੨. ਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨. ਦੁਤਿਯੇਪੀਤਿ ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤੇਪਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਦਞ੍ਞੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਤਦੇਕਦੇਸਂ ਇਧ ਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਮੂਲਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਭਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਭਙ੍ਗਦੇਸਨਂ. ਉਦ੍ਦੇਸਦੇਸਨਾ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਅਨੁਲੋਮਦੇਸਨਾਸਦਿਸਾਵ. ਪੁਨ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਪਠਮਂ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਵਿਭਜਨਵਸੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਨਯੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਨਗ੍ਗਹਣਂ.

ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਕਾਰਤੋ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤੇ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ…ਪੇ… ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ’’ਤਿ. ਗਤਿਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਗਤਿਵਸੇਨ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਏਕੇਕਾਯ ਗਤਿਯਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਭੁਮ੍ਮਦੇਵਾਦਿਹਤ੍ਥਿਆਦਿਜਾਤਿਵਸੇਨ ਚ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਸਮਾਨੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸਦ੍ਦਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਪਣ੍ਡਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਗੁਣਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਚੇਤਸਿਕਂ ਹਦਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਥਾਭਾਵਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਅਲੁਬ੍ਭਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਭਾਵਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਅਲੁਬ੍ਭਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤਾਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੀਪਨਾ ਸਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਜਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਜੀਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੋ ਜੀਰਣਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ’’ਤਿ.

ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਕਿਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸਾਤਿ ਕਲਲਕਾਲਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪੁਰਿਮਰੂਪਾਨਂ ਜਰਾਪਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਪਚ੍ਛਿਮਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਪਕ੍ਕਰੂਪਾਨੁਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਣਤਪਰਿਣਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੁਪਰਿਣਤਰੂਪਾਨਂ ਪਰਿਪਾਕਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਯੋ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਜਰਾਯ ਕਿਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸਾ. ਪਕਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾਤਿ ਫਲਵਿਪਚ੍ਚਨਪਕਤਿਯਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾ, ਜਰਾਯ ਵਾ ਪਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਫਲਮੇਵ ਪਕਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾ, ਨ ਚ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦੀਨੇਵ ਜਰਾਤਿ ਉਦਕਾਦਿਗਤਮਗ੍ਗੇਸੁ ਤਿਣਰੁਕ੍ਖਸਂਭਗ੍ਗਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪਰਿਪਾਕਗਤਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਰੂਪੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਯੋ ਜਰਾਯ ਗਤਮਗ੍ਗਾਇਚ੍ਚੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਜਰਾਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਜਰਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯੁ ਹਾਯਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਜਜ੍ਜਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਯੁਹਾਨਾਦਯੋ ਪਕਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਪਕਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ ਅਵੀਚਿਜਰਾ ਮਣਿਆਦੀਸੁ ਮਨ੍ਦਦਸਕਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਦਸਕੇਸੁ ਚ ਖਣੇ ਖਣੇ ਜਿਣ੍ਣਵਿਕਾਰਾਦੀਨਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੂਤਿ ਮਣਿਆਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਾਦੀਸੁ, ਪਾਣੀਨਂ ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਸਕਲਆਯੁਸ੍ਮਿਂ ਗਹਿਤਤਰੁਣਯੁਵਾਜਰਾਕਾਲੇਸੁ, ਏਕਦ੍ਵਿਤ੍ਤਿਦਿਵਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਸੁ ਪੁਪ੍ਫਾਦੀਸੁ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਜਰਾਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਸਵੀਚਿਜਰਾ ਨਾਮ.

ਚਵਨਕਵਸੇਨਾਤਿ ਚਵਨਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਯ ਚੁਤਿਯਾ ਚਵਨਮੇਵ ਚਵਨਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਾਵਵਚਨੇਨ ਲਕ੍ਖਣਨਿਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਚੁਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਰਣਸ੍ਸ ਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਙ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ. ਤੇਨ ‘‘ਭੇਦੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਭੇਦਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਠਾਨਾਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿਪਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਵਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਦੀਪਨਂ. ਘਟਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਹਿ ਵਿਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਂ. ਯਥਾ ਘਟੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਕਪਾਲਾਦਿਅਵਯਵਸੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਭਙ੍ਗੇਸੁ, ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਚ੍ਚੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਚੁਸਞ੍ਞਿਤਂ ਮਰਣਂ. ‘‘ਕਾਲਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਮੁਚ੍ਛੇਦਭੂਤਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਮਰਣਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਰਣਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਖਣਿਕਮਰਣਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ, ਯਾ ਲੋਕੇ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਮਚ੍ਚੂ’’ਤਿ, ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਵਨਕਾਲੋ ਏਵ ਵਾ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਕਾਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦਪਵਤ੍ਤਿਯੇਵ. ‘‘ਮਚ੍ਚੁ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਸਮਾਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯੋ ‘‘ਮਚ੍ਚੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭੇਦੋ, ਤਮੇਵ ਮਰਣਂ ‘‘ਪਾਣਚਾਗੋ’’ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਚਤੁਵੋਕਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਰੂਪਕਾਯਸਞ੍ਞਿਤੋ ਕਲ਼ੇਵਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੇਪਿ ਕਲ਼ੇਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਤਾਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਵੋਕਾਰਵਸੇਨ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਚਤੁਵੋਕਾਰਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਸੇਸਦ੍ਵਯਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦੋ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਖਨ੍ਧਭੇਦਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਸੇਸਦ੍ਵਯਵਸੇਨਾਤਿ ਸੇਸਭਵਦ੍ਵਯਵਸੇਨੇਵ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਯਦਿਪਿ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੇ ਰੂਪਕਾਯੋ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਕਲ਼ੇਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਕਲ਼ੇਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਲ਼ੇਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮਰਣਂ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਮਤ੍ਤੇਨ.

ਜਾਯਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਯਤਨਵਸੇਨ ਯੋਨਿਵਸੇਨ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕਤ੍ਤੁਭਾਵਵਸੇਨ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਕਤ੍ਤਰਿ ਸਾਮਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਾ ਜਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿ. ਪਾਕਟਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੋਹਾਰਦੇਸਨਾ.

ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਏਕਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੇਸੁ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੇਸਰੂਪਧਾਤੁਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ, ਕਾਮਧਾਤੁਯਂ ਵਿਕਲਾਵਿਕਲਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਨ ਦਸਨ੍ਨਂ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਆਯਤਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਨ੍ਤਤਿਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਸਨ੍ਤਤਿਯਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਕਮ੍ਮਂਯੇਵ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ‘‘ਭਵਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਯ੍ਯਾਦਿਤਅਤ੍ਤਭਾਵੁਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਭਵਤੀਤਿ ਭਵੋ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਵਿਪਾਕੋ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਞ੍ਚ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਭਵਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਭਵੋ’’ਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਸ੍ਸ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਫਲਵੋਹਾਰੇਨ ਭਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਥਿਤਂ.

ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਨ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਧ ਕਰਣਸਾਧਨਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਯਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਂ. ਕਾਮੋ ਚ ਸੋ ਕਾਮਨਟ੍ਠੇਨ, ਉਪਾਦਾਨਞ੍ਚ ਭੁਸਮਾਦਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਪਦਂ. ਪੁਨ ਏਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ.

ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਿਯਮਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਏਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਂ ਉਤ੍ਤਰਾ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਪੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਭੂਤਂ ਇਧ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿਵਚਨੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਯੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਗੋਸੀਲਗੋਵਤਾਦਿਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ ਚੇਵ ਅਨੁਤਿਟ੍ਠਤਿ ਚ, ਸੋ ਗੋਸੀਲਗੋਵਤਾਦੀਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗੋਸੀਲ…ਪੇ… ਸਯਮੇਵ ਉਪਾਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਤੋਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਤੋ.

ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਾਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਸ੍ਸ ਗਹਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਵਾਦਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ.

ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ ਛਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਿਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਨਿਯਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ. ਜਵਨਵੀਥਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਉਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਲ਼ੁ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਓਲੁਮ੍ਭਕਭਾਵੇਨ ਭਾਵੋ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਤਂਸਦਿਸਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪੇਤਿ ਵਿਸਯੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਸਾ ਤਿਵਿਧਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਯ ਸਂਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚਧੁਵਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਮੁਖੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀ. ਭਵਸਹਗਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਭਵਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਨ੍ਤਿ ਹਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਭਵਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਭਵਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ. ਏਵਂ ਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਤਿ ਯਾ ਛ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ, ਛ ਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਛ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਕਸਨ੍ਤਤਿਯਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਤਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ. ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਇਤਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਾ, ਸਯਂ ਪਨ ਅਤੀਤਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ‘‘ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਾਨਿ ਅਪਰੇਨਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਯਦੇਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸਮੁਦਾਯਗ੍ਗਾਹਤੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤ੍ਥਮਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ‘‘ਇਦਂਪਕਾਰੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਅਨੁਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਂ.

ਏਵਮਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਏਵਮਸ੍ਮਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮਿ, ਅਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਇਤ੍ਥਂ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਅਸਸ੍ਮਿ, ਸਤਸ੍ਮਿ, ਅਹਂ ਸਿਯਂ, ਇਤ੍ਥਂ ਸਿਯਂ, ਏਵਂ ਸਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਇਤ੍ਥਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਏਵਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਉਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਸਮਤੋ ਅਸਮਤੋ ਵਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਮਸ੍ਮਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਮਸ੍ਮੀਤਿ ਇਦਂ ਸਮਤੋ ਉਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਂ, ਯਥਾ ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਏਵਂ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਅਸਮਤੋ ਗਹਣਂ, ਯਥਾਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਹਂ ਹੀਨੋ ਵਾ ਅਧਿਕੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਾਨਿ ਤਾਵ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਨਾਗਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸਸ੍ਮੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਸ੍ਮਿ, ਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਤਸ੍ਮੀਤਿ ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਅਸ੍ਮਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਤੋ ਪਰਾਨਿ ਸਿਯਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਂਸਯਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਪਾਹਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮਾਹਂ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਤ੍ਥਨਾਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿਪਿ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਮੇਤੇਸੁ –

ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਸੁਦ੍ਧਸੀਸਾ ਸੀਸਮੂਲਕਾ;

ਤਯੋ ਤਯੋਤਿ ਏਤਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਿਭਾਵਯੇ.

ਏਤੇ ਹਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸਾ ਨਾਮ, ‘‘ਅਸ੍ਮਿ, ਭਵਿਸ੍ਸਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਦ੍ਧਸੀਸਾ ਨਾਮ, ‘‘ਇਤ੍ਥਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਯੋ ਤਯੋ ਤਯੋਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸੀਸਮੂਲਕਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ਆਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਰੂਪਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਮਿਨਾ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਭਿਸੇਕਸੇਨਾਪਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਮੂਲਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਗਹੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਸਂਖਿਪਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ. ‘‘ਛਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਣ੍ਹਾਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ‘‘ਰੂਪੇ ਤਣ੍ਹਾ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤ੍ਥੋ. ‘‘ਕਾਮਰਾਗਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ, ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸੁਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਚ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ‘‘ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਛਲ਼ੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਸਙ੍ਗਹੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਵਿਯ ਅਨੇਕਾ ਏਵ ਵੇਦਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਛ ਵੇਦਨਾਕਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਦਨਾਸਮੂਹਾ’’ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦ੍ਵਾਰਭਾਵੇਨ ਨਾਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਆਦਯੋ, ਤਾ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਸਂ ਮਾਤੁਸਦਿਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਹੇਤੂਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵੇਦਨਾਪਦੇ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ. ਏਵਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਵੇਦਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਫਸ੍ਸੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ, ਆਯਤਨਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਸੇਸਤੋ, ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਚ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਨਮਨਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਮਨਸਭਾਵਂ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਨ ਏਕਾਵ ਵੇਦਨਾ. ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ. ਨਨੁ ਤਤ੍ਥ ਜੀਵਿਤਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿਯੋ ਚ ਸਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਤਾਸਂ ਪਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਤਥਾ ਪਾਕਟਂ, ਯਥਾ ਚੇਤਨਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਏਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਯੇਨ ਮਹਨ੍ਤਪਾਤੁਭਾਵਾਦਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਭੂਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਯੋਤਿ ‘‘ਵਚਨਤ੍ਥਤੋ ਕਲਾਪਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਨਿਚ੍ਛਯਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਯੋ. ਨਨੁ ਸੋ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਅਤਿਦੇਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਭੂਤਾਨਿ ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ‘‘ਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ. ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿਪਿ ਏਕੇ ਤੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਏਕਂਸਤੋ ਅਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਾਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਪਾਠਸੇਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵਿਨਾ ਏਵ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮੂਹਤ੍ਥੇ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੂਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਾਮਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਸਮੂਹਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਮੂਹਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ (ਧ. ਸ. ੫੮੪) ਆਗਤਨਯੇਨ ‘‘ਤੇਵੀਸਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ‘‘ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਪਟ੍ਠਾਨ. ੧.੧.੮) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਰੂਪਭਾਵੇਨ ਉਪਚਯਸਨ੍ਤਤਿਯੋ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਵੀਸਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਅਸਾਧਾਰਣਕਾਰਣੇਨ ਚਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਆਯੂਹਨਸਭਾਵੋ. ਚੋਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਂਚੋਪਨਵਸੇਨ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਚਨਭੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਵਚੀਭੇਦੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ, ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਚੋਪਨਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰਹੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੂਨਤਿਂਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚੇਤਨਾਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਏਕੂਨਤਿਂਸ ਚੇਤਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ.

ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਇਦਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ਸਂਸਿਲੇਸਨਨਿਸ੍ਸਯਵਿਸਯਬ੍ਯਾਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ‘‘ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੋਪਿ ਹਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਅਨੇਕਧਾ ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯਥਾ ਤਦ੍ਧਿਤਤ੍ਥੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਸਮਾਹਾਰੇਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਲਕ੍ਖਣਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ. ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਪਨ ਤਂਸਹਜਾਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਅਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਏਕਵਚਨਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ. ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾਥਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਏਕਦੇਸੇਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧੋ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਯਾਥਾਵਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਨਿਵਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਞਾਣਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਂ ਪਨ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਸੇਧਕਥਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਅਨੁਬੋਧਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ.

ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਤੋ’’ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ ਏਕੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਕਿਂ ਪਨ ਏਤਂ ਏਕਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤੋ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਰੋਧਪਟਿਪਦਾਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਾਰਬ੍ਭਾਤਿ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਛਿਮਞ੍ਹਿ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਯਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ. ਦੁਦ੍ਦਸਨ੍ਤਿ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯ ਦੁਦ੍ਦਸਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਦੁਰਵਗ੍ਗਾਹਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਰਿਮੇ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯੇ. ਅਨ੍ਧਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰਭੂਤਂ. ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਤਿ. ਵਚਨੀਯਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਤਥਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਦੁਦ੍ਦਸਤ੍ਤਾਤਿ ਪੀਲ਼ਨਾਦਿਆਯੂਹਨਾਦਿਵਸੇਨ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਯਂ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੪੮੪; ੩.੧੦੪) ਯਾਥਾਵਤੋ ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਦੁਦ੍ਦਸਤ੍ਤਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮਦ੍ਵਯਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯੇ. ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸੁਭਾਦਿਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਦੁਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ. ਸਙ੍ਗਹਤੋਤਿ ਸਮੋਧਾਨਤੋ. ਕਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਅਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧਕਿਚ੍ਚਤੋ. ਅਞ੍ਞਾਣਮਿਵਾਤਿ ਵਿਸਯਸਭਾਵਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਕਿਚ੍ਚਮਿਵ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਤਥਾ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਖਣਿਕਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਇਧ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵਿਰਾਗਗ੍ਗਹਣਤੋ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪਟਿਬਾਹਨਂ ਇਧ ‘‘ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਸੋ ਚ ਨੇਸਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਏਤੇਹਿ ਨਿਰੋਧਪਦੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਞ੍ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਞ੍ਚ. ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਹੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਟ੍ਟਂ, ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਇਧ ਦਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.