ਸੇਦਮੋਚਿਕਗਾਥਾ

(੧) ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਪਞ੍ਹਾਵਣ੍ਣਨਾ

੪੭੯. ਸੇਦਮੋਚਿਕਗਾਥਾਸੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ ਤਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਨਯਧਰਾਨਂ ਕਾਯੇ ਸੇਦਂ ਮੋਚੇਤੀਤਿ ਸੇਦਮੋਚਿਕਾ, ਸਾਯੇਵ ਗਾਥਾ ਸੇਦਮੋਚਿਕਗਾਥਾ, ਤਾਸੁ. ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਭੋਗੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਭੋਗੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਭੋਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਹਾਪਨਭੋਜਨਾਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਮਾਤੁਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਸਾ ਪਞ੍ਹਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹਸਦ੍ਦੋ ਸਭਾਵਤਿਲਿਙ੍ਗੋਤਿ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥੇਸੁ (ਸਦ੍ਦਨੀਤਿਧਾਤੁਮਾਲਾਯਂ ੧੬ ਹਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁ; ਅਭਿਧਾਨਪ੍ਪਦੀਪਿਕਾਯਂ ੧੧੫ ਗਾਥਾਯਂ) ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਧ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੇਹੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਹਾਯ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਗਾਥਾਯ.

ਏਕਾਦਸ ਵਿਵਜ੍ਜਿਯਾਤਿ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਏਕਾਦਸ ਵਿਵਜ੍ਜਿਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਪੀਤਿ ਪਿਸਦ੍ਦੋ ਗਾਥਾਯਂ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਗਮ੍ਯਮਾਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਯਨ੍ਤਿ ਨ੍ਹਾਪਿਤਪੁਬ੍ਬਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਨਿਮ੍ਮਿਤਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਰੂਪਂ.

ਵਿਵਜ੍ਜਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਕਾਰੋ ਤ੍ਵਾਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਕਾਰਿਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਸੀਸਕਂ ਯਂ ਤਂ ਕਬਨ੍ਧਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਸੀਸਕਤ੍ਤਾ ਕੇਨ ਸਰੀਰੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਕਬਨ੍ਧੋ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਕਬਨ੍ਧਸ੍ਸ.

ਹੀਤਿ ਸਚ੍ਚਂ. ਤੇਤਿ ਅਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਾ.

ਵਾਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਕਾਰਲੋਪੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਾਚਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਮੇਤਿ ਏਵਂ ਮਮ. ਏਵਂ ਵਦਮਾਨੇ ਮਮ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਥਵਾ ਇਤਿਮੇਤਿ ਏਵਂ ਇਮੇ, ਏਵਂ ਵਦਮਾਨੇ ਇਮੇ ਜਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਦ੍ਦਮ੍ਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਿਰਸਦ੍ਦੋ ਸਦ੍ਦਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹੀਤਿ ਸਚ੍ਚਂ. ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਦਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾਚਸਿਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ.

ਸਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਗਾਮਨ੍ਤਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ.

ਤਾਸੂਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ.

ਚਤੁਰੋ ਜਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਸਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਚ ਤਯੋ ਚ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ’’ਤਿ. ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਸਹਤ੍ਥਾ ਅਵਹਰਿਤਾ. ਆਣਤ੍ਤਿਯਾਪੀਤਿ ਆਣਤ੍ਤੇਨ ਅਵਹਰਿਤਾਪਿ. ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ, ਏਕੇਕੋ ਮਾਸਕੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇ ਸੇਦਮੋਚਿਕਗਾਥਾਯਂ.

(੨) ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿਪਞ੍ਹਾਵਣ੍ਣਨਾ

੪੮੦. ਸਨ੍ਥਤਪੇਯ੍ਯਾਲਞ੍ਚਾਤਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਪਾਰਾ. ੬੫) ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਥਤਪੇਯ੍ਯਾਲਞ੍ਚ.

ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਸਤਿ ਲਿਙ੍ਗੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਵਿਜਹਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਰਿਣਾਮੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਗਾਥਾਯ. ਕਾਕਉਹਦਨ੍ਤਿ ਕਾਕੇਹਿ ਕਰੀਸੁਸ੍ਸਗ੍ਗਂ. ਕਦ੍ਦਮਮਕ੍ਖਿਤਨ੍ਤਿ ਕਦ੍ਦਮੇਨ ਮਕ੍ਖਿਤਂ. ਕਾਯਗਤਾਨੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਹੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਅਨਰਿਯਂ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਵਾ ਹਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਇਤ੍ਥਿਭੂਤਂ, ਪੁਰਿਸਭੂਤਞ੍ਚਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਤ੍ਥਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਚ ਇਤ੍ਥੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭੂਤਂ, ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ.

ਮਿਗਸਿਙ੍ਗਤਾਪਸਸੀਹਕੁਮਾਰਾਦੀਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਮਿਗਸਿਙ੍ਗਤਾਪਸੋਤਿ ਮਿਗਸਿਙ੍ਗਨਾਮਕੋ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੫.੧੭.੯੬ ਆਦਯੋ) ਤਾਪਸੋ. ਸੀਹਕੁਮਾਰੋਤਿ ਸੀਹਬਾਹੁਕੁਮਾਰੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਭੂਰਿਦਤ੍ਤਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਣਨ੍ਤੋਤਿ ਗਾਥਾਯਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਾਸਤੋ ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਣਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਇਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.

(੩) ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਦਿਪਞ੍ਹਾਵਣ੍ਣਨਾ

੪੮੧. ਸਲਾਕਂ ਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਛੇਜ੍ਜਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹੋਤਿਛੇਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਨਿਗ੍ਰੋਧਸਦਿਸਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਤਮੇਵ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਿਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਾਸੁਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਂ ਤਂ ਮੇਥੁਨਂ ਨਾਮ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਯਂ ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਾਨਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਨ ਸੇਵਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਸੇਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਕਾਰਸ੍ਸ ਏਕਾਰਾਦੇਸਭਾਵਂ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.੧੧.੭੬ ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਯਾਚੇ ਵਿਯ) ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਯੋ ਪੁਰਿਸੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਜ੍ਝਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ‘‘ਤਯੋ ਪੁਰਿਸੇਪਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਤਯੋ ਪੁਰਿਸੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਰਿਮਨਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਤੀਸੁ ਪੁਰਿਸੇਸੂ’’ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ. ਇਮਂ ਨਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਪਦੇਪਿ ਤਿਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯੋ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਨਯਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੋਪਦੇਸਦਾਯਕਨਯਾ ਨਾਮਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਙ੍ਖਾਤੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਰਿਯਸਦ੍ਦੇਨ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋਵ ਇਧ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਨਾਚਰਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਚਾਚਰੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਏਕਾਰਾਦੇਸਭਾਵਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਂ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਿਯਾ ਤਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਗਾਥਾਯ, ਤਿਤ੍ਥਿਯੋ ਆਰਾਧਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਤ੍ਤੇ ਏਵ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸ੍ਸ. ਤਮੇਵਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਤ੍ਤਮੇਵ.

ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਨ੍ਤਿਆਦਿਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਂ.

ਆਕਾਸਗਤਂ ਸਾਮਣੇਰਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਙ੍ਘੇਨਪੀਤਿ ਪਿਸਦ੍ਦੋ ਨ ਕਮ੍ਮਾਰਹੇਨੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਨ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਙ੍ਘੋਪਿ ਕਮ੍ਮਾਰਹੋਪਿ ਭੂਮਿਗਤੋਵ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਗਾਥਾਯ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

‘‘ਨ ਦੇਤਿ, ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਦਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨਾਪਿ ਉਯ੍ਯੋਜਿਕਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵਸ੍ਸੁਤਪੁਰਿਸਸ੍ਸ. ‘‘ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਨਾਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਸਮ੍ਭਵਵਸੇਨ ਯੋਜਿਤੋ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਵਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਗਹਣੇਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾਯ ਗਹਣੇ. ਤਞ੍ਚ ਪਰਿਭੋਗਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸਯਂ, ਪਰਿਭੋਗਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਭੋਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾਯ.

ਸਤ੍ਤਰਸਕੇਸੁ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਸੂਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਜ੍ਜਂ ਨ ਫੁਸਤੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਨਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਤਿ ਸੇਦਮੋਚਿਕਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯ ਯੋਜਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.