ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ
ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ
ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਗ੍ਗਟੀਕਾ
੧. ਸਲ਼ਾਯਤਨਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗੋ
੧. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਚਕ੍ਖਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁ, ਞਾਣਂ, ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਜਾਨਨੇਨ ਸਮਵਿਸਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇ ਚਕ੍ਖਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁ, ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਹਿ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਅਨੁਲੋਮਿਕਞਾਣਯਥਾਭੂਤਞਾਣਾਨਞ੍ਚੇਵ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਾਦੀਨਞ੍ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਵਿਭਾਵਿਤਞਾਣਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਞ੍ਚ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਫਲਾਨਿ ਤਂਤਂਪਟਿਪਕ੍ਖੇਸੁ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪਹਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਤੋ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ. ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤੋ ਦੇਵਾਨਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਯਾਤਿ ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਿਸੇਸੋ. ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਆਲੋਕਫਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੫) ਨਯੇਨ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਿਦਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਾਨੀ’’ਤਿ ਅਪਰੇ.
ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਹਿ ਏਤੇਹਿ ਅਭਿਸਮ੍ਭਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਭਾਰਾ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਭੂਤਾ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਾ. ਸਹ ਸਮ੍ਭਾਰੇਹੀਤਿ ਸਸਮ੍ਭਾਰਂ. ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਪਸਾਦੋ. ਅਕ੍ਖਿਕੂਪਕੇ ਅਕ੍ਖਿਪਟਲੇਹੀਤਿ ਉਭੋਹਿ ਅਕ੍ਖਿਦਲੇਹਿ. ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਆਪੋਧਾਤੁਮੇਵ ਸਮ੍ਭਵਭੂਤਮਾਹ. ਇਧ ‘‘ਤੇਰਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੫੯੬) ਪਨ ਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਣ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਾਯਤਨਮੇਵ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਦਿਸਣ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਵਿਸੁਂ ਵਚਨਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਤਥਾਭੂਤਾਨਂ ਅਤਥਾਭੂਤਾਨਞ੍ਚ ਆਪੋਧਾਤੁਵਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਚਤੁਧਾਤੁਨਿਸ੍ਸਿਤੇਹਿ ਸਹ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਾਤੁਤ੍ਤਯਨਿਸ੍ਸਿਤਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਮਣ੍ਡਲੇਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਠਿਤਾਨਂ ਪਟਿਬਿਮ੍ਬਪਞ੍ਞਾਯਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਚਕ੍ਖੁਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਮਣ੍ਡਲੇ. ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਸ੍ਸ ਅਨੇਕਕਲਾਪਗਤਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਸਤ੍ਤ ਅਕ੍ਖਿਪਟਲਾਨਿ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਤ੍ਤ ਅਕ੍ਖਿਪਟਲਾਨਿ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇਹਿ ਕਤੂਪਕਾਰਂ ਤਂਨਿਸ੍ਸਿਤੇਹੇਵ ਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਾਲਿਤਪਰਿਵਾਰਿਤਂ ਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕੇਹਿ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰੇਹਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਯਮਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਰੂਪਾਯਤਨਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨੋ ਸੋਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਚੇਵ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ.
ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਗਤਕਿਰਿਯਮਯਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ. ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਪਨਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨-੩. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨-੩. ਦ੍ਵੇ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਏਕਂ ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ. ਸੇਸਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਾਨਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਹੀਤਿ ਯੇਹਿ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਤੇਹਿ. ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਉਪਧਾਰਿਤਾਨਿ. ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਕਥਨੇਨ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪-੬. ਬਾਹਿਰਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੪-੬. ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵਾਤਿ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋ ਏਵ. ਨਯੋਤਿ ਅਤਿਦੇਸਨਯੋ.
ਬਾਹਿਰਾਨਿਚ੍ਚਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭-੧੨. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਾਤੀਤਾਨਾਗਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੭-੧੨. ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਗਾਹਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹਤਾਯ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਬਲਵਤਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਗਾਹੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਪਟਿਪਾਦੇਤੁਂ ਕਿਲਮਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਵਸੇਨ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਚ੍ਚਾਤੀਤਾਨਾਗਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਯਮਕਵਗ੍ਗੋ
੧-੪. ਪਠਮਪੁਬ੍ਬੇਸਮ੍ਬੋਧਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩-੧੬. ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਯਤਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾ ਏਕਰਸਾਵਾਤਿ ‘‘ਪਠਮਦੁਤਿਯੇਸੂ’’ਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ ਕਤੋ. ਆਹਿਤੋ ਅਹਂਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਮਧਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਭਵਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨਾਮ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਭਾਵੋ ਅਧਿਕਸਿਨੇਹਵਤ੍ਥੁਤਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਬਲਵਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਯੋਗਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਬਾਹਿਰਾਨੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਤੋ ਬਹਿ ਭਵਾਨਿ.
ਪਠਮਪੁਬ੍ਬੇਸਮ੍ਬੋਧਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫-੬. ਪਠਮਨੋਚੇਅਸ੍ਸਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭-੧੮. ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾਤਿ ਲੋਕਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ. ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਸਂਯੋਗਹੇਤੂਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨੋ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ. ਨੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਜਾਤਾ. ਵਿਮਰਿਯਾਦੀ…ਪੇ… ਚੇਤਸਾਤਿ ਵਿਗਤਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਮਰਿਯਾਦਤਾਯ ਨਿਮ੍ਮਰਿਯਾਦੀਕਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਮੇਵ ਕਥਿਤਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਿਨੋ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ.
ਪਠਮਨੋਚੇਅਸ੍ਸਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭-੧੦. ਪਠਮਾਭਿਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯-੨੨. ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਕਥਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਕਥਾਤਿ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਦਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ. ਨੇਸਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ.
ਪਠਮਾਭਿਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਯਮਕਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਸਬ੍ਬਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩. ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਕਰਣਵਸੇਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਪ੍ਪਦੇਸੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਤਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਅਨਵਸੇਸਵਿਸਯੇਨ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਯਤਨਭਾਵਂ ਸਬ੍ਬਂ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ, ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਾਭਾਵਤੋ ਨ ਅਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਿਧਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਵਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ, ਦਸ੍ਸਨਭੂਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਨੁਮਾਨਵਿਸਯਂ ਨੁ ਖੋ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਥੋ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਤੀਤਮੇਵ ਞੇਯ੍ਯਂ ਗਹਿਤਂ, ਅਨਾਗਤਂ ਨੁ ਖੋ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਜਾਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਜਾਨਿਤੁਂ ਞਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਸਕਲਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਯਸ੍ਮਾ ਛਸੁਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਗਹਿਤੇਸੁ ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਂ ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕਦੇਸਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਸਬ੍ਬਂ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ. ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬੇਨ ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਵ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ, ਨ ਲਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਵਿਸਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਞਾਤਾਰਮ੍ਮਣੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ‘‘ਆਯਤਨਸਬ੍ਬੇਪਿ ਇਧ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਗਧਮ੍ਮਾਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨਪਿ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਸ੍ਸੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਾਚਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਕਮੇਵਾਤਿ ਵਞ੍ਝਾਪੁਤ੍ਤਗਗਨਕੁਸੁਮਾਦਿਵਾਚਾ ਵਿਯ ਏਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾਯ ਕੇਵਲਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਚਨਮਤ੍ਤਕਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ ਵਿਘਾਤਾਪਜ੍ਜਨਂ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ. ਯਥਾ ਤਂ ਅਵਿਸਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਕੋਚਿ ਅਵਿਸਯੇ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ, ਏਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਮੇਵ ਉਪਨਯਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਰਣੋਪਨਯਨਞ੍ਚ ਕਾਰਣਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਯਥਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਵਿਸਯੇ’’ਤਿਆਦਿ.
ਸਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਹਾਨਾਯਾਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਛਨ੍ਦਰਾਗਪਹਾਨਵਸੇਨ ਪਜਹਨਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਫਸ੍ਸਂ. ਮੂਲਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਮੂਲਭੂਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਹਜਾਤਵੇਦਨਾਯ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਅਪਦੇਸੇਨ ‘‘ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਮੂਲਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮਨੋਤਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਸਹਾਵਜ੍ਜਨਕਜਵਨਨ੍ਤਿ ਸਹਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਕਂ ਜਵਨਂ. ਤਂਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਨਂ ਮੂਲਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਸਬ੍ਬੇਸ੍ਵੇਵ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਤਦਨੁਰੂਪਤੋ ‘‘ਭਵਙ੍ਗਸਹਜਾਤੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹਾਵਜ੍ਜਨਵੇਦਨਾਯ ਜਵਨਵੇਦਨਾ ‘‘ਵੇਦਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਭਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਪਨ ਵੇਦਨਾਯ ਗਹਣੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਭਵਙ੍ਗਤੋ ਅਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾਤਿ ਯਾ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਦੇਸਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਨਸਿਟ੍ਠਿ ਆਣਾ. ਅਯਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਕਾਰਤੋ ਞਾਪਨਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਨ ਕਤਮਾਤਿ ਵਿਚਾਰਣਾਯ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾ ਪਨੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫. ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ. ਯ-ਕਾਰਲੋਪਵਸੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ‘‘ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੮, ੪੦੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੪) ਵਿਯ, ਤਥਾ ‘‘ਪਰਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਯਤਨਸਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਪਜਹਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਜਹਨਾਯ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਪਠਮਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬. ‘‘ਅਭਿਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਪਠਮਂ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਂ.
ਪਠਮਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਦੁਤਿਯਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਰੂਪਾਯਤਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਰੂਪਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਇਧ ਅਨਾਪਾਥਗਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਆਪਾਥਗਤਮ੍ਪਿ ਅਨਾਪਾਥਗਤਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵ ‘‘ਯੇ ਚ ਰੂਪਾ’’ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਹਿ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਹ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤੇਹਿ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਂ ਏਕਵਤ੍ਥੁਕਂ ਏਕਨਿਰੋਧਂ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ਸੇਸਪਦੇਸੂਤਿ ਸੇਸੇਸੁ ‘‘ਯਞ੍ਚ ਸੋਤਂ ਯੇ ਚ ਸਦ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤੇਸੁ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਪਞ੍ਚਸੁ, ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇ ਛਸੁਪਿ ਪਦੇਸੁ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਰੂਪਮੇਵ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਸੋ ਏਵ ਤਤ੍ਥਪਿ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਨਯੋ.
ਦੁਤਿਯਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਆਦਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੮. ਗਯਾਨਾਮਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਗਾਮੋ ਗਯਾ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਸਂ ਗਯਾਯਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਗਯਾਗਾਮਸ੍ਸ ਹਿ ਆਸਨ੍ਨੇ ਗਯਾਸੀਸਨਾਮਕੇ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਭਗਵਾ ਤਦਾ ਵਿਹਾਸਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ ਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ, ਯਥਾ ਚਾਯਂ ਦੇਸਨਾ ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਯਾ ਜਾਤਾ, ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯੇ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੇ ਅਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ ਸਮੁਦਾਗਮਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਕਥਾ. ਇਤੋਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਕਪ੍ਪਤੋ. ਕਿਰਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਪਾਰਮਿਤਾਪਰਿਭਾਵਨਾਯ ਪਰਿਪਾਕਗਤੇ. ਞਾਣੇਤਿ ਬੋਧਿਞਾਣੇ. ਕਨਿਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਮਾਤਿਕਭਾਤਾ ਭਗਵਤੋ. ਵੇਲ਼ੁਭਿਤ੍ਤਿਕੁਟਿਕਾਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ, ਅਨ੍ਤੋ ਪਨ ਪਟਸਾਣੀਹਿ.
ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਪੁਞ੍ਞਚੇਤਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪਵੇਸੇਤਿ. ਭਗਵਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਤਯੋ ਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਾਜਯੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਯ ਅਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ. ਪਿਦਹੀਤਿ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀਤਿ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਤਾਯ ਗਣ੍ਹਿਂਸੂਤਿ ਰਾਜਕੁਲਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਰਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ.
ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਨ੍ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ. ਅਨ੍ਤਰਾਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਮਤਾ. ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਹਤ੍ਥਟ੍ਠਾਨਂ ਉਸਭਂ ਨਾਮ. ਉਸਭੇ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣੇ ਠਾਨੇ. ਦਾਨਗ੍ਗੇ ਬ੍ਯਾਵਟੋਤਿ ਪਸੁਤੋ.
ਸੋਤਿ ਭਗਵਾ. ਤਥਾਰੂਪਞ੍ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦੇਸਨਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਯਥਾ ਦੇਸਨਾਯ ਗਹਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਵਿਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇਸਂ…ਪੇ… ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਿਰਕਾਲਪਰਿਚਿਤਾਦਿਤ੍ਤਅਗ੍ਗਿਕਾਨਂ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਵ ਸਪ੍ਪਾਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਮਕਾਸਿ. ਪਦਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਦੀਪਿਤਂ ਏਕਾਦਸਹਿ ਅਗ੍ਗੀਹਿ ਏਕਜਾਲੀਭੂਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਕਥਿਤਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਏਕਾਦਸਹਿ ਅਗ੍ਗੀਹਿ ਆਦਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਖਮਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ.
ਆਦਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਅਦ੍ਧਭੂਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੯. ਅਧਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ ਅਦ੍ਧਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਦ੍ਧਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਅਦ੍ਧਭੂਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦. ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਨਾਮ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਤਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਿਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਸੇਤੁਘਾਤੋ, ਤਦਾਵਹਂ ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਏਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਅਵਿਲੋਮਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਧੇਵ ਸਾਸਨੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਤਦਭਾਵਤੋ. ‘‘ਤਣ੍ਹਾ-ਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਞ੍ਞਿਤਤ੍ਤਯਂ ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਸਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਿਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸਾਹਂਕਾਰਦੀਪਨਤੋ. ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਣ੍ਹਾਮਞ੍ਞਿਤਂ ਮਾਨਮਞ੍ਞਿਤਮ੍ਪਿ ਵਾ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਮੁਖੇਨਪਿ ਸੇਯ੍ਯਾਦਿਤੋ ਮਾਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਞ੍ਞਿਤਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਵ, ਸੋ ਚ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਰੋ’’ਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਮਮ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਲਬ੍ਭਨਤੋ, ਅਸਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ ਤਥਾਮਞ੍ਞਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਘਾਤਤੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਅਹਂ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋਤਿ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸੁਖੁਮਾਕਾਰੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਮਮ ਕਿਞ੍ਚਨਪਲਿਬੋਧੋ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਏਵ ਉਪਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਰੋਤਿ ਪਰੋ ਸਤ੍ਤੋ. ਮਮ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਮਮਤ੍ਤਭੂਤਨ੍ਤਿ ਮਮ ਕਾਰਣਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪ-ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣ-ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸ-ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤ ਵਾਰਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ, ਤਥਾ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੂਤਿ ਛ ਸਤ੍ਤਕਾ ਦ੍ਵੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸ. ਪੁਨ ਸਕ੍ਕਾਯਵਸੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸ. ਪੁਨ ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਂ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਉਪਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਧਿਕਸਤੇਸੂ’’ਤਿ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਚ ਪਮਾਦਲੇਖਾ.
ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਪਠਮਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੧. ਉਪਕਾਰਭੂਤਾ ਤਦਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਤਤੋਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਾਕਾਰਤੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਨਾਵਤ੍ਥੁਂ. ਅਞ੍ਞੇਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਮਞ੍ਞਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਆਕਾਰਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਤਾਯ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵਂ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਉਪਗਮਨੇਨ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੀ, ਏਵਂਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਜੀਰਣਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵੇਸੁ. ਭਵੇਸੁ ਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਉਪਰਿਪਿ ਭਵਂਯੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਮੇਵ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਮੇਵ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਤਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਏਕਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਮਞ੍ਞਨਾਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਵਸਾਨੇ ‘‘ਤਤੋ ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਅਟ੍ਠ ਅਟ੍ਠ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਠਾਨੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਠਮਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਦੁਤਿਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨. ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣੇ ਅਯਂ ਤ੍ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ, ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਵਾ. ਅਨਾਦਿਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਗਾਹਤ੍ਤਯਲਕ੍ਖਿਤਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁ, ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਦੇਸਨਾ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਾਵਦੇਵ ਤਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਭਾਵਤੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮਗ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ.
ਦੁਤਿਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਬ੍ਬਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੩੩-੪੨. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸਭਾਵਂ. ਉਪ੍ਪਾਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜੀਰਣਸਭਾਵਂ. ਯਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਸਭਾਗਸਮੁਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਬ੍ਯਾਧਿਨੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਬ੍ਯਾਧਿਸਭਾਵਂ. ਮਰਣਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾਸਸਭਾਵਂ. ਸੋਕਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਾਦਿਨਾ ਡਯ੍ਹਮਾਨਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵਂ. ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਵਸੇਨ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨਸਭਾਵਂ.
ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਸਬ੍ਬਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੪੩-੫੨. ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਆਗਤਾ ਵਿਸਯਵਸੇਨ ਤਬ੍ਬਿਸਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਜੋਤਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਤੀਰਣਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਪਿ ਆਗਤਾ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਾਸਂ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਤੀਰਣਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਪਦੇ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਵ ਆਗਤਾ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਪਦੇ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਵ ਆਗਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਤਰਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਗਹਿਤਾਯੇਵ ਤਾਹਿ ਵਿਨਾ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇਨ. ਅਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਗਹਿਤਾਯੇਵ ਪਰਿਜਾਨਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦੇਵ ਪਹਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ. ਏਕਸਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾਭਾਵੋ ਅਨੇਕਗ੍ਗਟ੍ਠੋ. ਉਪਸਟ੍ਠਰੋਗੇਨ ਵਿਯ ਅਨ੍ਤੋ ਏਵ ਅਭਿਹਤਸਬ੍ਬਤਾ ਉਪਹਤਟ੍ਠੋ.
ਸਬ੍ਬਅਨਿਚ੍ਚਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਠਮੋ ਪਣ੍ਣਾਸਕੋ.
੬. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੫੩-੬੨. ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਤਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਸਮ੍ਮੋਹੋ. ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਇਤਰਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ…ਪੇ… ਪਹੀਯਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਰਿਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਤੋ ਅਪਰੇਪਿ ਤਂਅਤ੍ਥਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਕਥਿਤਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਪਿ. ਤਾਨਿਪਿ ਹਿ ਤਥਾ ਬੁਜ੍ਝਨਕਪੁਗ੍ਗਲਾਨਮਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ.
ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਮਿਗਜਾਲਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਠਮਮਿਗਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੩. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ’’ਤਿ. ਕਮਨੀਯਾਤਿ ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ. ਮਨਂ ਅਪ੍ਪਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨਾਪਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾ’’ਤਿ. ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਸਭਾਵਾ ਪਿਯਰੂਪਾ. ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾਤਿ ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ. ਆਲਮ੍ਬਿਤਬ੍ਬਤਾ ਏਵ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਸਂਹਿਤਤਾਤਿ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਨਨ੍ਦੀ ਤਣ੍ਹਾਨਨ੍ਦੀ, ਨ ਤੁਟ੍ਠਿਨਨ੍ਦੀਯੇਵ ‘‘ਨਨ੍ਦਿਂ ਚਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਗਾਮਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਾਮਸਮੀਪਂ. ‘‘ਅਨੁਪਚਾਰਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਯਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.
ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਨੀਹਤੇ ਪਾਠੇ. ‘‘ਇਮਂ ਏਕਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਪਨ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਪਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ.
ਪਠਮਮਿਗਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸਮਿਦ੍ਧਿਲੋਕਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੮. ਆਯਾਚਨਸੁਤ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਮਿਗਜਾਲਵਗ੍ਗੇ ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਦੁਤਿਯਕਵਿਹਾਰਾਦਿਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.
ਸਮਿਦ੍ਧਿਲੋਕਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਉਪਸੇਨਆਸੀਵਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੯. ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਰੁਪਨਸ੍ਸ ਸਿਥਿਲਕਰਣੇਨ ਵੀਮਂਸਤੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ. ਲੇਣਚ੍ਛਾਯਾਯਾਤਿ ਪੁਰਿਮਦਿਸਾਯ ਲੇਣਚ੍ਛਾਯਾਯਂ. ਪਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਲੇਣਚ੍ਛਦਨਤੋ ਭਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਫੁਟ੍ਠਵਿਸੋਤਿ ਚਤੂਸੁ ਆਸੀਵਿਸੇਸੁ ਸੋ ਫੁਟ੍ਠਵਿਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਯਾਦਿਯਮਾਨਮੇਵਾਤਿ ਖੇਪੇਨ੍ਤਮੇਵ, ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨੁਰੂਪਂ. ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਭਾਵਾਦਿਪਕਤਿਜਹਨਂ. ਸਭਾਵਵਿਗਮੋਤਿ ਵਿਨਾਸੋ.
ਉਪਸੇਨਆਸੀਵਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਉਪਵਾਣਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੦. ਰੂਪਂ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ. ਰੂਪਰਾਗਨ੍ਤਿ ਨੀਲਾਦਿਭੇਦੇ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਰਾਗਂ. ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਰਾਗੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਕਥਿਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਉਪਵਾਣ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਰਾਗਂ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪੇਸੁ ਰਾਗੋ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਹਾਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ.
ਉਪਵਾਣਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਪਠਮਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੧. ਫਸ੍ਸਾਕਰਾਨਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਆਕਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਂ, ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ, ਯੋ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਾਦਿਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਵੁਸਿਤਵਾ, ਇਤਰੋ ਅਵੁਸਿਤਵਾ ਅਹਞ੍ਚ ਤਾਦਿਸੋਤਿ. ਅਯਮੇਵਾਤਿ ਅਯਂ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਗਾਹਾਨਂ ਅਭਾਵੋ ਏਵ.
ਪਠਮਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਦੁਤਿਯਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੨. ਅਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਾਵੋ.
੧੧. ਤਤਿਯਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੩. ਪਨਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਨਟ੍ਠੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਨਟ੍ਠੋ’’ਤਿ, ਧੁਰਤੋ ਏਵ ਨਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਤਿਯਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਿਗਜਾਲਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਗਿਲਾਨਵਗ੍ਗੋ
੧-੫. ਪਠਮਗਿਲਾਨਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੭੪-੭੮. ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਤੋ ਚੇਵ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਚ ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਅਵਿਸ੍ਸੁਤੋ. ਥੇਰਮਜ੍ਝਿਮਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਨਵੋ.
ਪਠਮਗਿਲਾਨਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਦੁਤਿਯਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਸੋ ਏਵ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਆਮਸਨਤੋ ਪਰਾਮਾਸੋ, ਸੋ ਏਵ ਗਾਹੋ. ਤੇਨ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸਗ੍ਗਾਹੇਨ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਤਾਕਾਰੋ, ਸੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਨਤ੍ਤਾਕਾਰੋ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਞਾਤਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਅਰੂਪਸਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ.
ਦੁਤਿਯਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਸਮ੍ਬਹੁਲਭਿਕ੍ਖੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧. ਕੇਵਲਨ੍ਤਿ ਇਤਰਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਅਵੋਮਿਸ੍ਸਂ.
੧੦. ਫਗ੍ਗੁਨਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੩. ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਹੀਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਪਿ ਪਹੀਨਾ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਧ ਸਤ੍ਤਵੋਹਾਰੋ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾਨਞ੍ਚ ਵੋਹਾਰੋ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨੇਵ, ਨਾਞ੍ਞਥਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਰਿਹਰਿਤਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦੀਨਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦਿਵਟ੍ਟਂ ਵਟ੍ਟੇ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ.
ਫਗ੍ਗੁਨਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਗਿਲਾਨਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਛਨ੍ਨਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੪. ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਪਰਿਯਾਯੇਨ, ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣੇ ਕਥਿਤੇ ਇਤਰਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਭਾਵਤੋ.
੨. ਸੁਞ੍ਞਤਲੋਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੫. ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇਨਾ’’ਤਿ.
੩. ਸਂਖਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੬. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਿਯਵਗ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਆਗਤਂ, ਇਧ ਆਯਤਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ.
੪. ਛਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੭. ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਜੀਵਿਤਹਾਰਕਸਤ੍ਥਂ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਹਰਣਤੋ, ਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਸਸਨਤੋ ਹਿਂਸਨਤੋ. ਪਰਿਚਰਿਤੋਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤੋ. ਤੇਨ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
ਅਨੁਪਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਨ ਉਪਵਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਯਤਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਾਵਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ ਅਕਤਕਿਚ੍ਚਭਾਵਦੀਪਨੇਨ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਥੇਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ, ‘‘ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਥੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਕਿਲੇਸਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮੋ. ਭਵਤ੍ਥਾਯ ਪੁਨ ਭਵਤ੍ਥਾਯ. ਆਲਯਨਿਕਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਅਪੇਕ੍ਖਾਸਞ੍ਞਿਤੇ ਆਲਯੇ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਸਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਭਵਤੋ ਇਧਾਗਮਨਂ ਆਗਤਿ ਨਾਮ. ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਚਵਨਵਸੇਨ ਇਤੋ ਗਤਿ. ਅਨੁਰੂਪਗਮਨਂ ਗਤਿ ਨਾਮ ਤਦੁਭਯਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਅਪਰਾਪਰਭਵਨਵਸੇਨ ਚੁਤਿ, ਉਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਪਾਤੋ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚੁਤੂਪਪਾਤੇ ਅਸਤਿ ਨੇਵਿਧ ਨ ਇਧ ਲੋਕੇ. ਨ ਹੁਰਂ ਨ ਪਰਲੋਕੇ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਨ ਉਭਯਤ੍ਥ ਹੋਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਅਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਇਧਲੋਕੇ ਪਰਲੋਕੇ ਚ ਅਭਾਵੋਯੇਵ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਅਯਮੇਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ – ਏਤ੍ਥ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਠੇ ਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤੋ ਪਮਾਣਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥੋ.
ਯੇ ਪਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਭਵੇਨ ਭਵਨ੍ਤਰਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਸ੍ਸ ਨਾਮ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਤੋ. ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਨ੍ਤਰਞ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਪਾਤੁਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਕਰਣੇ (ਕਥਾ. ੫੦੫-੫੦੭) ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਅਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਕਪ੍ਪਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨ੍ਤਰਂ, ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਨਂ ‘‘ਅਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ. ਨ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਦੀਪਨਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਤੋ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ ਚ. ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਸਹਭਾਵੀਨਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵਾਤਿ ਨਾਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੇਸਦੂਰਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਨੇਵ ਇਧ ਨ ਹੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯਤੋ ਅਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ‘‘ਨ ਉਭਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਨ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਵਿਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਵਿਧ, ਨ ਹੁਰਂ, ਉਭਯਂ ਵਿਨਾਪਿ ਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਆਹਰੀਤਿ ਛਿਨ੍ਨਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਣ੍ਠਨਾਲ਼ਂ ਛਿਨ੍ਦੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਂ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ‘‘ਅਨੁਪਵਜ੍ਜਂ ਛਨ੍ਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਕਥੇਸੀਤਿ ਅਸੇਕ੍ਖਕਾਲੇ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ.
ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਉਪਵਜ੍ਜਕੁਲਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ. ਥੇਰੋਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲੇਸੁ ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਹਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਛਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫-੬. ਪੁਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੮੮-੮੯. ਤਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਦ੍ਵਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚੇਵ ਰੂਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਨਨ੍ਦਿਸਮੁਦਯਾਤਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਸਮੁਦਯਤਣ੍ਹਾਯ ਸੇਸਕਾਰਣੇਹਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਸਮੁਦਿਤਿ ਸਮੋਧਾਨਂ ਨਨ੍ਦਿਸਮੁਦਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਨ੍ਦਿਸਮੁਦਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਮੋਧਾਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੋਧਾਨੇਨ ਸਮੁਦਿਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਸਹ ਸਮੁਦਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਟ੍ਟਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਰੋਧੂਪਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਆਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ.
ਚਣ੍ਡਾਤਿ ਕੋਧਨਾ. ਦੁਟ੍ਠਾਤਿ ਦੋਸਵਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਬ੍ਬਿਸਾਤਿ ਪਾਪਾ. ਕਕ੍ਖਲ਼ਾਤਿ ਦਾਰੁਣਾ. ਘਟਿਕਮੁਗ੍ਗਰੇਨਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਘਟਿਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤੇਨ ਰਸ੍ਸਦਣ੍ਡੇਨ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਸਨਤੋ ਸਤ੍ਥਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਹਰਣਤੋ ਹਾਰਕਞ੍ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਂ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ‘‘ਦਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਦਮਨਤੋ. ਪਞ੍ਞਾ ‘‘ਦਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਵਿਸੇਵਿਤਾਨਂ ਦਮਨਤੋ ਵੂਪਸਮਨਤੋ. ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਦਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਸਮਸ੍ਸ ਦਮਨਤੋ. ਖਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਮੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਦਮਨਤੋ ਵੂਪਸਮਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਸਮੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦੇ. ਏਤੇ ਦ੍ਵੇਤਿ ਅਯਂ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠੋਤਿ ਏਤੇ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋ. ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਉਲ਼ਾਰਂ ਬੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪੀਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਸਤ੍ਤ ਸੀਹਨਾਦੇ ਨਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਕਾਨਮ੍ਪਿ ਅਕ੍ਕੋਸਪਰਿਭਾਸਾਨਂ ਖਮਨੇ ਸਨ੍ਤੋਸਾਭਾਵਦੀਪਨਂ, ਪਾਣਿਪ੍ਪਹਾਰਸ੍ਸ, ਲੇਡ੍ਡੁਪ੍ਪਹਾਰਸ੍ਸ, ਦਣ੍ਡਪ੍ਪਹਾਰਸ੍ਸ, ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰਸ੍ਸ, ਜੀਵਿਤਵੋਰੋਪਨਸ੍ਸ, ਖਮਨੇ ਸਨ੍ਤੋਸਾਭਾਵਦੀਪਨਞ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤ ਸੀਹਨਾਦੇ ਨਦਿਤ੍ਵਾ. ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਦ੍ਦੇਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਜਨਪਦੇ ਵਿਹਰਤਿ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਅਬ੍ਬੁਹਤ੍ਥਪਬ੍ਬਤੇ, ਸਮੁਦ੍ਦਗਿਰਿਵਿਹਾਰੇ, ਮਾਤੁਲਗਿਰਿਮ੍ਹਿ, ਮਕੁਲ਼ਕਾਰਾਮਵਿਹਾਰੇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਤਨ੍ਤਿ ਚਙ੍ਕਮਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ ਮਹਤਾ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਸ੍ਸਯੇਨ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਨਤੋ. ਉਪ੍ਪਾਤਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਤਕਰਂ ਮਹਾਸਙ੍ਖੋਭਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮੁਖੇਤਿ ਅਨਿਲਪਦੇਸੇ. ਪਟਿਵੇਦੇਸੁਨ੍ਤਿ ਪਵੇਦੇਸੁਂ.
ਆਰਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਸ੍ਸ ਕਾਤੁਂ ਪਥਵੀਮਿਤਕਾਲਤੋ ਪਭੁਤਿ. ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧੇਨ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰੇਤੁਂ ‘‘ਏਕੂਨਪਞ੍ਚਸਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਨ੍ਤਿ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਮਹਾਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ.
ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧਨਾਮੋਤਿ ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸਿਤਾਯ ‘‘ਸਚ੍ਚਬਨ੍ਧੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਵਾਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨੇਵਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਆਗਤਾ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਮਹਾਜਨਾ ਕੇਚਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਕੇਚਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਕੇਚਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਕੇਚਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਕੇਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ, ਕੇਚਿ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ, ਕੇਚਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਸਰਣਗਮਨਪਞ੍ਚਸੀਲਦਸਸੀਲਸਮਾਦਾਨੇਨ ਲਦ੍ਧਾਨੁਗ੍ਗਹਾ, ਤੇਸਂ ਦੇਵਤਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਰੁਣਂ ਪਨ ਮਹਾਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂਯੇਵ ਉਟ੍ਠਪੇਸਿ ਦੇਵਤਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਕੁਲਾਨੁਦਯਾਯ ਚ. ਅਪਾਯਮਗ੍ਗੇ ਓਤਾਰਿਤੋ ‘‘ਕੋਚਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਜਿਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਸਂਹਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵਾਯਂ ਪਜਾ ਸਨਾਥਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਯੁਞ੍ਜਤਿ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੇਹਿ. ਪਰਿਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਯਾਚਿ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਮਯਾ ਚਿਰਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਛਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਯਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ.
ਪੁਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭-੮. ਪਠਮਏਜਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੯੦-੯੧. ਏਜਤਿ ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਏਜਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਲਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਆਬਾਧਨਟ੍ਠੇਨ ਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਨ੍ਤੋ ਦੋਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਚਿਤ੍ਤੇ ਏਵ ਪਦੁਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ. ਨਿਕਨ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਛਿਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਮੇਵਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ ਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸੁਤ੍ਤੇ.
ਪਠਮਏਜਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯-੧੦. ਪਠਮਦ੍ਵਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੯੨-੯੩. ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਦੁਕਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਮੇਡਿਤਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ’’ਤਿ. ਏਵਮੇਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵੇਨ ਏਤਂ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਯਂ. ਚਲਤੀਤਿ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਚਲਤਿ. ਬ੍ਯਥਤੀਤਿ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚ ਪਵੇਧਤਿ. ਹੇਤੁ ਚੇਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸਹਗਤੀਤਿ ਸਹਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਙ੍ਗਤੀ’’ਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਂਗਚ੍ਛਮਾਨਧਮ੍ਮਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸਮਵਾਯਾ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੇਨ. ਸਹਜਾਤਾ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਵੇਦਨਾਦਯੋ, ਤੇ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਅਯਂ ਹੇਤੂਤਿ ਅਯਂ ਤਿਵਿਧੋ ਹੇਤੂ. ਫਸ੍ਸੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਫਸ੍ਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫੁਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਏਵਂ ਵੇਦਨਾ ਅਨੁਭਵਨਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਟ੍ਠਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਇਦਾਨਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਫੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚੇਵ ਖਨ੍ਧਾ ਭਗਵਤਾ ਸਮਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਸੁ ਰੁਕ੍ਖਵੋਹਾਰੋ ਵਿਯ ਏਕੇਕਧਮ੍ਮੇਪਿ ਖਨ੍ਧਵੋਹਾਰੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਯਮ. ਖਨ੍ਧਯਮਕ ੨).
ਪਠਮਦ੍ਵਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.