਰਿਪਕ੍ਕਕੁਸਲਮੂਲਾ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ.
ਗਿਹਿਸਞ੍ਞੋਜਨਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਬਨ੍ਧਨਂ. ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਨ ਵਲ਼ਞ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਕਿਲੇਸਕਾਮਸੁਖਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਲੇਸਕਾਮਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ. ਅਨੁਯੋਗੋਤਿ ਅਨੁਭਵੋ. ਗਾਮਵਾਸੀਹਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਗਾਮਵਾਸੀਨਂ ਸਨ੍ਤਕੋ. ਅਤ੍ਤਨੋਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ. ਆਹਿਤੋ ਅਹਂਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਦੁਕ੍ਖਕਰਣਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਨਂ. ਅਤ੍ਤਮਾਰਣੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਤਬਾਧਨੇਹਿ. ਉਪਸਮਾਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਦਤ੍ਥਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਲੇਸੂਪਸਮਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.
ਸਚ੍ਚਞਾਣਾਦਿਵਸੇਨ ਤਯੋ ਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚ੍ਚਞਾਣਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਆਹ. ਤੇਸੁਯੇਵ ਸਚ੍ਚੇਸੁ. ਞਾਣੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧਾਦਿਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਜਾਨਨਞਾਣਂ, ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਟਿਵੇਧਤੋ ਪਗੇਵਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਪਚ੍ਛਾਤਿ ਅਪਰੇ. ਤਥਾ ਕਤਞਾਣਂ. ਦ੍ਵਾਦਸਾਕਾਰਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਆਕਾਰਭੇਦਂ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ.
ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਮ੍ਪਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਂ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਧਮ੍ਮਸਮੁਦਾਯੋ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਅਥ ਵਾ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਆਣਾ, ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਂ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਞਾਯੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿਪਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਯਥਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਚਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੪੦-੪੧). ਉਭਯਮ੍ਪੀਤਿ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਦੇਸਨਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਂ. ਇਮਾਯ ਦੇਸਨਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਞਾਣਦ੍ਵਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਨਾਮ ਪਵਤ੍ਤਨਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ. ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਨਾਮ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ, ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੋ ਏਵਾਤਿ.
ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨਾਤਿ ਏਕੇਨੇਵ ਪਹਾਰਸਞ੍ਞਿਤੇਨ ਕਾਲੇਨ. ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਹਿ ਤਤਿਯੋ ਭਾਗੋ ਪਹਾਰੋ ਨਾਮ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਤੇਨ ਖਣੇਨ ਤੇਨ ਲਯੇਨ ਤੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਪਹਾਰਕ੍ਖਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਮੇਵ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੋਭਾਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਓਭਾਸੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਭੇ ਵਿਯ ਪਰਿਸਮਾਪਨੇ ਅਤਿਵਿਯ ਉਲ਼ਾਰਤਮਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਦਪਾਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸਪਿ ਉਦਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.