੧. ਘਟਿਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੮੨. ਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਬੋਧਿਚਰਿਯਂ, ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਬੋਧਿਪਰਿਪਾਚਨਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਕਾਰਣਂ, ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਯਾ ਇਧ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ. ਮਨ੍ਦਹਸਿਤਨ੍ਤਿ ਈਸਕਂ ਹਸਿਤਂ. ਕੁਹਂ ਕੁਹਨ੍ਤਿ ਹਾਸ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨੁਕਰਣਮੇਤਂ. ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਗਹਿਤਸਙ੍ਕੇਤਾ ‘‘ਪਹਟ੍ਠੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ.

ਇਦਾਨਿ ਇਮਿਨਾ ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਤਾਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹਸਿਤਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨਪਿ ਹਾਸੋ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਪਗੇਵ ਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਰਸਹਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਕੇਚਿ ਕੋਧਵਸੇਨਪਿ ਹਸਨ੍ਤੀਤਿ? ਨ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਯਂ ਤਂ ਕੋਧਵਤ੍ਥੁ, ਤਸ੍ਸ ਮਯਂ ਦਾਨਿ ਯਥਾਕਾਮਕਾਰਿਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਰੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਹਾਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਤੇਸੂਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ. ਬਲਵਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਉਲ਼ਾਰਆਰਮ੍ਮਣੇ ਯਮਕਮਹਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਦਿਸੇ. ਦੁਬ੍ਬਲਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਅਨੁਲ਼ਾਰੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀਤਿ ਇਦਂ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਤਥਾ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਅਹੇਤੁਕਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤੋ ਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਮੂਲਟੀ. ੫੬੮) ਪਨ ‘‘ਅਤੀਤਂਸਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਂ ਞਾਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਞਾਣਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਨਿ. ੬੯, ੧੫੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮਾਘਰਾਜਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੮੫; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੫; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੫; ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੦੫; ਵਿਭ. ਮੂਲਟੀ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ; ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੧੪੧, ੩੦੫) ‘ਭਗਵਤੋ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਮ੍ਪਿ ਭਗਵਤੋ ਸਿਤਕਰਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸ-ਅਨਾਗਤਂਸ-ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ, ਏਵਂ ਪਨ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵੇ ਸਤਿ ਨ ਕੋਚਿ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਨਂ ਵਿਰੋਧੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੫੬੮) ‘‘ਤੇਸਂ ਞਾਣਾਨਂ ਚਿਣ੍ਣਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਸ੍ਸਞ੍ਚ ਏਤਂ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸਪਿ ਭਗਵਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿ ਤਥਾਰੂਪੇ ਕਾਲੇ ਨ ਸਂਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਭਾਵਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਤਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਨ ਚ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਤੇ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਨਭਾਵੋ ਵਿਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਸਤੇਰਿਤਾ ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਨਾਮ ਸਤੇਰਤਾਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ. ਸਾ ਹਿ ਇਤਰਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਵਿਯ ਖਣਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਸੀਘਨਿਰੋਧਾ ਚ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਦਨ੍ਧਨਿਰੋਧਾ, ਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਚਤੁਦੀਪਿਕਮਹਾਮੇਘਤੋਵ ਨਿਚ੍ਛਰਤਿ ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦੀਪਿਕਮਹਾਮੇਘਮੁਖਤੋ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਤਾਸਂ ਰਸ੍ਮਿਵਟ੍ਟੀਨਂ ਧਮ੍ਮਤਾ, ਯਦਿਦਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸਿਰਵਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਠਗ੍ਗੇਸੁਯੇਵ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ.

੨੮੩. ਯਦਿਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਤਾ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਪਾਦੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਞਾਣਾਯ ਇਦਾਨਿਪਿ ਪਟਿਪਾਦੇਤਬ੍ਬਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਨਨੁ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਪਸਾਦੇਨ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਤਥਾ ਚਿਰਕਾਲਂ ਪਰਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ, ਕਥਂ ਤਤ੍ਥ ਹੀਲ਼ਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਿਰਕਾਲਪਰਿਚਿਤਾਪਿ ਹਿ ਗੁਣਭਾਵਨਾ ਅਪ੍ਪਕੇਨਪਿ ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋਪਿ ਜਾਤਿਸਿਦ੍ਧਾਯਂ ਲਦ੍ਧਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਮਾਨੇਨ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੇਨ ਮੁਣ੍ਡਕੇਨ ਸਮਣਕੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ –

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਅਕਲ੍ਯਾਣਜਨਂ, ਆਸੀਵਿਸਮਿਵੋਰਗਂ,

ਆਰਕਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਭੂਤਿਕਾਮੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੭੦-੧੭੨);

ਨ੍ਹਾਨਚੁਣ੍ਣੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਕਤਾ ਸੋਤ੍ਤਿ, ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਗੁਲ਼ਿਕਾ, ਸਾ ਏਵ ਸਿਨਾਯਨ੍ਤਿ ਕਾਯਂ ਵਿਸੋਧੇਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਿਨਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੋਤ੍ਤਿ ਸਿਨਾਨਨ੍ਤਿ ਸਿਨਾਨਤ੍ਥਾਯ ਕਤਸੋਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੮੪. ਅਰਿਯਪਰਿਹਾਰੇਨਾਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਹਾਰੇਨ, ਅਨਾਗਾਮੀਨਂ ਨ੍ਹਾਨਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰਨਿਯਾਮੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਸਨ੍ਨਕਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਤਦਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਹਿਤਨਿਵਾਰਣਂ, ਹਿਤੇ ਨਿਯੋਜਨਂ ਬ੍ਯਸਨੇ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ, ਏਤਦਤ੍ਥਂ ਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਯਾਵੇਤ੍ਥ ਅਹੁਪੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਯਾਵ ਏਤ੍ਥ ਕੇਸਗ੍ਗਗਹਣਂ ਤਾਵ ਅਯਂ ਨਿਬਨ੍ਧੋ ਅਹੁਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੮੫. ਸਤਿਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਬੋਧਿਯਾ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਪਟਿਪਦਾਯ ਪੂਰਣਭਾਵੇ ਸਤਿਯਾ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਨੀਯਕਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਕਾਰਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਲਾਮਕਟ੍ਠਾਨਂ ਓਤਿਣ੍ਣਸਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਪਮਾਦਕਿਰਿਯਾ ਨ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਨਾਮ ਪਮਾਦਵਿਹਾਰੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਜ੍ਝਾਸਯੋ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ. ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਵਾਸੀ ਥੇਰਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਨਾਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਾਰੋ, ਯਦਿਦਂ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮੀਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਤੇਸਂ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਸਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨੇਵ ਪਟਿਵਿਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭਾਵਪਵੇਦਨਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਅਕਾਸੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਤਿਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤਿਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਜ੍ਜਲਨੇ ਪਾਕਟਕਰਸਤਿਪਟਿਲਾਭਾਯ.

੨੮੬. ਞਾਣਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਵਿਦਾਲਨਪਦਾਲਨੇਹਿ ਸਿਙ੍ਗਂ ਵਿਯਾਤਿ ਸਿਙ੍ਗਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਂ ਉਸ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਦਭਾਵੇ ਪਤਿਤਂ ਨਾਮ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਵੀਰਿਯਂ ਸਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਬਾਹਿਰਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਗਤਾਪਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਸਯਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਿਗੁਣਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਯਥਾਰਹਂ ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਵਾਸਧੁਰਞ੍ਚ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਯਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦੀਹੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤਾ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯਾਵ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਤੋ ਓਰਮੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਠਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਗ੍ਗਫਲਤ੍ਥਂ ਵਾਯਾਮਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਤਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਚ.

੨੮੭. ਥੇਰੇਹੀਤਿ ਵੁਦ੍ਧਤਰੇਹਿ. ਨਿਵਾਸੇ ਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਵਾਸੇ. ਵਪ੍ਪਕਾਲਤੋਤਿ ਸਸ੍ਸਾਨਂ ਵਪ੍ਪਕਾਲਤੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਤਤੋ ਪਰਂ ਤਿਖਿਣੇਨ ਸੂਰਿਯਸਨ੍ਤਾਪੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਪ੍ਪਕਾਲੇ ਵਿਤਾਨਂ ਵਿਯ ਉਪਰਿ ਵਤ੍ਥਕਿਲਞ੍ਜਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਪੁਟਕੇਤਿ ਕਲਾਪੇ.

੨੮੮. ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਦੇਸਤੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਤ੍ਥੁਕਾਪਿ ਅਰਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤਵਿਘਾਤਪਚ੍ਚਯੇ ਯਦੇਤਂ ਨਾਤਿਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਤਦੇਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਲਾਭਂ ਆਰਬ੍ਭ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਞਥਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੋਤਿ ਕਿਕੀ ਕਾਸਿਰਾਜਾ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਤ੍ਤੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਭਤ੍ਤੋ. ਦੇਵੇਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਭੂਮਿਦੇਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਰੁਕੋ ਲੋਕੋ. ਤਦਾ ਹਿ ਕਸ੍ਸਪੋਪਿ ਭਗਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਧੀਤੁ ਅਵਣ੍ਣਂ ਵਤ੍ਵਾਤਿ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤਵ ਧੀਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਮਯਂ ਪਹਾਯ ਮੁਣ੍ਡਪਾਸਣ੍ਡਿਕਸਮਯਂ ਗਣ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਗੁਣਂ ਵਤ੍ਵਾ. ਵਰਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ ਞਾਤਕਾ. ਰਜ੍ਜਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸਿ ‘‘ਮਾ ਮੇ ਵਚਨਂ ਮੁਸਾ ਅਹੋਸਿ, ਅਟ੍ਠਮੇ ਦਿਵਸੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਪਾਵਨਅਸ੍ਮਨਯਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਾਵੀਕਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਣ੍ਡੁਲਾਨਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਤਣ੍ਡੁਲਪਟਿਭਸ੍ਤਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਡੁਲਖਣ੍ਡਾਨਿ. ਮੁਗ੍ਗਪਟਿਭਸ੍ਤਕਲ਼ਾਯਪਟਿਭਸ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

੨੮੯. ਕੋ ਨੁ ਖੋਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕੁਹਿਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਯੋਜੀਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭੋਜਨਾਨਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਯੋਗੋ, ਤਤੋ ਪਰਿਯੋਗਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੂਪਭਾਜਨਤੋ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋਤਿ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਥਾਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ. ਅਤਿਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਪ੍ਪਕਾਰਾ.

੨੯੦. ਕਿਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ? ਧਮ੍ਮਿਕੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਗਮਨਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਤ੍ਤੇ ਭਤ੍ਤਸਦਿਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਸਕੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਭਾਵਂ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਚ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵੇਲਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮਿਭਾਵਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮਰਿਯਾਦਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇ, ਪਕਤਿਵਜ੍ਜੇ ਪਨ ਸੇਤੁਘਾਤੋ ਏਵ.

੨੯੧. ਛਦਨਟ੍ਠਾਨੇ ਯਦਾਕਾਸਂ, ਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਗੇਹਸ੍ਸ ਛਦਨਨ੍ਤਿ ਆਕਾਸਚ੍ਛਦਨਂ. ਪਕਤਿਯਾ ਉਤੁਫਰਣਮੇਵਾਤਿ ਛਾਦਿਤੇ ਯਾਦਿਸਂ ਉਤੁ, ਛਦਨੇ ਉਤ੍ਤਿਣਭਾਵੇਪਿ ਤਮ੍ਹਿ ਗੇਹੇ ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਉਤੁਫਰਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਸਂਯੇਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਘਟਿਕਾਰਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਵ.

੨੯੨. ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਏਕੋ ਕੁਡੁਵੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕੁਡੁਵਾ ਏਕੋ ਪਤ੍ਥੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਤ੍ਥਾ ਏਕੋ ਆਲ਼੍ਹਕੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਲ਼੍ਹਕਾ ਏਕਂ ਦੋਣਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਦੋਣਾਨਿ ਏਕਾ ਮਾਨਿਕਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਮਾਨਿਕਾ ਏਕਾ ਖਾਰੀ, ਵੀਸਤਿ ਖਾਰਿਕਾ ਏਕੋ ਵਾਹੋਤਿ ਤਦੇਵ ਏਕਸਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਟ੍ਠਕਥਾਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੬੨) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਸਕਟਾਨਿ ਏਕੋ ਵਾਹੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਲਫਾਣਿਤਾਦਿਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਪ੍ਪਿਆਦਿਂ ਮਰਿਚਾਦਿਕਟੁਕਭਣ੍ਡਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਾਹਂ ਰਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਕੁਤੋ ਪਰਿਪ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਚ੍ਚਂ ਦਤ੍ਵਾ.

ਘਟਿਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.