੪. ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੬੦. ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕੇ ਪੁਚ੍ਛਾਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਮੁਦਾਯਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਕੋ ਪਨਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਮਗ੍ਗਾਗਤਂ ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਕਾਦਸਨਹੁਤਾਨਂ. ਮਗ੍ਗਾਗਤੇਨ ਉਪਸਮੇਨ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਸਨ੍ਤਮਾਨਸੋ.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਜ੍ਜ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੀਥਿਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ. ਓਲਮ੍ਬਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਾਵਲਮ੍ਬਨਤ੍ਥਂ ਪੁਬ੍ਬਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਪਰਿਭੇਦਕੇਨਾਤਿ ਪੇਸੁਞ੍ਞਵਾਦਿਨਾ.

ਅਧਿਗਮਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ‘‘ਨ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਪੁਨ ਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਪਨਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਏਸੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ. ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਉਪਚਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ‘‘ਯਦਿ ਮੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਕ੍ਕਾ ਏਤਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧੁਂ. ਸਚੇਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਯਤਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਰਕਾਲਪਰਿਭਾਵਿਤਾਯ ਘਟੇ ਪਦੀਪਜਾਲਾ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਦਿਪ੍ਪਮਾਨਾਯ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨਾ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ.

ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਸੁਚਿਰਕਾਲਂ ਕਤੂਪਚਿਤਪੁਞ੍ਞਤਾਯ. ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਜਾਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਸ੍ਸ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕਤਪਤ੍ਥਨਾਸਙ੍ਖਾਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਭਿਨੀਹਾਰਤ੍ਤਾ. ਨਾਤਿਚਿਰਂ ਕਿਲਮਿਤ੍ਥਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੀ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਪਾਕਵਸੇਨ ਚਿਰਂ ਨ ਕਿਲਮਿਤ੍ਥ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਗਮਨੇਨਾਤਿ ਪਬ੍ਬਾਜਨਤ੍ਥਂ ਗਮਨਤੋ ਦੁਤਿਯਗਮਨੇਨ.

ਉਪਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ. ਸਕ੍ਕਾਯਨ੍ਤਿ ਸਕਾਯਂ. ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਮਾਨਾ, ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਵਿਯ. ਏਕੋ ਏਵ ਪਾਸੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਪਾਸਕਾ, ਗਣ੍ਠਿ. ਸਾ ਹਿ ਸੁਮੋਚਿਯਾ, ਅਨੇਕਪਾਸਾ ਪਨ ਦੁਮ੍ਮੋਚਿਯਾ, ਏਕਪਾਸਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਸੁਕਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਥੇਰਿਯਾ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ.

ਥੇਰਿਯਾ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਸਯਤਾਯ ਵਿਸਾਖੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਚ੍ਚਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾਤਿ ਸਚ੍ਚਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਞ੍ਞਤ੍ਥਨਿਦ੍ਧਾਰਣਭੇਦਨਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ. ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਾਨਿ. ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਗਣ੍ਠਿਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਬ੍ਬੇਧਤਾਯ ਗਣ੍ਠਿਭੂਤਂ ਪਞ੍ਹਂ.

ਨ ਤਂਯੇਵ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤੇ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਏਕਦੇਸਸ੍ਸ ਸਮੁਦਾਯਤਾਭਾਵਤੋ, ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਚ ਏਕਦੇਸਤਾਭਾਵਤੋ. ਨਾਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਤਦੇਕਦੇਸਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਏਕਦੇਸੋ ਸਮੁਦਾਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਤਞ੍ਞੇਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਉਭਯਪਕ੍ਖੇਪਿ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਰੂਪਾਦਿਸਭਾਵਮ੍ਪੀਤਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਵਿਞ੍ਞਾਣਸਭਾਵਮ੍ਪਿ, ਫਸ੍ਸਚੇਤਨਾਦਿਸਭਾਵਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਸਿਯਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਿਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਉਪਾਦਾਨਂ ਯਦਿ ਸਿਯਾ. ਪਰਸਮਯੇਤਿ ਨਿਕਾਯਵਾਦੇ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਨੁਸਯੋਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਨਿਕਾਯਵਾਦੇ ਚਿਤ੍ਤਸਭਾਵਾਭਾਵਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਜਾਨਨਤੋ. ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀਤਿ ‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਖਨ੍ਧਗਤਛਨ੍ਦਰਾਗਭਾਵੇਨ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਨਿਚ੍ਛਯਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ. ਤੇਸੁ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨਤੋ ਅਵਿਤ੍ਥਾਯਨ੍ਤੇਨ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸਯੇ ਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰਵਿਗਮਨੇਨ ਪਦੀਪਸਹਸ੍ਸਂ ਜਾਲੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ. ਸਉਪਾਦਾਨੁਪਾਦਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਤਾਯ ਪਚੁਰਜਨਸ੍ਸ ਗੂਲ਼੍ਹੋ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਸਙ੍ਕੇਤਾਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ. ਤਿਲਕ੍ਖਣਬ੍ਭਾਹਤਧਮ੍ਮਵਿਸਯਤਾਯ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਹਤੋ. ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਗੋਚਰਤਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰੋ. ਲਦ੍ਧਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧਨਤੋ. ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਤੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਵੁਤ੍ਥਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਤਾਯ ਤਿਣ੍ਣਂ ਭਵਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪਰਭਾਗੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਵਤੀਤਿ ਭਵਮਤ੍ਥਕੇ ਠਿਤਾ.

੪੬੧. ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੩੦) ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਾਠੇਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਅਹਂਬੁਦ੍ਧਿਨਿਬਨ੍ਧਨਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦੀ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਰੂਪਂ ਸੋ ਅਹਨ੍ਤਿ ਯਦੇਤਂ ਮਮ ਰੂਪਂ ਨਾਮ, ਸੋ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਮਮ ਅਤ੍ਤਾ ਤਂ ਮਮ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਦ੍ਵਯਂ ਅਨਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਪਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਰੂਪਂ, ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਆਪਨ੍ਨਮੇਵ. ਅਚ੍ਚੀਤਿ ਜਾਲਸਿਖਾ. ਸਾ ਚੇ ਵਣ੍ਣੋ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਵ ਸਿਯਾ, ਨ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਵਾ ਕਾਯਾਦਿਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਅਚ੍ਚਿਯਾ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਮੇਯ੍ਯਂ ਵਿਯ ਉਪਮਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਅਯੁਤ੍ਤਾਵ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਪਞ੍ਞਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ. ਅਰੂਪਂ ਵੇਦਨਾਦਿਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਾਯਾਯ ਰੁਕ੍ਖਾਧੀਨਤਾਯ ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਵਿਯ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਤਾਯ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਪੁਪ੍ਫਾਧੀਨਤਾਯ ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਂ ਵਿਯ ਆਧੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਤਾਯ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ ਕਰਣ੍ਡੋ ਮਣਿਨੋ ਆਧਾਰੋ, ਏਵਂ ਰੂਪਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਧਾਰੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤੇਸਞ੍ਚਾਧਾਰਣਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਤਞ੍ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ.

ਅਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਕਥਿਤਂ ‘‘ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਰੂਪੇਨ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਰੂਪਾਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕੋ ਅਤ੍ਤਾ ਕਥਿਤੋ ਰੂਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੇਸਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਕਥਿਤਾ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਵਿਨਾਸਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚ ਵੇਤਿ ਚਾਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਏਵਮਾਗਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵਸੇਸੇਸੂਤਿ ਪਨ੍ਨਰਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਕਥਿਤਾ ਰੂਪਵਨ੍ਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਅਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਰੂਪਤ੍ਤਾ.

ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਯਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਚ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੇਵ. ਸਾਵਕੋ ਪਨ ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਵੇਦਨਾਦਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਵਂ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਵਤਣ੍ਹਾ ਵਿਯ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋਯੇਵਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾਯਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਗਮਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਹਾਨਕਥਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਗਮਨਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੪੬੨. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਥੇਰਿਯਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਭਾਵੇਨ. ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਵਸੇਨ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਸਙ੍ਗਹਿਤਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਂ ਅਸਙ੍ਖਤੋ ਨਾਮ ਮਗ੍ਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਸਙ੍ਖਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਅਸਙ੍ਖਤੋਤਿ ਪਨ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ‘‘ਅਰਿਯੋ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤੋ ਸਿਦ੍ਧਾ, ਸਙ੍ਗਾਹਕਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਨ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾ ਲੋਕਿਯਤਾਤਿ ਇਧ ਲੋਕਿਯਗ੍ਗਹਣਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਮੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਂ, ਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਂ, ਯੇ ਪਨ ਸਙ੍ਗਾਹਕਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਖਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੁਯ੍ਯ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤੋਤਿ ਸਙ੍ਖਤੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚੇਤਨਾਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਮਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਹੋਤੁ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਿਕੋ ਵਾਤਿ ਚੇਤਿਤਭਾਵੇਨ ਚੇਤਿਤੋ. ਸਹਜਾਤਚੇਤਨਾਯਪਿ ਚੇਤਿਤੋਵ ਤਸ੍ਸਾ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਭਾਵਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਪਕਪ੍ਪਿਤੋ ਆਯੂਹਿਤੋ. ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਕਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਚ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੇਨ. ਇਤਿ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂਯੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਦੇਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਸਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਪਦੇਸਾਤਿ ਖਨ੍ਧਾ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਾ. ਪਦਿਸ੍ਸਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮੁਦਾਯੋਤਿ ਹਿ ਪਦੇਸੋ, ਅਵਯਵੋ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗੋ. ਸਪ੍ਪਦੇਸਤ੍ਤਾ ਏਕਦੇਸਤ੍ਤਾ. ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਹਿ ਸਮੁਦਾਯਭਾਵਤੋ ਨਿਰਵਸੇਸਪਦੇਸੇਹਿ. ਯਥਾ ਨਗਰਂ ਰਜ੍ਜੇਕਦੇਸਭੂਤਂ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਰਜ੍ਜੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਏਵਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯੇਕਦੇਸਭੂਤੋ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਨਗਰਂ ਵਿਯ ਰਜ੍ਜੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਸਜਾਤਿਤੋਤਿ ਸਮਾਨਜਾਤਿਤਾਯ, ਸਮਾਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ‘‘ਨਵ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੦; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੫.੫੫; ਪਟਿ. ਮ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੩੭) ਵੁਤ੍ਤਪਭੇਦਵਸੇਨ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਚ ਗਯ੍ਹਮਾਨੋ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਮਗ੍ਗਸੀਲਂ ਪਨ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਮੇਵ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਸਪ੍ਪਦੇਸਂ. ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਾਦਿਵਸੇਨ ਚੇਵ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਚ ਅਨੇਕਭੇਦਤਾਯ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋਵ, ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿ ਏਵਾਤਿ ਸਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਾਦਿਵਸੇਨ ਚੇਵ ਸੁਤਮਯਞਾਣਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਅਨੇਕਭੇਦਤਾਯ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਵ, ਭਾਵਨਾਮਯਾ ਏਵਾਤਿ ਸਪ੍ਪਦੇਸਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯਾਤਿ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਵੀਰਿਯੇਨ ਅਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਂ, ਸਤਿਯਾ ਚ ਅਨੁਪਟ੍ਠਿਤਂ. ਪਗ੍ਗਹਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖੇ ਨ ਪਤਿਤਾ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿ, ਤਥਾ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕਿਚ੍ਚਂ. ਅਪਿਲਾਪਨਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨ ਪਿਲਵਤਿ, ਏਵਂ ਅਪਿਲਾਪਨਕਿਚ੍ਚਂ.

ਏਕਤੋ ਜਾਤਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾ. ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਓਨਤਸਹਾਯੋ ਵਿਯ ਵਾਯਾਮੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਅਂਸਕੂਟਂ ਦਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸਹਾਯੋ ਵਿਯ ਸਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦਲ਼੍ਹਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਕਿਰਿਯਤੋਤਿ ਉਪਕਾਰਕਿਰਿਯਤੋ.

ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਹਨਿਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ‘‘ਆਹਨਨਰਸੋ’’ਤਿ, ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਚ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਤਕ੍ਕਾਹਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਪਰਿਯਾਹਤਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਸੁ. ਕਿਰਿਯਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਉਪਕਾਰਕਿਰਿਯਤੋ.

ਸੁਭਸੁਖਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਵਿਧਮਨਂ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਂ. ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਮਗ੍ਗਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਏਕਂਯੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਪਕਾਰਕਸਭਾਵੇਨ ਚ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ, ਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂਯੇਵ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਤਿ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ.

ਸਤ੍ਤਹਿ ਞਾਣੇਹੀਤਿ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਜਵਨੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਞਾਣੇਹਿ, ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਹਿ. ਆਦਿਤੋ ਸੇਵਨਾ ਆਸੇਵਨਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਡ੍ਢਨਾ ਭਾਵਨਾ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰਣਂ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ. ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਂ ਨੀਤਤ੍ਥਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਯਦਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨੀਤਤ੍ਥਂ, ਆਸੇਵਨਾਦਿ ਚ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ. ਆਸੇਵਨਾਦਿ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਏਕਵਾਰਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਆਸੇਵਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੁਚਿਰਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਆਸੇਵਨਾਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਭਾਵਨਾਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਿਪਿ, ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਏਤ੍ਤਕਾਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਆਸੇਵਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ, ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਯਮੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਇਤਿ ਅਨੇਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰਿਯੋਵਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਪਿ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇ ਯਥਾਰਹਂ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਂ, ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਆਸੇਵਨਾਭਾਵਨਾਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਨ ਕੋਚਿ ਦੋਸੋ ਆਸੇਵਨਾਦੀਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤਦਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਚੇ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਚੇ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਾਹੀਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮਸਾਕਚ੍ਛਾਯ ਅਭਬ੍ਬਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੪੬੩. ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾਦਿ ਲਕ੍ਖਣੇ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕੇਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਅਪੁਞ੍ਞਾਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ ਏਵ. ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਕਾਯੇਨ ਸਙ੍ਖਰੀਯਤਿ, ਨ ਕਾਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਹਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਯਤੀਤਿ ਚ ਇਦਂ ਕਾਯੇ ਸਤਿ ਸਬ੍ਭਾਵਂ, ਅਸਤਿ ਚ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਾਚਨ੍ਤਿ ਵਚੀਘੋਸਂ. ਸਙ੍ਖਰੋਤੀਤਿ ਜਨੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਰਹਿਤਚਿਤ੍ਤਂ ਵਚੀਘੋਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਸਙ੍ਖਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਭਿਨ੍ਨਾਪਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਵਚਨਵਚਨੀਯਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਭਿਨ੍ਨਾ ਵਿਯ, ਤਤੋ ਏਵ ਆਲੁਲ਼ਿਤਾ ਸਂਕਿਣ੍ਣਾ ਅਵਿਭੂਤਾ ਅਪਾਕਟਾ ਦੁਦ੍ਦੀਪਨਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਾ. ਆਦਾਨਗ੍ਗਹਣਮੁਞ੍ਚਨਚੋਪਨਾਨੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਾਯੇਨ ਆਦਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਆਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਗਹਣਂ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮੁਞ੍ਚਨਂ, ਯਥਾਤਥਾਚਲਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚੋਪਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਕਾਯਤੋ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਕਾਯੇਨ ਸਙ੍ਖਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਹਨੁਸਂਚੋਪਨਨ੍ਤਿ ਹਨੁਸਞ੍ਚਲਨਂ. ਵਚੀਭੇਦਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾਨਿਚ੍ਛਾਰਣਂ. ਵਾਚਂ ਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਇਧ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

੪੬੪. ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਾਨਾਗਤਭਾਵਵਿਸਯਂ ਆਸਨ੍ਨਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦੂਰਸ੍ਸ ਗਹਣੇ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ. ਨਿਰੋਧਪਾਦਕਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਚਿਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਇਤਰੇਸਂ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਬਲਦ੍ਵਯਞਾਣਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਨਂ ਵਸੀਭਾਵਾਪਾਦਨਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਚਿਤ੍ਤਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵਾਯ ਹੋਤਿ.

ਸੇਸਸਙ੍ਖਾਰੇਹੀਤਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਯੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੇਨ. ਇਤਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਵੁਟ੍ਠਹਨਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਾਨਾਗਤਭਾਵਵਿਸਯਂ ਆਸਨ੍ਨਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦੂਰਸ੍ਸ ਗਹਣੇ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ. ਨਿਰੋਧਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਓਰਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਅਨ੍ਤੋਨਿਰੋਧਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਮੇਵ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵੋ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਇਦਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵਂ ਸਮ੍ਪਦੇਵ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ? ਯਥਾਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਰਣਤੋ, ਤਞ੍ਚ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਆਹਾਰੂਪਜੀਵੀਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭੁਤ੍ਤਾਹਾਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਯਾਪਨਤੋ.

ਸਬ੍ਬਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਯਾ ਪਨ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ…ਪੇ… ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਿਰੋਧਸਮਾਪਜ੍ਜਨਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਾਵਾਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਂ ਵਾ ਏਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾਤਿ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੋਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਨ ਪਾਦਕਭੂਤਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਦਿਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਯ ਵਸੇਨ ਅਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਾਪਿ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਰਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਅਭਾਵਤੋ ਏਵ ਤੇ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜੀਵਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਆਨੀਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਫਲਨਿਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਵਙ੍ਗਸਮਯੇਨੇਵੇਤਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਰਿਯਮਯਪਵਤ੍ਤਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਾਲੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਰਿਯਮਯਪਵਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਫਾਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਾਲੇ ਪਵਤ੍ਤਨਸਮਯੇ. ਵਾਚਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਜਨਕਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ.

ਸਗੁਣੇਨਾਤਿ ਸਰਸੇਨ, ਸਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਰਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਰਾਗਪਣਿਧਿਆਦੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤਿਦਿਸਤਿ.

ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ, ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤੁਗ੍ਘਾਟਨਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਸੁਖਪ੍ਪਣਿਧਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਾ…ਪੇ… ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਕਾਰਗ੍ਗਾਹਿਨਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਰਤੋ ਏਕਤੋਵੁਟ੍ਠਾਨਉਭਤੋਵੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਪਵਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚ ਇਦਂ ‘‘ਨ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਏਵਮ੍ਪਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋਤਿਆਦਿਨਾ, ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਯੋਜਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਆਗਮਨਸ੍ਸ ਵਵਤ੍ਥਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਯੋ ਫਸ੍ਸਾ ਫੁਸਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਗੁਣਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਨਾਮਲਾਭੇ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਿਨਾਮਕਾ ਤਯੋ ਫਸ੍ਸਾ ਫੁਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਿਯਮਵਚਨਂ. ਸਮੇਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਨਾਮਤ੍ਤਯਯੋਗਤੋ.

ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਵੇਕੋ ਨਾਮ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਨਿਨ੍ਨਤਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਮੁਖਸ੍ਸ ਤਦਭਿਮੁਖਤਾ. ਪੋਣਤਾ ਓਨਮਨਂ, ਪਬ੍ਭਾਰਤਾ ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਭਾਵੋ.

੪੬੫. ਚਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਰੂਪਕਾਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਂ ਸੁਖਂ ਕਾਯਿਕਂ ਨਾਮ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਂ ਚੇਤੋਫਸ੍ਸਜਾਤਾਯ ਚੇਤਸਿਕਂ ਨਾਮ. ਸਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸੁਖਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਮਧੁਰਭਾਵਦੀਪਕਨ੍ਤਿ ਇਟ੍ਠਭਾਵਜੋਤਨਂ. ਵੇਦਯਿਤਭਾਵਦੀਪਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਕਭਾਵਵਿਭਾਵਕਂ. ਵੇਦਨਾ ਏਵ ਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵੇਦੇਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿਏਵਮਾਦਿਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਠਿਤਿਸੁਖਾਤਿ ਠਿਤਿਯਾ ਧਰਮਾਨਤਾਯ ਸੁਖਾ, ਨ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਵਿਪਰਿਣਮਨੇਨ ਵਿਗਮਨੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਨ ਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸੁਖਵੇਦਨੁਪਰਮੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਠਿਤਿਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸੁਖਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੁਪਰਮੋ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਤਸ੍ਸ ਰੋਗਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮੇਨ ਅਹੋ ਸੁਖਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਜਾਨਨਭਾਵੋਤਿ ਯਾਥਾਵਸਭਾਵਤੋ ਅਵਬੁਜ੍ਝਨਂ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਞ੍ਹਿ ਵੇਦਨਂ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਂ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਭਾਵਤੋ, ਯਥਾ ਤਦਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਤੋ ਚ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਵਬੋਧੋ ਪਰਮਂ ਸੁਖਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ –

‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;

ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੪);

ਅਜਾਨਨਭਾਵੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਹਾਰੋਤਿ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ ਜਾਨਨਭਾਵੋਤਿ ਜਾਨਨਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵੋ. ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹਿ ਞਾਣੋਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਚ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਸੁਖਾ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਾ. ਯਥਾਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਾ ਚੇਵ ਇਟ੍ਠਫਲਾ ਚਾ’’ਤਿ. ਅਜਾਨਨਭਾਵੋ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਤਮੋ ਅਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਅਨੁਸਯੇਸੁ ਕਤਮੋ ਅਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ? ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਹਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾ, ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਤਾ ਨੇਸਂ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਾ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਸਯਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਚ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਨਾਗਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਅਤੀਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਲਭੇਦੇਨ ਸਭਾਵਭੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੋ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠੋ, ਨਨੁ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਿਲੇਸਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਅਨੁਸਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ? ਨ ਮਯਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਂ ਵਦਾਮ, ਅਥ ਖੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਥਾਮਗਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਅਨੁਸਯਾ. ਇਦਂ ਥਾਮਗਮਨਞ੍ਚ ਰਾਗਾਦੀਨਮੇਵ ਆਵੇਣਿਕੋ ਸਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਯਤੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ – ‘‘ਥਾਮਗਤਂ ਅਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਤਿ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ. ਅਪ੍ਪਹੀਨੋਤਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵਮੁਖੇਨ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਮਾਹ. ਸੋ ਚ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਕ੍ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੁਤੋ, ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਸਬ੍ਬਾਯ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ’’ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚਾਯਂ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਪਿ ਪਨ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ‘‘ਭੂਮਿਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੮੩੪) ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਭੂਮੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਤੇਭੂਮਕਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਂ ਕਿਲੇਸਜਾਤਂ. ਤੇਨ ਹਿ ਸਾ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਪਿ ਚ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਖਨ੍ਧੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਿਲੇਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਖਨ੍ਧੇ ਆਰਬ੍ਭ ਸੋਰੇਯ੍ਯਸੇਟ੍ਠਿਨਨ੍ਦਮਾਣਵਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ. ਯਦਿ ਚ ਤਂ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੇਯ੍ਯਤੋ ਨ ਕੋਚਿ ਭਵਮੂਲਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਪਨ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਭੁਤਿ ਤੇਸੁ ਵਟ੍ਟਮੂਲਂ ਕਿਲੇਸਜਾਤਂ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਤਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਨ ਸਬ੍ਬਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਯੋ ਅਨੁਸਯੋ ਯਤ੍ਥ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਸੋ ਪਹੀਯਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਪਹੀਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਹਾਨਪੁਚ੍ਛਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਹਾਨਪੁਚ੍ਛਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ.

ਏਕੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਵਿਸਾਖ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੭੪) ਏਕੇਨੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ. ਦ੍ਵੇ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਅਨੁਸਯਪੁਚ੍ਛਾ ਪਹਾਨਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ‘‘ਰਾਗਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ, ‘‘ਨ ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ, ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਕ੍ਕਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਹਾਨਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਇਧਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੋ ਰਾਗਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਤੋ ਤਥਾਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ‘‘ਰਾਗਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਮੋਘਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਓਘੇਹਿ ਸਂਸਾਰਭਵੋਘੇਨੇਵ ਵਾ ਵੇਗਸਾ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਗਾਧਭਾਵਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਤਿਣ੍ਣੋ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਥਲੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੩੮; ਇਤਿਵੁ. ੬੯; ਪੁ. ਪ. ੧੮੭).

ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਿਭੇਦੇਨ ਅਨੇਕਭੇਦਤ੍ਤਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੂ’’ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਸਯੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਲਭੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਅਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਵਿਸਯਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨ ਕਾਚਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਸਯਭਾਵਤੋ. ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਰੂਪਂ ਪਨ ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਿਹਾਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਮ੍ਪਰਪਚ੍ਚਯਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਉਜੁਕਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਪਟ੍ਠਪਨਮੂਲਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਅਕੁਸਲਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾਭਿਵੁਡ੍ਢਿਯਾ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਮ੍ਪਾਹਂ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਦੁਵਿਧੇਨ ਵਦਾਮਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੫੯-੩੬੨). ਤੀਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾ ਤੇਮਾਸਿਕਾ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਵਾਰਣਵਾਰੇ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਂ. ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਮੇਵ ਹੇਸ ਪਵਾਰਣਾ.

ਨ ਕਦਾਚਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਹਾਯਕਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਟਿਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਓਵਾਦਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਤਿ. ਸੀਲੇਨ ਹੀਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਲੇਨ ਹੀਨਟ੍ਠਾਨਂ ਕਿਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਖਣ੍ਡਾਦਿਭਾਵਤੋ ਸੁਧੋਤਜਾਤਿਮਣਿ ਵਿਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਸੁਪਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿਪਿ ਸਙ੍ਕੋਚਾਭਾਵਤੋ ਵੀਰਿਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਗ੍ਗਹਿਤਂ. ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਨਧਿਭੂਤਤਾਯ ਅਕੁਣ੍ਠਾ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨੇ ਸੂਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤੁਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਨੁਸਯਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਮੇਤ੍ਥ ਪਹਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਹੀਨੋਵ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਬ੍ਬਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਸਾ ਏਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦੀਯਤੀਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਨੁਸਯਸਦਿਸਤਾਯ ਵਾ. ‘‘ਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਨਾਨੁਸੇਤਿ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਕਰਣਤੋ.

੪੬੬. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤ੍ਤਾ ਸਭਾਵਤੋ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋ ਕਥਿਤੋ ‘‘ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰਸਦਿਸਾ ਅਪ੍ਪਕਾ ਸਭਾਵਤੋ. ਅਵਿਭੂਤਾ ਅਪਾਕਟਾ ਅਨੋਲ਼ਾਰਿਕਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਦੁਦ੍ਦੀਪਨਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਨਾ. ਤਾਦਿਸਾਵਾਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਦਿਸਾਵ. ਯਥਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਯ ਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ, ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਰਾਗਦੋਸਾ ਵਿਯ ਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ. ਅਥ ਖੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਵਿਭੂਤਾ ਦੁਦ੍ਦੀਪਨਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋ ਕਥਿਤੋ ‘‘ਪਣਿਧਿ ਪਟਿਘੋਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਯਤ੍ਤਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਯਤ੍ਤਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਞੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਵਿਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਲੋਕੋ ਵਿਘਾਤਕਪਟਿਭਾਗੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਫਲਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਭੋਪੇਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਾਸਵਾ’’ਤਿ. ਅਨਾਸਵਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪਣੀਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸੋਪਿ ਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣੋ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਙ੍ਖਤਟ੍ਠੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਤਾਪਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਪਞ੍ਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋਸਿ, ਅਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਮਾਣਂ ਗਹੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਅਨਾਗਤਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਵਿਸਭਾਗੇ ਚ ਅਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਚ੍ਚਯਾਸੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਭਾਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਵਿਰਦ੍ਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਭਾਗਪਟਿਭਾਗਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਾਭਾਵਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਵ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਨ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾ ਦਿਟ੍ਠਸਂਸਨ੍ਦਨਨਯੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਥੇਰੀ ਪਨ ਤਂ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੀ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨੋਗਧਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਓਗਾਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤੋਗਧਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ.

੪੬੭. ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਧਾਤੁਕੁਸਲਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਹੋਤਿ? ਯਤੋ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਾਤੁਕੁਸਲੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਆਯਤਨਕੁਸਲੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲੋ ਚ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਚ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੪). ਪਞ੍ਞਾਮਹਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਥੇਰਿਯਾ ਅਸੇਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰਾਜਯੁਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਕਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਪੁਰਿਸੇਹਿ. ਆਹਚ੍ਚਵਚਨੇਨਾਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਰਣਾਦੀਨਿ ਆਹਨਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਚਨੇਨ. ਯਦੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.