੫. ਚੂਲ਼ਸਚ੍ਚਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੩. ਹਂਸਵਟ੍ਟਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨਾਤਿ ਹਂਸਵਟ੍ਟਕਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ, ਹਂਸਮਣ੍ਡਲਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਮਗ੍ਗੋ. ਕਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ? ਉਤ੍ਤਰਂ. ਵਾਦਾਨਂ ਸਤਾਨਿ ਵਾਦਸਤਾਨਿ. ‘‘ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਪਞ੍ਚਵਾਦਸਤਾਨਿ, ਨਿਗਣ੍ਠੀ ਪਞ੍ਚਵਾਦਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਚ ਨਿਗਣ੍ਠੀ ਚ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਵਾਦਸਤਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ. ਕਿਰਿਯਤੋ ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ, ਲਿਙ੍ਗਤੋ ਪਨ ਨਿਗਣ੍ਠਭਾਵੋ ਞਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਹਂ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
ਜਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ. ਦਿਵਾਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤਿਦਿਵਂ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਕਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੇਰੋ ਆਹ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਾਦਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਾਦਪਸੁਤਾ ਵਾਦਾਭਿਰਤਾ ਧਜਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਚਰਥ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਾਦਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਾਤੁਗਾਮਭਾਵਤੋ ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖਂ ਦੇਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਮਾਤੁਗਾਮਾ ਨਾਮ ਪਠਮਂ ਪੁਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਏਕੇਕਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਸਤਵਾਦਮਗ੍ਗਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯੋ ਵਾਦਸਹਸ੍ਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਯਥਾ ਨਿਸਿਤਸ੍ਸ ਖਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੁਮੁਦਨਾਲ਼ਚ੍ਛੇਦਨੇ ਕਿਮਤ੍ਥਿ ਭਾਰਿਯਂ, ਏਵਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕੇਸੁ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਕਿਮਤ੍ਥਿ ਭਾਰਿਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਥੇਰੋ ਖਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਜ੍ਜਟਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਤਾ ਪੁਨ ਤਤ੍ਥ ਜਟਂ ਗਣ੍ਠਿਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਵਿਜਟੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਸਹਸ੍ਸਵਟ੍ਟਿਕਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਵਿਸਯੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰਭੂਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸੀਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਤਾਯ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿਯੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਸਯਨ੍ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਵਿਸਯਂ.
ਨੇਵ ਅਨ੍ਤਂ ਨ ਕੋਟਿਂ ਅਦ੍ਦਸਂਸੂਤਿ ਏਕਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਬਹੁਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਅਤ੍ਥੋ ਏਵਮਨ੍ਤੋ ਏਵਮਵਸਾਨਕੋਟੀਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ ਨ ਜਾਨਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਤਾਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਰੁਚਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਪਞ੍ਞੋਤਿ ਵਾਦਮਗ੍ਗਪਰਿਚਯੇਨ ਮੇਧਾਵਿਤਾਯ ਚ ਯਾਦਿਸਾ ਤਾਸਂ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਪਞ੍ਞੋ.
ਕਥਾਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵਾਦਮਗ੍ਗੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾਦੀਹਿ ਭਸ੍ਸਂ ਵਾਦਮਗ੍ਗਂ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਦੇਤੀਤਿ ਭਸ੍ਸਪ੍ਪਵਾਦਕੋ. ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਦੋਤਿ ਅਹਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਿਪੁਣੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਏਵਂਵਾਦੀ. ਯਂ ਯਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਚਾਰੇਨ ਆਦਿਸਤੀਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਗਤਿਯਾ ਕਾਲਞਾਣੇਨ ‘‘ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਚਨ੍ਦਗ੍ਗਾਹੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੂਰਿਯਗ੍ਗਾਹੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਂ ਯਂ ਆਦੇਸਂ ਭਣਤਿ. ਸਾਧੁਲਦ੍ਧਿਕੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਨ੍ਦਰੋ. ਆਰੋਪਿਤੋਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾਹੇਤੁਨਿਦਸ੍ਸਨਾਦਿਦੋਸਂ ਉਪਰਿ ਆਰੋਪਿਤੋ ਵਾਦੋ ਸ੍ਵਾਰੋਪਿਤੋ. ਦੋਸਪਦਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤੇਨ ਵਾਦਿਨਾ ਪਰਵਾਦਿਮ੍ਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਤਸ੍ਸ ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭੋਪਿ ਸਿਯਾ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਯੇਨ ਦੋਸੋ ਤੇਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਿਤੋ ਸਮ੍ਪਵੇਧਿਤੋਤਿ. ਥੂਣਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਖੋਭਿਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਥੂਣਨ੍ਤਿ ਹਿ ਲੋਹਿਤਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਰੀਰਧਾਰਣਤੋ. ਅਪਿਚ ਥੂਣਪਦੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋ ਵਾਦਮਗ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਸਚ੍ਚਕੋ ਪਨ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਪ੍ਪਭੇਦਵਸੇਨ ਪਰੇ ਵਿਮ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਥੂਣਂ ਚੇਪਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਾਵਕਾਨਂ ਵਿਨਯਂ ਨਾਮ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਏਸਾ ਏਵ ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਸਾਸਨੀਤਿ ਵਿਨਯਨਾਦਿਮੁਖੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਤਂ ਸਾਸਨਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਚ੍ਚਕੋ ‘‘ਕਥਂ ਪਨ, ਭੋ, ਅਸ੍ਸਜੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ‘‘ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਕਥਾ ਨਾਮ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾ ਬੁਦ੍ਧਾਵੇਣਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਤਤ੍ਰ ਚ ਮਯਾ ਅਨਿਚ੍ਚਕਥਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਾਯ ਤਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਸਚ੍ਚਕੋ ਤੁਚ੍ਛਮਾਨੇਨ ਪਟਪਟਾਯਨ੍ਤੋ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਲਿਚ੍ਛਵੀ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਵਾਦਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਵਿਜਹਿਤਵਾਦੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਅਨੁਸਾਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ, ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਥੇਰੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਉਪਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਫਲਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਕੋ. ਨਯਿਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਵਟ੍ਠਿਤਾ, ਇਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਸਾਸਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਆਘਾਤਨਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨਿਰਯੁਸ੍ਸਦੋ ਨਾਮ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸੁਖਾਸਾ. ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਜੀਰਾਪੇਨ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਾ, ਆਹਿਣ੍ਡਥ ਵਿਚਰਥਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਮੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਯੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਕਥਾ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤਿ. ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰਭਾਵੇਨ ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਦਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੩੫੪. ਸਹ ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਂ ਅਗਾਰਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਂ, ਰਾਜਕੁਲਾਨਂ ਸਨ੍ਥਾਪਨਅਗਾਰਨ੍ਤਿਪਿ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਰਾਜਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਸਨ੍ਥਾਨਮੇਤ੍ਥ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰੇਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ. ਇਦਾਨੇਵ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਤਿ ਭਗਵਤੋ ਨਲਾਟਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਖਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ. ਸੁਰਾਘਰੇਤਿ ਸੁਰਾਸਮ੍ਪਾਦਕਗੇਹੇ. ਪਿਟ੍ਠਕਿਲਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਿਟ੍ਠਠਪਨਕਿਲ਼ਞ੍ਜਂ. ਵਾਲਨ੍ਤਿ ਚਙ੍ਗਵਾਰਂ. ਸਾਣਸਾਟਕਕਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਾਣਸਾਟਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਾਣਸਾਟਕਕਰਣਂ, ਸੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਤ੍ਥਂ. ਸਾਣਵਾਕਾ ਏਤੇਸੁ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਣਵਾਕਾ, ਸਾਣਦਣ੍ਡਾ. ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਣਾਨਂ ਧੋਵਨਸਦਿਸਂ ਕੀਲ਼ਿਤਜਾਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਉਦ੍ਦਾਲਪੁਪ੍ਫਭਞ੍ਜਿਕਾ, ਸਾਣਭਞ੍ਜਿਕਾ’’ਤਿ ਚ. ਕਿਂ ਸੋ ਭਵਮਾਨੋਤਿ ਕੀਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਭਵਮਾਨੋ, ਕਿਂ ਹੋਨ੍ਤੋ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾਦਾਰੋਪਨਂ ਨਾਮ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਸੂਰਗੁਣੋ ਏਵ ਯਕ੍ਖਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸੋ ਭਵਮਾਨੋ ਅਭਿਸਮ੍ਭੁਣੇਯ੍ਯ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਪਿਸਾਚਰੂਪੋ ਕਿਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋ ਅਜ੍ਜ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਯਕ੍ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ.
੩੫੫. ਮਹਾਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸਮਯੇਤਿ ਮਹਤਿ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਕਾਲੇ, ਗਗਨਮਜ੍ਝੇ ਸੂਰਿਯਗਤਵੇਲਾਯ. ਦਿਵਾਪਧਾਨਿਕਾ ਪਧਾਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਕਾ. ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰੂਪਗਮਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਭਗਵਤਿ ਗਾਰਵਬਹੁਮਾਨਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇ ਕਮਲਮਕੁਲਾਕਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਖਿਪ੍ਪ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ.
ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਤਂ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਂ ‘‘ਮਹਤਿਯਾ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪਰਿਸਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਸੀਸੇਨ ਭੂਮਿਂ ਪਹਰਨ੍ਤੇਨੇਵ ਵਨ੍ਦਨਾ ਕਤਾ ਹੋਤਿ? ਕੇਰਾਟਿਕਾਤਿ ਸਠਾ. ਮੋਚੇਨ੍ਤਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਦਾਨਤੋ ਮੋਚੇਨ੍ਤਾ. ਅਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੋ ਵਿਯਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੋ ਵਿਯ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪਂ ਵਚਨਂ ਅਸਲ੍ਲਪੇਨ੍ਤੋ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ.
੩੫੬. ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਇਮਸ੍ਸ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਦਿਸ੍ਸਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦੇਸੋ, ਕਾਰਣਂ, ਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਓਕਾਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ ਦੇਸਨ੍ਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਓਕਾਸਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਓਕਾਸੋ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਕਾਰਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੬੧; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੮-੧੩੧; ਅ. ਨਿ. ੧.੨੬੮-੨੯੫; ਵਿਭ. ੮੦੯). ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀਤਿ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਧਮ੍ਮਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ. ਤੁਮ੍ਹਨ੍ਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ. ਯਕ੍ਖ…ਪੇ… ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਵੁਸੋ, ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੬; ਸੁ. ਨਿ. ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤ) ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਾਨਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਞਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਲੋਕਮਿਮਂ ਪਰਞ੍ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਂ ਸਗ੍ਗਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਆਹ.
ਤਗ੍ਘ ਤੇ ਅਹਮਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ, ਯਥਾਪਿ ਕੁਸਲੋ ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਪਕਾਰੇਨ ਸੁਕੁਸਲੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਜਾਨਾਤਿ ਕਥੇਤਿ, ਤਥਾ ਅਹਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਾਰਣਂ ਅਕਾਰਣਞ੍ਚ ਅਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਕਰੋਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਅਹਂ ਪਨ ਤੇ ਅਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਾਜਾ ਚ ਖੋ…ਪੇ… ਨ ਵਾ’’ਤਿ.
ਕਥਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤੋਤਿ ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਕਥਾਯ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਮ੍ਪੇਸ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਾਵਕੇਨ ਅਸ੍ਸਜਿਨਾ ਕਥਿਤਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨਾਤਿ ਵਚਨੋਕਾਸਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਕਥਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਤਾ ਯਾਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਚ੍ਚਕੋ ਤਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਪਮਾਯ ਅਤ੍ਥਞਾਪਨੇ ਉਪਮਾਪਮਾਣਂ ਯਥਾ ‘‘ਗੋ ਵਿਯ ਗਵਯੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਮੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਮਾਪਮਾਣੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਆਹ ‘‘ਉਪਮਾ ਮਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਟਿਭਾਤੀ’’ਤਿ, ਉਪਮਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਪਮਾਯਪਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸਾ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਗਵਾ ਉਪਮਾਸਤੇਨ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾਪਿ ਪਮਾਣੇਨ ਤਵ ਅਤ੍ਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਯ ਪਮਾਣਸ੍ਸਪਿ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਅਨੁਪਲਦ੍ਧਿਤੋ, ਏਵਸ੍ਸ ਞਾਪਕਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਹਰ ਤਂ ਉਪਮਂ ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥੋ’’ਤਿ, ਨ ਤੇਨ ਤਵ ਅਤ੍ਤਵਾਦੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਾਪੁਞ੍ਞਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੇ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਰੂਪਤ੍ਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਥਾ ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪਟਿਸਂਵੇਦਨਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੇ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨੀਲਾਦਿਸਞ੍ਜਾਨਨਂ, ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਰਜ੍ਜਨਦੁਸ੍ਸਨਾਦਿ, ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੇ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਤ੍ਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਏਵਂ ਰੂਪਾਦਿਲਕ੍ਖਣੋ ਅਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਏਵਞ੍ਚੇਤਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਮ੍ਮਫਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਕਿਂ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ‘‘ਰੂਪਤ੍ਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਰੂਪੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਕਸ੍ਸ ਚ ਅਭੇਦਦੀਪਨਤੋ. ਰੂਪਾਦਯੋ ਵੇਦਨਾਦਿਸਭਾਵਾ ਅਤ੍ਤਾ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਕਿਰਿਯਾਸਮੁਪਲਦ੍ਧਿਤੋ ਇਧ ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਕਿਰਿਯਾ ਸਮੁਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇ ਰੂਪਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾ ਅਤ੍ਤਸਭਾਵਾ ਦਿਟ੍ਠਾ ਯਥਾ ਤਂ ਦੇਵਤਾਦੀਸੁ, ਯੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਅਸਤ੍ਤਸਭਾਵਾ ਦਿਟ੍ਠਾ ਯਥਾ ਤਂ ਕਟ੍ਠਕਲਿਙ੍ਗਰਾਦੀਸੂਤਿ ਏਵਂ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਹੇਤੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਆਨੇਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਵਿਯ ਸਕਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਮਂ ਆਹਰੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਬਲਕਰਣੀਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪੁਰਿਸਪ੍ਪਯੋਗਾ ਵਿਯ ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਾਪਿ ਸਜੀਵਾ ਏਵਾਤਿ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਤੇ ਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਯੇ ਜੀਵਸ੍ਸ ਆਧਾਰਣਭਾਵੇਨ ਸਹਿਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾ, ਤੇ ਸਜੀਵਾਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾ, ਨ ਕੇਵਲੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ. ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਬਲਕਰਣੀਯਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਵਿਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਭਾਵੇਨ ਉਪਨੀਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਵਾਦਭਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਤਤਾਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਸ੍ਸ ਚ ਸੁਗਤਾਵੇਣਿਕਤ੍ਤਾ. ਯਂ ਪਨੇਤਰਹਿ ਸਾਸਨਿਕਾ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰਤੋ. ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ, ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਕਲਂ ਵੇਸਾਲਿਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਵੇਸਾਲਿਵਾਸਿਨਂ ਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯੂਪਚਾਰੇਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਦਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਗਾਮੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੩੫੭. ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਵਾਦਂ ਨ ਅਵਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਘਾਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹਿਂਸਨਤ੍ਥੋ, ਤਤੋ ਚ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ ਅਰਹਤ੍ਥਂ ਤਾਯ-ਸਦ੍ਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਘਾਤੇਤਾਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਸਿਦ੍ਧਿਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਘਾਤਾਰਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਜਾਪੇਤਾਯਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਤ੍ਤਿਤੁਞ੍ਚ ਮਰਹਤੀਤਿ ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਤਿ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਤ੍ਤਿਤੁਞ੍ਚ ਮਰਹਤੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯੇਨ ਪਦੇਨ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਤਿ.
ਪਾਸਾਦਿਕਂ ਅਭਿਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਭਿਮਤਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਾਵਯਵਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਸੁਸਜ੍ਜਿਤਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਜ੍ਜਿਤਾਕਾਰਮੇਵ. ਏਵਂਵਿਧਨ੍ਤਿ ਯਾਦਿਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇਤਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਤਿ ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਵਸੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਰਣਗ੍ਗਹਣੇ. ਕਾਰਣਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ਗਹਿਤਂ ‘‘ਵਤ੍ਤਤਿ…ਪੇ… ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਤਾ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਯਞ੍ਹਿ ਵਸੇ ਨ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਅਨਤ੍ਤਕਮੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਯਥਾ ਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਵਾਦਨ੍ਤਿ ਦੋਸਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਤਧਾ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਤੀਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਸਾਕਚ੍ਛਾਹਿ ਤਥਾਗਤੇ, ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਅਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਵਿਹੇਸਾਯ ਕਯਿਰਮਾਨਤ੍ਤਾ ਤਤਿਯੇ ਵਾਰੇ ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨ ਵਿਹੇਸਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਧਾ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵੂਪਗਮਨੇ. ਵਜਿਰਪਾਣਿ ਪਨ ਕਸ੍ਮਾ ਠਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਭਗਵਾ ਵਿਯ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭਯਾਨਕਂ ਰੂਪਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਮੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਆਕਾਸੇ ਵਜਿਰਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਮੁਦ੍ਧਂ ਫਾਲੇਤੁਕਾਮੋ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਪੁਰਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਏਕਂਸਤੋ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਆਦਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਪ੍ਪਮਾਨਂ. ਅਕ੍ਖਿਨਾਸਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਏਲ਼ਕਸੀਸਸਦਿਸਕੇਸਮਸ੍ਸੁਆਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਯਿਦਂ ਯਦਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਆਗਮਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਆਦਿਤੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਪਟਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨ੍ਤਿ ਵਜਿਰਪਾਣਿਂ. ਤਂ ਸਚ੍ਚਕਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਕਾਰਣਂ. ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਨੁ ਖੋਤਿਆਦਿ ਸਚ੍ਚਕਸ੍ਸ ਵੀਮਂਸਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਵੀਮਂਸਕੇਨ ਹਿ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਾਯਕ੍ਖੋਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਸਿਯਾ, ਅਯਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਭੀਤਭਾਵਂ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਮੇ ਯਕ੍ਖਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਭਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਰੇਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ.
੩੫੮. ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਮਤ੍ਥਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁਪਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਯ ਨਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਕੁਸਲਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਮਾ ਅਹੋਸਿ, ਅਕੁਸਲਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਪ੍ਪਦਟ੍ਠਵਿਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪਦਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇ ਸਰੀਰਪਦੇਸੇ ਪਤਿਤਂ ਵਿਸਂ. ਅਲ੍ਲੀਨੋਤਿ ਸਂਸਿਲਿਟ੍ਠੋ. ਉਪਗਤੋਤਿ ਨ ਅਪਗਤੋ. ਅਜ੍ਝੋਸਿਤੋਤਿ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਪਰਿਤੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯ. ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚਸ੍ਸ ਖਯਵਯਂ ਉਪਨੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਯਂ ਵਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
੩੫੯. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਸ੍ਸ ਅਸਾਰਭਾਵਤੋ, ਯਥਾਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਵਿਰਹਿਤੋ ਰਿਤ੍ਤੋ. ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੀਲਾਚਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਵਿਰੂਪਤਂ ਸਾਪਰਾਧਤਂ ਸਾਵਜ੍ਜਤਂ ਤੇਸਂ ਉਪਰਿ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ. ਸਿਨ੍ਨਪਤ੍ਤੋਤਿ ਤਨੁਕਪਤ੍ਤੋ. ਵਿਫਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਫਾਲ਼ਿਤਂ.
ਅਸਾਰਕਰੁਕ੍ਖਪਰਿਚਿਤੋਤਿ ਪਲਾਸਾਦਿਅਸਾਰਰੁਕ੍ਖਕੋਟ੍ਟਨੇ ਕਤਪਰਿਚਯੋ. ਥਦ੍ਧਭਾਵਨ੍ਤਿ ਵਿਪਕ੍ਕਭਾਵਂ, ਤਿਕ੍ਖਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਦਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਸਤੀਤਿ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਗਣ੍ਠਿਕਂ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸਰੀਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਨ੍ਤਾਰੁਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਯਾਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਣਤ੍ਥਂ ਵਾਯਮਯਨ੍ਤਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਯ.
੩੬੦. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੂਕਾਨੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਕਿਞ੍ਚਕਾਨਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਞ੍ਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਤਾਲ਼ਨਾਨਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਾਨੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਇਞ੍ਜਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰਾਨਂ ਇਞ੍ਜਿਤੇਨੇਵ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇ’’ਤਿਆਦਿ.
੩੬੧. ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਗਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਵਿਸਾਰਦੋ ਹੋਤਿ ਪਰੇਹਿ ਅਸਂਹਾਰਿਯੋ, ਤਂ ਞਾਣਂ ਵਿਸਾਰਦਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਞਾਣਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਨ ਪਰੋ ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ. ਨ ਪਰੋ ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਦ੍ਦਹਾਤਬ੍ਬੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਪਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਕਾਮਂ ਸਚ੍ਚਕੋ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮੀਤਿ ਇਦਂ ਸਾਸਨਵੋਹਾਰਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਂ ਪਰਿਯੋਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਆਰਭਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਿਸਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ, ਦਸ੍ਸਨੇਸੁ ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਲੋਕਿਯਪਞ੍ਞਾਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਪਞ੍ਞਾਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਲੋਕਿਯਪਟਿਪਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋਵ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤਿਪਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਭਾਵੇ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਸੇਸਾਨਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ. ਅਗ੍ਗਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੀਯਮਾਨਾਸਵਸ੍ਸ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚ੍ਚਾਨੁਗਤਸਮ੍ਮੋਹਵਿਦ੍ਧਂਸਨੇਨੇਵ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਞੇਯ੍ਯਾਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋਤਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਕਿਲੇਸਵਿਸੇਵਨੋ.
੩੬੨. ਧਂਸੀਤਿ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨਸੀਲਾ. ਅਨੁਪਹਤਨ੍ਤਿ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਸਕਲਨ੍ਤਿ ਅਨੂਨਂ. ਕਾਯਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਾਯਮੇਵ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਙ੍ਗਂ ਸੀਸਾਦਿਅਵਯਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ‘‘ਹੋਤੁ, ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਏਵਮਿਦਂ ਵਾਚਾਯ ਅਵਯਵੋ ਵਾਚਙ੍ਗਨ੍ਤਿ.
੩੬੩. ਆਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਫਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਆਨੁਭਾਵੋ. ਪੁਞ੍ਞਫਲਮ੍ਪਿ ਹਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ‘‘ਪੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏਵਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੮੦). ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਮਹੀਤਿ ਮਹਤਿ ਪੁਞ੍ਞਫਲਵਿਭੂਤਿ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਮਕੁਟਚਾਮਰਾਦਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਪਰਿਵਾਰੋ’’ਤਿ. ਲਿਚ੍ਛਵੀਹਿ ਪੇਸਿਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਮਯਾ ਪਰਿਵਿਸਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀਨਮੇਵ ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਦਾਯਕਾਨਂ ਸੁਖਾਯ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਸਚ੍ਚਕੇਨ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨ ਲਿਚ੍ਛਵੀਹਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਸਚ੍ਚਕਸ੍ਸ ਸਤਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਮਤੇਨ ਵਿਨਾਯੇਵਾਤਿ ਸਚ੍ਚਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਏਵ ਤਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਖੇਤ੍ਤਗਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ…ਪੇ… ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸੀ’’ਤਿ.
ਚੂਲ਼ਸਚ੍ਚਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.