੩. ਜਰਾਮਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੪. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਜਰਾਮਰਣਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣੇਨ ਵਿਨਾ. ਜਰਾਮਰਣਵਿਰਹਿਤੋ ਜਾਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਜਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਮਹਾਸਾਲਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਲ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸਾਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਪੁਲਤ੍ਥਿਯੋ’’ਤਿ. ਮਹਾਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਿਭਵਸਾਰਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਕੋਟਿਸਤਂ ਧਨਂ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ‘‘ਕੁਮ੍ਭਂ ਨਾਮ ਦਸ ਅਮ੍ਬਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਸ੍ਸਰਾਤਿ ਵਿਭਵਿਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਇਸ੍ਸਰਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਭਾਜਨਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਤ੍ਥਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਸਾਧਾਰਣਧਨਾਨਂ ਨਿਧਾਨਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨਿਧਾਨਗਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੁਟ੍ਠਿਕਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਸਾਦਸਿਵਿਕਾਦਿਸੁਖਸਾਧਨਸ੍ਸ.

ਆਰਕਾ ਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਸਦ੍ਦਸਿਦ੍ਧਿਮਾਹ. ਆਰਕਾਤਿ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਦੂਰੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਹਤਤ੍ਤਾ, ਪਾਪਕਰਣੇ ਰਹਾਭਾਵਤੋ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਅਰਹਂ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਸਂਯੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯੋ ਏਵ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸਵਾ’’ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਂ. ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਵਨ੍ਤੋ. ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਂ. ਏਵਂ ਗਤਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਓਸੀਦਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਰਾ ਵਿਯਾਤਿ ਭਾਰਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਾਰਾ ਹਵੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨੨). ਅਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਜਹਨਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥਦੇਸਨਾਯ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ ਸਬ੍ਬਸਮਿਦ੍ਧਿਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਅਕੁਪ੍ਪਸਭਾਵਾ, ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਨ ਅਗ੍ਗਭੂਤੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਸਾਤਿਸਯੋ, ਨ ਇਤਰੇਸੂਤਿ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਵਿਭਾਗਂ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਭਵੇਸੁ ਸਂਯੋਜਨਂ ਕਿਲੇਸਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਪਚ੍ਚਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਭਵਸਂਯੋਜਨਂ. ਸਤਿਪਿ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਤਪ੍ਪਕ੍ਖਿਯਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਤੇਸਂ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਵਨਿਯਾਮੋ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਤਂਤਂਭਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਕਮ੍ਮਨਿਯਾਮੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਯੋਜਨਸ੍ਸ ਕਤਾਨਿਪਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਂਯੋਜਨਟ੍ਠੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਕਾਰਣੇਹਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਸੋ ਯਥਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ; ਤਥਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਾ ਚ ਯਥਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵੋ ਖਣਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਸਭਾਵੋ ਮਰਣਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਉਸ੍ਮਾਯੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਪਗਮੋ ਛਡ੍ਡਨੀਯਧਮ੍ਮੋ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨਗਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਹਿ ਅਜੀਰਣਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਬ੍ਯਾਮਮਤ੍ਤੇ ਕਲ਼ੇਵਰੇ ਸਸਞ੍ਞਿਮ੍ਹਿ ਸਮਨਕੇ ਲੋਕਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਲੋਕਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਲੋਕਨਿਰੋਧਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੦੭; ਅ. ਨਿ. ੪.੪੫). ਅਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ, ‘‘ਜੀਰਣਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਜੀਰਣਧਮ੍ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਜੀਰਣਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸਂਪਾਯਂ ਕਾਯੋ ਭੇਦਨਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਹ. ਜਰਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਭੇਦਨਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਤਾਨਿਯਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ. ਕਿਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੁਸ੍ਸਵਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਗਤੋਯਮਤ੍ਥੋ, ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਗਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਤੁਨਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਿਵਿਕਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ’’ਤਿ ਨਿਦਾਨਵਚਨੇਨ ਯਥਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਨੁ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਤਾਵਚਨਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਯਾਨਂ ਆਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਆਗਤੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਹਨੀਯਰਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਸਰੀਰੇ ਫੇਣਪਿਣ੍ਡਸਮੇ ਕਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ? ਸਬ੍ਭਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਸਾਧੂਹਿ ਸਹ ਪਵੇਦਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਸਾਧੂਨਂ ਸਾਧੂਹਿ ਸਹ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਦਨਸਭਾਵਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਭਿਜ੍ਜਨਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਬ੍ਭੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਜਰਂ ਉਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ. ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ. ਸਤਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਂਸੀਦਨਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਜਰਂ ਨ ਉਪੇਤਿ. ਕਿਲੇਸਾ ਪਨ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾ, ਏਵਮਯਂ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋ ਜਰਂ ਨ ਉਪੇਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਾਧਿਵਚਨਂ ਵਾ ਏਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਭੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਪਾਪਤਾਦੀਪਨਤੋ, ਸਬ੍ਭਿਧਮ੍ਮਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪), ਨ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੪; ਸੁ. ਨਿ. ੨੨੭) ਚ.

ਜਰਾਮਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.