੩. ਦਸਬਲਵਗ੍ਗੋ
੧. ਦਸਬਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧. ਪਠਮਂ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸੇਵ ਸਙ੍ਖੇਪੋ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਖੇਪਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ, ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਭਗਵਾ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦੇਸੇਸਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਤਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ. ਪਠਮਂ ਵਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤਰੁਚੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦੇਸੇਸਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਤਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ. ਸੀਹਸਮਾਨਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਕਥੇਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾਵ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੇ ਪਠਮਂ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਦਸਬਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਦੁਤਿਯਦਸਬਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤੇ. ਦਸਹਿ ਬਲੇਹੀਤਿ ਦਸਹਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਞਾਣਬਲੇਹਿ, ਤਾਨਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਬਲਾਨੀਤਿ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਤਾਨਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਸਾਵਕਾਨਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਯਾਦਿਸਾਨਿ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਞਾਣਾਦੀਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਾਦਿਸਾਨਿ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਹਤ੍ਥਿਕੁਲਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਹਤ੍ਥਿਕੁਲਾਨੁਸਾਰੇਨ. ਕਾਲ਼ਾਵਕਨ੍ਤਿ ਕੁਲਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਪਕਤਿਹਤ੍ਥਿਕੁਲਨ੍ਤਿ ਗਿਰਿਚਰਨਦਿਚਰਵਨਚਰਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਾ ਗੋਚਰਿਯਕਾਲ਼ਾਵਕਨਾਮਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਬਲੇਨ ਪਾਕਤਿਕਾ ਹਤ੍ਥਿਜਾਤਿ. ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਸਾਨਨ੍ਤਿ ਥਾਮਮਜ੍ਝਿਮਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਸਾਨਂ. ਏਕਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਬਲਨ੍ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਕਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਤਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾਕਥਾਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾਸੋਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਾਰਾਯਨਸਙ੍ਘਾਤਬਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਾਰਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਰਸ੍ਮਿਯੋ, ਤਾ ਬਹੂ ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਇਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨਾਰਾਯਨਂ, ਵਜਿਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਨਸਙ੍ਘਾਤਬਲਨ੍ਤਿ ਵਜਿਰਸਙ੍ਘਾਤਬਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਬਲਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਕਤਿਕਕਾਯਬਲਂ. ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਾਭਾਵਤੋ, ਤਤੋ ਏਵਸ੍ਸ ਬਾਹਿਰਕਤਾ ਲਾਮਕਤਾ ਚ. ਤਦੁਭਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਕਾਯਬਲਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਤਤੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵ. ਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦਸਸੁ ਞਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਯਾਥਾਵਪਟਿਵੇਧਤੋ ਸਯਞ੍ਚ ਅਕਮ੍ਪਯਂ, ਪੁਗ੍ਗਲਞ੍ਚ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਂ ਨੇਯ੍ਯੇਸੁ ਅਧਿਬਲਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਮ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਚਾ’’ਤਿ.
ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋਤਿ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਕਾਰਣਤੋ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਫਲਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਕਾਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਦੁਭਯਂ ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਞਾਣੇਨ ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ, ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨ ਹੇਤੂ ਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਤਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਠਾਨਞ੍ਚ…ਪੇ… ਜਾਨਨਂ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾਨਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਂ, ਕਮ੍ਮਞ੍ਞੇਵ ਵਾ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਂ. ਠਾਨਸੋ ਹੇਤੁਸੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚ ਹੇਤੁਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਗਤਿਉਪਧਿਕਾਲਪਯੋਗਾ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਠਾਨਂ, ਕਮ੍ਮਂ ਹੇਤੁ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਨੀਪਟਿਪਦਾਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਗਤਿਗਾਮਿਨਿਯਾ ਅਗਤਿਗਾਮਿਨਿਯਾ ਚ ਪਟਿਪਦਾਯ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਜਾਨਨਂ, ਬਹੂਸੁਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਏਕਮੇਵ ਪਾਣਂ ਹਨਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ ਨਿਰਯਗਾਮਿਨੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਗਾਮਿਨੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਸਭਾਵਜਾਨਨਂ. ਅਨੇਕਧਾਤੁਨਾਨਾਧਾਤੁਲੋਕਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਆਦੀਹਿ ਕਾਮਧਾਤੁਆਦੀਹਿ ਵਾ ਬਹੁਧਾਤੁਨੋ, ਤਾਸਂਯੇਵ ਧਾਤੂਨਂ ਵਿਪਰੀਤਤਾਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਧਾਤੁਨੋ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਲੋਕਸ੍ਸ ਜਾਨਨਂ. ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਾਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਹੀਨਾਦੀਹਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਭਾਵਸ੍ਸ ਜਾਨਨਂ. ਤੇਸਂਯੇਵਾਤਿ ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰਭਾਵਸ੍ਸ ਅਪਰਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਚੇਵ ਹਾਨਿਯਾ ਚ ਜਾਨਨਂ. ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਸਮਾਧਿਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਪਠਮਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ, ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ, ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਮਾਧੀਨਂ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਨਵਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ. ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨਵੁਟ੍ਠਾਨਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਹਾਨਭਾਗਿਯਸ੍ਸ, ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਸ੍ਸ ‘‘ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੨੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਚੇਵ ਭਵਙ੍ਗਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚ ਜਾਨਨਂ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਞ੍ਹਿ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਵਙ੍ਗੇਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਝਾਨੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਨਿਵੁਟ੍ਠਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਜਾਨਨਂ. ਚੁਤੂਪਪਾਤਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿਯਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਸਵਕ੍ਖਯਜਾਨਨਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਂ, ਮਗ੍ਗਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨੇਤਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਗਤਾਨਿ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਬ੍ਯਾਮੋਹਭਯਵਸੇਨ ਸਰਣਪਰਿਯੇਸਨਂ ਸਾਰਜ੍ਜਨਂ ਸਾਰਦੋ, ਬ੍ਯਾਮੋਹਭਯਂ. ਵਿਗਤੋ ਸਾਰਦੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਾਰਦੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਂ. ਤਂ ਪਨ ਞਾਣਸਮ੍ਪਦਂ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਂ ਦੇਸਨਾਵਿਸੇਸਸਮ੍ਪਦਂ ਖੇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਞਾਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਤੂਸੂਤਿ ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ. ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇਸੁ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਚੋਦਨਾਕਾਰਣੇਸੁ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਤੋਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਤਯਾ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ, ਅਯਂ ਛਟ੍ਠੋ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਇਦਂ ਤੇਰਸਮਂ ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ. ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੇ ਚੋਦਨਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਕੋਚੀਤਿ ਸਮਣਾਦੀਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਸਹ ਹੇਤੁਨਾ. ‘‘ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਹੇਤੁਪਰਿਯਾਯੋ ਇਧ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ. ਹੇਤੂਤਿ ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਾਧਨਹੇਤੁ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਕਾਰਕੋ ਸਮ੍ਪਾਪਕੋ ਵਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਂ, ਤਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚੋਦਨਾਵਤ੍ਥੁਮੇਵ. ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਤੋ. ਖੇਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਖੇਮਪ੍ਪਤ੍ਤਰੂਪਾਯ ਚੋਦਨਾਯ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਂ ਪਤ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਇਮੇ ਆਸਵਾਤਿ ਕਾਮਾਸਵਾਦੀਸੁ ਇਮੇ ਨਾਮ ਆਸਵਾ ਨ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾਤਿ ਆਸਵਕ੍ਖਯਵਚਨੇਨੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਕਿਲੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵੇਸੁ ਖੀਣੇਸੁ ਨਪ੍ਪਹੀਯੇਯ੍ਯ. ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਾ, ਸਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਯੋ ਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ, ਸੋ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋਤਿ ਵੋਹਰਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਥਂ ਪਨ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ? ਨਿਯ੍ਯਾਨਤ੍ਥਸਮਾਧਾਨਤੋ, ਸੋ ਅਭੇਦੋਪਚਾਰੇਨ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ’’ਤਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ.
ਉਸਭਸ੍ਸ ਇਦਨ੍ਤਿ ਆਸਭਂ, ਅਸਨ੍ਤਸਨਟ੍ਠੇਨ ਆਸਭਂ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਭਂ, ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ. ਆਸਭਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਯਿਤਾਯ ਆਸਭਾ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਪਟਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਅਭਿਮੁਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਾ ਪਰਿਸਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਭਾ. ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਹਿ ਪਰਿਸਾ ਬੁਦ੍ਧਾਭਿਮੁਖਾ ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ. ਇਦਮ੍ਪੀਤਿ ‘‘ਉਸਭੋ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਦਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਸਭਸ੍ਸ. ਯੇਸਂ ਬਲੁਪ੍ਪਾਦਾਵਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਉਸਭਸ੍ਸ ਆਸਭਣ੍ਠਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਂ, ਤਤੋ ਸਾਤਿਸਯਾਨਂ ਏਵ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਆਸਭਣ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਉਪਮਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਹੀਨਮੇਵ. ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਚਾਤਿ ਅਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋਪਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਏਵ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ. ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ.
ਅਟ੍ਠ ਖੋ ਇਮਾਤਿ ਇਦਂ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਞਾਣਸ੍ਸ ਬਲਦਸ੍ਸਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧਨਸਮਤ੍ਥਾਯ ਕਥਾਯ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸ ਛੇਕਭਾਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਇਮਾ ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਸਾ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਞਾਣਸ੍ਸ ਬਲਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਸਾਸੂ’’ਤਿ. ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਸਮੂਹੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਮਾਰਪਰਿਸਾਤਿ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਸਮੂਹੋ. ਮਾਰਸਦਿਸਾਨਂ ਮਾਰਾਨਂ ਪਰਿਸਾਤਿ ਮਾਰਪਰਿਸਾ. ਸਬ੍ਬਾ ਚੇਤਾ ਪਰਿਸਾ ਉਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਗਹਿਤਾ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਕਤਿਵਚਨਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਕਚ੍ਛੇਹਿ ਸੇਦਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਉਗ੍ਗਾ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤੀਸੁ ਵੇਦੇਸੁ ਕੁਸਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗਹਪਤਯੋ ਨਾਨਾਵੋਹਾਰੇਸੁ ਚ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਾਯ ਚ ਕੁਸਲਾ, ਸਮਣਾ ਸਕਵਾਦਪਰਵਾਦੇਸੁ ਕੁਸਲਾ, ਤੇਸਂ ਮਜ੍ਝੇ ਧਮ੍ਮਕਥਾਕਥਨਂ ਨਾਮ ਅਤਿਵਿਯ ਭਾਰਿਯਂ. ਦੇਵਾਨਂ ਉਗ੍ਗਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਕਮ੍ਪਤਿ, ਤੇਸਂ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸਞ੍ਞਿਤਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਸਾ ਉਗ੍ਗਾ. ਇਤਿ ਚੇਤਾ ਪਰਿਸਾ ਉਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯਾਮਾਦਿਪਰਿਸਾ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ? ਭੁਸਂ ਕਾਮਾਭਿਗਿਦ੍ਧਤਾਯ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਵਿਰਹਤੋ. ਯਾਮਾਦਯੋ ਹਿ ਉਲ਼ਾਰੁਲ਼ਾਰੇ ਕਾਮੇ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥਾਭਿਗਿਦ੍ਧਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਸਭਾਵੇਨ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਆਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨਾ ਕਦਾਚਿ ਨੇਸਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸੇ ਮਹਾਸਮਯੇ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਵਿਮਾਨਵਤ੍ਥੁਦੇਸਨਾਪਿ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲਾ ਨਾਹੋਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਭਾਵੇਨ ਉਤ੍ਤਮਨਾਦਂ. ਅਭੀਤਨਾਦਨ੍ਤਿ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਯੋਗਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਨਿਬ੍ਭਯਨਾਦਂ. ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਖਨ੍ਧਿਯਵਗ੍ਗੇ ਆਗਤੇਨ ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ. ਸਹਨਤੋਤਿ ਖਮਨਤੋ. ਹਨਨਤੋਤਿ ਵਿਧਮਨਤੋ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਤੋ. ਯਥਾ ਵਾਤਿਆਦਿ ‘‘ਸੀਹਨਾਦਸਦਿਸਂ ਵਾ ਨਾਦਂ ਨਦਤੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ.
ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਦਂ. ਪਞ੍ਞਾਪਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਚਿਰਕਾਲਪਰਿਭਾਵਿਤਾਯ ਪਾਰਮਿਤਾਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ. ਕਰੁਣਾਪਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਚ੍ਛਂ ਵਤਾਯਂ ਲੋਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ. ਯਥਾ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਨਵਿਰੋਧਿਨੀ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਤੁਸਿਤਭਵਨਤੋ ਨਿਯਤਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਚ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਨਯਾ ਚ ਗਹਿਤਾ. ਫਲਕ੍ਖਣੇਤਿ ਅਗ੍ਗਫਲਕ੍ਖਣੇ. ਪਟਿਵੇਧਨਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਵਜਿਰੂਪਮਤਾਯੇਵ ਸਾਤਿਸਯੋ ਪਟਿਵੇਧੋਤਿ ‘‘ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸ੍ਸਪਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਬੁਜ੍ਝਨਮਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਯਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾ ਦੇਸਨਾਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਵਿਯ. ਉਭਯਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਲੋਕਿਯਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਇਤਰੇਨ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤਾਵਸੇਨ ਸਮਾਨਤਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਉਰਸਿ ਜਾਤਤਾਯ ਉਰਸੋ ਸਮ੍ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਓਰਸਂ ਞਾਣਂ.
ਇਤਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਰੂਪਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਚ ਸਰੂਪਨਿਦਸ੍ਸਨਮਾਹ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ‘‘ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵਞ੍ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਸੀਤਾਦਿਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਵਿਸਦਿਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਦਿਭੇਦਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਲਕ੍ਖਣ…ਪੇ… ਵਸੇਨਾਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਨ੍ਧਾਰਣਾਦਿਰਸਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਭੂਤਤ੍ਤਯਾਦਿਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਚ. ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੋ ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਾ, ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਰੋਧਵਿਰੋਧੀ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧੇ ਅਸਤਿ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਭਵੇ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ ਕਮ੍ਮਸਮੁਦਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਚ ਤੀਹਿ ਅਤੀਤਕਾਲਿਕਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਭੂਤਂ ਉਪਾਦਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਆਹਾਰਸ੍ਸ ਬਲਵਤਾਯ, ਸੋ ਏਵ ਗਹਿਤੋ, ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿ ਪਨ ਗਹਿਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਂ ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਲਵਸੇਨ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭੂਤਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗੇ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਇਧ ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਖਣਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਤੋ ਅਨਾਗਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵੇ ਅਭਾਵਤੋ. ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧੇਨਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਭਾਵੇਨ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ. ਰੂਪਨਿਰੋਧਾਤਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਭਵਕਾਲਵਸੇਨ ਹੇਤੁਦ੍ਵਯਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਗੇਵ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਇਧ ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਖਣਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਇਤਿ ਵੇਦਨਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਖਾਦਿਭੇਦਨ੍ਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਦਿਵਿਭਾਗਂ. ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦਿਭੇਦਨ੍ਤਿ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ, ਸਦ੍ਦ… ਗਨ੍ਧ… ਰਸ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬ … ਧਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਦਿਵਿਭਾਗਂ. ਫਸ੍ਸਾਦਿਭੇਦਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਚੇਤਨਾਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਵਿਭਾਗਂ. ਲਕ੍ਖਣ…ਪੇ… ਵਸੇਨਾਤਿ ਇਟ੍ਠਾਨੁਭਵਨਲਕ੍ਖਣਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਸਮ੍ਭੋਗਰਸਾਦਿਰਸਵਸੇਨ ਕਾਯਿਕਅਸ੍ਸਾਦਾਦਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ. ‘‘ਫੁਟ੍ਠੋ ਵੇਦੇਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਚੇਤੇਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੯੩) ਵਚਨਤੋ ਤੀਸੁ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਨਾਮਰੂਪਸਮੁਦਯਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਮੁਦਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਵਸੇਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਵਿਸਯੋਪਿ ਸਪ੍ਪਦੇਸੋ ਸੀਹਨਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੋ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਿਸਯੋ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੋ ਦਸ੍ਸੀਯਤੀਤਿ ਆਹ, ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਪਰੋ ਸੀਹਨਾਦੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਪਾਲ਼ਿਯਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਨਿਰੁਝ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਭਾਵੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਭਾਵਸ੍ਸ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਕਥਨੇਨ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣੇ ਨਿਯਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਏਵ, ਨਾਸਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਏਵ, ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਨਿਰੋਧਾ ਏਵ, ਨਾਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਨਿਯਮਂ ਇਧ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਗਮੇਨ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤ੍ਵੇਵ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਰੋਧਵਿਰੋਧੀ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਯੇਨ ਸੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਵਿਭਾਗੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਸਤਿ ਨਿਰੋਧੇ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮ, ਸੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣਂ. ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਨ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਪਰੇਨ ਪੁਰਿਮਂ ਵਿਸੇਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਨਿਰੁਜ੍ਝਨਸਭਾਵਞ੍ਚਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਇਦਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤ੍ਵੇਵ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਿਰੋਧੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਪਿ ਨਿਰੋਧੋ ਏਵਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਅਨਿਰੋਧੋਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਅਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਵਿਸੇਸੇਤਿ. ਤਤੋ ਇਧ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਅਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ ਲਕ੍ਖਣਦ੍ਵਯਵਚਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਸਾਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਅਨਿਰੋਧੋ ਨਾਮ, ਯੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਉਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੋ ਚ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਫਲਭਾਵੇਨ ਫਲੁਪ੍ਪਾਦਨਾਰਹਤਾ ਚਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਉਦਾਨਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧). ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਭਜਨਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਿਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਭਜਨਵਸੇਨ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਦਸਬਲਸੁਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਿਤਾਕਾਰੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਮਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯਮੁਟ੍ਠਿਯਾ ਅਕਰਣੇਨ ਵਿਭੂਤੋ, ਸੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਸਦ੍ਦਤੋ ਚ ਪਿਹਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤੋ ਵਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਿਕੁਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ. ਵਿਵਟੋਤਿ ਵਿਭਾਵਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ’’ਤਿ. ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਞਾਣੋਭਾਸੇਨ ਓਭਾਸਿਤੋ ਆਦੀਪਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੀਪਿਤੋ ਜੋਤਿਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਸਿਬ੍ਬਿਤਗਣ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਵਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਿਤਂ, ਸਿਬ੍ਬਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾਕੇਨ ਗਣ੍ਠਿਤਞ੍ਚ. ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕਾਭਾਵੇਨ ਵਿਗਤਪਿਲੋਤਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਲੋਮਤਾ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਤਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਣਂ. ਸਯਂ ਪਟਿਭਾਨਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ. ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਯਂ. ਸਮਣਕਚਵਰਨ੍ਤਿ ਸਮਣਵੇਸਧਾਰਣਵਸੇਨ ਸਮਣਪਟਿਰੂਪਤਾਯ ਸਮਣਾਨਂ ਕਚਵਰਭੂਤਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਕਰਣ੍ਡਂ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਧੁਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਕਾਰਣ੍ਡਵੋ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ. ਤਂ ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ. ਨਿਦ੍ਧਮਥਾਤਿ ਨੀਹਰਥ. ਕਸਮ੍ਬੁਨ੍ਤਿ ਸਮਣਕਸਟਂ. ਅਪਕਸ੍ਸਥਾਤਿ ਅਪਕਡ੍ਢਥ ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਲਾਪੇਤਿ ਪਲਾਪਸਦਿਸੇ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਣ੍ਡੁਲਸਾਰਰਹਿਤੋ ਧਞ੍ਞਪਟਿਰੂਪਕੋ ਥੁਸਮਤ੍ਤਕੋ ਪਲਾਪੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਸੀਲਾਦਿਸਾਰਰਹਿਤੋ ਸਮਣਪਟਿਰੂਪਕੋ ਪਲਾਪੋ ਵਿਯਾਤਿ ਪਲਾਪੋ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ. ਤੇ ਪਲਾਪੇ. ਵਾਹੇਥਾਤਿ ਅਪਨੇਥ. ਪਤਿਸ੍ਸਤਾਤਿ ਬਾਲ਼੍ਹਸਤਿਤਾਯ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ ਹੋਥਾਤਿ.
ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨਾਤਿ ਰਾਜੂਪਦ੍ਦਵਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤੇਨ ‘‘ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਂ ਓਤਿਣ੍ਣਂ ਜਾਤਿਆਦਿਸਂਸਾਰਭਯਂ ਵਿਜਿਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਰਣਤ੍ਥਂ ਆਗਤਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਸੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ. ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਚਾਰੇਨ ਅਭਿਜਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਤੋ ਕੁਤੋਚੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਜਾਤੋ. ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਮਾਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਭਾਵੇਨ, ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਵੀਰਿਯਵਸੇਨ ‘‘ਤਚੋ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਨਵਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮਾਧਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਲਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ, ਇਰਿਯਾਪਥਵਸੇਨ ਚਤੂਸੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਵਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵੀਰਿਯਂ ਸਮਾਧਾਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਕੁਸੀਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਅਕਰਣੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਕਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਸਦਤ੍ਥਂ ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਦ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਕੁਸੀਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਪਰਿਹਾਯਨਂ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਛ ਦ੍ਵਾਰਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਸਜ੍ਜਾਵਸੇਨ ਪੀਠਮਦ੍ਦਨਤੋ ਪੀਠਮਦ੍ਦਨੋ, ਨਿਰਸ੍ਸਨਵਚਨਂ ਤਸ੍ਸ, ਕਸ੍ਸਚਿਪਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਧਾਰਣਤੋ ਕੇਵਲਂ ਪੀਠਭਾਰਭੂਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਮਖਮਦ੍ਦਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਮਿਚ੍ਛਾਯ ਪਰੇਸਂ ਮਖਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਣ੍ਡਪੂਰਕੋਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਪੂਰਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਪੂਰਕੋ.
‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਕੁਸੀਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਆਸੀਸਾਯ ਵਸੇਨ ਥੋਮਿਤੋ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯੇ. ਪਹਿਤਤ੍ਤੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤਿਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੇ. ਏਤੇਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਸਤ੍ਥੁਵਨ੍ਦਨਾਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
ਹੀਨੇਨਾਤਿ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੀਨਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਸੇਟ੍ਠੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ, ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਕਤਕਾਲੁਸਿਯਵਿਗਤਟ੍ਠੇਨ ਮਣ੍ਡਟ੍ਠੇਨ ਚ ਪਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸੁਰਾਦਿ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਵੇਧਲਕ੍ਖਣਂ ਸਾਸਨਂ. ਪਸਨ੍ਨਂ ਵਿਗਤਦੋਸਮਲਤ੍ਤਾ ਪਸਾਦਨਿਯਤ੍ਤਾ ਚ. ਪਾਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਸੁਖੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਕਸਾਵਮਲਪਙ੍ਕਦੋਸਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚ.
ਮਣ੍ਡਭੂਤਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਿ ਦੇਸਨਾਮਣ੍ਡੋ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਦੇਸਨਾਮਣ੍ਡਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਦੋਸਰਹਿਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਮਣ੍ਡੋ. ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਤਗ੍ਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਸਕਲੋਪਿ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਰਾਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮਣ੍ਡੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਤਮੋ ਦੇਸਨਾਮਣ੍ਡੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਰੋਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਅਭਿਸਮੇਤਾਵਿਨੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਆਦਿਤੋ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਗਤਸਮ੍ਮੋਸਵਿਗਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋਵ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਮਣ੍ਡੋ. ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ. ਚਤੁਭੂਮਕਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਮਣ੍ਡੇਨ ਮਣ੍ਡਭੂਤਂ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਪਗ੍ਗਹਮਣ੍ਡੋ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਕੋਸਜ੍ਜਕਸਟ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਪਾਲ਼ਿਸੇਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ, ‘‘ਮਣ੍ਡਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਚਨੇ. ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਤੇਨ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵਨਾਯੋਗੋ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਫਲਾਵਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਸਮ੍ਮੁਖਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਭੇਸਜ੍ਜਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ. ਉਗ੍ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਭੇਸਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਮਨਂ ਵਿਰੇਚਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਸੇਨ ਦੋਸਧਾਤੂਨਂ ਵਮਨਂ ਵਿਰੇਚਨਂ. ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਭੇਸਜ੍ਜਮਣ੍ਡਂ ਵੇਜ੍ਜਸਮ੍ਮੁਖਾ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਾ ਪਿਵਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋ’’ਤਿ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਾ ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਮਣ੍ਡਪੇਯ੍ਯ ਸਾਸਨਂ ਪਿਵਥਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭੇਨ ਸਾਨਿਸਂਸਾ. ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮਨੇਨ ਸਵਡ੍ਢਿ. ਪਰਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਆਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਪਰੇਸਂ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਦੁਤਿਯਦਸਬਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਉਪਨਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩. ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾਵ ਦਸ੍ਸਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਦਾਨਿ ਏਕਤ੍ਥਾਨੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਥਤ੍ਤੇਪਿ ਞਾਣਲਕ੍ਖਣਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵਵਿਸਯਸ੍ਸ੍ਸ ਤਥਾਦਸ੍ਸਨਭਾਵਾਵਿਰੋਧਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵਨ੍ਤਿ ਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਵਿਸਯੋਭਾਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਞਾਣੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਚ ਜਾਨਨਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਞਾਣਲਕ੍ਖਣਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਜਾਨਤੋਤਿ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਞਾਣੇਨ ਜਾਨਤੋ, ਅਪਰਭਾਗੇਨ ਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਜਾਨਤੋਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ਨ ਜਾਨਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਰੂਪਾਨਿ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਤੇਸਞ੍ਚ ਸਮੁਦਯਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.
ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਨ੍ਤਿ ਆਸਵਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਸੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਾਵੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਖੀਣਾਕਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਆਸਵਕ੍ਖਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਖੀਣਾਕਾਰਾਦੀਸੁ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਜੁਮਗ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਨੋਤਿ ਕਿਲੇਸਵਙ੍ਕਕਾਯਵਙ੍ਕਾਦੀਨਂ ਪਹਾਨੇਨ ਉਜੁਭੂਤੇ ਸਵਿਪਸ੍ਸਨਾਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਦੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਂ. ਖਯਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਂ ਞਾਣਂ ‘‘ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮੇਵ ਞਾਣਂ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾ ਅਰਹਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਗਾਥਾਯ ‘‘ਖਯਸ੍ਮਿਂ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਆਸਵੇ ਖੀਣੇ ਮਗ੍ਗੋ ਖਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਮਣੋਤਿ ਸਮਿਤਪਾਪੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਸੋ ਪਨ ਖੀਣਾਸਵੋ ਹੋਤੀਤਿ. ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ’’ਤਿ ਇਧ ਫਲਂ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਤੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਫਲਂ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਪਿ ਆਸਵਕ੍ਖਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਜਾਨਤੋ ਏਵ ਪਸ੍ਸਤੋ ਏਵਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਿਯਮੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ ਅਨਿਟ੍ਠਾਪਨ੍ਨੋਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਿਯਮਸ੍ਸ ਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨੋ ਅਜਾਨਤੋ ਨੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਨੋ ਅਜਾਨਤੋ, ਨੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਕੇ ਪਨ ਤੇਤਿ? ‘‘ਬਾਲੇ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਚ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੬੮; ਮ. ਨਿ. ੨.੨੨੮) ਅਹੇਤੂ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੬੮; ਮ. ਨਿ. ੨.੧੦੧, ੨੨੭) ਏਵਮਾਦਿਵਾਦਾ. ਤੇਸੁ ਕੇਚਿ ਅਭਿਜਾਤਿਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਇਸ੍ਸਰਪਜਾਪਤਿਕਾਰਣਾਦਿਵਸੇਨ. ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਸਾਰਾਦੀਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ. ਉਪਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯਾ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰਤੋ. ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਨੋ ਅਜਾਨਤੋ, ਨੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ. ਅਨੁਪਾਯੋ ਹੋਤਿ ਏਸ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਸ੍ਸ, ਯਦਿਦਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ ‘‘ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਅਨਿਯਮਵਚਨੇਨ ਅਨੁਪਾਯਪਟਿਸੇਧੋਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬੋਧਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬੋਧਿਤਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਏਵਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋਤਿ ਦਬ੍ਬਰੂਪੋ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਦ੍ਰਬ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਦ੍ਰਬ੍ਯਂ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨਾਦ੍ਰਬ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋ ਵਾ ਸਾਰਸਭਾਵੋ, ਸਾਰੁਪ੍ਪਸੀਲਾਚਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਨ ਖੋ ਦਬ੍ਬ ਦਬ੍ਬਾ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੮੪). ਵਤ੍ਤਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਯੋ ਹਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਕਾਤੁਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਵਸ੍ਸਵਾਤਾਦਿਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ਛਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਵਤ੍ਤਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਾਥਕਰਣਧਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੫). ਏਵਂ ਜਾਨਤੋਤਿ ਏਵਂ ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਜਾਨਨਹੇਤੁ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਮਾਸਵਾਦਯੋ ਆਸਵਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਖੋ…ਪੇ… ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਫਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਹੇਤੁਨੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਨ੍ਤੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.
ਆਗਮਨਂ ਆਗਮੋ, ਤਂ ਆਵਹਤੀਤਿ ਆਗਮਨੀਯਾ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ. ਖਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਭਾਵੇਨਭਾਵਲਕ੍ਖਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਖਯੇਤਿ ਪਨ ਵਿਸਯੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੇ’’ਤਿ. ਉਪਨਿਸੀਦਤਿ ਫਲਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਰਣਂ ਉਪਨਿਸਾ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ. ਸਾਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ. ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤੇ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਅਸੇਸਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਰਾਗੋ, ਮਗ੍ਗੋ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ, ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਞਾਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਾਵ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਤਾਵ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਤੋ ਪਰਂ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸੇਸਭੂਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਭੂਤੋ ਚ ਯੋ ਯੋ ਸਭਾਵੋ ਯਥਾਸਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨਂ ਯਥਾਸਭਾਵਜਾਨਨਂ. ਤਦੇਵ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਤ੍ਥੇਨ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ ਚ ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਞਾਣਨ੍ਤਿ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਞਾਣਂ ਵਦਤਿ. ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਂ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਕਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ. ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇਞਾਣਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਞਾਣਂ. ਸੋ ਹਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਮਾਹਿਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫.; ੪.੯੯; ੫.੧੦੭੧) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸੁਖਨ੍ਤਿ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਸਹਿਤਸੁਖਂ. ਦਰਥ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਕਿਲੇਸਦਰਥਸ੍ਸ ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਂ. ‘‘ਸੁਖਂਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਉਪਨਿਸਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਸੁਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੬੬;੩.੩੫੯; ਅ.ਨਿ. ੧.੩.੯੬) ਵੁਤ੍ਤਅਪ੍ਪਨਾਸੁਖਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਬਲਵਪੀਤੀਤਿ ਫਰਣਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿ. ਤਾਦਿਸਾ ਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਸੁਖਸਮਾਧੀਹਿ ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਨੀਵਰਣਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨ੍ਤੀ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਰਥਂ ਪਰਿਲ਼ਾਹਂ ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਾ ਹਿ ਦਰਥਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਬ੍ਬਲਪੀਤੀਤਿ ਤਰੁਣਪੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਾ ਹਿ ਬਲਵਪੀਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਨਂ ਕਮ੍ਮਫਲਸ੍ਸ ਚ ਸਦ੍ਦਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਸਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਏਕਵਾਰਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਮੁਦਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਸਾ ਹਿ ਦੁਬ੍ਬਲਪੀਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਜਰਾਮਰਣਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ, ਸੋਕਾਦਯੋ ਚਾਤਿ ਅਪਰੇ. ਤਦੁਭਯਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਪਠਮੋ ਏਵਤ੍ਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਸਦ੍ਦਹਤਿ, ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਚ ਪਸਾਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਞ੍ਹਿ ਅਪਰਾਪਰਸਦ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਇਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੧). ਸਵਿਕਾਰਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਵਿਕਾਰੇਨ ਸਵਿਕਾਰਾ ਖਨ੍ਧਜਾਤਿ ਜਾਯਨਟ੍ਠੇਨ. ਜਾਤਿਯਾ ਪਨ ਅਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਨਤ੍ਥਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾ ਹਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮਭਵੋਤਿ ਕਮ੍ਮਭਵਾਦਿਕੋ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਕਮ੍ਮਭਵੋ. ਸੋ ਹਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਏਵਮਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਪਦਾਨੀਤਿ ਉਪਾਦਾਨਾਦਿਪਦਾਨਿ. ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਂ, ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਂ ਪਠਮਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਟ੍ਠਾਨਂ ਕਯਿਰਤੀਤਿ ਤਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦੂਪਨਿਸੋ ਵਿਰਾਗੋਤਿ ‘‘ਵਿਰਾਗੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਕੇਨ ਉਦਕੇਨ ਵਿਦਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਗਤਪਦੇਸੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਰੋ. ਨਿਤਮ੍ਬੋਤਿਪਿ ਉਦਕਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਨਿਨ੍ਨਂ ਉਦਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨਭਾਵੇਨ ਨਦੀਕੁਞ੍ਛੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹਉਤੁਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਥਵੀਵਿਵਰੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਦਰੋ. ਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਉਦਕਵਾਹਿਨਿਯੋ ਸਾਖਾ ਵਿਯਾਤਿ ਸਾਖਾ, ਖੁਦ੍ਦਕਾ ਸੋਬ੍ਭਾ ਕੁਸੁਬ੍ਭਾ ਓ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਉ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿਆਦਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪਨੀਤਾਯ ਉਪਮਾਯ ਉਪਮੇਯ੍ਯੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਬ੍ਬਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਚਿਰਂਤਨਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ ਦੁਪ੍ਪਜਹਨਤੋ ‘‘ਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਲੋਕਤ੍ਤਯਾਭਿਬ੍ਯਾਪਨਤੋ ਅਭਿਸਨ੍ਦਨਤੋ ਚ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਮੇਘਸਦਿਸਾ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਮੇਘੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਥਾ ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਟ੍ਟਂ ਅਨੁਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਮ੍ਪਰਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚ ਕਨ੍ਦਰਾਦਿਸਦਿਸਾ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਏਕਰਸਤ੍ਤਾ, ਹਾਨਿਵੁਦ੍ਧਿਅਭਾਵਤੋ ਚ ਸਾਗਰਸਦਿਸਾਤਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਤਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਨਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਉਪਰਿਪਬ੍ਬਤੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ…ਪੇ… ਵਸ੍ਸਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਹੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮਤ੍ਥਨਂ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਲਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵੁਟ੍ਠਿਤੇਮਨਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ‘‘ਸ੍ਨੇਹੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਭਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਪਤ੍ਤੋ, ਤਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਗਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਉਪਮਾਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਟ੍ਟਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਹਿ ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਸ੍ਸੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਸਾ ਹਿ ਪੂਰਿਤਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਟ੍ਟਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਜਾਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਨ ਯਦਿਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨ ਆਗਤਂ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਸੁ ਪਨ ਆਗਤਮੇਵਾਤਿ ਤਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਯਿਦਂ ਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨਾਯਂ ਦੇਸਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰੇਸਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਯਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਸੇਨ ਗਹਿਤਮੇਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਵਿਕਾਰਾ’’ਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਲਕ੍ਖਣਾਦਿਦੀਪਨਤੋ ਲਕ੍ਖਣਾਹਟਂ. ਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ. ਨਿਜ੍ਜਟਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗੁਮ੍ਬਂ, ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਭਤੀਤਿਆਦਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ. ਦੇਵਸ੍ਸਾਤਿ ਮੇਘਸ੍ਸ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ…ਪੇ… ਠਿਤਕਾਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਟ੍ਠਾਨਿਯੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਖੀਣਾਸਵੋਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ, ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਫਲਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਮੂਲਕੋ ਹਿ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੇ ਚ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਯੋਗੇ ਖੀਣਾਸਵਸਮਞ੍ਞਾਤਿ.
ਉਪਨਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪. ਸੋਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ. ਯਦਿ ਨ ਤਾਵ ਪਵਿਟ੍ਠੋ, ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਵਿਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨ ਅਵਸ੍ਸਮ੍ਭਾਵਿਨਿ ਭੂਤੇ ਵਿਯ ਉਪਚਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਕਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਤਿਪ੍ਪਗੋਯੇਵ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਦਿਵਸੋਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਣਵੇਲਾਯ ਅਤਿਵਿਯ ਪਾਤੋ ਏਵ ਵਿਹਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਦਿਵਸਭਾਗੋ. ਏਤਦਹੋਸੀਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਅਤਿਪ੍ਪਗੋ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਵੇਲ਼ੁਵਨਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਿਂ ਵਾਦੀਤਿ ਚਤੂਸੁ ਵਾਦੇਸੁ ਕਤਰਂ ਵਾਦਂ ਵਦਸਿ. ਕਿਮਕ੍ਖਾਯੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਕਿਂ ਵਦਤੀਤਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾਦੇ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੇਨ ਵਦਤਿ ਯਥਾ ਕਿਂ ਤੇ ਜਾਤਲਿਙ੍ਗਂ. ਸਬ੍ਬਨਾਮਞ੍ਹੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ. ਵਦਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ੍ਥ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਾਦਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ.
ਇਦਂ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ. ਸਾਤਿ ‘‘ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਕਮ੍ਮਵਾਦਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਕਥਾ. ਅਚ੍ਛਰਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਫੋਟਨਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਅਬ੍ਭੁਤਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬਵਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਵਾਦਾਨਂ. ਪਠਮੋ ਹੇਤ੍ਥ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋ, ਤਤਿਯੋ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਵਾਦੋ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਾਦੋ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕਿਤ੍ਤਨਂ ਵਾ ਪਚੁਰਜਨਞਾਣਸ੍ਸ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠਤਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰਞ੍ਚੇਵ, ਤਥਾ ਅਵਭਾਸਨਤੋ ਚੇਤਸਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਤਦੇਵ ਪਦਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਪਦਂਯੇਵ ਆਦਿਭੂਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ.
ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਭੂਮਿਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫. ਪੁਰਿਮਸੁਤ੍ਤੇਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪੁਰਿਮੇ ਸੁਤ੍ਤੇ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਦਤ੍ਥੇ ਤਤੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਅਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਭੂਤਅਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਚੋਪਨਕਾਯੇਨ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾ ਹਿ ਕਾਮਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਆਗਤੇਸੁ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕੇਨਚਿ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚੇਤਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕਾਯੇ ਸਤਿ ਏਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਭਾਵੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯੇਨਪਿ ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਕਰੀਯਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਾਯੇ ਵਾ, ਹਾਨਨ੍ਦ, ਸਤਿ ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹੇਤੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਾਚਾਯਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਨਸਾਤਿ ਪਾਤੁਭੂਤੇਨ ਮਨਸਾ, ਨ ਮਨਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰੇਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਿਤੇਨ. ਪਰੇਨਾਤਿ ਪਰੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹੇਨ. ਸਮ੍ਪਜਾਨੇਨਾਤਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਜਾਨਨ੍ਤੇਨ. ਅਸਮ੍ਪਜਾਨੇਨਾਤਿ ਤਥਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੇਨ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ. ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹੇਤੂਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਕਾਯਿਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਪਚਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਸਞ੍ਚੇਤਨਾਸੁਪਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਚੇਤਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਵੀਸਤਿ ਚੇਤਨਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਸੇਨ ਵੀਸਤਿ ਚੇਤਨਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਚੇਤਨਾਹੀਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਚੇਤਨਾਹਿ. ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਯਥਾਰਹਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਾਪਿ ਚੇਤਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਚੇਤਨਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਨਮ੍ਪਿ ਪਗੇਵ ਇਤਰਾਧਿਟ੍ਠਹਿਤਾਵਿਜ੍ਜਸ੍ਸੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚੇਤਨਾਭੇਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਕਾਯਚੇਤਨਾਦਿਵਿਭਾਗਂ. ਪਰੇਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਿਤੋ ਸਰਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ. ਪਰੇਹਿ ਕਾਰਿਯਮਾਨੋਤਿ ਪਰੇਹਿ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਯਿਰਮਾਨੋ. ਜਾਨਨ੍ਤੋਪੀਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ. ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ ਤਦਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਰਿਯਮਾਨਕਮ੍ਮਮੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤੋ.
ਚਤੂਸੂਤਿ ‘‘ਸਾਮਂ ਵਾ ਪਰੇ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਵਾ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮੇ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਤਾਸਮ੍ਪਜਾਨਕਤਭਾਵੇਨ ਚਤੁਗੁਣੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਛਸਤ੍ਤਤਿ ਦ੍ਵੇਸਤਾ ਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਯੇਸਂ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ ‘‘ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਅਨੁਪਤਿਤਾ’’ਤਿਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਧਮ੍ਮਾ. ਸੋ ਕਾਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਸਾਦਕਾਯੋਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇ ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਕਾਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋ ਕਾਯੋ ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧੇਨ ਨ ਹੋਤਿ. ਵਾਚਾਤਿ ਸਦ੍ਦਵਾਚਾ. ਮਨੋਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਇਦਾਨਿ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ‘‘ਵਾਚਾਪਿ ਦ੍ਵਾਰਭੂਤਾ ਮਨੋਪਿ ਦ੍ਵਾਰਭੂਤੋ’’ਤਿ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਕਥਂ ਕਾਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਕਮ੍ਮਕਰਣਭਾਵਤੋ.
ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਂ. ਖੇਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ. ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਧਾਰਭੂਤਕਾਰਣਭਾਵੇਨ. ਸਞ੍ਚੇਤਨਾਮੂਲਕਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਵਿਰੁਹਨਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ. ਇਮਿਨਾ ਵਿਰੁਹਨਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵੇਦਨਾ ‘‘ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਕਥਿਤਾ, ਨਯਿਧ ਜੇਟ੍ਠਲਕ੍ਖਣਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਕਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾਪੇਤ੍ਥ ਸੁਖਸਣ੍ਹਸਭਾਵਵਿਪਾਕਭੂਤਾ ਵੇਦਨਾਵ.
ਭੂਮਿਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਉਪਵਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਕਥਿਤਂ ਇਤਰਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਪਿ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ.
ਉਪਵਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਪਚ੍ਚਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪਨੇਨ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨ…ਪੇ… ਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਵਸੇਨਾਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਭਾਵਵਸੇਨ. ਜਰਾਮਰਣਾਪਦੇਸੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਆਗਤੋਤਿ ਉਪਗਤੋ, ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨੇਵ, ਨ ਫਲਞਾਣੇਨ. ਧਮ੍ਮਸੋਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸੋਤਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਪਨ੍ਨੋ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਨਯੇ ਨਇਰਿਯਨਤੋ, ਅਯੇ ਚ ਇਰਿਯਨਤੋ, ਸਦੇਵਕੇਨ ਚ ਲੋਕੇਨ ‘‘ਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਕਰਣੀਯਤੋ ਅਰਿਯਪਕ੍ਖਂ ਭਜਨ੍ਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭੂਮਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਕਪਞ੍ਞਾਯ. ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤੋ ਨਾਮ.
ਪਚ੍ਚਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਭਿਕ੍ਖੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੮. ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸੋਵ ਸਤ੍ਤਮੇ ਆਗਤਨਯਤ੍ਤਾ, ਵਿਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਹਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਆਸਨੇ ਦੇਸਿਤਂ, ਪਰਿਸਾਯ ਵਿਵਟ੍ਟੇਨ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾਤਿ ਅਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਧੀਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਗਾਰਵੇਨ ਸਙ੍ਗਹਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤਿਯੇਵ.
ਭਿਕ੍ਖੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੯. ਅਕ੍ਖਰਭਾਣਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖਰਰੁਚੀਨਂ. ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਪਦਵਡ੍ਢਨਮ੍ਪਿ ਰੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਦੁਤਿਯਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦. ਦ੍ਵੀਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਨਵਮਦਸਮਸੁਤ੍ਤੇਸੁ.
ਦੁਤਿਯਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦਸਬਲਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.