੯. ਬਾਲਪਣ੍ਡਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨੀਵਰਣਾ ਭਵਾਦਿ-ਆਦੀਨਵਸ੍ਸ ਨਿਵਾਰਿਤਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵੁਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵਾਰਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਕਾਯੋਤਿ ਬਾਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਰਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਾਦੀਨਵੇ ਅਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਟਿਲਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂਤਂਭਵੂਪਗਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਙ੍ਖਰੀਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਹਿ ਚ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਞ੍ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਕਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਬਾਲਸ੍ਸ. ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸਲ਼ਾਯਤਨਸਙ੍ਗਹਤੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਏਵਮੇਤਂ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਸਂਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਕਾਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦ੍ਵਯਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਸੁ. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੪, ੪੦੦; ੩.੪੨੧, ੪੨੫-੪੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੪੩-੪੫; ੪.੬੦-੬੧; ਕਥਾ. ੪੬੫, ੪੬੭) ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਾਦਿਦ੍ਵਯਾਨਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਅਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਹਾਦ੍ਵਯਂ ਨਾਮ ਕਿਰੇਤਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨੇਵ. ਫਸ੍ਸਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਫਸ੍ਸਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਾਨਿ. ਯੇਹੀਤਿ ਹੇਤੁਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਹਿ ਕਾਰਣਭੂਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਫਸ੍ਸੋ ਏਵ ਫੁਸਨਕਿਚ੍ਚੋ, ਨ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਵੇਕਲ੍ਲਵਸੇਨ. ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ ਹੀਨਾਨਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਯਾਤਿ ‘‘ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਾਦਿਮ੍ਹੀਤਿ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ ਕਾਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਕਾਯੋ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਕਾਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਫਸ੍ਸਸਲ਼ਾਯਤਨਾਦਿਸਙ੍ਗਹੋ. ਅਧਿਕਂ ਪਯਸਤਿ ਪਯੁਞ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋ, ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਕਪਯੋਗੋ’’ਤਿ.

ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕਭਾਵੇਨ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਮੇ ਕਾਰਣਧਮ੍ਮਾ. ਯੇਹਿ ਮਯਂ ਬਾਲਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਸਮਾਨੇਪਿ ਕਾਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਾਦਿਮ੍ਹਿ ਵਿਸੇਸਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਜਾਨਾਮਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਜਾਨਾਮ. ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਾਮਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੇਤਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਾਪੇਤਾ. ਵਿਨੇਤਾਤਿ ਯਥਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਨੇਤਾ, ਤਦਙ੍ਗਵਿਨਯਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਨੇਤਾ. ਅਨੁਨੇਤਾਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਨੇਤਾ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਪਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ …ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤਾ’’ਤਿ. ਆਪਾਥਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਭਗਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਂਪਟਿਸਰਣਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਸਰਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਭਗਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਗਵਂਪਟਿਸਰਣਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਫਸ੍ਸੋ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਕਵਸੇਨ ਫਸ੍ਸੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਯੇਵ ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ‘‘ਅਹਂ ਕਿਨ੍ਨਾਮੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਭਗਵਾ ਚਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਹਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਪਟ੍ਠਾਤੂਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਤੁ. ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪਟਿਭਾਤੂਤਿ ਭਗਵਤੋ ਏਵ ਭਾਗੋ ਹੋਤੁ, ਭਗਵਾਵ ਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਭਗਵਤੋ ਭਾਗੋ ਯਦਿਦਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਨਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਸਵਨਂ ਭਾਗੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮੇਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਪਟਿਭਾਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਦਿਸ੍ਸਤੁ ਦੇਸੀਯਤੂਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਯੇਵ ਨੋ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਦੇਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

ਬਾਲਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਤਣ੍ਹਾ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਜਵਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਗਹਿਤਜਵਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਯਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਦਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਕਥਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਤਂਸਦਿਸੇਪਿ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਾ ਏਵ ਤਿਤ੍ਤਿਰੀ, ਤਾਨੇਵ ਓਸਧਾਨਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨਾ’’ਤਿ ਚ. ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਯਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਯਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗਹਣਪੁਬ੍ਬਕਂ ਕਾਯਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਬਾਲੇਨਾ’’ਤਿ ਕਰਣਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਾਲਤੋ’’ਤਿ. ਭਾਵਿਨਾ ਸਹ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਸਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੋ. ਯੋ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਤੇਨਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੁਂ ਭਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਭਾਵਿਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੋ’’ਤਿ, ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਚ ਯਾਵ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਨ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਾਵ ਬਾਲਧਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗੀ ਏਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਬਾਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ ਖੀਣਾਸਵ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੋ ਵਿਸੇਸਿਤੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਸੇਕ੍ਖਾ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇ ਹਿ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਭਾਵਲਕ੍ਖਣਾਭਾਵਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵਿਯ, ਬਲਵਤਰਾਨਂ ਪਨ ਬਾਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਬਾਲਾਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਿਯ. ਭਜਿਯਮਾਨਾ ਪਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤਪਕ੍ਖਂ ਭਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਬਾਲਪਕ੍ਖਂ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨਾਤਿ.

ਬਾਲਪਣ੍ਡਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.