੧. ਪਠਮਵਗ੍ਗੋ
੧. ਦਹਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੨. ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦੀਤਿ ਭਗਵਤੋ ਗੁਣੇ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕੋਸਲਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਤ੍ਤਿਯਮਾਨੇਨ ਕੇਵਲਂ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਪਠਮਾਗਤੇ ਹਿ ਸਤ੍ਥਰਿ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੋਦਿਤਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਖਮਨੀਯਾਦੀਨਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖਮਨੀਯਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਠਮਂ ਪਵਤ੍ਤਮੋਦੋ ਅਹੋਸਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਸਿਤਾਯ, ਤਦਨੁਕਰਣੇਨ ਏਵਂ ਸੋਪਿ ਰਾਜਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮੋਦੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਂ ਪਨ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮੋਦਨਂ ਉਪਮਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਤੋਦਕਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੋਦਿਤਨ੍ਤਿ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤਂ ਏਕੀਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨਕਿਰਿਯਾਯ ਸਮਾਨਤਂ ਏਕਰੂਪਤਂ, ਖਮਨੀਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਂ ਸਰੀਰਯਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਬਹੁਲਤਾਯ ਸਭਾਵਤੋ ਦੁਸ੍ਸਹਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਖਮਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਾਪਨੀਯਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਕਂ ਚਿਰਪਬਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਯਾਪਨਾਯ ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ. ਸੀਸਰੋਗਾਦਿਆਬਾਧਾਭਾਵੇਨ ਕਚ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ. ਦੁਕ੍ਖਜੀਵਿਕਾਭਾਵੇਨ ਕਚ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ. ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਕਰਣੇ ਉਟ੍ਠਾਨਸੁਖਤਾਯ ਕਚ੍ਚਿ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਦਨੁਰੂਪਬਲਯੋਗਤੋ ਕਚ੍ਚਿ ਬਲਂ. ਸੁਖਵਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵੇਨ ਕਚ੍ਚਿ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕਚ੍ਚਿ-ਸਦ੍ਦਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਬਲਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿ ਪੀਤਿਯੇਵ. ਤਰੁਣਪੀਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ. ਸਮ੍ਮੋਦਨਂ ਜਨੇਤਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ. ਸਮ੍ਮੋਦਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਮੋਦਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਰਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ. ‘‘ਸਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੁਯ੍ਯਮਾਨਸੁਖਤੋਤਿ ਆਪਾਥਮਧੁਰਤਂ ਆਹ, ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਯਮਾਨਸੁਖਤੋਤਿ ਵਿਮਦ੍ਦਰਮਣੀਯਤਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯਾਤਿ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਕਥਾਯ ਵਚਨਚਾਤੁਰਿਯਮਾਹ, ਅਤ੍ਥਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਂ. ਅਨੇਕੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹੀਤਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਅਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਗੁਣਾਗੁਣਵਸੇਨਾਤਿ ਗੁਣਵਸੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵਂ ਵਾ ਅਗੁਣਵਸੇਨ ਉਤ੍ਤਾਨਭਾਵਂ ਵਾ. ਓਵਟ੍ਟਿਕਸਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਓਵਟ੍ਟਿਕਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਸਾਰਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਲੋਕਨਿਸ੍ਸਰਣਭਵੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਲੋਕਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਭਾਵਪਞ੍ਹਞ੍ਚੇਵ ਆਦਿਤੋ ਭਵੋਕ੍ਕਮਨਪਞ੍ਹਞ੍ਚ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਹਿ ‘‘ਕਿਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਸਬ੍ਬਲੋਕਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟੋ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਜੇਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਨਾਮ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤਾਯ ਲੋਕਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਹਿ ਜੇਟ੍ਠਭਾਵਤੋ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਅਗ੍ਗਪਸਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪) ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ਅਵਿਪਰੀਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਦੀਸੁ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੧੨੪) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਵਿਪਰੀਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਏਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੁਡ੍ਢਤਰੇਸੁਪਿ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੇ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨੇ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੇ ਕਥਂ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਮੁਸਾਵਾਦਿਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਦੀਨਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਲੋਕੇ ਮਹਾਜਨੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਸੀਹਨਾਦਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਵ ਆਵੇਣਿਕਂ ਸੀਹਨਾਦਂ. ਕਾਮਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਮ੍ਬੋਧਿਞਾਣੇ ਪਨ ਗਹਿਤੇ ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਮਨੇਨਾਤਿ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਉਪਗਮਨਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮਣਾ, ਨ ਸਮਿਤਪਾਪਤਾਯ. ਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਜਾਤਿਮਤ੍ਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਨ ਬਾਹਿਤਪਾਪਤਾਯ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘੋ, ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਸਂਹਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਟਿਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੋ ਏਵ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਵਸੇਨ. ਸਙ੍ਘਿਨੋ, ਗਹਟ੍ਠਸਮੂਹਵਸੇਨ ਗਣਿਨੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ ਗਣੇ ਏਵ ਲੋਕੇ ਸਙ੍ਘਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ. ਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਚੇਲਕਵਤਚਰਿਯਾਦਿ-ਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਨਵਸੇਨ. ਪਾਕਟਾਤਿ ਸਙ੍ਘੀਆਦਿਭਾਵੇਨ ਪਕਾਸਿਤਾ. ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਨ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤੇਸੁ ਸਾਸਨਿਕੇਸੁ ਵਿਯ ਸਨ੍ਤਗੁਣਨਿਗੁਹਨਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਯਸੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ. ਤਰਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਂਸਾਰੋਘਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਤਤ੍ਤਾ ਤਿਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਕਰਾਤਿ ਲਦ੍ਧਿਕਰਾ’’ਤਿ. ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਨ ਸਾਧੂਹਿ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
ਕਪ੍ਪਕੋਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਤੋ ਕੋਲਾਹਲਂ, ‘‘ਕਪ੍ਪੁਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਉਗ੍ਘੋਸਿਤਮਹਾਸਦ੍ਦੋ. ਇਮੇਤਿ ਪੂਰਣਾਦਯੋ. ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਘੋਸਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਂ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸੁਤਿਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਵਿਜ੍ਜਾ ਨਾਮ ਪਰਚਿਤ੍ਤਜਾਨਾਪਨਵਿਜ੍ਜਾ. ਸਾ ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਣਿਕਾ’’ਤਿ ਆਗਤਾ, ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਨ੍ਧਾਰਿਸਮ੍ਭਵਵਿਜ੍ਜਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਧਾਰਿਯਾ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਤਿ ਸਰੀਰੇ. ਰਾਜੁਸ੍ਮਾਤਿ ਰਾਜਤੇਜੋ.
ਸੁਕ੍ਕਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੋ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾ. ਇਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ‘‘ਮਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ‘‘ਨ ਮਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਤੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਏਵਮਾਹਾਤਿ ‘‘ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਨਵੋ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵੋਚ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਨ ਮਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਈਦਿਸੇ ਠਾਨੇ ਕਿਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਟਿਸੇਧਵਾਚਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ?
ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਨ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਾ. ਗਰਹਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਯਂ ਉ-ਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਦਹਰੋ’’ਤਿ ਅਧਿਕਤਤ੍ਤਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਰਸਾ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਉਰਗੋ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਪ੍ਪੋ, ਇਧ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਸੀਵਿਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ. ਇਧ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਵਮ੍ਪਿ ਨੋ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਅਕਾਸਿ. ਯਦਿਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਵਿਭਾਵਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਂਸਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦੀਪਕਂ ਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਕੁਸਲਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ਅਵਞ੍ਞਾਪਰਿਭਵੇ ਪਯੋਗਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਤਾਕਾਰਵਸੇਨ ਅਵਞ੍ਞਾਯ ਪਾਕਟਭਾਵੋ, ਵਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪਰਿਭਵਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕਾਯਪਯੋਗਵਸੇਨ ਅਵਞ੍ਞਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਵਚੀਪਯੋਗਵਸੇਨ ਪਰਿਭਵੋ, ਉਭਯਂ ਪਨ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਪਭੇਦਤੋ ਗਹਿਤਂ, ਅਵਞ੍ਞਪਰਿਭਵਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਉਭਯਤ੍ਥ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਤਂ ਅਵਞ੍ਞਾਦਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ. ਚਤੂਸੁਪਿ ਤਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਮੇਵ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਤ੍ਤਾ.
ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਨਾ. ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਦੀਪਨਾਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਥਦੀਪਨਾ. ਖੇਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਪਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਸਦ੍ਦਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਖੇਤ੍ਤਤੋ ਵਿਵਾਦਾ ਸਤ੍ਤੇ ਤਾਯਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਲੋਕਿਯਾ ਕਥਯਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਸਮ੍ਮਤੋ, ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਗਤੇਸੁ ਇਮੇਸੁ ਦੁਤਿਯਂ. ਅਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ. ਸਾ ਹਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਨ ਕਦਾਚਿ ਖਰਤੀਤਿ ਅਕ੍ਖਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਨ ਜੀਰਤੀ’’ਤਿ. ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਜਾਤਿਂ ਅਤਿਵਿਸੁਦ੍ਧਜਾਤਿਂ. ਤੀਣਿ ਕੁਲਾਨੀਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵੇਸ੍ਸਸੁਦ੍ਦਕੁਲਾਨਿ. ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ.
ਕੇਵਲਂ ਨਾਮਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਖ੍ਯਾਤਪਦਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਾਨਂ ਹੀਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਉਦ੍ਧਟਦਣ੍ਡੇਨਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਉਬ੍ਭਤੇਨ ਦਣ੍ਡੇਨ ਸਾਸਨੇਨ, ਬਲਵਂ ਉਪਕ੍ਕਮਂ ਗਰੁਕਂ ਰਾਜਾਨਮ੍ਪਿ. ਤਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਅਵਞ੍ਞਾਪਰਿਭਵਕਰਣਤੋ ਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਘਟ੍ਟੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
ਉਰਗਸ੍ਸ ਚ ਨਾਨਾਵਿਧਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਵਦਤਿ ‘‘ਯੇਨ ਯੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਬਹੁਭਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭਕ੍ਖਂ ਸਬ੍ਬਭਕ੍ਖਖਾਦਕਂ. ਪਾਵਕਂ ਸੋਧਨਤ੍ਥੇਨ ਅਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਪਿ ਦਹਨੇਨ. ਸੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ. ਕਣ੍ਹੋ ਵਤ੍ਤਨੀ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਕਣ੍ਹਵਤ੍ਤਨੀ. ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਯਾਵਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਗਹਿਤੇ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਏਵ ਕਟ੍ਠਤਿਣਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਰੋਹਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਡਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਕੋਸਨਾਦਿਨਾ. ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮਣਤੇਜਸਾ ਵਿਨਾਸਿਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਨ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ-ਕਾਰਂ ‘‘ਵਿਨ੍ਦਰੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਾਵਸਿਟ੍ਠੋਤਿ ਠਾਨਮੇਵ ਨੇਸਂ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਯਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਹ ਧਨੇਨ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮਾਚਰੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ਰਾਜਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਚਰੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਤਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਕੁਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯ-ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿ-ਮਹਾਸਾਲਕੁਲਾਨਿ ਵਦਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਰੂਪਿਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪੀਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਤਿ ਏਵਂ ਨਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਕਮ੍ਮਭਵਵਿਭਾਗੇਨ, ਸੇਸਾਨਂ ਗਣਨਾਨਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਵਿਭਾਗੇਨ.
ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਮਨੀਯਂ. ਸਾ ਪਨਸ੍ਸਾ ਕਨ੍ਤਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਇਟ੍ਠਤਾਯ ਮਨਵਡ੍ਢਨਤਾਯ ਸੋਭਨਤਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਇਟ੍ਠਂ ਅਤਿਮਨਾਪਂ ਅਤਿਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਵਚਨਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਏਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਲਿਙ੍ਗਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਅਧੋਮੁਖਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਅਧੋਮੁਖਂ ਠਪਿਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਂ ਜਾਤਂ. ਉਗ੍ਘਾਟੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਵਟਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੋ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖੋ ਵਾ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀਤਿ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀ. ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਨਾਧਾਰਭੂਤਂ ਭਾਜਨਂ ਤਸ੍ਸ ਆਧਾਰਭਾਵਾਪਾਦਨਵਸੇਨ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਭਿਮੁਖਤ੍ਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤਤਾਯ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਿਮੁਖਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਅਧੋਮੁਖਭਾਵੇਨ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਯਥਾਰਹਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਯਥਾਸਙ੍ਖਯਂ. ਕਾਮਂ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯੋਪਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਜ੍ਜਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੩੧੦). ਸਬ੍ਬਾਪਾਯਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਮਗ੍ਗੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਦੁਭਯਪਟਿਪਕ੍ਖਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਂ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਪ੍ਪਿਆਦਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਦੀਪੋ ਨ ਤਥਾ ਉਜ੍ਜਲੋ, ਯਥਾ ਤੇਲਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਗ੍ਗਹਣਂ. ਏਤੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹੀਤਿ ਏਤੇਹਿ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤੁਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਵਿਵਰਣਾਦਿਉਪਮੋਪਮਿਤਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ.
ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਨ੍ਤਿ ਪਸਨ੍ਨੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ. ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ ਪਰਾਯਣਂ. ਅਜ੍ਜਤਾਤਿ ਅਜ੍ਜਾਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਨਮਤ੍ਤਂ ਹੇਤ੍ਥ ਤਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ‘‘ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ. ਪਾਣੇਹਿ ਉਪੇਤਨ੍ਤਿ ਪਾਣੇਹਿ ਸਹ ਸਰਣਂ ਉਪੇਤਂ. ‘‘ਯਾਵ ਮੇ ਪਾਣਾ ਧਰਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਸਰਣਂ ਗਤਮੇਵ ਮਂ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ ਆਪਾਣਕੋਟਿਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰਣਗਮਨਂ ਪਵੇਦੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾਵ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਦਹਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਪੁਰਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੩. ਪੁਰਿਮਸੁਤ੍ਤੇਤਿ ਪੁਰਿਮਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਯਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਵੇਲਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣੇ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ਸਮ੍ਮੋਦਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣੇ ਞਤ੍ਵਾ ਸਰਣਙ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਗਮੇ ਅਭਿਵਾਦੇਸਿ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਅਵਿਜਹੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਵਸੇਨ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਅਜ੍ਝਤ੍ਤਜ੍ਝਤ੍ਤੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਨਿਯਕਸਙ੍ਖਾਤਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ’’ਤਿ. ਲੁਬ੍ਭਨਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਗਿਜ੍ਝਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਹਣਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਸ੍ਸਨਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਨਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਯ੍ਹਨਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਲਕ੍ਖਣੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਭਾਵਸਮ੍ਮੋਹਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਨਾਸਨਅਨਤ੍ਥੁਪ੍ਪਾਦਨੇਹਿ ਵਿਬਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਯਥਾ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਸੁ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਸੇਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ.
ਪੁਰਿਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਜਰਾਮਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੪. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਜਰਾਮਰਣਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣੇਨ ਵਿਨਾ. ਜਰਾਮਰਣਵਿਰਹਿਤੋ ਜਾਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਜਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਮਹਾਸਾਲਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਲ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸਾਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਪੁਲਤ੍ਥਿਯੋ’’ਤਿ. ਮਹਾਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਿਭਵਸਾਰਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਕੋਟਿਸਤਂ ਧਨਂ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ‘‘ਕੁਮ੍ਭਂ ਨਾਮ ਦਸ ਅਮ੍ਬਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਸ੍ਸਰਾਤਿ ਵਿਭਵਿਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਇਸ੍ਸਰਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਭਾਜਨਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਤ੍ਥਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਸਾਧਾਰਣਧਨਾਨਂ ਨਿਧਾਨਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨਿਧਾਨਗਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੁਟ੍ਠਿਕਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਸਾਦਸਿਵਿਕਾਦਿਸੁਖਸਾਧਨਸ੍ਸ.
ਆਰਕਾ ਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਸਦ੍ਦਸਿਦ੍ਧਿਮਾਹ. ਆਰਕਾਤਿ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਦੂਰੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਹਤਤ੍ਤਾ, ਪਾਪਕਰਣੇ ਰਹਾਭਾਵਤੋ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਅਰਹਂ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਸਂਯੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯੋ ਏਵ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸਵਾ’’ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਂ. ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਵਨ੍ਤੋ. ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਂ. ਏਵਂ ਗਤਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਓਸੀਦਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਰਾ ਵਿਯਾਤਿ ਭਾਰਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਾਰਾ ਹਵੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨੨). ਅਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਜਹਨਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥਦੇਸਨਾਯ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ ਸਬ੍ਬਸਮਿਦ੍ਧਿਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਅਕੁਪ੍ਪਸਭਾਵਾ, ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਨ ਅਗ੍ਗਭੂਤੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਸਾਤਿਸਯੋ, ਨ ਇਤਰੇਸੂਤਿ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਵਿਭਾਗਂ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਭਵੇਸੁ ਸਂਯੋਜਨਂ ਕਿਲੇਸਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਪਚ੍ਚਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਭਵਸਂਯੋਜਨਂ. ਸਤਿਪਿ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਤਪ੍ਪਕ੍ਖਿਯਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਤੇਸਂ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਵਨਿਯਾਮੋ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਤਂਤਂਭਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਕਮ੍ਮਨਿਯਾਮੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਯੋਜਨਸ੍ਸ ਕਤਾਨਿਪਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਂਯੋਜਨਟ੍ਠੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਕਾਰਣੇਹਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਸੋ ਯਥਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ; ਤਥਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਾ ਚ ਯਥਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵੋ ਖਣਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਸਭਾਵੋ ਮਰਣਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਉਸ੍ਮਾਯੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਪਗਮੋ ਛਡ੍ਡਨੀਯਧਮ੍ਮੋ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨਗਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਹਿ ਅਜੀਰਣਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਬ੍ਯਾਮਮਤ੍ਤੇ ਕਲ਼ੇਵਰੇ ਸਸਞ੍ਞਿਮ੍ਹਿ ਸਮਨਕੇ ਲੋਕਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਲੋਕਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਲੋਕਨਿਰੋਧਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੦੭; ਅ. ਨਿ. ੪.੪੫). ਅਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ, ‘‘ਜੀਰਣਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਜੀਰਣਧਮ੍ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਜੀਰਣਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸਂਪਾਯਂ ਕਾਯੋ ਭੇਦਨਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਹ. ਜਰਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਭੇਦਨਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਤਾਨਿਯਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ. ਕਿਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੁਸ੍ਸਵਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਗਤੋਯਮਤ੍ਥੋ, ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਗਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਤੁਨਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਿਵਿਕਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ’’ਤਿ ਨਿਦਾਨਵਚਨੇਨ ਯਥਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਨੁ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਤਾਵਚਨਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਯਾਨਂ ਆਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਆਗਤੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਹਨੀਯਰਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਸਰੀਰੇ ਫੇਣਪਿਣ੍ਡਸਮੇ ਕਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ? ਸਬ੍ਭਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਸਾਧੂਹਿ ਸਹ ਪਵੇਦਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਸਾਧੂਨਂ ਸਾਧੂਹਿ ਸਹ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਦਨਸਭਾਵਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਭਿਜ੍ਜਨਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਬ੍ਭੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਜਰਂ ਉਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ. ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ. ਸਤਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਂਸੀਦਨਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਜਰਂ ਨ ਉਪੇਤਿ. ਕਿਲੇਸਾ ਪਨ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾ, ਏਵਮਯਂ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋ ਜਰਂ ਨ ਉਪੇਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਾਧਿਵਚਨਂ ਵਾ ਏਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਭੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਪਾਪਤਾਦੀਪਨਤੋ, ਸਬ੍ਭਿਧਮ੍ਮਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪), ਨ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੪; ਸੁ. ਨਿ. ੨੨੭) ਚ.
ਜਰਾਮਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਪਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੫. ਰਹਸਿ ਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਜਨਸਮ੍ਬਾਧਤੋ ਅਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਨਿਲੀਨਸ੍ਸ ਤੇਨੇਵ ਜਨਵਿਵੇਕੇਨ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਏਕੀਭਾਵੇਨ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੀਭੂਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਸਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਹ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਤਥਾਪਚ੍ਚਨੁਭਾਸਨ੍ਤੋ. ਅਨ੍ਤਕੇਨਾਧਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿ ਮਾਨੁਸਂ ਭਵਂ ਜਹਤੋ. ਅਨੁਗਨ੍ਤਿ ਅਨੁਗਤਂ, ਤਮੇਵ ਅਨੁਗਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਚਯਨ੍ਤਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਨਿਚਿਤਭੂਤਂ. ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯ ਹਿਤਂ.
ਪਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਅਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੬. ਪੀਦਹਨਨ੍ਤਿ ਸਂਯਮਨਂ. ਕਮ੍ਮਪਥਭੇਦਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਪਿਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਕਮ੍ਮਪਥਵਿਸੇਸਂ ਅਗਤਸ੍ਸ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਸਂਵਰਨ੍ਤਿ ਸਂਵਰਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਸਂਵਰਭਾਵੋ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵਾਤਿ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਮੇਵ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਨਂ ਪਾਪਉਤ੍ਰਾਸਰਹਿਤਂ, ਉਤ੍ਰਾਸੋ ਵਾ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਨਰਹਿਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.
ਅਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਅਪ੍ਪਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੭. ਉਲ਼ਾਰਸਦ੍ਦੋ ਸੇਟ੍ਠੇ ਬਹੁਕੇ ਚ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਣੀਤੇ ਚ ਬਹੁਕੇ ਚਾ’’ਤਿ. ਮਾਨਮਜ੍ਜਨੇਨਾਤਿ ਮਾਨਵਸੇਨ ਮਦਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਸਾਧੁਮਰਿਯਾਦਵੀਤਿਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਂ ਦੋਸਂ. ਕੂਟੋ ਪਾਸੋ.
ਅਪ੍ਪਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਅਡ੍ਡਕਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੮. ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਮਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਦ੍ਰਮੁਖਸੀਸੇਨ ਵਿਟਟੁਭਂ ਭਦ੍ਰੋਪਚਾਰੇਨ ਉਪਚਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਰੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਡ੍ਡਕਰਣਂ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ. ਖਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਕੂਟਂ, ਮਚ੍ਛਖਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਓਡ੍ਡਿਤਨ੍ਤਿ ਓਡ੍ਡਨਵਸੇਨ ਫਲਂ ਪਾਪਿਤਂ.
ਅਡ੍ਡਕਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਮਲ੍ਲਿਕਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੯. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ? ਪੁਚ੍ਛਾਕਾਰਣਂ ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਕਿਰ ਮਲ੍ਲਿਕਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਾਲਾਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਤੁ ਮਾਲਾਰਾਮਂ ਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਅਵਸੇਸਪੁਪ੍ਫਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਕਾਸਿਗਾਮੇਤਿ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਗਾਮੇ. ਸੋ ਕਿਰ ਗਾਮੋ ਮਹਾਕੋਸਲਰਾਜੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤੁਯਾ ਪਤਿਘਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਪੁਪ੍ਫਮੂਲਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੇਨ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ. ਸਾਤਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾ. ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ. ਨੇਵਜ੍ਝਗਾਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤ੍ਥੇ ਅਤੀਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਥੁ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾ.
ਮਲ੍ਲਿਕਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਯਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨੦. ਥੂਣਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਞੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਂ. ਉਪਨੀਤਾਨਿ ਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤੁਂ ਆਰਮ੍ਭਾਯ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਰੁਦਮਾਨਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਪਾਠੇਨ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਨੁ ਖੋ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਂ ਅਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨ ਞਾਯਨ੍ਤੋ. ਫੇਣੁਦ੍ਦੇਹਕਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਯਤ੍ਥ ਕੁਥਿਤੇ ਫੇਣਂ ਉਦ੍ਦੇਹਤਿ ਨ ਉਪਧੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਫੇਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਤਂ ਦਿਵਸਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਞ੍ਞਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਦਿਵਸੇ. ਆਲੋਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਵਟ੍ਟਿਸੀਸੇ ਪਤ੍ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਮਹਨ੍ਤਂ ਆਲੋਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ. ਅਤ੍ਤਾਨੋ ਵਚਨਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪਵਤ੍ਤਿਞਾਪਨਤ੍ਥਂ. ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਉਦਪਾਦਿ ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਯਞ੍ਞਂ ਰਾਜਾ ਕਾਰਾਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ, ਵਤ੍ਤੁਞ੍ਚ ਪਨ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਸ’’ ਇਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਂ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ. ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ. ਧਮ੍ਮਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਕੋਚਿ ਕਞ੍ਚਿ ਪਾਣਂ ਮਾ ਹਨਤੂ’’ਤਿ. ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਸਾਮਿਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤੁ ਚ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਰਾਜਾ ਪਨ ਮਹਾਬੋਧਿਨਿਰੁਜ੍ਝਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਿ.
ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਕਾਰਣਾਨਿ. ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸਸ੍ਸਤੋ ਨਵਭਾਗੇ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਂ ਏਕਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਦਸਮਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ. ਏਵਂ ਕਸ੍ਸਕਾ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਮੇਧਾਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਓਰਭਾਗੇ ਕਿਰ ਛਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਜਾਤਂ. ਛਮਾਸਿਕਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਪਹੋਨਕਂ. ਪਾਸੇਤੀਤਿ ਪਾਸਗਤੇ ਵਿਯ ਕਰੋਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਪਿਯਸ੍ਸ ਪਿਯਕਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾਚਾਪੇਯ੍ਯਂ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਾਦਿਭਾਵਤੋ ਖੇਮਂ. ਨਿਰਬ੍ਬੁਦਂ ਚੋਰਿਯਾਭਾਵਤੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਰਟ੍ਠਂ ਅਚੋਰਿਯਂ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਪਾਰੁਤਘਰਭਾਵਤੋ.
ਉਦ੍ਧਂਮੂਲਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਉਮ੍ਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਮਹਾਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਵਾਰਯਞ੍ਞੇਹਿ. ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿ…ਪੇ… ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਵੀਸਾਧਿਕਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਸੁਸਤਾਨਂ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਅਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਚ ਸਟ੍ਠਿਅਧਿਕਦ੍ਵਿਸਤਆਰਞ੍ਞਕਪਸੂਹਿ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਪਨ ਨਵਾਧਿਕਛਸਤਪਸੂਨਂ ਮਾਰਣੇਨ ਭੇਰਵਸ੍ਸ ਪਾਪਭੀਰੁਕਾਨਂ ਭਯਾਵਹਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤਿ –
‘‘ਛਸਤਾਨਿ ਨਿਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਸੂਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਹਨਿ,
ਅਸ੍ਸਮੇਧਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਅਧਿਕਾਨਿ ਨਵਾਪਿ ਚਾ’’ਤਿ.
ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੁਗਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਦਣ੍ਡਕਂ. ਪਾਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਸਂਹਾਰਿਮੇਹੀਤਿ ਸਕਟੇਹਿ ਵਹਿਤਬ੍ਬੇਹਿ ਯੂਪੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਏਕੋ ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਯਜਨ੍ਤੋ ਸਰਸ੍ਸਤਿਨਦੀਤੀਰੇ ਪਥਵਿਯਾ ਵਿਵਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਅਨ੍ਧਬਾਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਤਾਨੁਗਤਿਗਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਗਮਨਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਯਞ੍ਞਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਕਾਸਤੋ ਪਭੁਤੀ’’ਤਿ. ਅਯੂਪੋ ਅਪ੍ਪਕਦਿਵਸੋ ਯਾਗੋ, ਸਯੂਪੋ ਬਹੁਦਿਵਸਂ ਸਾਧੇਯ੍ਯੋ ਸਤ੍ਰਯਾਗੋ. ਮਨ੍ਤਪਦਾਭਿਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪਿਮਧੂਨਂ ਵਾਜਮਿਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ, ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਗੋਮਹਿਂ ਸਾਦਿਸਤ੍ਤਰਸਕਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ. ਸਾਰਗਬ੍ਭਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਦੀਸੁ ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਲ਼ਨ੍ਤਿ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਯਞ੍ਞੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਨਿਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਯਤਿ. ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਬਹੁਪਸੁਘਾਤਕਮ੍ਮਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਵਿਵਿਧਾ ਯਤ੍ਥ ਹਞ੍ਞਰੇ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਹਾਕਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਧ ‘‘ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਪਪਞ੍ਚਵਸੇਨ ਅਜੇਲ਼ਕਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਬਹੁਪਸੁਘਾਤਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਰਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨੁਗਤਂ ਕੁਲਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕੁਲਂ, ਕੁਲਾਨੁਗਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਂ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਾਦਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.
ਯਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਬਨ੍ਧਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨੧. ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਵਚਨਂ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰੋਚੇਸੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੇਸੂਤਿ ਤੇਸੁ ਰਞ੍ਞਾ ਬਨ੍ਧਾਪਿਤਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ. ਸੁਕਤਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਸੁਕਾਰਣਕਿਰਿਯਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬਨ੍ਧਾਪਿਤਭਾਵਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਵਙ੍ਕੋਤਿ ਅਟ੍ਠਂਸੋ. ਅਨ੍ਤੋਘਰਚਾਰਿਨੋਤਿ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਵਾਸਿਨੋ.
ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੇਤਿ ਯੁਦ੍ਧੇ. ਮਨ੍ਤੀਸੂਤਿ ਗੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤੀਸੁ. ਅਕੁਤੂਹਲਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਤਂ. ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨ੍ਨਪਾਨਮ੍ਹਿ ਮਧੁਰੇ ਅਭੁਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ. ਅਤ੍ਥੇਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਕਿਚ੍ਚੇ ਜਾਤੇ ਥਿਰਨ੍ਤਿ ਨ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਕਾਯਬਲਮਤ੍ਤੇਨ ਅਪਨੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਰਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਾ. ਸਾਰਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਾਰਭਾਵੇਨ ਸਾਰਭਾਵਸਞ੍ਞਾਯ. ਓਹਾਰਿਨਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਹਰਣਸੀਲਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਆਕਡ੍ਢਨਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਿਥਿਲਨ੍ਤਿ ਸਿਥਿਲਾਕਾਰਂ, ਨ ਪਨ ਸਿਥਿਲਂ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਦੁਪ੍ਪਮੁਞ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ.
ਬਨ੍ਧਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.