੧. ਬੁਦ੍ਧਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨੇਵ ਦੇਸਿਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਪਦਂ ਯੇ ਦੇਸਕਾਲਾ ਇਧ ਵਿਹਰਣਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਪਰਿਦੀਪਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਸਮਯਂ…ਪੇ… ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਦੇਸਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਸ ਵਾ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਭਵਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਤਤ੍ਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਭਾਵੇ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤਤ੍ਰਸਦ੍ਦੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਦੇਸਂ ਕਾਲਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਦੇਸਕਾਲੇ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਲਪਿ ਅਭਾਸਿ, ਤਾਦਿਸੇ ਦੇਸੇ, ਕਾਲੇ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ.

ਨਨੁ ਚ ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਤਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਿਤੋਵ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ. ਅਦੇਸੇਤਬ੍ਬਕਾਲੇ ਅਦੇਸਨਾਯ ਹਿ ਇਦਂ ਉਦਾਹਰਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਤਾਵਾ’’ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਮ੍ਹਾ’’ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਕਾਲਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਤਦਾ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਸ੍ਸਮੇਨ ਰੂਪਕਾਯੇ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਬਲਵਪੀਤਿਵੇਗੇਨ ਨਾਮਕਾਯੇ. ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤੋ ਪਪਞ੍ਚਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ’’ਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਅਦੇਸੇਤਬ੍ਬਦੇਸੇ ਅਦੇਸਨਾਯ ਪਨ ਉਦਾਹਰਣਂ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸੀਦਿ, ਵਿਹਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਇਧ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਬਾਲੋ ਇਧ ਪਾਪਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪੮) ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਖੋ-ਸਦ੍ਦੋ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਖੋ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੧) ਅਵਧਾਰਣੇ, ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਂ ਨਾਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੧) ਆਦਿਕਾਲਤ੍ਥੇ, ਵਾਕ੍ਯਾਰਮ੍ਭੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਦਪੂਰਣੇਨ ਵਚਨਾਲਙ੍ਕਾਰਮਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਆਦਿਕਾਲਤ੍ਥੇਨ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ ਉਪਞ੍ਞਾਸਮਤ੍ਤਂ, ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੇਨ ਪਨ ਨਿਯਮਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਆਮਨ੍ਤਨੇ ਨਿਯਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ.

‘‘ਭਗਵਾਤਿ ਲੋਕਗਰੁਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਯਦਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਹਰਣਕਿਰਿਯਾਯ ਕਤ੍ਤੁਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਪਰਂ, ਨ ਆਮਨ੍ਤਨਕਿਰਿਯਾਯ, ਇਧ ਪਨ ਆਮਨ੍ਤਨਕਿਰਿਯਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਪੁਨ ਭਗਵਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਾਤਿ ਲੋਕਗਰੁਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਕਥਾਸਵਨਯੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਦੇਸਨਾਯ ਸਵਨਯੋਗ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਵਚਨਂ. ਚਤੂਸੁਪਿ ਪਰਿਸਾਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਏਦਿਸਾਨਂ ਦੇਸਨਾਨਂ ਵਿਸੇਸੇਨ ਭਾਜਨਭੂਤਾਤਿ ਸਾਤਿਸਯੇਨ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁਗਹਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖਕੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਭਿਕ੍ਖਨਸੀਲਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖਨਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿਪਿ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਂ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਹਾਯ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਸੋ ਕਸਿਗੋਰਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਜੀਵਿਕਕਪ੍ਪਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਜੀਵਿਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਕਾਜਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਿਣ੍ਡਿਯਾਲੋਪਭੋਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੫੦੯) ਆਗਤਨਯੇਨ. ਞਾਪਨੇਤਿ ਅਵਬੋਧਨੇ, ਪਟਿਵੇਦਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖਨਸੀਲਤਾ, ਨ ਕਸਿਵਾਣਿਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਜੀਵਨਸੀਲਤਾ. ਭਿਕ੍ਖਨਧਮ੍ਮਤਾ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਰਿਯਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੭.੫੯) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖਨਸਭਾਵਤਾ, ਨ ਯਾਚਨਾਕੋਹਞ੍ਞਸਭਾਵਤਾ. ਭਿਕ੍ਖਨੇ ਸਾਧੁਕਾਰਿਤਾ ‘‘ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੬੮) ਵਚਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਪਕਤਿਸਭਾਵੋ. ਇਧ ਪਨ ਤਥਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਤਂ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਵਤਵਸੇਨ ਸਮਾਦਾਨਂ. ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਪਵੇਣਿ-ਆਗਤਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਸਾਧੁਕਾਰਿਤਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾ ਆਦਰਕਿਰਿਯਾ’’ਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ.

ਹੀਨਾਧਿਕਜਨਸੇਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇ ਠਿਤਾਪਿ ਜਾਤਿਮਦਾਦਿਵਸੇਨ ਉਦ੍ਧਤਾ ਉਨ੍ਨਲ਼ਾ, ਯੇ ਚ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਪਰੇਸੁ ਅਤ੍ਥਿਕਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪਗਤਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਂ ਪਰਮਕਾਪਞ੍ਞਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਹੀਨਜਨੇਹਿ ਦਲਿਦ੍ਦੇਹਿ ਪਰਮਕਾਪਞ੍ਞਤਂ ਪਤ੍ਤੇਹਿ ਪਰਕੁਲੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਾਯ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਹਿ ਸੇਵਿਤਂ ਵੁਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਉਦ੍ਧਤਭਾਵਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਧਿਕਜਨੇਹਿ ਉਲ਼ਾਰਭੋਗਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾਦਿਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਆਜੀਵਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਸੇਵਿਤਂ ਵੁਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਦੀਨਭਾਵਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਆਮਨ੍ਤਨਭਾਵਤੋ ਅਭਿਮੁਖੀਕਰਣਂ, ਪਕਰਣਤੋ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਚ ਸੁਸ੍ਸੂਸਾਜਨਨਂ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨਮਨਸਿਕਾਰਨਿਯੋਜਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋਤਿ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਾਰੇਪੀਤਿ ਸਾਧੁਕਂ ਸਵਨੇ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਾਰੇ ਚ. ਕਥਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਸਵਨਾਦਯੋ ਸਾਧੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਕਲਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਗਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਦਰਗਾਰਵਯੋਗੇਨ ਕਥਾਦੀਸੁ ਅਪਰਿਭਵਾਦਿਨਾ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਭਬ੍ਬੋ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਨ ਕਥਂ ਪਰਿਭੋਤਿ, ਨ ਕਥਿਕਂ ਪਰਿਭੋਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਭੋਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਭਬ੍ਬੋ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੫੧). ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਾਰਾਯਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸੀਲਾਦਿਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਧਿਗਮਵਸੇਨ. ਸਤ੍ਥੁਚਰਿਯਾਨੁਵਿਧਾਯਕਤ੍ਤਾ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਾਨੁਟ੍ਠਾਨੇਨ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਯਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਕਲਸਾਸਨਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤ੍ਤਾ.

ਸਨ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮੀਪਭਾਵਤੋ. ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸਂਵੁਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਾਸਨਿਯਾਨੁਰੂਪਂ, ਅਨੁਸਾਸਨਿਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੇ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਨਾਪਸੁਤਾ, ਤੇ. ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਰਿਸਸਾਧਾਰਣਾ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਵ ਆਮਨ੍ਤਨਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਪਨ ਭਗਵਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਤਿ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਾ. ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਾਤਿ ਹਿਯ੍ਯੋ ਤਤੋ ਪਰਦਿਵਸੇਸੁ ਵਾ ਸੁਤਧਮ੍ਮਂ ਪਤਿ ਮਨਸਾ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਾ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਸਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਇਮਮੇਵਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇ ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਭਿਕ੍ਖਵੋਤਿ ਚ ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਇ-ਕਾਰਲੋਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ ਇਤੀ’’ਤਿ, ਅਯਞ੍ਹਿ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਪਰਿਸਮਾਪਨਾਦਿਪਦਤ੍ਥਵਿਪਰਿਯਾਯਪਕਾਰਾਵਧਾਰਣਨਿਦਸ੍ਸਨਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥਪਭੇਦੋ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੯) ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯) ਪਰਿਸਮਾਪਨੇ, ‘‘ਇਤਿ ਵਾ ਏਵਰੂਪਾ ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੩) ਆਦਿਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਮਾਗਣ੍ਡਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਭਿਲਾਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਨਿ. ੭੩, ੭੫) ਪਦਤ੍ਥਵਿਪਰਿਯਾਯੇ, ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਬਾਲੋ, ਅਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਸਉਪਦ੍ਦਵੋ ਬਾਲੋ, ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੪) ਪਕਾਰੇ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਸਤਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਤ੍ਥੀਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਚੇ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੬) ਅਵਧਾਰਣੇ, ‘‘ਸਬ੍ਬਮਤ੍ਥੀਤਿ ਖੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਅਯਮੇਕੋ ਅਨ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫; ੩.੯੦) ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ. ਇਧਾਪਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਭਿਕ੍ਖਵੋਤਿ ਆਮਨ੍ਤਨਾਕਾਰੋ ਤਮੇਸ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋਤਿ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਇਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਭਗਵਾ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਨ੍ਤਿ ਇਧ ਭਗਵਤੋਤਿ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਆਮਨ੍ਤਨਮੇਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਅਨ੍ਤਰਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਆਮਨ੍ਤਨਂ ਪਟਿਅਸ੍ਸੋਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਗਵਤੋਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪਟਿਸ੍ਸਵਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯਂ ਕਾਲਦੇਸਦੇਸਕਪਰਿਸਾਪਦੇਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਨਿਦਾਨਂ ਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਨਿਦਾਨਵਚਨਂ, ਨਨੁ ਭਗਵਤਾ ਭਾਸਿਤਵਚਨਸ੍ਸੇਵ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਦੇਸਨਾਯ ਠਿਤਿਅਸਮ੍ਮੋਸਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਭਾਵਸਮ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ. ਕਾਲਦੇਸਦੇਸਕਨਿਮਿਤ੍ਤਪਰਿਸਾਪਦੇਸੇਹਿ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਾ ਹਿ ਦੇਸਨਾ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਹੋਤਿ ਅਸਮ੍ਮੋਸਧਮ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਾ ਚ, ਦੇਸਕਾਲਕਤ੍ਤੁਸੋਤੁਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਵੋਹਾਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਤੇਨੇਵ ਚਾਯਸ੍ਮਤਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੇਨ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਕਤ੍ਥ ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਾਦਿਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਕਤਾਸੁ ਤਾਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੇਨ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਂ ਭਾਸਿਤਂ.

ਅਪਿਚ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਦਾਨਵਚਨਂ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਪੁਬ੍ਬਰਚਨਾਨੁਮਾਨਾਗਮਤਕ੍ਕਾਭਾਵਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿ. ਨ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਰਚਨਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਚਾਰਤਾਯ ਏਕਪ੍ਪਮਾਣਤ੍ਤਾ ਚ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਤਥਾ ਆਚਰਿਯਮੁਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮਮਚ੍ਛਰਿਯਸਤ੍ਥੁਸਾਵਕਾਨੁਰੋਧਾਭਾਵਤੋ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਿ. ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਤੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਾ ਚਸ੍ਸ ਪਰਾਨੁਗ੍ਗਹਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਦੇਸਕਸਂਕਿਲੇਸਭੂਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਦੂਸਕਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾਭਾਵਸਂਸੂਚਕੇਹਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਦਾਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਭਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੇਹਿ ਚ ਸਂਬੁਦ੍ਧਵਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵੇਹਿ ਪੁਰਿਮਵੇਸਾਰਜ੍ਜਦ੍ਵਯਸਿਦ੍ਧਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮੋਹਾਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਵੇਸਾਰਜ੍ਜਦ੍ਵਯਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਭਗਵਤੋ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਨਿਦਾਨਵਚਨੇਨ ਪਕਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਪਟਿਭਾਨੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਦੀਪਨਤੋ, ਇਧ ਪਨ ਮੂਲਦ੍ਵਯਵਸੇਨ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਰਹਿਤਸ੍ਸ ਤਿਸਨ੍ਧਿਕਾਲਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਨਯਸਙ੍ਖੇਪਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਬੋਧਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਦਾਨਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਥਾ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਦਾਨਵਚਨਂ. ਞਾਣਕਰੁਣਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸਬ੍ਬਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਰਤ੍ਥਿਕਾ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਹਿਤਤ੍ਥਾ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰੇਸਂ ਏਵ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਸਬ੍ਬਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਪਵਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥੇਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਸਾਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਾਸਨਂ, ਨ ਕਬ੍ਬਰਚਨਾ. ਤਯਿਦਂ ਸਤ੍ਥੁਚਰਿਤਂ ਕਾਲਦੇਸਦੇਸਕਪਰਿਸਾਪਦੇਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦਾਨਵਚਨੇਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਪਕਾਸੀਯਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਿਕਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਿਭਾਵਨੇਨ ਤੇਨ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਦਾਨਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਪਿਚ ਸਤ੍ਥੁ ਪਮਾਣਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਮਾਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਦਾਨਵਚਨਂ, ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਮਾਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਦਿ-ਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸਮਲਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਦੀਪਨੇਨ ਵਚਨੇਨ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਕਰੁਣਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗਪਰਿਦੀਪਨੇਨ ਤਤੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਭਾਵਦੀਪਨੇਨ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਬ੍ਬਥਾ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਨਿਦਾਨਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੇਸਿਤਸ੍ਸ. ਦੇਸਨਾਪਿ ਹਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸੀਲਾਦਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਤੋ ‘‘ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਤਾਵ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਦੇਸਨਾ ਏਵਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਦਾਨਪਰਿਜਾਨਨੇਨ ਵਣ੍ਣਨਾਯ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨੇਵ ਦੇਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਚੋਦਨਾਯ ਕਤਾਯ ‘‘ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋਯਂ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ ਪਰਿਹਾਰੋ ਸੁਕਥਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਅਨੇਕਸਤਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਭੇਦਾਨਿਪਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਿ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਾਦਿਪਧਾਨਨਯੇਨ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਤਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਾਦਿਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਭਾਵਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯਪੁਚ੍ਛਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਗ੍ਗਭੇਦੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ, ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ ਚ, ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ ਚ, ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਚ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ, ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਚ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ ਚ, ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਚ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਏਵਂ ਯਦਿਪਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨਪਿ ਸਂਸਗ੍ਗਭੇਦੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਾਦੀਹਿ ਪਨ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤੇਹਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਨਯਿਧ ਨਿਰਵਸੇਸੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਨਯੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸੇਸਨਿਕ੍ਖੇਪਾਨਂ ਮੂਲਨਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਥਾਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਯਂ ਸਂਸਗ੍ਗਭੇਦੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਨਿਕ੍ਖਿਪੀਯਤੀਤਿ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੁਤ੍ਤਂ ਏਵ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਥ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ, ਸੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਰਣਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ. ਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ. ਅਥ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪੀਯਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਾਦਿ ਏਵ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਪਰੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਪੁਚ੍ਛੀਯਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਵਚਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕਂ, ਤਦੇਵ ਨਿਕ੍ਖੇਪਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਪਰੇਸਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰਿਪਾਕਾਦਿਕਾਰਣਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਭਾਵੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਤਨ੍ਤਿਠਪਨਤ੍ਥਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਦੇਸਨਤ੍ਤਾ. ਪਰਜ੍ਝਾਸਯਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕਾਨਂ ਪਨ ਪਰੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਦੇਸਨਾਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਂ ਕਥਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਨਵਰੋਧੋ, ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਨਂ ਵਾ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੋਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਂ ਕਥਂ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੇ ਅਨਵਰੋਧੋਤਿ? ਨ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬਮੇਤਂ. ਪਰੇਸਞ੍ਹਿ ਅਭਿਨੀਹਾਰਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਕਾਰਣੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣਾਵਣ੍ਣਆਮਿਸੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਦੇਸਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਰੇਸਂ ਪੁਚ੍ਛਂ ਵਿਨਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਏਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤੋ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ, ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਏਵ ਦੇਸਿਤੋ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋਤਿ ਪਾਕਟੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨੇਵ ਕਥੇਤਿ ਧਮ੍ਮਤਨ੍ਤਿਠਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦਸਬਲਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਹਾਰਕੋਤਿ ਦਸਬਲਵਗ੍ਗੇ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਲਿ, ਤਥਾ ਚਨ੍ਦੋਪਮਹਾਰਕਾਦਯੋ.

ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਯੋ. ਅਜ੍ਝਾਸਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਂ. ਖਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਂ. ਮਨਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਨੀਹਾਰਨ੍ਤਿ ਪਣਿਧਾਨਂ. ਬੁਜ੍ਝਨਭਾਵਨ੍ਤਿ ਬੁਜ੍ਝਨਸਭਾਵਂ, ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਾਕਾਰਂ ਵਾ.

ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਤਿ ਉਗ੍ਘਟਨਂ ਨਾਮ ਞਾਣੁਗ੍ਘਟਨਂ, ਞਾਣੇਨ ਉਗ੍ਘਟਿਤਮਤ੍ਤੇ ਏਵ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ. ਉਦ੍ਦੇਸਾਦੀਹਿ ਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨੇਯ੍ਯੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਂ ਪਰਮਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਦਪਰਮੋ. ਸਹ ਉਦਾਹਟਵੇਲਾਯਾਤਿ ਉਦਾਹਾਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਉਦਾਹਟਮਤ੍ਤੇ ਏਵ. ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਸਮਾਯੋਗੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤਿਕਾਯ ਠਪਿਯਮਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਭਜਿਯਮਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਦ੍ਦੇਸਤੋਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਹੇਤੁ, ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸਤੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤੋਤਿ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਨ ਤਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਫਲਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਮੇਵ ਪਰਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਦਪਰਮੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਏਕਚਰਾਤਿ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਯਾ ਏਕਵਿਹਾਰਿਨੋ. ਦ੍ਵਿਚਰਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਞਾਣਚਰਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁ. ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਪਕਾਸਨੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਸਣ੍ਹਂ ਸੁਖੁਮਂ. ‘‘ਪਰੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਭਗਵਾ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਰਭੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਨ ‘‘ਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਪਰਿਕਮ੍ਮਿਕਾ ਸੁਪਰਿਸੋਧਿਤਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾ, ਤਦੁਭਯੇਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪਮਾਮੁਖੇਨ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਹੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਰੂਪਂ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਲਿਖਨਵਸੇਨ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਅਕਤਾਭਿਨਿਵੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਅਕਤਾਨੁਯੋਗਂ. ਸੀਲ…ਪੇ… ਸਮ੍ਪਦਾਯਾਤਿ ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਅਨੁਜੁਕਤਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਯੋਜੇਨ੍ਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਚਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚੇਵ ਕਮ੍ਮਪਥਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚ. ਤਿਵਿਧੇਨਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸਯਭਾਵਤੋ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਂ ਸੀਲਂਯੇਵ ਭਾਵਨਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ.

ਸੁਧਨ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਂ ਅਪਗਤਸਬ੍ਬਕਾਲ਼ਕਂ. ਚਤੁਰਸ੍ਸਾਦਿਧੋਤੋ ਸੁਪਰਿਮਜ੍ਜਿਤਮਣਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ. ਸੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਕਾਮਂ ਵੋ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਦਪਰਟ੍ਠਿਤੋ ਪਟਿਯੋਗੀਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਵਾਚਕੋ, ਨਾਮਪਰਭੂਤੋ ਪਨ ਤਂ ਤਂ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਮਕਰਣਾਦਿਸਾਧਨਵਿਸਿਟ੍ਠਮੇਵ ਪਬੋਧੇਤਿ, ਹਿ-ਨਿਪਾਤਪਰਭੂਤੋ ਪਨ ਵਚਨਾਲਙ੍ਕਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੋਤਿ…ਪੇ… ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਂਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਦੇਸਨਂ. ਸਾ ਹਿ ਇਧ ਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸੀਯਤਿ. ‘‘ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾਵਚਨਤੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ.

ਏਕਤ੍ਥਮੇਤਂ ਪਦਂ ਕ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਦਵਡ੍ਢਨਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਸਾਧੁਕਸਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਕਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਾਧੁ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਯਾਚਾਮਹਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਯਾਚਨੇ’’ਤਿ. ਪੁਨ ਸਾਧੁ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ’’ਤਿ. ਸਾਧੁ ਸਾਧੂਤਿ ਅਹੋ ਅਹੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇ’’ਤਿ. ਸਾਧੁ ਧਮ੍ਮਰੁਚੀਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਾਮੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਞਾਣਵਾਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਅਦ੍ਦੁਬ੍ਭੋਤਿ ਅਦੂਸਕੋ. ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮੇਤਿ ਥਿਰੀਕਰਣੇ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯਂ. ਆਣਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਆਣਾਪਨੇ. ‘‘ਸੁਣਾਥ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਾਧੁਕਸਦ੍ਦੇਨ ਸਵਨਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾ ਵਿਯ ਤਦਾਣਾਪਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਯਾਚਨਤ੍ਥਤਾ ਵਿਯ ਚਸ੍ਸ ਆਣਾਪਨਤ੍ਥਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਇਦਾਨੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕ੍ਖੇਪਨਿਵਾਰਣਂ ਸਵਨੇ ਨਿਯੋਜਨਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਨ੍ਤਰਪਟਿਸੇਧਨਭਾਵਤੋ, ਸੋਤਂ ਓਦਹਥਾਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕ੍ਖੇਪਨਿਵਾਰਣਂ ਅਞ੍ਞਚਿਨ੍ਤਾਪਟਿਸੇਧਨਤੋ. ਪੁਰਿਮਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ ਪਦਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਥ, ਮਨਸਿ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਧਿਕਾਰੇ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਨਿਵਾਰਣਂ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰੇ ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਟਿਬਾਹਕਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਤੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਨਿਵਾਰਣਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕ੍ਖੇਪਪਟਿਬਾਹਕਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ ਵਿਦਹਨਤੋ. ਧਾਰਣੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਤੁਲਨਤੀਰਣਾਦਿਕੇ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵੇਧਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਯਤੀਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿ. ਸਹ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰਣੀਯਤੋ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਾਦਿਕੋ. ਸਹ ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਸਾਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿਆਦੀਸੁ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਤਨ੍ਤਿ. ਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸਾ ਮਨਸਾ ਵਵਤ੍ਥਪਿਤਾਯ ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਦੇਸਨਾ ਕਥਨਂ. ਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਵੇਧੋ ਨਾਮ ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਤਨ੍ਤਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਯਥਾਭੂਤਾਵਬੋਧੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਅਤ੍ਥਪਟਿਵੇਧਾ ਸਸਾਦੀਹਿ ਵਿਯ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਲ਼੍ਹਾ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਪਤਿਟ੍ਠਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਮ੍ਭੀਰਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਨਂ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਦੇਸਨਾਯ ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਹਤਾ, ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਤਬ੍ਬਿਸਯਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਹਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੇਸਨਂ ਨਾਮ ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ ਸਙ੍ਖੇਪਦਸ੍ਸਨਸਦਿਸਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨਂ ਭਾਸਨਨ੍ਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਪਿ ਨਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਕਥਨਂ ਵਾ ਭਾਸਨਂ.

ਸਾਲ਼ਿਕਾਯਿਵ ਨਿਗ੍ਘੋਸੋਤਿ ਸਾਲ਼ਿਕਾਯ ਆਲਾਪੋ ਵਿਯ ਮਧੁਰੋ ਕਣ੍ਣਸੁਖੋ ਪੇਮਨੀਯੋ. ਪਟਿਭਾਨਂ ਸਦ੍ਦੋ. ਉਦੀਰਯੀਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੀਯਤਿ, ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਾਤਿ ਏਵਂ ‘‘ਸੁਣਾਥ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨਪਿ ਭਾਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤੁਸ੍ਸਾਹਾ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ.

ਕਤਮੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਪੁਚ੍ਛਾਭਾਵੋ ਞਾਯਤਿ, ਨ ਵਿਸੇਸਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸੇਸਭਾਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਆਗਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਹਿ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਜੋਤੇਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਅਦਿਟ੍ਠਜੋਤਨਾ. ਦਿਟ੍ਠਂ ਸਂਸਨ੍ਦੀਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਸਂਸਨ੍ਦਨਾ. ਸਂਸਨ੍ਦਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਕਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਰਣਂ. ਵਿਮਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਿਮਤਿਚ੍ਛੇਦਨਾ. ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਅਨੁਮਤਿਪੁਚ੍ਛਾ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਪੁਚ੍ਛਾਯ ਹਿ ‘‘ਕਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਮਤੀ’’ਤਿ ਅਨੁਮਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਯ.

ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਞਾਤੁਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਭਾਵੋ. ਅਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਞਾਣੇਨ ਅਞ੍ਞਾਤਭਾਵਮਾਹ. ਅਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਭੂਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਯ ਨ ਦਿਟ੍ਠਤਂ. ਅਤੁਲਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਤੁਲਨਭੂਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਨ ਤੁਲਿਤਤਂ. ਅਤੀਰਿਤਨ੍ਤਿ ਤੀਰਣਭੂਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਅਕਤਞਾਣਕਿਰਿਯਾਸਮਾਪਨਤਂ. ਅਵਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਾਕਟਭਾਵਂ. ਅਵਿਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਅਪਾਕਟੀਕਤਭਾਵਂ.

ਪਞ੍ਚਸੁ ਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਤੋ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਪੁਚ੍ਛਂ ਨਿਗਮੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਯਦਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਦੇਸਨਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਥੇਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਕਥਿਤਭਾਵਤੋ. ਆਹਾਰਵਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਿਰਿਯਾਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਕਿਂ ਕਤਾਤਿ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਨ ਞਾਯੇਯ੍ਯ. ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕਥਾ.

‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਵਿਲੋਮਤੋ ਪਟਿਲੋਮਕਥਾ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਰਾਗੋ, ਮਗ੍ਗੋ. ਅਸੇਸਨਿਰੋਧਾਤਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾ. ਏਵਂ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੇਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਰੋਧਾ. ਇਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਵਚਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਦਤਿ. ਸਕਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਸ੍ਸ. ਸਤ੍ਤਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਜੀਵਰਹਿਤਸ੍ਸ. ਵਿਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ.

ਅਤ੍ਤਮਨਾਤਿ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਗਹਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਭੂਤਾ ਚ ਹਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਸਦ੍ਦੋ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨ ਉਭਯਤ੍ਥੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਮੋਦਿਂਸੁ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ ਚਾ’’ਤਿ.

ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨. ਦੁਤਿਯੇਪੀਤਿ ਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤੇਪਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਦਞ੍ਞੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਤਦੇਕਦੇਸਂ ਇਧ ਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਮੂਲਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਭਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਭਙ੍ਗਦੇਸਨਂ. ਉਦ੍ਦੇਸਦੇਸਨਾ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਅਨੁਲੋਮਦੇਸਨਾਸਦਿਸਾਵ. ਪੁਨ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਪਠਮਂ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਵਿਭਜਨਵਸੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਨਯੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਨਗ੍ਗਹਣਂ.

ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਕਾਰਤੋ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤੇ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ…ਪੇ… ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ’’ਤਿ. ਗਤਿਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਗਤਿਵਸੇਨ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਏਕੇਕਾਯ ਗਤਿਯਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਭੁਮ੍ਮਦੇਵਾਦਿਹਤ੍ਥਿਆਦਿਜਾਤਿਵਸੇਨ ਚ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਸਮਾਨੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸਦ੍ਦਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਪਣ੍ਡਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਗੁਣਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਚੇਤਸਿਕਂ ਹਦਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਥਾਭਾਵਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਅਲੁਬ੍ਭਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਭਾਵਵਿਸੇਸਂ, ‘‘ਅਲੁਬ੍ਭਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤਾਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੀਪਨਾ ਸਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਜਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਜੀਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੋ ਜੀਰਣਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ’’ਤਿ.

ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਕਿਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸਾਤਿ ਕਲਲਕਾਲਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪੁਰਿਮਰੂਪਾਨਂ ਜਰਾਪਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਪਚ੍ਛਿਮਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਪਕ੍ਕਰੂਪਾਨੁਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਣਤਪਰਿਣਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੁਪਰਿਣਤਰੂਪਾਨਂ ਪਰਿਪਾਕਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਯੋ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਜਰਾਯ ਕਿਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸਾ. ਪਕਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾਤਿ ਫਲਵਿਪਚ੍ਚਨਪਕਤਿਯਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾ, ਜਰਾਯ ਵਾ ਪਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਫਲਮੇਵ ਪਕਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾ, ਨ ਚ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦੀਨੇਵ ਜਰਾਤਿ ਉਦਕਾਦਿਗਤਮਗ੍ਗੇਸੁ ਤਿਣਰੁਕ੍ਖਸਂਭਗ੍ਗਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪਰਿਪਾਕਗਤਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਰੂਪੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾ ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦਯੋ ਜਰਾਯ ਗਤਮਗ੍ਗਾਇਚ੍ਚੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਜਰਾਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਜਰਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯੁ ਹਾਯਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਜਜ੍ਜਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਯੁਹਾਨਾਦਯੋ ਪਕਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਪਕਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ ਅਵੀਚਿਜਰਾ ਮਣਿਆਦੀਸੁ ਮਨ੍ਦਦਸਕਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਦਸਕੇਸੁ ਚ ਖਣੇ ਖਣੇ ਜਿਣ੍ਣਵਿਕਾਰਾਦੀਨਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੂਤਿ ਮਣਿਆਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਾਦੀਸੁ, ਪਾਣੀਨਂ ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਸਕਲਆਯੁਸ੍ਮਿਂ ਗਹਿਤਤਰੁਣਯੁਵਾਜਰਾਕਾਲੇਸੁ, ਏਕਦ੍ਵਿਤ੍ਤਿਦਿਵਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਸੁ ਪੁਪ੍ਫਾਦੀਸੁ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਜਰਾਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਸਵੀਚਿਜਰਾ ਨਾਮ.

ਚਵਨਕਵਸੇਨਾਤਿ ਚਵਨਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਯ ਚੁਤਿਯਾ ਚਵਨਮੇਵ ਚਵਨਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਾਵਵਚਨੇਨ ਲਕ੍ਖਣਨਿਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਚੁਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਰਣਸ੍ਸ ਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਙ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ. ਤੇਨ ‘‘ਭੇਦੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਭੇਦਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਠਾਨਾਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿਪਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਵਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਦੀਪਨਂ. ਘਟਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਹਿ ਵਿਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਂ. ਯਥਾ ਘਟੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਕਪਾਲਾਦਿਅਵਯਵਸੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਭਙ੍ਗੇਸੁ, ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਚ੍ਚੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਚੁਸਞ੍ਞਿਤਂ ਮਰਣਂ. ‘‘ਕਾਲਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਮੁਚ੍ਛੇਦਭੂਤਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਮਰਣਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਰਣਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਖਣਿਕਮਰਣਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ, ਯਾ ਲੋਕੇ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਮਚ੍ਚੂ’’ਤਿ, ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਵਨਕਾਲੋ ਏਵ ਵਾ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਕਾਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦਪਵਤ੍ਤਿਯੇਵ. ‘‘ਮਚ੍ਚੁ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਸਮਾਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯੋ ‘‘ਮਚ੍ਚੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭੇਦੋ, ਤਮੇਵ ਮਰਣਂ ‘‘ਪਾਣਚਾਗੋ’’ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਚਤੁਵੋਕਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਰੂਪਕਾਯਸਞ੍ਞਿਤੋ ਕਲ਼ੇਵਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੇਪਿ ਕਲ਼ੇਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਤਾਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਵੋਕਾਰਵਸੇਨ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਚਤੁਵੋਕਾਰਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਸੇਸਦ੍ਵਯਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦੋ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਖਨ੍ਧਭੇਦਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਸੇਸਦ੍ਵਯਵਸੇਨਾਤਿ ਸੇਸਭਵਦ੍ਵਯਵਸੇਨੇਵ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਯਦਿਪਿ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੇ ਰੂਪਕਾਯੋ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਕਲ਼ੇਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਕਲ਼ੇਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਲ਼ੇਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮਰਣਂ ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਮਤ੍ਤੇਨ.

ਜਾਯਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਯਤਨਵਸੇਨ ਯੋਨਿਵਸੇਨ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕਤ੍ਤੁਭਾਵਵਸੇਨ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਕਤ੍ਤਰਿ ਸਾਮਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਾ ਜਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿ. ਪਾਕਟਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੋਹਾਰਦੇਸਨਾ.

ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਏਕਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੇਸੁ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੇਸਰੂਪਧਾਤੁਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ, ਕਾਮਧਾਤੁਯਂ ਵਿਕਲਾਵਿਕਲਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਨ ਦਸਨ੍ਨਂ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਆਯਤਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਨ੍ਤਤਿਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਸਨ੍ਤਤਿਯਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਕਮ੍ਮਂਯੇਵ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ‘‘ਭਵਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਯ੍ਯਾਦਿਤਅਤ੍ਤਭਾਵੁਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਭਵਤੀਤਿ ਭਵੋ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਵਿਪਾਕੋ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਞ੍ਚ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਭਵਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਭਵੋ’’ਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਸ੍ਸ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਫਲਵੋਹਾਰੇਨ ਭਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਥਿਤਂ.

ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਨ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਧ ਕਰਣਸਾਧਨਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਯਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਂ. ਕਾਮੋ ਚ ਸੋ ਕਾਮਨਟ੍ਠੇਨ, ਉਪਾਦਾਨਞ੍ਚ ਭੁਸਮਾਦਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਪਦਂ. ਪੁਨ ਏਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ.

ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਿਯਮਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਏਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਂ ਉਤ੍ਤਰਾ ਉਪਾਦਿਯਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਪੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਭੂਤਂ ਇਧ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿਵਚਨੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਯੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਗੋਸੀਲਗੋਵਤਾਦਿਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ ਚੇਵ ਅਨੁਤਿਟ੍ਠਤਿ ਚ, ਸੋ ਗੋਸੀਲਗੋਵਤਾਦੀਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗੋਸੀਲ…ਪੇ… ਸਯਮੇਵ ਉਪਾਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਤੋਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਤੋ.

ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਾਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਸ੍ਸ ਗਹਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਵਾਦਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ.

ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ ਛਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਿਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਨਿਯਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ. ਜਵਨਵੀਥਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਉਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਲ਼ੁ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਓਲੁਮ੍ਭਕਭਾਵੇਨ ਭਾਵੋ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਤਂਸਦਿਸਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪੇਤਿ ਵਿਸਯੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਸਾ ਤਿਵਿਧਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਯ ਸਂਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚਧੁਵਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਮੁਖੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀ. ਭਵਸਹਗਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਭਵਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਨ੍ਤਿ ਹਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਭਵਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਭਵਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ. ਏਵਂ ਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਤਿ ਯਾ ਛ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ, ਛ ਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਛ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਕਸਨ੍ਤਤਿਯਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਤਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ. ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਇਤਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਾ, ਸਯਂ ਪਨ ਅਤੀਤਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ‘‘ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਾਨਿ ਅਪਰੇਨਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਯਦੇਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸਮੁਦਾਯਗ੍ਗਾਹਤੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤ੍ਥਮਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ‘‘ਇਦਂਪਕਾਰੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਅਨੁਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਂ.

ਏਵਮਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਏਵਮਸ੍ਮਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮਿ, ਅਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਇਤ੍ਥਂ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਅਸਸ੍ਮਿ, ਸਤਸ੍ਮਿ, ਅਹਂ ਸਿਯਂ, ਇਤ੍ਥਂ ਸਿਯਂ, ਏਵਂ ਸਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਇਤ੍ਥਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਏਵਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਉਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਸਮਤੋ ਅਸਮਤੋ ਵਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਮਸ੍ਮਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਮਸ੍ਮੀਤਿ ਇਦਂ ਸਮਤੋ ਉਪਨਿਧਾਯ ਗਹਣਂ, ਯਥਾ ਅਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਏਵਂ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਅਸਮਤੋ ਗਹਣਂ, ਯਥਾਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਹਂ ਹੀਨੋ ਵਾ ਅਧਿਕੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਾਨਿ ਤਾਵ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਨਾਗਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸਸ੍ਮੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਸ੍ਮਿ, ਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਤਸ੍ਮੀਤਿ ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਅਸ੍ਮਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਤੋ ਪਰਾਨਿ ਸਿਯਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਂਸਯਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਪਾਹਂ ਸਿਯਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮਾਹਂ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਤ੍ਥਨਾਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿਪਿ ਪੁਰਿਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਮੇਤੇਸੁ –

ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਸੁਦ੍ਧਸੀਸਾ ਸੀਸਮੂਲਕਾ;

ਤਯੋ ਤਯੋਤਿ ਏਤਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਿਭਾਵਯੇ.

ਏਤੇ ਹਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸਾ ਨਾਮ, ‘‘ਅਸ੍ਮਿ, ਭਵਿਸ੍ਸਂ ਸਿਯਂ, ਅਪਾਹਂ ਸਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਦ੍ਧਸੀਸਾ ਨਾਮ, ‘‘ਇਤ੍ਥਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਯੋ ਤਯੋ ਤਯੋਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸੀਸਮੂਲਕਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ਆਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਰੂਪਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਮਿਨਾ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਭਿਸੇਕਸੇਨਾਪਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਮੂਲਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਗਹੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਸਂਖਿਪਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ. ‘‘ਛਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਣ੍ਹਾਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ‘‘ਰੂਪੇ ਤਣ੍ਹਾ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤ੍ਥੋ. ‘‘ਕਾਮਰਾਗਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ, ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸੁਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਚ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ‘‘ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਛਲ਼ੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਸਙ੍ਗਹੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਵਿਯ ਅਨੇਕਾ ਏਵ ਵੇਦਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਛ ਵੇਦਨਾਕਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਦਨਾਸਮੂਹਾ’’ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦ੍ਵਾਰਭਾਵੇਨ ਨਾਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਆਦਯੋ, ਤਾ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਸਂ ਮਾਤੁਸਦਿਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਹੇਤੂਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵੇਦਨਾਪਦੇ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ. ਏਵਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਵੇਦਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਫਸ੍ਸੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ, ਆਯਤਨਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਸੇਸਤੋ, ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਚ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਨਮਨਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਮਨਸਭਾਵਂ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਨ ਏਕਾਵ ਵੇਦਨਾ. ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ. ਨਨੁ ਤਤ੍ਥ ਜੀਵਿਤਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿਯੋ ਚ ਸਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਤਾਸਂ ਪਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਤਥਾ ਪਾਕਟਂ, ਯਥਾ ਚੇਤਨਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਏਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਯੇਨ ਮਹਨ੍ਤਪਾਤੁਭਾਵਾਦਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਭੂਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਯੋਤਿ ‘‘ਵਚਨਤ੍ਥਤੋ ਕਲਾਪਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਨਿਚ੍ਛਯਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਯੋ. ਨਨੁ ਸੋ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਅਤਿਦੇਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਭੂਤਾਨਿ ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ‘‘ਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ. ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿਪਿ ਏਕੇ ਤੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਏਕਂਸਤੋ ਅਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਾਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਪਾਠਸੇਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵਿਨਾ ਏਵ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮੂਹਤ੍ਥੇ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੂਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਾਮਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਸਮੂਹਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਮੂਹਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ (ਧ. ਸ. ੫੮੪) ਆਗਤਨਯੇਨ ‘‘ਤੇਵੀਸਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ‘‘ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਪਟ੍ਠਾਨ. ੧.੧.੮) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਰੂਪਭਾਵੇਨ ਉਪਚਯਸਨ੍ਤਤਿਯੋ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਵੀਸਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਅਸਾਧਾਰਣਕਾਰਣੇਨ ਚਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਆਯੂਹਨਸਭਾਵੋ. ਚੋਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਂਚੋਪਨਵਸੇਨ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਚਨਭੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਵਚੀਭੇਦੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ, ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਚੋਪਨਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰਹੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੂਨਤਿਂਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚੇਤਨਾਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਏਕੂਨਤਿਂਸ ਚੇਤਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ.

ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਇਦਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ਸਂਸਿਲੇਸਨਨਿਸ੍ਸਯਵਿਸਯਬ੍ਯਾਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ‘‘ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੋਪਿ ਹਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਅਨੇਕਧਾ ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯਥਾ ਤਦ੍ਧਿਤਤ੍ਥੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਸਮਾਹਾਰੇਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਲਕ੍ਖਣਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ. ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਪਨ ਤਂਸਹਜਾਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਅਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਏਕਵਚਨਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ. ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾਥਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਏਕਦੇਸੇਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧੋ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਯਾਥਾਵਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਨਿਵਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਞਾਣਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਂ ਪਨ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਸੇਧਕਥਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਅਨੁਬੋਧਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ.

ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਤੋ’’ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ ਏਕੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਕਿਂ ਪਨ ਏਤਂ ਏਕਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤੋ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਰੋਧਪਟਿਪਦਾਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਾਰਬ੍ਭਾਤਿ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਛਿਮਞ੍ਹਿ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਯਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ. ਦੁਦ੍ਦਸਨ੍ਤਿ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯ ਦੁਦ੍ਦਸਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਦੁਰਵਗ੍ਗਾਹਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਰਿਮੇ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯੇ. ਅਨ੍ਧਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰਭੂਤਂ. ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਤਿ. ਵਚਨੀਯਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਤਥਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਦੁਦ੍ਦਸਤ੍ਤਾਤਿ ਪੀਲ਼ਨਾਦਿਆਯੂਹਨਾਦਿਵਸੇਨ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਯਂ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੪੮੪; ੩.੧੦੪) ਯਾਥਾਵਤੋ ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਦੁਦ੍ਦਸਤ੍ਤਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮਦ੍ਵਯਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯੇ. ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸੁਭਾਦਿਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਦੁਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ. ਸਙ੍ਗਹਤੋਤਿ ਸਮੋਧਾਨਤੋ. ਕਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਅਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧਕਿਚ੍ਚਤੋ. ਅਞ੍ਞਾਣਮਿਵਾਤਿ ਵਿਸਯਸਭਾਵਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਕਿਚ੍ਚਮਿਵ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਤਥਾ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਖਣਿਕਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਇਧ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵਿਰਾਗਗ੍ਗਹਣਤੋ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪਟਿਬਾਹਨਂ ਇਧ ‘‘ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਸੋ ਚ ਨੇਸਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਏਤੇਹਿ ਨਿਰੋਧਪਦੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਞ੍ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਞ੍ਚ. ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਹੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਟ੍ਟਂ, ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਇਧ ਦਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਪਟਿਪਦਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩. ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ, ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਦੁਕ੍ਖਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਕਥਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵੇ ਸੁਖਾਵਹੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਟ੍ਟਸੀਸਤ੍ਤਾਤਿ ਵਟ੍ਟਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗਭਾਵਤੋ. ਅਨ੍ਤਮਸੋਤਿ ਉਕ੍ਕਂਸਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ ਅਵਕਂਸਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ. ‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਪੁਞ੍ਞਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ. ਪਣ੍ਣਮੁਟ੍ਠਿਦਾਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਾਕਪਣ੍ਣਮੁਟ੍ਠਿਦਾਨਮਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਹੇਤੁ ਏਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਪਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤਦਾਵਹਾ ਪਟਿਪਦਾਪਿ ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਲੋਮਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ. ਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਟਿਪਦਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਟਿਪਦਾ ਦੇਸੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਯਥਾਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾਯ ਇਧਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਦੇਸਨਾਯਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਨਿਰੋਧਾ ਪਨ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਤਿ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਾਜਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਰੂਪੇਨ ਪਨ ਤਾਯ ਵਟ੍ਟਮੇਵ ਪਕਾਸਿਤਂ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ‘‘ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਯ੍ਯਾਤਨੇਤਿ ਨਿਗਮਨੇ. ਫਲੇਨਾਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਫਲੇਨ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਮ੍ਪਾਪਕਹੇਤੁਨੋ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੇਤੁ ਞਾਪਕੋ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ, ਸਮ੍ਪਾਪਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਂ ਫਲਂ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ, ਸਮ੍ਪਾਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਫਲੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਾਪਕਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਫਲੇਨ ਹੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਫਲਾ ਅਯਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਾ ਅਸੇਸਨਿਰੋਧਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਸੇਸਵਿਰਜ੍ਜਨਤੋ ਅਸੇਸਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ ਚ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਅਯਂ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਅਸੇਸਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਸੇਸਨਿਰੋਧੋ ਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਦਭਾਜਨਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਪਦਤ੍ਥੇ ਸਤਿ. ਸਾਨੁਭਾਵਾ ਪਟਿਪਦਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਸੇਸਨਿਰੋਧਹੇਤੁਪਟਿਪਦਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾਤਿਸਯਸਾਮਤ੍ਥਿਯਸਮਾਯੋਗਤੋ ਸਾਨੁਭਾਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾਗਹਣੇਨੇਤ੍ਥ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸਪਿ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਟਿਪਦਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਵਿਪਸ੍ਸੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪. ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਮਿਸਨਵਸੇਨ. ਅਨਿਮਿਸੇਹੀਤਿ ਵਿਗਤਨਿਮਿਸੇਹਿ ਉਮ੍ਮੀਲਨ੍ਤੇਹੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਪਦਾਨੇ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਪਦੇ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ‘‘ਅਨਿਮਿਸੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਯਥਾਗਤੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ.

ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਸਲੋਚਨਤੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਰਿਮਭਵੇ ਅਨਿਮਿਸਲੋਚਨਤ੍ਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਲਾਲ਼ਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤੋਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਨਾਦਰੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਅਟ੍ਟਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ.

ਪੁਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਭਗੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯੇਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਭਗਵਾਤਿ ‘‘ਭਾਗ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯਾਥਾਵਤੋ, ਞਾਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ’’ਤਿ. ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਮਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ, ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਾ, ਸਾਮਂ ਬੁਜ੍ਝਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ, ‘‘ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਇਧ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਬੋਧਿਮਾ ਸਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ, ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਾਕਪਤ੍ਥਵੋ’’ਤਿ. ਬੁਜ੍ਝਨਕਸਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਹਾਬੋਧਿਯਾਨਪਟਿਪਦਾਯ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਬੋਧਿ ਚ ਸੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ. ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮ ਮਹਨ੍ਤਂ ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਆਦਿਮੂਲਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਕਾਮਂ ਚੁਤੁਪਪਾਤਾਪਿ ਮਰਣਜਾਤਿਯੋ, ‘‘ਜਾਯਤਿ ਮੀਯਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਵਤਿ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਤੇਸਂ ਗਹਣਂ, ਅਥ ਖੋ ਨਾਨਾਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਇਦਂ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਜਿਣ੍ਣਬ੍ਯਾਧਿਮਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣਮੇਵ ਆਦਿਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਉਪਾਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਞਾਯੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਥੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਮਾਯੋਗੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਸਮਾਗਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਕਰਣਵਚਨੇਨ ਆਹ. ਜਾਤਿਯਾ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਮ੍ਹਿ ਨੁ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਜਰਾਮਰਣੇ ਕਾਰਣਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਯਂ ਹੋਤਿ, ਅਸਤਿ ਚ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਬ੍ਯਭਿਚਾਰਜਾਤਿਕਾਰਣਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇਨ ‘‘ਜਾਤਿਯਾ ਖੋ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ ਚਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮਯੋ ਪਟਿਵੇਧੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਹੀਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਗਹਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੁਦਯਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਸਮੁਦਯਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਅਨੇਕਵਾਰਞ੍ਹਿ ਸਮੁਦਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਆਮੇਡਿਤਵਚਨਂ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਪਰਂ, ਅਥ ਖੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਮੁਖੇਨ ਇਧ ਸਮੁਦਯਸਦ੍ਦੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਂ ਵਦਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਯੋ ਚ ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਇਧ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤੇ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪੇਨ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਅਵੋਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸਨਭਾਵੋ ਚਕ੍ਖੁ. ਞਾਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਞਾਤਭਾਵੇਨ. ਪਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਪਕਾਰਤੋ ਵਾ ਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਟਿਵੇਧਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋ ਇਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ. ਓਭਾਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਮੁਦਯਭਾਵਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਸ੍ਸ ਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਧਮਨਵਸੇਨ ਅਵਭਾਸਨਵਸੇਨ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ. ਨਿਰੋਧਵਾਰੇਤਿ ਪਟਿਲੋਮਵਾਰੇ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਆਗਤੋ.

ਵਿਪਸ੍ਸੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫-੧੦. ਸਿਖੀਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੫-੧੦. ਨ ਏਵਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਿਖਿਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮੁਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਏਵਂ ਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਕਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵਦਤਿ. ਏਕਾਸਨੇ ਅਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਨਾਨਾਠਾਨੇਸੁ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿਪਿ ਤਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਪਨ ਏਕਸਦਿਸਾ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਆਚਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨ ਹਿ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵੇ ਪਰੋਪਦੇਸੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵਾਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਗਮਨੇਨ ਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਚ੍ਛਿਮਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਪਠਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਬੁਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾ.

ਸਿਖੀਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਬੁਦ੍ਧਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.