੧. ਦੇਵਦਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਲਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਵਿਜਯਸਮਤ੍ਥਤਾਯੋਗੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇ ਵਿਜੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ; ਇਸ੍ਸਰਿਯਟ੍ਠਾਨਾਦਿਸਕ੍ਕਾਰਦਾਨਗ੍ਗਹਣਂ ਤਂਤਂਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਜੁਤਿਯਾ ਜੋਤੇਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਦੇਵਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਜਨਂ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ਤਾ ਸਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਹਿ ਰਾਜਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸੋਭਨ੍ਤੀਤਿ ਚ, ‘‘ਰਾਜਾਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗਮਦੇਸੇ. ਸਾਤਿ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ, ‘‘ਦੇਵਦਹ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਤਸ੍ਸ ਅਦੂਰਭਵਤ੍ਤਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਖਾਦਿਭੇਦਂ ਵੇਦਯਿਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਯਂ. ਕਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਕਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਜਾਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਵੇਦਨਾ ਕਮ੍ਮਫਲਭੂਤਾ ਏਵ ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਮੇ ਨਾਮਾਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ. ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਤਿ, ‘‘ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਗਣ੍ਠਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਕਲਿਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਰਾਜਯਂ. ਕਲੀਤਿ ਹਿ ਅਨਤ੍ਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਲੀਤਿ ਸਸਤਿ ਵਿਪ੍ਫਰਤੀਤਿ ਕਲਿਸਾਸਨਂ, ਪਰਾਜਯੋ. ਕਲੀਤਿ ਵਾ ਕੋਧਮਾਨਾਦਿਕਿਲੇਸਜਾਤਿ, ਤਾਯ ਪਨ ਅਯੁਤ੍ਤਵਾਦਿਤਾ ਕਲਿਸਾਸਨਂ. ਤਂ ਆਰੋਪੇਤੁਕਾਮੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਕਾਮੋ. ਯੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਅਕਤਂ ਵਾਤਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕਥਂ ਤਂ ਏਦਿਸਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਪਭੇਦਤੋ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕਥਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ; ਵਿਪਾਕਪਰਿਯੋਸਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਮੇਵ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ; ਤੇ ਕਥਂ ਤਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਪਾਦਨਵਿਧਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਆਹ.

੨. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚੂਲ਼ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧੇਪਿ, (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੦) ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਅਜਾਨਨਭਾਵੋ ਏਵ ਉਜੁਕਂ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦੇਸਨਾਯ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੮੦) ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਂ ਅਜਾਨਨਭਾਵੇ ਸਤੀ’’ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਉਪਰਿਦੇਸਨਾਯ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਧ, ‘‘ਮਹਾਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਸਚ੍ਚੇ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਸ੍ਸ.

੩. ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਵਿਸਰਞ੍ਜਨਂ ਇਧ ਗਾਲ਼੍ਹਾਪਲੇਪਨਂ, ਨ ਸਾਟਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਲਿਤ੍ਤਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਬਹਲੂਪ…ਪੇ… ਲਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਪੁਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਮੇਸਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਅਭਾਵਤੋ, ‘‘ਜਾਨਨਕਾਲੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਤੇਨ ਏਵਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਤੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਸਿਯਾ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਸਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਅਸਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਨ ਜਾਨਿਂਸੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਤੂਸੁ ਕਾਲੇਸੂਤਿ ਵਣਮੁਖਸ੍ਸ ਪਰਿਕਨ੍ਤਨਕਾਲੋ, ਸਲ੍ਲਸ੍ਸ ਏਸਨਕਾਲੋ, ਅਬ੍ਬੁਹਨਕਾਲੋ, ਵਣਮੁਖੇ ਅਗਦਙ੍ਗਾਰਓਦਹਨਕਾਲੋਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਕਾਲੇਸੁ. ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੇਤਿ ਸੁਦ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸੇ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਨਿਜ੍ਜੀਰਣਟ੍ਠੇਨ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਭਾਵੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਾਯ ਉਪਮਾਯਾਤਿ, ‘‘ਸਲ੍ਲੇਨ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਦ੍ਧਕਾਲੇ ਵੇਦਨਾਯ ਪਾਕਟਕਾਲੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਏਕਾਯ ਉਪਮਾਯ. ਤਯੋ ਅਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਹੁਵਮ੍ਹਾ ਵਾ ਨੋ ਵਾ, ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਅਕਰਿਮ੍ਹਾ ਵਾ ਨੋ ਵਾ, ਏਵਰੂਪਂ ਵਾ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਅਕਰਿਮ੍ਹਾਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਅਤ੍ਥਾ. ਚਤੂਹਿ ਉਪਮਾਹੀਤਿ ਵਣਮੁਖਪਰਿਕਨ੍ਤਨਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਉਪਮਾਹਿ. ਏਕੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਕੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਨਿਜ੍ਜੀਰਣਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਾ ਏਕੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੪. ਇਮੇ ਪਨ ਨਿਗਣ੍ਠਾ. ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਵਿਦ੍ਧੋਸ੍ਮੀਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਾਵਤ੍ਤਿਤੁਂ, ਪਰਿਹਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੫. ਅਤੀਤਵਾਦਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭੋ, ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਤੀਤਂਸਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਂ ਮਹਾਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਭੂਤਤ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤਤ੍ਤਾ ਕਿਂ ਅਵਿਪਰੀਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮੋ, ਸੋ ਏਵ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਯਥਾ ‘‘ਵੇਨਯਿਕੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧; ਪਾਰਾ. ੮). ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਹੇਤੁਕਂ ਸਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਹਰਤਿ ਪਟਿਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਪਟਿਹਾਰੋ, ਵਾਦੋ ਏਵ ਪਟਿਹਾਰੋ ਵਾਦਪਟਿਹਾਰੋ; ਤਂ, ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਚ੍ਚਾਗਮਨਕਵਾਦ’’ਨ੍ਤਿ, ਚੋਦਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਆਵੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਤੇਸਂ ਸਦ੍ਧਾਛੇਦਕਵਾਦਂ ਨਾਮ ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ.

੬. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਅਞ੍ਞਾਣਾ ਸਮ੍ਮੋਹਾਤਿ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮੇਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਕਰਣਭੂਤਾਯ. ਅਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਅਜਾਨਨੇਨ. ਸਮ੍ਮੋਹੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨੇਨ ਮਹਾਮੁਲ਼੍ਹਤਾਯ. ਸਾਮਂਯੇਵ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾ ਏਤਰਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕ੍ਕਮਹੇਤੁ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਵੇਦਿਯਮਾਨਂ – ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਾਯਂ…ਪੇ… ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੂ’’ਤਿ ਵਿਪਰੀਤਤੋ ਸਦ੍ਦਹਥ. ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁਵਾਦਸਞ੍ਞਿਤਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਥ.

੭. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਫਲਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਦਾਯਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਕਾਯਿਕੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕੇਨ ਵਾ ਪਯੋਗੇਨ. ਪਧਾਨੇਨਾਤਿ ਪਦਹਨੇਨ ਚੇਤਸਿਕੇਨ ਉਸ੍ਸਾਹਨੇਨ. ਆਸਨ੍ਨੇ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਵਿਪਾਚੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਪਗੇਵ ਦੂਰੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਦੁਤਿਯੇ ਵਾ ਤਤਿਯੇ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਭਾਵਤੋ ਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ. ਸਾ ਪਨ ਵਿਪਾਕਵੇਦਨਾਭਾਵਤੋ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਵਿਪਾਕਦਾਯਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਰੀਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਵਿਪਾਕਦਾਯਕਂ. ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ. ਸਮ੍ਪਰਾਯਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਅਪਰਾਪਰਿਯਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਕਾਮਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਅਤਿਸਯੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵਿਸੇਸਭਾਵਤੋ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਅਯਮੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਕਤਂ, ਤਤੋ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਵਿਪਾਕਦਾਨੇ. ਏਕਵਾਰਂ ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ ਛਾਤਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਆਹ – ‘‘ਉਸ੍ਸੂਰੇ ਭਤ੍ਤਂ ਆਹਰੀਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਕਤਪੁਞ੍ਞਂ ਅਨੁਮੋਦਤਿ. ਵਿਜ੍ਜੋਤਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ, ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪਮਤ੍ਤਂ, ਉਦਾਹੁ ਸੁਵਣ੍ਣਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਯਟ੍ਠਿਯਾ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ.

ਵਾਲ਼ਯਕ੍ਖਸਞ੍ਚਰਣਤ੍ਤਾ ਰਾਜਗਹੂਪਚਾਰਸ੍ਸ ਨਗਰੇ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਚਾਰੇਸੁਂ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰਾਗੋ ਚੂਲ਼ਾਯ ਡਂਸਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਵਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਪਦਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.ਮਲ੍ਲਿਕਾਦੇਵੀਵਤ੍ਥੁ) ਆਗਤੇਨ ਨਯੇਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ.

ਮਰਣਸਨ੍ਤਿਕੇਪਿ ਕਤਂ, ਪਗੇਵ ਤਤੋ ਪੁਰੇਤਰਂ ਅਤੀਤਤ੍ਤਭਾਵੇਸੁ ਚ ਕਤਂ. ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਵਿਪਾਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਭਾਵਤੋ. ਸਮ੍ਪਰਾਯਵੇਦਨੀਯਮੇਵ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਵਿਪਾਕਦਾਯਕਭਾਵਤੋ. ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਗੁਣੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਵਿਪਾਕੋਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਲਕ੍ਖਣਾਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਬ੍ਬਲਹੁਂ ਫਲਦਾਯਿਕਾਤਿ ਏਤੇਨ ਫਲੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯੋਗੇਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਪਕ੍ਕਵੇਦਨੀਯਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਚਤੁਪ੍ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਫਲਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਭਵੂਪਗਂ ਕਮ੍ਮਂ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਖਨ੍ਧਫਲਤ੍ਤਾ ਅਸਞ੍ਞਾਭਵੂਪਗਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ, ‘‘ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮਂ ਬਹੁਕਾਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਫਲਤ੍ਤਾ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ, ਇਤਰਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ, ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਵਿਪਾਕਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮਵਾਯੇ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਂ, ਨ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਾਕਮੇਵ. ਅਵਿਪਾਕਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਾਦਿਭੇਦਂ.

੮. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਦੀਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਾਥਾਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਾਪਾਦਨੀਯਤ੍ਤਾ ਯਥਾਸਭਾਵੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਮੋ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਫਲੋ’’ਤਿ. ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਪਦਹਨਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਲਭਾਵਪ੍ਪਵੇਦਨੋ ਪਧਾਨਚ੍ਛੇਦਕਵਾਦੋ. ਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਯੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਵਾਦੇਸੁ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਹਿ ਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਹਿ. ਨ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਵਿਨਾ ਪਰਵਾਦੇਸੁ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕਾਰਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਵਾਦਾ ਚ ਅਨੁਵਾਦਾ ਚਾਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਸਕਸਕਸਮਯਪ੍ਪਵੇਦਿਕਾ ਵਾਦਾਚੇਵ ਸਾਵਕੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇਸਂ ਅਨੁਵਾਦਾ ਚ. ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਕਾਰਣਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ, ‘‘ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਗਰਹਾਰਹਂ ਕਾਰਣਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ, ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸਕਾਰਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਵਾਦਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਤਂ ਵਾਦਂ ਅਪ੍ਪਸਾਦਨੀਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸੋਸੇਨ੍ਤਾ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵੋਹਾਰਸੁਕ੍ਖਨੇਨ ਮਿਲਾਪੇਨ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਕਮ੍ਮਕਾਰਿਨੋਤਿਆਦਯੋ ਦਸ ਗਾਰਯ੍ਹਾਪਦੇਸਾ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੯. ਸਙ੍ਗਤਿਭਾਵਹੇਤੂਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਯਦਿਚ੍ਛਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਸਙ੍ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨ ਸਙ੍ਗਤਿ ਨਿਯਤਿਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਯਤਿਭਾਵਕਾਰਣਾ’’ਤਿ. ਅਚ੍ਛੇਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਾਵੁਤਅਭੇਜ੍ਜਮਣਿ ਵਿਯ ਹਿ ਪਟਿਨਿਯਤਤਾ ਨਿਯਤਿਪਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਛਲ਼ਭਿਜਾਤਿਹੇਤੂਤਿ ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤਿ ਨੀਲਾਭਿਜਾਤਿ ਲੋਹਿਤਾਭਿਜਾਤਿ ਹਲਿਦ੍ਦਾਭਿਜਾਤਿ ਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤਿ ਪਰਮਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਭਿਜਾਤੀਸੁ ਜਾਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਪਾਪਸਙ੍ਗਤਿਕਾਤਿ ਨਿਹੀਨਸਙ੍ਗਤਿਕਾ.

੧੦. ਅਨਦ੍ਧਭੂਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ ਅਦ੍ਧ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਨਦ੍ਧਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਨਧਿਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਆਪਾਯਿਕੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਮਹਤਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਅਯਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਨਧਿਭੂਤੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੯੪) ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ ਕਿਲਮਥੇਨ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਧੁਤਙ੍ਗਧਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਰੀਰਂ ਖੇਦਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਞਾਯਾਰਦ੍ਧਭਾਵਤੋ.

ਥੇਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਗਤਮਹਾਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰੋ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਦੇਵਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਾ. ਖੁਰਗ੍ਗੇਯੇਵਾਤਿ ਖੁਰੇ ਸੀਸਗ੍ਗੇ ਏਵ, ਖੁਰੇ ਸੀਸਗ੍ਗਤੋ ਅਪਨੀਤੇ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਨ੍ਤਿ, ‘‘ਇਸ੍ਸਰਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨ ਸਬ੍ਬੇ ਏਵ ਸਕ੍ਕਾਰਪੁਬ੍ਬਕਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਦਾਸਿਕੁਚ੍ਛਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਰਜਤਮੁਦ੍ਦਿਕਨ੍ਤਿ ਰਜਤਮਯਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮੁਦ੍ਦਿਕਂ. ਗੋਰਕਪਿਯਙ੍ਗੁਮਤ੍ਤੇਨਪੀਤਿ ਕਪਿਤ੍ਥਛਲ੍ਲਿਕਙ੍ਗੁਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਮਤ੍ਤੇਨਪਿ.

ਧਮ੍ਮੇਨ ਞਾਯੇਨ ਆਗਤਸੁਖਂ ਧਮ੍ਮਸੁਖਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਙ੍ਘਤੋ ਵਾ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਯਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਮੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਤਂ ਤਸ੍ਸ ਚ ਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ. ਸੋ ਹਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਤ੍ਤਾ ਆਸਨ੍ਨੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਯਥਾਰਦ੍ਧਾਯ ਸਾਤਿਸਯਂ ਕਰਣਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਬਲਵਵੀਰਿਯਂ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹਿਂ. ਪਦਹਤੋਤਿ ਪਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਰਾਗੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਦੁਕ੍ਖਨਿਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਰਜ੍ਜਨਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਕਥਿਤਾ ਅਕਸਿਰੇਨੇਵ ਸੀਘਤਰਂ ਮਗ੍ਗਪਜਾਨਤਾਯ ਬੋਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾਕਾਰੋਤਿ ਵੀਰਿਯੂਪੇਕ੍ਖਮਾਹ. ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਤਤ੍ਥ ਪਦਹਤੀਤਿ ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਂ ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਨਿਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਰਜ੍ਜਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਪਦਹਤਿ. ਕਥਂ? ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਧਾਨੇਨ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਧਾਨੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਵਾਯਾਮੇਨ ਪਦਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ. ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤੋਤਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਨਾਤਿਸਿਥਿਲਤਾਯ ਵੀਰਿਯਸਮਤਾਯੋਜਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਕਰਣੇਨ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਨਾ ਚ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਦਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, – ‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਕਥਂ? ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਮੇ ਪਦਹਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਪਦਹਨਾ ਇਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਨਿਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਰਾਗੋ ਹੋਤਿ, ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤੋ ਮੇ ਉਪੇਕ੍ਖਨਾ ਇਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਨਿਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਰਾਗੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਚਾਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵੀਮਂਸਸ੍ਸਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਪ੍ਪਧਾਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਪਦੇਨ ਸੁਖੇਨੇਵ ਖਿਪ੍ਪਤਰਂ ਭਾਵਨਾਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪਨਵੀਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਾਤਿਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵੀਰਿਯੇਨਪਿ ਦੁਕ੍ਖਨਿਦਾਨਸ੍ਸ ਵਿਰਾਗੋ ਹੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥੀਯੇਵ ਪਟਿਪਦਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਦਾਨਿ, ‘‘ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਖ੍ਵਾਸ੍ਸ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਤਤ੍ਥ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾਰੇਹਿ ਤਾਸਂਯੇਵ ਪਟਿਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਦਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਜਿਣ੍ਣਂ ਇਮੇਹਿ ਵਾਰੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ.

੧੧. ਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ. ਬਹਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਬਹਲਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦੋ. ਅਤਿਚਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਨਟਸਤ੍ਥਵਿਧਿਨਾ ਨਚ੍ਚਨਕਾ ਨਟਾ, ਨਚ੍ਚਕਾ ਇਤਰੇ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘‘ਈਦਿਸਂ ਨਾਮ ਇਤ੍ਥਿਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਿਜ੍ਜਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਹੋਤੁ. ਭਿਜ੍ਜਾਤਿ ਭਿਜ੍ਜਤੁ. ‘‘ਛਿਜ੍ਜ ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਵਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਵਿਨਾਸਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਤਦੁਭਯਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਪਦਹਨਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਨਂ.

੧੨. ਪੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਨਿਯ੍ਯਾਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ.

ਉਸੁਕਾਰੋ ਵਿਯ ਯੋਗੀ ਤੇਜਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਜੁਕਰਣਤੋ. ਗੋਮੁਤ੍ਤਵਙ੍ਕਂ, ਚਨ੍ਦਲੇਖਾਕੁਟਿਲਂ, ਨਙ੍ਗਲਕੋਟਿਜਿਮ੍ਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਲਾਤਾ ਵਿਯ ਵੀਰਿਯਂ ਆਤਾਪਨ-ਪਰਿਤਾਪਨਤੋ. ਕਞ੍ਚਿਕਤੇਲਂ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾ ਸਿਨੇਹਨਤੋ. ਨਮਨਦਣ੍ਡਕੋ ਵਿਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਨਤੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਜੁਕਰਣਂ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਵਜ੍ਜਿਤਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਗਣਵਿਜ੍ਝਨਂ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੋ. ਇਤਰਾ ਪਨ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਇਮਾਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਸੁ ਕਥਿਤਾਸੁ, ਇਤਰਾਪਿ ਕਥਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਲਕ੍ਖਣਹਾਰਨਯੇਨ ਪਟਿਪਦਾਸਾਮਞ੍ਞਤੋ. ਸਹਾਗਮਨੀਯਾਪਿ ਵਾ ਪਟਿਪਦਾ ਕਥਿਤਾਵ, ‘‘ਨ ਹੇਵ ਅਨਦ੍ਧਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾਯ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾ ਪਨ ਨ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਕਥਿਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਕ੍ਖਮਨਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨੁਪਾਯਂ ਦੇਸਨਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਦੇਵਦਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.