੧੬੧. ਮੂਲਾਦਿਭੇਸਜ੍ਜਕਥਾ

੨੬੩. ਮੂਲਭੇਸਜ੍ਜਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਪੀਤਿ ਪਿਸਦ੍ਦੋ ਅਚ੍ਛਵਸਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਭੇਸਜ੍ਜਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ. ਯਂ ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ. ਪਿਸਨਸਿਲਾਤਿ ਪਿਸਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਿਸਨਾ, ਸਾਯੇਵ ਸਿਲਾਤਿ ਪਿਸਨਸਿਲਾ. ਇਮਿਨਾ ਅਚਲਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤੀਤਿ ਨਿਸਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਿਸਨਪੋਤਕੋਤਿ ਪਿਸਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਪਿਸਨੋ, ਸੋਯੇਵ ਪੋਤਕੋਤਿ ਪਿਸਨਪੋਤਕੋ, ਇਮਿਨਾ ਨਿਸਦਤੋ ਪੋਤਕੋਤਿ ਨਿਸਦਪੋਤਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹਿਙ੍ਗੁਜਾਤਿਯੋਤਿ ਹਿਙ੍ਗੁਕੁਲਾਨਿ.

ਸਾਮੁਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਾਮੁਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰੇ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਤੀਰੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮੁਦ੍ਦੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਪਵਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਕਤਿਲੋਣਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਲੋਣਂ, ਨ ਦਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਬ੍ਬਤੇ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਿਨ੍ਧੁਨਾਮਕੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਉਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਸਿਨ੍ਧਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਬ੍ਬਿਤੋ ਭੂਮਿਤੋ ਈਰਤਿ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਉਬ੍ਬਿਰਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਭੂਮਿਤੋ ਅਙ੍ਕੁਰਂ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇਨ ਓਟ੍ਠਜੋ ਤਤਿਯਕ੍ਖਰੋਯੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ਚਤੁਤ੍ਥਕ੍ਖਰੋਯੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਉਬ੍ਭਿਦ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਬਿਲਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਬਿਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚਿਤਂ ਬਿਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਦਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਧਾਨੇ ਪਨ (ਅਭਿਧਾਨੇ ੪੬੧ ਗਾਥਾਯਂ) ‘‘ਬਿਲਾਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਬਿਲਂ.

੨੬੪. ਅਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਕਾਯਗਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਾਯਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਪਿ. ਪਿਸਦ੍ਦੇਨ ਕਣ੍ਡੁਵਾਬਾਧਭਿਕ੍ਖੁਆਦਯੋਪਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਛਕਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਮਲੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗੋਮਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਕਤਿਕਚੁਣ੍ਣਮ੍ਪੀਤਿ ਅਪਕ੍ਕਰਜਨਚੁਣ੍ਣਮ੍ਪਿ. ਏਤਮ੍ਪੀਤਿ ਪਾਕਤਿਕਚੁਣ੍ਣਮ੍ਪਿ.

ਤਨ੍ਤਿ ਆਮਕਮਂਸਂ, ਨ ਖਾਦੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਆਮਕਲੋਹਿਤਂ ਵਾ, ਨ ਪਿਵੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਦਿਸੋ ਭੂਤੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਆਮਕਮਂਸਲੋਹਿਤਂ.

੨੬੫. ‘‘ਅਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਸਾਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕਵਚਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਞ੍ਜਨਾਨਂ ਸਙ੍ਗਾਹਕਵਚਨਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਵਚਨਂ. ਅਞ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁਂ ਮਕ੍ਖੇਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਜਨਂ, ਅਞ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਾ ਅਞ੍ਜਨਂ, ਤਾਲੁਜੋ ਤਤਿਯਕ੍ਖਰੋ. ਕਪਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਕਪਲ੍ਲੇ ਪਵਤ੍ਤਂ. ਕਪਾਲਞ੍ਹਿ ਦੀਪਸਿਖਾਯ ਉਪਰਿ ਨਿਕੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਂ ਮਸਿ ‘‘ਕਪਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਦੀਪਸਿਖਤੋ ਗਹਿਤਮਸੀ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਜਨੂਪਪਿਸਨੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਞ੍ਜਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਨੇਤੁਂ ਪਿਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਜਨੂਪਪਿਸਨਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਪਿਸਿਤੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਕਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹੀਤਿ ਸਚ੍ਚਂ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਅਞ੍ਜਨੂਪਪਿਸਨਂ ਚੁਣ੍ਣਂ ਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਯੇ ‘‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਖ੍ਯਾਤਪਦਂ ਕਿਰਿਯਾਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਆਖ੍ਯਾਤੇਸੁਪਿ ਹਿ ਕਤ੍ਤੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਚਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨੇਵ.

ਅਟ੍ਠਿਮਯਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤਿਬ੍ਯਾਪਿਤਦੋਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸਲਾਕਟ੍ਠਾਨਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਲਾਕਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਲਾਕਟ੍ਠਾਨਿਯਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੁਸਿਰਦਣ੍ਡਕਾਦਿਕੇ. ਸਲਾਕਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਜਨਿਸਲਾਕਂ. ਓਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਂਸਬਦ੍ਧਕੋਤਿ ਅਂਸੇ ਬਦ੍ਧਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਅਂਸਬਦ੍ਧਕੋ. ਯਮਕਨਤ੍ਥੁਕਰਣਿਨ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੁ ਕਰੀਯਤਿ ਇਮਾਯਾਤਿ ਨਤ੍ਥੁਕਰਣੀ, ਯਮਕਾ ਨਤ੍ਥੁਕਰਣੀ ਯਮਕਨਤ੍ਥੁਕਰਣੀ.

੨੬੭. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤੇਲਪਾਕਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਤਿ ਵਿਯ ਖਿਤ੍ਤਮਜ੍ਜਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤਿ ਵਿਯ ਖਿਪੀਯਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਖਿਪੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਖਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿਯੇਵ ਮਜ੍ਜਾਨਿ ਅਤਿਖਿਤ੍ਤਮਜ੍ਜਾਨੀਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਪਣ੍ਣਸੇਦਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣੇਹਿ ਸੇਦਂ. ਅਙ੍ਗਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗਾਰੇਹਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪਂਸੁਵਾਲਿਕਾਦੀਸੁ. ਵਾਤਹਰਣਪਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਵਾਤਸ੍ਸ ਅਪਨਯਨਾਨਿ ਉਦ੍ਦਾਲਾਦੀਨਿ ਪਣ੍ਣਾਨਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪਣ੍ਣੇਸੁ. ਨਾਨਾਪਣ੍ਣਭਙ੍ਗਕੁਥਿਤਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਪਣ੍ਣਾਨਿਯੇਵ ਭਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਨਾਨਾਪਣ੍ਣਭਙ੍ਗਂ, ਤੇਨ ਕੁਥਿਤਂ ਨਾਨਾਪਣ੍ਣਭਙ੍ਗਕੁਥਿਤਂ. ਉਣ੍ਹੋਦਕਸ੍ਸਾਤਿ ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਉਦਕਕੋਟ੍ਠਕੇ.

ਪਬ੍ਬੇ ਪਬ੍ਬੇਤਿ ਫਲ਼ੁਮ੍ਹਿ ਫਲ਼ੁਮ੍ਹਿ. ਯੇਨਾਤਿ ਪਜ੍ਜੇਨ. ਤਂ ਪਜ੍ਜਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਪਾਦਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਭੇਸਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਦਸ੍ਸ ਹਿਤਂ ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਿਲਕਕ੍ਕੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਕ੍ਕਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚੁਣ੍ਣਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਿਟ੍ਠੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਬਲ਼ੇਨ ਪਕ੍ਖਿਪਨਂ ਕਬਲ਼ਿਕਂ. ਸਤ੍ਤੁਪਿਣ੍ਡਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਕਬਲ਼ਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤੁਪਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਣਿ ਵਿਯਾਤਿ ਖੀਲਾ ਵਿਯ. ਖਾਰੇਨਾਤਿ ਲੋਣਸਕ੍ਖਰਿਕਮਯੇਨ ਖਾਰੇਨ. ਵਿਕਾਸਂ ਰੁਨ੍ਧਤੀਤਿ ਵਿਕਾਸਿਕਂ, ਤੇਲਰੁਨ੍ਧਨਪਿਲੋਤਿਕਂ. ਵਣਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਣਸ੍ਸ, ਵਣੇ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ.

੨੬੮. ਸਪ੍ਪਦਟ੍ਠਕਾਲੇਯੇਵ ਕਿਂ ਸਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵਿਕਟਂ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੀਕਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਪਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਦਟ੍ਠਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਪਨ. ਸਚੇ ਭੂਮਿਪਤ੍ਤੋ ਗੂਥੋ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨੬੯. ਵਸੀਕਰਣਪਾਨਕਸਮੁਟ੍ਠਿਤਰੋਗੋਤਿ ਕਨ੍ਤਿਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਸਂ ਕਰੋਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਵਸੀਕਰਣਂ, ਭੇਸਜ੍ਜਂ, ਪਿਵਤੇ ਪਾਨਂ, ਤਂਯੇਵ ਪਾਨਕਂ, ਵਸੀਕਰਣਸ੍ਸ ਪਾਨਕਂ ਵਸੀਕਰਣਪਾਨਕਂ, ਤੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਰੋਗੋ ਵਸੀਕਰਣਪਾਨਕਸਮੁਟ੍ਠਿਤਰੋਗੋ. ਇਮਿਨਾ ਘਰਦਿਨ੍ਨਕਾਬਾਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਘਰਣਿਯਾ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਵਸੀਕਰਣਪਾਨਕੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਆਬਾਧੋ ਘਰਦਿਨ੍ਨਕਾਬਾਧੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੀਤਾਯ ਆਲੋਲ਼ੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸੀਤਾਲੋਲ਼ਂ, ਉਦਕਂ. ਸੀਤਾਸਦ੍ਦੋ ਨਙ੍ਗਲਲੇਖਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਫਾਲਪਦ੍ਧਤਿਂ ਮੁਖ੍ਯਤੋ ਵਦਤਿ, ਫਾਲਪਦ੍ਧਤਿਕਰੇ ਫਾਲੇ ਲਗ੍ਗਮਤ੍ਤਿਕਂ ਉਪਚਾਰਤੋ ਵਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੀਤਾਯ ਆਲੋਲ਼ੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨਙ੍ਗਲੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਵਿਪਕ੍ਕਗਹਣਿਕੋਤਿ ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਾਚਾਪਨਗਹਣਿਕੋ. ਮੁਤ੍ਤਹਰੀਤਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਗੋਮੁਤ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਗੋਮੁਤ੍ਤਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਹਰੀਤਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਮੁਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਹਰੀਤਕਂ ਮੁਤ੍ਤਹਰੀਤਕਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਣ੍ਡੁਲਕਸਟੋਤਿ ਤਣ੍ਡੁਲਧੋਵਨੋਦਕਕਸਟੋ ਧੋਤਸਿਨਿਦ੍ਧੋ, ਸੋਵ ਮੁਗ੍ਗਪਚਿਤਪਾਨੀਯੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਮਂਸਰਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਂਸਰਸੋ ਮਂਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.