੧. ਚੂਲ਼ਗੋਸਿਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੫. ਞਾਤੀਨਂ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੬.੧੯) ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ ਗਾਮੋ ਞਾਤਿਕੋ, ਸੋ ਏਵ ਨਾਤਿਕੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਗਾਮੋ ਯੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕੋ, ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤੀਨਂ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵੇਨ ਨਿਵੇਸਿਤੋ, ਤੇਨ ‘‘ਨਾਤਿਕੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਦਾਯਾਦੇਹਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚੂਲ਼ਪਿਤਿਮਹਾਪਿਤਿਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਗਾਮਾ’’ਤਿ. ਗਿਞ੍ਜਕਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਇਟ੍ਠਕਾ, ਗਿਞ੍ਜਕਾਹਿਯੇਵ ਕਤੋ ਆਵਸਥੋ ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਪਦੇਸੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਸਕ੍ਖਰਮਰੁਮ੍ਬਵਾਲਿਕਾਦੀਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾ ਅਕਠਿਨਾ ਸਣ੍ਹਾ ਸੁਖੁਮਾ, ਤਾਯ ਕਤਾਨਿ ਕੁਲਾਲਭਾਜਨਾਨਿਪਿ ਸਿਲਾਮਯਾਨਿ ਵਿਯ ਦਲ਼੍ਹਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਉਪਾਸਕਾ ਤਾਯ ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਦੀਘਪੁਥੁਲਇਟ੍ਠਕਾ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਾਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਬਾਹਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਤੁਲਾਯੋ ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦਬ੍ਬਸਮ੍ਭਾਰੇਨ ਵਿਨਾ ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਏਵ ਪਾਸਾਦਂ ਕਾਰੇਸੁਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਕਾਹੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਗੋਸਿਙ੍ਗਸਾਲਵਨਦਾਯਨ੍ਤਿ ਗੋਸਿਙ੍ਗਸਾਲਵਨਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਰਕ੍ਖਿਤਂ ਅਰਞ੍ਞਂ. ਜੇਟ੍ਠਕਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਵਨਪ੍ਪਤਿਭੂਤਸ੍ਸ ਸਾਲਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਨ੍ਤਿ ਸਮਗ੍ਗਭਾਵਾਦਿਗੁਣਂ ਵਿਵੇਕਸੁਖਂ. ਉਪਰਿਪਣ੍ਣਾਸਕੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੩੭-੨੩੮) ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ, ਇਧ ਚੂਲ਼ਗੋਸਿਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤੇ ਖੀਣਾਸਵਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ. ਕਤਕਿਚ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਤੇ ਮਹਾਥੇਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਪਰੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਪਰਮਞ੍ਚ ਵਿਵੇਕਂ ਅਨੁਬ੍ਰੂਹਨ੍ਤਾ ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤਦਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਕਾਲੇ. ਤੇਤਿ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ. ਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵੀਥਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਗਤਸ੍ਸਾਦਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਵਿਸੇਸਂ ਆਵਹਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਆਵਹਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;

ਲਭਤਿ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੪);

ਲਦ੍ਧਪਤਿਟ੍ਠਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮਨੇਨ. ਸਤਿ ਹਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮੇ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਲਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ.

ਕਾਮਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾਪਿ ਮਹਾਸਾਵਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਵ, ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਭਾਵੇਨ ਪਨ ਨੇਸਂ ਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੇਸੁ ਵਾ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਂ. ਸਤਿਪਿ ਹਿ ਸਾਮਞ੍ਞਯੋਗੇ ਵਿਸੇਸਵਨ੍ਤੋ ਵਿਸੁਂ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਆਗਤਾ, ਵਾਸਿਟ੍ਠੋਪਿ ਆਗਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤੇਸੁਪਿ ‘‘ਅਸੀਤਿਮਹਾਸਾਵਕੇਸੂ’’ਤਿ ਅਸੀਤਿਗ੍ਗਹਣਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਊਨਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਣਨੁਪਗਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਨ੍ਤਮਸੋਤਿ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕਭਾਵੇਨ ਆਸਨ੍ਨਚਾਰਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੀਕਾਤਿ ਹਤ੍ਥਾਨੀਕਾ, ਹਤ੍ਥਾਨੀਕਤੋ ਹਤ੍ਥਿਸਮੂਹਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਲ਼ਸੀਹੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਯੂਥਚਰੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੂਥਾ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਕਾਲ਼ਸੀਹੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਕੇਸਰੀ ਪਨ ਏਕਚਰੋਵ. ਵਾਤਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਵਲਾਹਕੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਾਤਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਪ੍ਪਮਾਣੋ ਵਲਾਹਕਚ੍ਛੇਦੋ ਵਿਯ. ਤੇਸਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਜਿਘਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਭੋਜਨੇ, ਪਿਪਾਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਨੀਯੇ, ਸੀਤੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹੇ, ਉਣ੍ਹੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਤੇ, ਦੁਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਸੁਖੇ ਅਭਿਰੁਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤੋ ਕੋਸਮ੍ਬਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਪਰੇ ਸਮਗ੍ਗਾਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੇ ਆਵਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਇਮੇ ਤਯੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਆਪਾਥਂ ਆਗਮਿਂਸੁ, ਅਥ ਨੇ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਕਾਮੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਏਵਾਯਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਕੋਸਮ੍ਬਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਿਨਯਨੁਪਾਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਸਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ’’ਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਪਚ੍ਛਿਮਜਨਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨਤੋਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਕ੍ਕਂਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸਂਸਾਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਆਮੇਡਿਤਵਚਨਂ.

ਤਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਰਕ੍ਖਤਿ ਵਨਸਾਮਿਨਾ ਆਣਤ੍ਤੋ. ਰਕ੍ਖਿਤਗੋਪਿਤਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ, ਨ ਮਹਾਵਨਾਦਿ ਵਿਯ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ. ਸੀਲਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਾਯ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ, ਨ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਸਿਨੇਹਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਂ ਕਾਮਯਮਾਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਨਾਸੇਯ੍ਯ.

ਦੁਬ੍ਬਲਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਤਾਨੀਤਿ ਅਭਿਜਾਤਿਆਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ. ਚੀਵਰਗਬ੍ਭੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚੀਵਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਓਵਰਕੇ ਨਿਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ. ਨ ਹਿ ਚੀਵਰਪਾਰੁਪਨਮਤ੍ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਮਾ ਸੁਧ ਕੋਚਿਮਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸੀ’’ਤਿ ਪਨ ਤਥਾਰੂਪੇਨ ਇਦ੍ਧਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਤਂ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਭਗਵਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਕਵੇਸੇਨ ਅਗਮਾਸੀ’’ਤਿ.

ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਪਦਂ ਅਭਿਮੁਖਭਾਵੇਨ ਵਿਧਿਮੁਖੇਨ ਵਦਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਤੋ ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਾਯੋ ਨਾਮ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਜਾਤਿਮਣਿ ਵਿਯ ਸੋਭਨੋ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਲਂ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

੩੨੬. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਾਤਿ ਵਾ ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਰੂਪੇਕਸੇਸਸ੍ਸਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋਪਿ ਸਮਤ੍ਥਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਰਿਯਾਪਥੋ ਖਮਤੀਤਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋਪਿ ਇਰਿਯਾਪਥੋ ਸੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕੋ. ਜੀਵਿਤਂ ਯਾਪੇਤੀਤਿ ਯਾਪਨਾਲਕ੍ਖਣਂ ਜੀਵਿਤਂ ਇਮਂ ਸਰੀਰਯਨ੍ਤਂ ਯਾਪੇਤਿ ਸੁਖੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਉਲ਼ੁਙ੍ਕਯਾਗੁਂ ਵਾ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਂ ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਮਕਰਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਮਿਸ੍ਸਕਭਤ੍ਤੇਨ ਯਾਪਨਂ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀਤਿ ਸਤਿਪਿ ਉਭਯੇਸਂ ਕਲਾਪਾਨਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਭੇਦੇ ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨਾਨਤ੍ਤਂ ਖੀਰੋਦਕਸਮ੍ਮੋਦਿਤਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਸਂਸਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਸੁਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਕਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਉਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਪਿਯਭਾਵਦੀਪਨਾਨਿ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਪਿਯਚਕ੍ਖੂਨਿ. ਪਿਯਾਯਤਿ, ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਾ ਪਿਯੋਤਿ. ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਸ੍ਸ ਯਂ ਏਕਨ੍ਤਕਾਰਣਂ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਾਤਿ ‘‘ਕਥਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਨੇਸਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਿਤਾਨਂਯੇਵ ਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੋ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਰਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਥੇਰੇਹਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਮਿਤ੍ਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਆਵੀਤਿ ਪਕਾਸਂ. ਰਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਕਾਸਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਚੇ, ਪਕਾਸਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਚੇ, ਅਪ੍ਪਕਾਸਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਵਿ ਚੇਵ ਰਹੋ ਚਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਚੇਵ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਚਾ’’ਤਿ. ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਵਾ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਕਤੇ ਮੇਤ੍ਤਾਕਾਯਕਮ੍ਮੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥੇਵ. ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਖਮਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਾ ਕਥਾ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਕਥਾ. ਯਥਾ ਪਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਛਿਦ੍ਦਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਕਥਾ. ‘‘ਅਹੋ ਤਦਾ ਥੇਰੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਦਿਨ੍ਨੋ ਓਵਾਦੋ, ਦਿਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸਾਸਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਸਰਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਾ, ਛਸਾਰਣੀਯਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਥਾ ਸਾਰਣੀਯਕਥਾ. ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਕਥਾ ਧਮ੍ਮੀਕਥਾ. ਸਰੇਨ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਾਰਣਂ ਸਰਭਞ੍ਞਂ. ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਪੁਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸਆਦਿਸਨਂ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਏਵਂ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਤੋਤਿ ਏਵਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ, ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਕਤੋ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਨਾ. ਹਿਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਿਤਭਾਵੇਨ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਭਾਵੇਨ ਭੇਦਾਭਾਵੇਨ. ਅਵਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਵਿਰੋਧਭਾਵੇਨ. ਸਮਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਹਿਤਭਾਵੇਨ. ਪਰਿਭਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਬਹਲਤਨੁਮਤ੍ਤਿਕਾਲੇਪੇਹਿ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ. ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਧੋਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਧੋਵਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਭਣ੍ਡਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਪਰਿਭਣ੍ਡਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.

੩੨੭. ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਏਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨਸਭਾਵਂ. ਕਚ੍ਚਿ ਪਨ ਵੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਾ ਸਮਗ੍ਗਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੋਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵਾ, ਕਚ੍ਚਿ ਤੁਮ੍ਹੇਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮੁਗ੍ਗਪਾਤਿਨ੍ਤਿ ਸਮੁਗ੍ਗਪੁਟਸਦਿਸਂ ਪਾਤਿਂ.

ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯਂ ਅਨ੍ਤੋ ਬਹਿ ਚ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨੇਨ ਸੋਧਿਤਙ੍ਗਣਤਾ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਪਟਿਵਿਸਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਾਪਨਪਟਿਵਿਸਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਓਸਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਪਮਾਣਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਾਪਨਪਮਾਣਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਜਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਜਹਿਤ੍ਵਾ.

ਹਤ੍ਥੇਨ ਹਤ੍ਥਂ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥੇਨ ਇਤਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ. ਵਿਲਙ੍ਘੇਤਿ ਦੇਸਨ੍ਤਰਂ ਪਾਪੇਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਲਙ੍ਘਕੋ, ਹਤ੍ਥੋ. ਹਤ੍ਥੋ ਏਵ ਵਿਲਙ੍ਘਕੋ ਹਤ੍ਥਵਿਲਙ੍ਘਕੋ, ਤੇਨ ਹਤ੍ਥਵਿਲਙ੍ਘਕੇਨ.

ਤਂ ਅਖਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਤੀਸੁਪਿ ਦਿਵਸੇਸੁ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਅਖਣ੍ਡਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਾਹਿਕਂ ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ. ਪਞ੍ਚਮੇ ਪਞ੍ਚਮੇ ਅਹਨਿ ਭਵਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਾਹਿਕਂ. ਭਗਵਤਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰੇਨ. ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨੇਸੁਯੇਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨੇਸੁਯੇਵ. ‘‘ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨੇਸੁਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਪਞ੍ਚਕਰਣਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਕਥਾਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਕਰਣਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਥਾਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਪਮਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਮਾ’’ਤਿ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਲਕ੍ਖਣਂ ਥੇਰੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਨ ਇਦਂ ਤਦਾ ਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਵਲ਼ਞ੍ਜਾਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੨੮. ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਚਿਤ੍ਤਾਰਾਧਨਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਥੇਰੋ ‘‘ਕਿਞ੍ਹਿ ਨੋ ਸਿਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਾਵਦੇਵਾਤਿ ਯਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਏਕਂ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਵਾ ਸਕਲਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤ ਵਾ ਦਿਵਸੇ.

੩੨੯. ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਾਯ. ਸਤਿ ਹਿ ਉਪਰਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੇ ਹੇਟ੍ਠਿਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ. ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋਤਿ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੇਦਯਿਤਸੁਖਤੋਤਿ ਵੇਦਨਾਸਹਿਤਜ੍ਝਾਨਸੁਖਤੋ ਵਾ ਫਲਸੁਖਤੋ ਵਾ. ਅਵੇਦਯਿਤਸੁਖਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਂ ਵਿਯ ਵੇਦਨਾਰਹਿਤਂ ਸੁਖਂ. ਅਵੇਦਯਿਤਸੁਖਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਫਸ੍ਸਂ ਅਸਞ੍ਞਂ ਅਚੇਤਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਰਹਿਤਮੇਵ. ਤਤੋ ਚ ਸਤਿਪਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਤਸ੍ਸ ਅਚੇਤਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਵਿਰਹਿਤਤਾਯ ਸਨ੍ਤਤਰਾ ਪਣੀਤਤਰਾ ਚ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵੇਦਯਿਤਸੁਖਂ ਸਨ੍ਤਤਰਂ ਪਣੀਤਤਰਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਮ੍ਹਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੩੦. ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਾਨਿਸਂਸਮੇਵ ਨੇਸਂ ਭਗਵਾ ਕਥੇਸਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਕੂਲਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ. ਅਨੁਸਾਵੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨੁਪਗਮਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਅਨੁਸਂਸਾਵੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਰਹਿ ਭਗਵਤੋ ਏਕਵਿਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਮਨਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ‘‘ਇਧੇਵ ਤਿਟ੍ਠਥਾ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ-ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ-ਧੁਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗ-ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖ-ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ-ਞਾਣਦਸ੍ਸਨ-ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ-ਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯਥਾਧਿਗਤਾਨਮ੍ਪਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਕਥਾਯ ਅਟ੍ਟਿਯਮਾਨਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਂ ਸਤ੍ਥੁਵਿਹੇਸਾਭਾਵਦੀਪਨੇ ਭਗਵਤੋ ਪਾਕਟਗੁਣਾਨਂ ਕਥਾਯ ਅਟ੍ਟਿਯਮਾਨਾਪੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦੇਵਤਾਤਿ ਤਂਤਂਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨਿਯੋ ਦੇਵਤਾ. ਮੁਖਂ ਮੇ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਮੁਖਂ ਮੇ ਕਥਨੇ ਸਮਤ੍ਥਂ, ਕਥਨੇ ਯੋਗ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੩੧. ਏਵਂ ਆਗਤੋਤਿ ਏਵਂ ਆਟਾਨਾਟਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤੋ. ਪਲਿਵੇਠੇਨ੍ਤੇਤਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤੇ. ਮਚ੍ਛਰਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਾਨਂ ਭਗਵਤੋਪਿ ਆਰੋਚਨਂ ਅਸਹਮਾਨਾ ਮਚ੍ਛਰਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੦੧. ਤੇਸਂ ਲਾਭਾਤਿ ਤੇਸਂ ਵਜ੍ਜਿਰਾਜੂਨਂ ਵਜ੍ਜਿਰਟ੍ਠਵਾਸੀਨਞ੍ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ, ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸਾਦਿਕੋ, ਭਗਵਤੋ ਤਿਣ੍ਣਞ੍ਚ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਵਨ੍ਦਨਦਾਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਦਯੋ ਲਾਭਾ. ਸੁਲਦ੍ਧਾ ਲਾਭਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਕੁਲਞ੍ਹੇਤਂ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਤੇਸਂ ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੦੪; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੮੪).

ਚੂਲ਼ਗੋਸਿਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.