੧੦. ਪਚ੍ਚਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋਤਿ ਯਥਾਰਹਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ. ਯੇਸਂ ਵਿਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਦੇਸਨਾਯੇਵ ਸੁਬੋਧਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਦੇਸਿਤੋ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਵਿਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਤਦੁਭਯਸ੍ਮਿਂ ਵਿਭਜ੍ਜ ਸੁਤੇ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ ਤਦੁਭਯਂ ਵਿਭਜ੍ਜ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਞ੍ਚ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾ. ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਚ ਜਾਤਿ ਜਰਾ ਮਰਣਞ੍ਚ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਯੇਸਂ ਪਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਜਾਤਿ ਜਰਾ ਮਰਣਞ੍ਚ, ਤੇ ਏਵ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਦੇਸਨਾਯ ਤੇ ਗਹਿਤਾਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ, ਜਾਤਿ ਜਰਾ ਮਰਣਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਕਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਨਞ੍ਞੇਸਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਗਹਿਤਾਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ ਤਥਾਗਤਾਨਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਮਗ੍ਗਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤੁਪ੍ਪਾਦਾਯਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਕਾਮਂ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਵਿਯ ਧਾਤੁ ਨ ਨਿਚ੍ਚਾ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਤੋ ਜਰਾਮਰਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਤਿਯੇਵ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਚ ਜਾਤਿਸਙ੍ਖਾਤਪਚ੍ਚਯਾ. ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੁ, ਯਾਯਂ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਨ ਕਦਾਚਿ ਜਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਨਿਯਮੇਤਿ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਯਤ੍ਥ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੂ’’ਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਠਿਤਿ, ਸਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ. ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਨਿਯਮੇਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤਿ. ਹੇਤੁਗਤਵਿਸੇਸਸਮਾਯੋਗੋ ਹਿ ਹੇਤੁਫਲਸ੍ਸ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਤਾਨਿਯਾਮੋ ਏਵਾਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੂਤਿ ਯਾਯਂ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਸਾ ਧਾਤੁ ਏਸ ਸਭਾਵੋ. ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਦ੍ਧਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨੋ, ਮਜ੍ਝੇ ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨੋ ਨ ਤਥਾਗਤੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਤੋ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੁ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਪਵੇਦਨਤੋ ਚ ਤਥਾਗਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਅਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੂ’’ਤਿ. ਸਾ ਏਵ ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਭਾਵਤੋ ਏਵਂ ਅਵਬੁਜ੍ਝਮਾਨਸ੍ਸ ਏਤਸ੍ਸ ਸਭਾਵਸ੍ਸ, ਹੇਤੁਨੋ ਵਾ ਤਥੇਵ ਭਾਵਤੋ ਠਿਤਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ, ਜਾਤਿ ਵਾ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਟ੍ਠਿਤਿ ਪਵਤ੍ਤਆਯੂਹਨ-ਸਂਯੋਗ-ਪਲਿਬੋਧ-ਸਮੁਦਯ-ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਿਤੀਤਿ ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਭਾਵੇਨਸ੍ਸਾ ਠਿਤਤਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ’’ਤਿ ਫਲਂ ਪਤਿ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਹੇਤੁਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਧਾਰੀਯਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਫਲਨ੍ਤਿ ਠਿਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਠਿਤਿ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਫਲਸ੍ਸ ਧਾਰਣਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿ ਸਭਾਵੋ, ਧਮ੍ਮਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਸਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿ, ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਪਞ੍ਞਾ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ਮਾਤਿਕਾ ੪). ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿ ਏਵ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ. ਸਾ ਏਵ ਧਾਤੁ ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਭਾਵਸ੍ਸ, ਹੇਤੁਨੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ, ‘‘ਨ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਚ ਤਬ੍ਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਨਿਯਾਮਤਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤਭਾਵੋਤਿ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾ. ਫਲਸ੍ਸ ਵਾ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਜਾਤਿਯਾ ਸਤਿ ਸਮ੍ਭਵੋ ਧਮ੍ਮੇ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਠਿਤਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ, ਅਸਤਿ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾਤਿ ਏਵਂ ਫਲੇਨ ਹੇਤੁਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਤਂ ‘‘ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਧਾਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮੇਸਂ ਜਰਾਮਰਣਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣੇਨ ਅਭਿਮੁਖਂ ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਅਭਿਸਮੇਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਦਿਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਉਦ੍ਦਿਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮੇਵ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਥਾਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨਵਸੇਨ ਪਕਾਰੇਹਿ ਞਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਪਕਾਰੇਹਿ ਏਵ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਪਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਯਥਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਵਿਵਰਤਿ ਵਿਭਜਤਿ. ਵਿਵਟਞ੍ਹਿ ਵਿਭਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਹੇਤੂਦਾਹਰਣਦਸ੍ਸਨੇਹਿ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤਿ. ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਥਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਥਾਤਿ ਚਾਹ.

ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿਆਦੀਸੂਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਨਂ ਜਰਾਮਰਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਸੁ. ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਯਾਵਤਕੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਯਂ ਫਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਰਹਂ, ਅਵਿਕਲੇਹਿ ਤੇਹੇਵ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਊਨਾਧਿਕੇਹੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੂਨਾਧਿਕੇਹੇਵਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਾਲੋਕਮਨਸਿਕਾਰੇਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ. ਤੇਨ ਤਂਤਂਫਲਨਿਪ੍ਫਾਦਨੇ ਤਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਤਪ੍ਪਕਾਰਤਾ ਤਥਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਨ੍ਤਿ ਸਮੋਧਾਨਂ, ਸਮਵਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਮ੍ਭਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਥਾਵਿਧਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਞ੍ਹਿ ਸਤਿਪਿ ਫਲਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇ ਤਸ੍ਸਾਵਿਤਥਤਾ ਸਿਯਾ. ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਫਲਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਫਲਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਾਲੋਕਮਨਸਿਕਾਰੇਹਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤਾ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਨ ਚੇਤਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਅਨਞ੍ਞਥਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚਯਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਪਚ੍ਚਯਸਮੂਹਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਤਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਦੇਵੋਯੇਵ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਮੂਹੋ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਸਮੂਹਤ੍ਥੋ ਤਾਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ‘‘ਜਨਾਨਂ ਸਮੂਹੋ ਜਨਤਾ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ. ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਵਿਕਾਰਭਾਵਤੋ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਙ੍ਖਤਾਦੀਸੁਪਿ. ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਸਹਿਤੇਹੇਵ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤੋ ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੁਯ੍ਯ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਂ. ਪਚ੍ਚਯਾਰਹਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨ ਵਿਨਾ ਤੇਨ ਸਹਿਤਸਮੇਤਮੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਖਯਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਂ. ਵਿਗਚ੍ਛਨਕਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸਕਭਾਵਤੋ ਅਪਗਚ੍ਛਨਕਸਭਾਵਂ. ਵਿਰਜ੍ਜਨਕਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨਕਸਭਾਵਂ. ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਕਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਖਣਭਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਭਙ੍ਗੁਸਭਾਵਂ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਜਰਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਜਨਕਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ. ਕਿਚ੍ਚਾਨੁਭਾਵਕ੍ਖਣੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਚ੍ਚਾਨੁਭਾਵੋ ਨਾਮ ਯਥਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਤਸ੍ਸ ਫਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਕ੍ਖਣੇ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਪਤਿ ਬ੍ਯਾਵਟੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਮਾਨਾ, ਤੇਸਂ ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਜਾਤਿਯਾਪਿ ਸਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ ਤਂਖਣੂਪਲਦ੍ਧਤੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋਵ ਜਾਤਿਯਾ ਕੁਤੋਚਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਜਾਯਮਾਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਕਾਰਭਾਵੇਨ ਉਪਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾ ਵਿਯ ਜਾਤਿ ਉਪਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋਵ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਤੋਚਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ, ਨ ਚੇਵਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਿਕਾਰਭਾਵੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿਆਦੀਨਿ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਨ ਜਰਾਮਰਣੇ, ਜਨਕਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਾਨੁਭਾਵਕ੍ਖਣੇ ਤਸ੍ਸ ਅਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਹ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪਧਾਨਭਾਵਦੀਪਨੋ ‘‘ਸਮਕ੍ਖਿਕਂ, ਸਮਕਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਅਪ੍ਪਧਾਨਭੂਤਾ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਯਥਾਭੂਤਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਾਤਿ. ‘‘ਪੁਰਿਮਂ ਅਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਸ੍ਸਪਿ ਗਹਣਂ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਪੁਰਿਮਂ ਅਨ੍ਤਂ ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਞ੍ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਞ੍ਚਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਸਙ੍ਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਅਹੋਸਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਮਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ, ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਸਙ੍ਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਯਤੋ ਪਭੁਤਿ ਅਹਂ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨ ਨੁ ਖੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਞ੍ਚ ਕਙ੍ਖਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਆਕਾਰਦ੍ਵਯਾਵਲਮ੍ਬਨਤੋ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਅਤੀਤਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤਾਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਕਾਰਨਿਸ੍ਸਿਤਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਏਵ. ਆਸਪ੍ਪਨਪਰਿਸਪ੍ਪਨਪਵਤ੍ਤਿਕਂ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਕਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਨ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਮੇਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਰਣਂ ਵਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵੋ, ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾ ਚਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਜਾਤਿਲਿਙ੍ਗੁਪਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿਜਾਤਿਂ, ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਦਿਲਿਙ੍ਗਂ, ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਦਿਉਪਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ. ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਉਪਾਦਾਯ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਯਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਪਮਾਣਂ, ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ ਪਮਾਣਿਕੋ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਅਧਿਕਭਾਵਤੋ ਵਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਚੀਤਿ ਸਾਰਸਮਾਸਾਚਰਿਯਾ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਇਸ੍ਸਰੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਕਤੇਨ ਵਾ ਅਹੇਤੁਤੋ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਹੇਤੁਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕਙ੍ਖਾਪਿ ਹਿ ਹੇਤੁਪਰਾਮਸਨਮੇਵਾਤਿ. ਪਰਮ੍ਪਰਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ. ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਲਾਧਿਵਚਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਞ੍ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਞ੍ਚਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਸਙ੍ਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ, ਉਚ੍ਛੇਦਾਸਙ੍ਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਉਚ੍ਛੇਦਨਕਙ੍ਖਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਞ੍ਚ ਕਙ੍ਖਤੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਮਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਂ ਕਥਂ, ਇਦਂ ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਕਥਂਕਥਾ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਸਾ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕਥਂਕਥੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਕਾ ਏਤ੍ਥ ਚਿਨ੍ਤਾ? ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵਿਯ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਂ ਮਹਾਮਾਤਾਯ ਪੁਤ੍ਤਂ. ਮੁਣ੍ਡੇਸੁਨ੍ਤਿ ਮੁਣ੍ਡੇਨ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਜਾਗਰਣਕਾਲੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਮੁਣ੍ਡੇਸੁਂ ਕੁਲਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਯਥਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਤਾਪਸਾ. ਰਾਜਭਯੇਨਾਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੀਤਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਮਧੁਰਕਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ‘‘ਸੇਤਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਉਦਕੇ ਚਿਰਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸੇਤਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਤ੍ਤਿਯਭਾਵਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਕਣ੍ਣੋ ਵਿਯ ਸੂਤਪੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ, ਸੂਤਪੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਸੂਰਿਯਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ. ਜਾਤਿਯਾ ਵਿਭਾਵਿਯਮਾਨਾਯ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਾਮਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਯਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਚ ਕੇਚਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ ‘‘ਸਣ੍ਠਾਨਾਕਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਦੇ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਜੀਵੋਤਿ ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਅਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾਨਂ ਵਦਤਿ. ਸੋਲ਼ਸਂਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਰੀਰਪਰਿਮਾਣਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠ-ਯਵਪਰਮਾਣੁਪਰਿਮਾਣਤਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਜੀਵਵਿਸਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਸਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਿਸਯਾਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਆਗਤਿਗਤਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਤਾਯਂ ਆਗਤੋ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਹਾਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਇਤਰੇਪਿ ਤਯੋਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮੀਆਦਯੋ ਅਵਾਰਿਤਾ ਏਵ. ‘‘ਅਯਞ੍ਚ…ਪੇ… ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਸਚ੍ਚਸਂਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਜੋਤਿਤਤ੍ਤਾ.

ਪਚ੍ਚਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਆਹਾਰਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.