੧. ਆਸੀਵਿਸੋਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੮. ਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਦਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ, ਤੇਸੁ ਕੇਚਿ ਏਕਵਿਹਾਰਿਨੋ, ਕੇਚਿ ਅਤ੍ਤਦੁਤਿਯਾ, ਕੇਚਿ ਅਤ੍ਤਤਤਿਯਾ, ਕੇਚਿ ਅਤ੍ਤਚਤੁਤ੍ਥਾ, ਕੇਚਿ ਅਤ੍ਤਪਞ੍ਚਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਕਚਾਰਿਕ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚਚਾਰਿਕੇ’’ਤਿ. ਸਮਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਨੋ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਾਰਕੇ. ਤਤੋ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤੇ. ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ. ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਪਸ੍ਸਯਭੂਤਂ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ‘‘ਤਿਣ੍ਣੋ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਥਲੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਮਾਤਿਕਾਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਤੇਸਂ ਮਾਤਿਕਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਭਾਜਨਂ. ਵਾਸਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਾਸਨਾਵਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿਆਦਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ.
ਮਞ੍ਚਟ੍ਠੇਸੁ ਮਞ੍ਚਸਮਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਮੁਖਟ੍ਠਂ ਵਿਸਂ ‘‘ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਸੁਕ੍ਖਕਟ੍ਠਸਦਿਸਭਾਵਾਪਾਦਨਤੋ ‘‘ਕਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਕਟ੍ਠਂ ਮੁਖਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਟ੍ਠਮੁਖੋ, ਦਂਸਨਾਦਿਨਾ ਕਟ੍ਠਸਦਿਸਭਾਵਕਰੋ ਸਪ੍ਪੋ. ਅਥ ਵਾ ਕਟ੍ਠਸਦਿਸਭਾਵਾਪਾਦਨਤੋ ਕਟ੍ਠਂ ਵਿਸਂ ਵਾ ਮੁਖੇ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਟ੍ਠਮੁਖੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਇਮੇ ਵਿਸਕਿਚ੍ਚਭੇਦੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਨੇਸਂ ਵਿਸਕਿਚ੍ਚਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਸੂਲਸਮਪ੍ਪਿਤਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਯਸੂਲਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸਿਤਂ ਵਿਯ. ਪਕ੍ਕਪੂਤਿਪਨਸਂ ਵਿਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਕੁਥਿਤਪਨਸਫਲਂ ਵਿਯ. ਚਙ੍ਗਵਾਰੇਤਿ ਰਜਕਾਨਂ ਖਾਰਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨੇ ਸੁਰਾਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨੇ ਵਾ. ਅਨਵਸੇਸਂ ਛਿਜ੍ਜਨੇਨ ਅਸਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ. ਮਹਾਨਿਖਾਦਨੇਨਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਨਿਖਾਦਨੇਨ.
ਵਿਸਵੇਗਵਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਵਿਸਵੇਗਗਤੇਨ ਵਿਕਾਰੇਨ. ਵਾਤੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਤਵਾਤੇਨ. ਨਾਸਵਾਤੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਸਪ੍ਪਾਨਂ ਆਗਤਵਿਸੋਤਿਆਦਿਪੁਗ੍ਗਲਨਾਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਭਾਵਤੋ. ਆਗਤਵਿਸੋਤਿ ਆਗਚ੍ਛਵਿਸੋ, ਸੀਘਤਰਂ ਅਭਿਰੁਹਨਵਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਘੋਰਵਿਸੋਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਵਿਸੋ, ਦੁਤ੍ਤਿਕਿਚ੍ਛਵਿਸੋ. ਅਯਂ ਸੀਤਉਦਕਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਗਾਲ਼੍ਹਦੁਬ੍ਬਿਨਿਮ੍ਮੋਚਯਭਾਵੇਨ. ਉਦਕਸਪ੍ਪੋ ਹਿ ਘੋਰਵਿਸੋ ਹੋਤਿ ਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਦਕਸਪ੍ਪਾਦੀਨਂ ਵਿਸਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਗਣ੍ਡਪਿਲ਼ਕਾਦਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਨੇਲ਼ਕਸਪ੍ਪੋ ਨਾਮ ਮਹਾਆਸੀਵਿਸੋ. ਨੀਲਸਪ੍ਪੋ ਨਾਮ ਸਾਖਵਣ੍ਣੋ ਰੁਕ੍ਖਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਵਿਚਰਣਕਸਪ੍ਪੋ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨਾਤਿ ਯੋਯਂ ਕਟ੍ਠਮੁਖੇਸੁ ਦਟ੍ਠਵਿਸਾਨਂਯੇਵ ‘‘ਆਗਤਵਿਸੋ ਨੋ ਘੋਰਵਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ. ਕਟ੍ਠਮੁਖੇ ਦਟ੍ਠਵਿਸਾਦਯੋਤਿ ਕਟ੍ਠਮੁਖੇਸੁ ਦਟ੍ਠਵਿਸੋ, ਫੁਟ੍ਠਵਿਸੋ, ਵਾਤਵਿਭੋਤਿ ਤਯੋ, ਪੂਤਿਮੁਖਾਦੀਸੁ ਚ ਦਟ੍ਠਵਿਸਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਕੇਕਨ੍ਤਿ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਯੋ ਏਕੇਕਂ. ਚਤੁਧਾਤਿ ਅਣ੍ਡਜਾਦਿਵਿਭਾਗੇਨ ਚਤੁਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ. ਛਪਣ੍ਣਾਸਾਨੀਤਿ ਛਪਣ੍ਣਾਸਾਧਿਕਾਨਿ. ਗਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਙ੍ਖ੍ਯਾਗਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਸਂਖਿਪ੍ਪਮਾਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕੁਲਵਸੇਨਾਤਿ ਕਟ੍ਠਮੁਖਾਦਿਜਾਤਿਵਸੇਨ.
ਸਕਲਕਾਯੇ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਠਪਿਤਵਿਸਾਤਿ ਹਿ ਤੇਸਂ ਫੁਟ੍ਠਵਿਸਤਾ, ਵਾਤਵਿਸਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਸਿਤ੍ਤਵਿਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਸੀਵਿਸਸਦ੍ਦੇ ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਗ੍ਗਤਤੇਜਾਤਿ ਉਦਗ੍ਗਤੇਜਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਤੇਜੇਨ ਨੇਸਂ ਕੁਰੂਰਦਬ੍ਬਤਾ ਵਾ. ਦੁਨ੍ਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨਵਿਸਾਤਿ ਮਨ੍ਤਾਗਦੇਹਿ ਅਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨੀਯਵਿਸਾ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸੀਵਿਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਅਵਸੇਸਪਾਲ਼ਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਆਸੀਵਿਸੇਸੂਤਿ ਇਮੇ ਆਸੀਵਿਸਾ ਦਟ੍ਠਵਿਸਾ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਰੀਰਟ੍ਠਕੇਸੁਯੇਵਾਤਿ ਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਤੇਸਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਆਯੁਸੇਸਸ੍ਸ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਨਂ ਨ ਦਂਸਿਂਸੂਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪੁਚ੍ਛਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਵੇਦੇਤੁਕਾਮੋ. ਦੁਰੁਪਟ੍ਠਾਹਾਤਿ ਦੁਰੁਪਟ੍ਠਾਨਾ. ਸੋਤ੍ਥਿਮਗ੍ਗੋਤਿ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵਸ੍ਸ ਉਪਾਯੋ.
ਅਨ੍ਤਰਚਰੋਤਿ ਅਨ੍ਤਰਂ ਚਰੋ ਸੁਖਸਤ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਸਾਸਘਾਤੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਧਕੋ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਾਸਂ ਪੇਸਨੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਠਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਮੁਖਗਤਂ ਵਿਯ ਅਭਿਮੁਖਗਤਂ. ਈਦਿਸੀਪਿ ਹਿ ਵਚੋਯੁਤ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਨਿਰੂਪੀਯਤਿ ਸਨ੍ਤਿਯਂ ਪੁਰਿਸਂ ਠਪੇਤੀਤਿ ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਮੁਖਗਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਙ੍ਕਸਣ੍ਠਾਨਂ ਫਲਕਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਆਗਤਾਗਤਾਨਂ ਨਿਸੀਦਨਤ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਥਤਂ.
ਅਰਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਨ੍ਤਾਰੇਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਰਣੀ. ਓਰਿਮਤੀਰਤੋ ਉਤ੍ਤਰਣਾਯ ਸੇਤੁ ਉਤ੍ਤਰਸੇਤੁ. ਏਕੇਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਰੁਕ੍ਖਮਯੋ ਸੇਤੁ ਰੁਕ੍ਖਸੇਤੁ. ਜਙ੍ਘਸਤ੍ਥੇਨ ਗਮਨਯੋਗ੍ਗੋ ਸੇਤੁ ਜਙ੍ਘਸੇਤੁ. ਸਕਟੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ ਸਕਟਸੇਤੁ. ਨ ਖੋ ਏਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ. ਤਦਤ੍ਥੋ ਪਨ ਏਕਦੇਸੇਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਦੇਸਨਂ. ਵਿਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਸਂਹਰਨ੍ਤੋ. ਨ ਲਦ੍ਧੋ ਵਤਾਸੀਤਿ ਨ ਲਦ੍ਧੋ ਵਤ ਆਸਿ.
ਰਾਜਾ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਂ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਾਪਨਤੋ. ਰਾਜਾ…ਪੇ… ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤਾਪਰਾਧਤਾਯ. ਞਾਣਪਲਾਯਨੇਨਾਤਿ ਮਹਾਭੂਤੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮਤਾਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞਾਣਪਲਾਯਨੇ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸਿਦ੍ਧੇਨੇਵ ਞਾਣਪਲਾਯਨੇਨ. ਏਵਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ.
ਯਥੇਵ ਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕਦੇਸਨਾਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਨਂ ਵਚਨੇਨ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ ‘‘ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਭਵਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਟ੍ਠਮੁਖੇਨ ਵਾਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਪਮਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਕਟ੍ਠਮੁਖੇਨ ਸਪ੍ਪੇਨ ਦਟ੍ਠੋ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁਪ੍ਪਕੋਪੇਨ ਸੋ ਕਾਯੋ ਕਟ੍ਠਮੁਖੇਵ ਹੋਤਿ, ਕਟ੍ਠਮੁਖਗਤੋ ਵਿਯ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੋ. ਸੋ ‘‘ਪਥਵੀਧਾਤੁਪਕੋਪੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਕਟ੍ਠਮੁਖੇਨ ਦਟ੍ਠੋਪਿ ਕਾਯੋ ਪਥਵੀਧਾਤੁਪ੍ਪਕੋਪੇਨੇਵ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਅਵਿਯੁਤ੍ਤੋ ਸੋ ਕਾਯੋ ਸਬ੍ਬਦਾ ਕਟ੍ਠਮੁਖਗਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਤ੍ਥੋ – ਕਟ੍ਠਮੁਖੇਨ ਦਟ੍ਠੋ ਕਾਯੋ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਵਾ, ਨ ਵਾ ਮਨ੍ਤਾਗਦਵਸੇਨ. ਪਥਵੀਧਾਤੁਪ੍ਪਕੋਪੇਨ ਪਨ ਮਨ੍ਤਾਗਦਰਹਿਤੋ ਸੋ ਕਾਯੋ ਕਟ੍ਠਮੁਖਗਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਏਕਨ੍ਤਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੋਤਿ ਪਕਤਿਕਾਯੋ. ਪੂਤਿਕੋਤਿ ਕੁਥਿਤੋ. ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਤ੍ਤੋ ਮਹਾਦਾਹਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਛਿਨ੍ਨੋ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਭੂਤੋ. ਯਦਾ ਕਾਯੋ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਪੁਰਿਸੋ ਕਟ੍ਠਮੁਖਾਦਿਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਵਿਸੇਸਤੋਤਿ ਕਟ੍ਠਮੁਖਾਦਿਵਿਸੇਸਤੋ ਚ ਪਥਵੀਆਦਿਵਿਸੇਸਤੋ ਚ. ਅਨਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਤੋਤਿਆਦਿ ਅਚੇਤਨੇਸੁਪਿ ਭੂਤੇਸੁ ਸਚੇਤਨੇਸੁ ਵਿਯ ਅਨਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਦਜਨਨਤ੍ਥਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਸਯਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ. ਸਦਿਸਤਾਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕਾਸਯਸੁਸਿਰਗਹਨਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨਾਸਯਤਾਯ ਚ ਸਦਿਸਤਾ.
ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ. ਪਥਵੀਆਦੀਨਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਭਾਵਾਦਿ, ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਕਕ੍ਖਲ਼ਭਾਵਾਪਾਦਨਾਦਿਨਾ ਵਿਕਾਰੁਪ੍ਪਾਦਨਤੋ ਵਿਸਵੇਗਵਿਕਾਰਤੋ ਸਦਿਸਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਅਨਤ੍ਥਾਤਿ ਬ੍ਯਸਨਾ. ਬ੍ਯਾਧਿਨ੍ਤਿ ਕੁਟ੍ਠਾਦਿਬ੍ਯਾਧਿਂ. ਭਵੇ ਜਾਤਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੋਤਿ ਭਵੇਸੁ ਜਾਤਿਯਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਸੀਲਾ. ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਨਾਮ ਮਹਾਭੂਤਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਏਵ.
ਦੁਰੁਪਟ੍ਠਾਨਤਰਾਨੀਤਿ ਦੁਪ੍ਪਟਿਕਾਰਤਰਾਨਿ. ਦੁਰਾਸਦਾਤਿ ਦੁਰੁਪਸਙ੍ਕਮਨਾ. ‘‘ਉਪਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਜਾਨਾਮ ਕਮ੍ਮਨਾਮਾਨਿ, ਉਪਕਾਰਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨਨ੍ਤਦੋਸੂਪਦ੍ਦਵਤੋਤਿ ਅਪਰਿਮਾਣਦੋਸੂਪਦ੍ਦਵਹੇਤੁਤੋ. ਏਕਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤਿ ਏਕਦੁਕ੍ਖਂ.
ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਕਨਿਰੋਧਤ੍ਤਾ. ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਵਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਤੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਲੋਭੁਪ੍ਪਾਦਨਮਤ੍ਤੇਨ. ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗਂ ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਸਤਿ ਚ ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਞ੍ਞਾਸੀਸਂ ਪਤਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯੋਨਿਯੋ ਉਪਨੇਤਿ ਤਦੁਪਗਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਭਾਵੇ. ‘‘ਜਾਤਿਭਯਂ, ਜਰਾਭਯਂ, ਮਰਣਭਯਂ, ਚੋਰਭਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਮਹਾਭਯਾਨਿ, ‘‘ਹਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਾਨਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾਨਿ ਆਗਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਸ੍ਸ ਸਮਵਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਨਨ੍ਦੀਰਾਗੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਾਲ਼ਿਯਂਯੇਵ ਆਗਤਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਚੇਪਿ ਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਞ੍ਞਗਾਮੇ ਚੋਰਾਨਂ ਗਯ੍ਹੂਪਗਸ੍ਸ ਅਲਾਭਵਚਨੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਸਰਣਸ੍ਸ ਅਲਾਭੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਉਦ੍ਧਟੋ, ਪੁਰਿਸਟ੍ਠਾਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚੋਰਾ ਪਨ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਟ੍ਠਾਨਿਯਾ. ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ.
ਬਾਹਿਰਾਨਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਂ. ਪਞ੍ਚ ਕਿਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਚੋਰੇਹਿ ਤਦਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ. ਹਤ੍ਥਸਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਸਾਰਭਣ੍ਡਂ. ਪਾਤਨਾਦਿਵਸੇਨ ਹਤ੍ਥਪਰਾਮਾਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਪਹਾਰਠਾਨੇਤਿ ਪਹਟਟ੍ਠਾਨੇ. ਠਾਨਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਵ ਖਣੇਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਖਾਵਹਂ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਂ ਪਹਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਵਹੇਨ ਅਕੁਸਲੇਨ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਸੁਖਾਵਹਂ ਭਣ੍ਡਂ ਪਹਾਯ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸੁਖਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ. ਹਤ੍ਥਪਰਾ…ਪੇ… ਆਪਜ੍ਜਨਕਾਲੋ ਗੁਣਸਰੀਰਸ੍ਸ ਤਦਾ ਪਮਾਦੇਨ ਬਾਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਹਾਰ…ਪੇ… ਕਾਲੋ ਤਤੋ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਗੁਣਸਰੀਰਸ੍ਸ ਬਾਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਹਾਰਂ…ਪੇ… ਅਸ੍ਸਮਣਕਾਲੋ ਗੁਣਸਰੀਰਸ੍ਸ ਮਰਣਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸਤ੍ਤਾ. ਅਵਸੇਸਜਨਸ੍ਸ ਦਾਸਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਗਿਹਿਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਂ ‘‘ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਰੂਪਾਦੀਨੀਤਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਾਨਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਭੂਤੁਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ. ਲਹੁਤਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਤੇਸਂ ਲਹੁਤਾਦਿਵਸੇਨ. ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਣਟ੍ਠੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਭਾਵੋ ਓਘਟ੍ਠੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਪਯੋਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਵੁਤ੍ਤਵਾਯਾਮਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ’’ਤਿ ਯੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਭਦ੍ਦੇਕਰਤ੍ਤਾਦੀਨੀਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ ਆਤਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੭੨, ੨੭੫, ੨੭੬) ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਭਦ੍ਦੇਕਰਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ.
ਕੁਣ੍ਠਪਾਦੋਤਿ ਛਿਨ੍ਨਪਾਦੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਤਿਵਿਕਲੋ. ਮਾਨਸਂ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਬਨ੍ਧਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਮਯ੍ਹਂ ਓਘੁਤ੍ਤਰਨੁਪਾਯੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਨ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋ ਚਿਤ੍ਤਬਨ੍ਧਨਂ.
ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਇਮੇ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਾਦਯੋ ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਕਦੇਸੋ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨਤਣ੍ਹਾਵਜ੍ਜੋ ਇਧ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਕਦੇਸੋਤਿ ਚ. ਸੋਲ਼ਸਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਪੀਲ਼ਨਾਦੀਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਸਟ੍ਠਿਨਯਸਹਸ੍ਸੇਹਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ…ਪੇ… ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ ਏਵੇਤ੍ਥ ਗਹਣਵਸੇਨ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਾ. ਤੇ ਹਿ ਤਦਾ ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ. ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਨਂ ਪਨ ਨੇਯ੍ਯਾਨਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨ ਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ.
ਆਸੀਵਿਸੋਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.