੨. ਅਲਗਦ੍ਦੂਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੪. ਬਾਧਯਿਂਸੂਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੪੧੭) ਹਨਿਂਸੁ. ਤਂਤਂਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਏਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਅਨਤ੍ਥੋ, ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਾ ਫਲਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਸ੍ਸ ਵਾ ਕਰਣਸੀਲਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ’’ਤਿ. ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਧਮ੍ਮਾਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਭਾਵਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮਾ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਚੁਤਿਅਨਨ੍ਤਰਫਲਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਕਰਣਸੀਲਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਪਯੋਜਨਾਤਿ ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਾ, ਤੇ ਏਵ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਏਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾਤਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ. ਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਲਕ੍ਖਣਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਪਾਕਤਿਕਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਰਿਯਾਯ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਪਾਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਮੇਵ. ਨਨ੍ਦਮਾਣਵਕੋ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦਤਾਵਸੇਨ ਵਾ ਅਸਗ੍ਗਨ੍ਤਰਾਯਿਕਤਾ, ਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਰਾਯਿਕਤਾ ਪਨ ਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਦੂਸਨਤੋ, ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਰਾਯਿਕਤਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਵਾਰੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਅਹੇਤੁਕਦਿਟ੍ਠਿਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿਨਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠਿਯੋਵ ਨਿਯਤਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮਾ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਾਹ. ਪਣ੍ਡਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਾਯਪਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਾਯਿਕਭਾਵਤੋ. ਯਾ ਹਿ ਅਰਿਯੇ ਉਪਵਦਤਿ, ਸਾ ਚੇਤਨਾ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਧਮ੍ਮਾ. ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਖਮਾਪਨਤੋ ਉਪਰਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸ੍ਸ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਯਾਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਸੇਸਂ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ. ਨ ਦੇਸੇਤਿ ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ.

ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਿਟ੍ਠੋ. ਰਸੇਨ ਰਸਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜੇਨ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਰਸੇਨ ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਕਾਮਗੁਣਪਰਿਭੋਗਰਸਂ ਸਮਾਨੇਤ੍ਵਾ. ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਬਨ੍ਧਨਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ‘‘ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਸਦਿਸਤਂ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਏਕਨ੍ਤਸਾਵਜ੍ਜੇ ਅਨਵਜ੍ਜਭਾਵਪਕ੍ਖੇਪੇਨ. ਪਾਪਕਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਟ੍ਠੇਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਸਮ੍ਪਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਪਾਪਕਂ. ਸੇਤੁਕਰਣਵਸੇਨ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ‘‘ਸਾਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ‘‘ਅਨਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਣੇਨ ਤੇਨ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੋ. ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਗਹਣੇਨ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਞਾਣਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ. ਕਾਮਕਣ੍ਟਕੇਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਙ੍ਖਾਤੇ, ‘‘ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੮, ੧੯੪) ਆਦਿਦੇਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇ ਚ ਆਣਾਚਕ੍ਕੇ.

ਪੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਹਿ ਅਨੁਯੋਗੋਤਿ. ਤੇਨਾਧਿਗਤਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨੁਵਜ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭਾਸਨੇਨ ਪੁਨ ਪਟਿਜਾਨਾਪਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਂ, ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਆਦਾਯ ਸਮਾਦਾਪਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਕਾਰਣਪਤਿਰੂਪਕਮੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨਂ. ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਪਾਯਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇਨ. ਮਹਾਭਿਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਸਭਾਵਤਾਯ. ਇਤ੍ਤਰਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤਰਮਣੀਯਤਾਯ. ਤਾਵਕਾਲਿਕਟ੍ਠੇਨ ਪਰੇਹਿ ਅਭਿਭਵਨੀਯਤਾਯ. ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਪਲਿਭਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਛੇਦਨਭੇਦਨਾਦਿਅਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ. ਉਗ੍ਘਾਟਸਦਿਸਤਾਯ ਅਧਿਕੁਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਵਣੇ ਵਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਵਿਸਨਸਭਾਵਤਾਯ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਅਨਤ੍ਥਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਾਸਙ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਯਟ੍ਠੇਨ.ਦਿਟ੍ਠਿਥਾਮੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਥਾਮਗਤਭਾਵੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤਪਰਾਮਸਨੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਆਮਸਨੇਨ ਪਰਾਮਾਸੋ. ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਿਵੇਸਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ‘‘ਇਦਮੇਵੇਤ੍ਥ ਤਥ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਂ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

੨੩੫. ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋਪੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨਿਗੁਹੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਵਜਾਨਿਤੁਕਾਮੋਪਿ. ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਕਥਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਕਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਅਭੂਤਕਥਾ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਭੂਤਕਥਾਯ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਕਥਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੨੩੬. ਕਸ੍ਸ ਖੋ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਮਮ ਤੁਯ੍ਹਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਞਾਣਮਯਾ ਉਸ੍ਮਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਸ੍ਮੀ, ਤਥਾਰੂਪੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਨੁਸ੍ਮੀਕਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਟਿਵੇਧਗਬ੍ਭੋਅਪਿ ਉਸ੍ਮੀਕਤੋਤਿ ਵਿਕਤਭਾਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾਬੀਜਮਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਪਿ ਨੁ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਠਾਨਗਤੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਞਾਣੁਪਹਤਭਾਵਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ. ਨਿਤ੍ਤੇਜਭੂਤੋਤਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜਂ ਭੂਤੋ ਤੇਜੋਹਾਨਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਭਿਕ੍ਖੂਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਓਲੋਕੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਅਧੋਮੁਖੋ. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੋ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੂਪਗਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਵਹਂ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ.

੨੩੭. ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਲਦ੍ਧਿਯਾ ਸਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇਨ ਪਰਿਸਂ ਸੋਧੇਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਾਰੇਤਿ ਨੀਹਰਤਿ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਤਾਯ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਏਵਂ ਭਵੇਯ੍ਯ ‘‘ਸਹਸਾ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਹਸਾ ਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਕਸ੍ਸਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ. ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਂ. ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਸਾਯ ਲਦ੍ਧਿਂ ਸੋਧੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾਵਸੇਨ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ. ਸਞ੍ਞਾਵਿਤਕ੍ਕੇਹੀਤਿ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਹਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਲੇਸਕਾਮਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਮੇਥੁਨਸਮਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਨ – ‘‘ਅਪਿਚ ਖੋ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਾਦਨਂ ਪਰਿਮਦ੍ਦਨਂ ਨਹਾਪਨਂ ਸਮ੍ਬਾਹਨਂ ਸਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੭.੫੦) ਆਗਤਂ ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਵਿਸਯਂ ਆਮਿਸਪਰਿਭੋਗਂ. ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਸਮਾਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

੨੩੮. ਯੋਨਿਸੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋਤਿ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ, ਤਂ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ. ਕਦਾਚਿ ਉਪੋਸਥਿਕਭਾਵੇਨ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿ ਨੋਤਿ ਅਨਿਬਦ੍ਧਸੀਲਾਨਂ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ. ਸੀਲਸਮਾਦਾਨਭਾਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ. ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾਨਂ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ. ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਵਰਣਕਰਂ. ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ. ਅਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਚੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਖਨਤਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾ ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੂਤਿ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਵਪ੍ਪਭੇਦਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ. ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਵਪ੍ਪਭੇਦਂ? ਸਗਾਥਕਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਂ, ਨਿਗ੍ਗਾਥਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਤਦੁਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਦਾਨਾਦਿਵਿਸੇਸਸਞ੍ਞਾਵਿਰਹਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਤਙ੍ਗਂ ਸਿਯਾ, ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਙ੍ਗਸਙ੍ਗਹੋ ਨ ਸਿਯਾ ਗਾਥਾਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਪਦਾਦੀਨਂ ਵਿਯ, ਗੇਯ੍ਯਙ੍ਗਸਙ੍ਗਹੋ ਵਾ ਸਿਯਾ ਸਗਾਥਕਤ੍ਤਾ ਸਗਾਥਾਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਯ, ਤਥਾ ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਸਗਾਥਕਪ੍ਪਦੇਸਾਨਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਧਿ, ਵਿਸੇਸਵਿਧਯੋ ਪਰੇ;

ਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਿਰੂਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ, ਸਹਤਾਞ੍ਞੇਨ ਨਞ੍ਞਤੋ. (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.ਨਿਦਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੬; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੧.ਬਾਹਿਰਨਿਦਾਨਕਥਾ);

ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਧਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਨੇਤ੍ਤਿਯਂ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧.ਸਙ੍ਗਹਵਾਰ) ‘‘ਨਵਵਿਧਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤਂ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ (ਪਾਚਿ. ੬੫੫, ੧੨੪੨), ਸਕਵਾਦੇ ਪਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਸਤਾਨੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ) ਏਵਮਾਦਿ ਚ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ. ਤਦੇਕਦੇਸੇਸੁ ਪਨ ਗੇਯ੍ਯਾਦਯੋ ਵਿਸੇਸਵਿਧਯੋ ਤੇਨ ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਗੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਗਾਥਕਤ੍ਤਂ ਤਬ੍ਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਲੋਕੇਪਿ ਹਿ ਸਸਿਲੋਕਂ ਸਗਾਥਕਂ ਵਾ ਚੁਣ੍ਣਿਯਗਨ੍ਥਂ ‘‘ਗੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਗਾਥਾਵਿਰਹੇ ਪਨ ਸਤਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਭਾਵੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਸ ਤਬ੍ਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਬ੍ਯਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਬ੍ਯਾਕਰਣਮੇਵ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ.

ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਗਾਥਕਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ ਗੇਯ੍ਯਾਦਿਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਨੋਕਾਸਭਾਵਤੋ, ‘‘ਗਾਥਾਵਿਰਹੇ ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਤਥਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਪਦਾਦੀਸੁ ਕੇਵਲਂ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧੇਸੁ, ਸਗਾਥਕਤ੍ਤੇਪਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਞਾਣਮਯਿਕਗਾਥਾਯੁਤ੍ਤੇਸੁ, ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧) ਆਦਿਵਚਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਸੁ, ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤਵਿਸੇਸੇਸੁ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਗਾਥਾ-ਉਦਾਨ-ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕ-ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮ-ਸਞ੍ਞਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਤਥਾ ਸਤਿਪਿ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਭਾਵੇ ਭਗਵਤੋ ਅਤੀਤਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ ਚਰਿਯਾਨੁਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਕੇਸੁ ਜਾਤਕਸਞ੍ਞਾ, ਸਤਿਪਿ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਭਾਵੇ ਸਗਾਥਕਤ੍ਤੇ ਚ ਕੇਸੁਚਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵੇਦਸ੍ਸ ਲਭਾਪਨਤੋ ਵੇਦਲ੍ਲਸਞ੍ਞਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਗਾਥਕਤ੍ਤਾਦਿਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਵਿਸੇਸੇਸੁ ਗੇਯ੍ਯਾਦਿਸਞ੍ਞਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਵਿਸੇਸਵਿਧਯੋ ਸੁਤ੍ਤਙ੍ਗਤੋ ਪਰੇ ਗੇਯ੍ਯਾਦਯੋ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਗੇਯ੍ਯਙ੍ਗਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਰਹਿਤਂ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਙ੍ਗਂ ਵਿਸੇਸਸਞ੍ਞਾਪਰਿਹਾਰੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਸਗਾਥਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਂ, ਨਿਗ੍ਗਾਥਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਙ੍ਗਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਚੋਦਨਾ ਤਦਵਤ੍ਥਾ ਏਵਾਤਿ? ਨ ਤਦਵਤ੍ਥਾ ਸੋਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਸੋਧਿਤਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਗਾਥਾਵਿਰਹੇ ਸਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਭਾਵੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਸ ਤਬ੍ਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਾਥਾਭਾਵਤੋ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਙ੍ਗਸਙ੍ਗਹੋ ਨ ਸਿਯਾ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੫.੧; ਸੁ. ਨਿ. ੨੬੧), ਤਂ ਨ, ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ. ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ ਹਿ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਨ ਹਿ ਤਾਨਿ ਧਮ੍ਮਪਦਬੁਦ੍ਧਵਂਸਾਦਯੋ ਵਿਯ ਗਾਥਾਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾਤਾਨਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਸੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨੇਵ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨਾਮਕ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਗਾਥਕਤ੍ਤਾ ਗੇਯ੍ਯਙ੍ਗਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ, ਤਦਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਹਤਾਞ੍ਞੇਨ. ਸਹ ਗਾਥਾਹੀਤਿ ਹਿ ਸਗਾਥਕਂ, ਸਹਭਾਵੋ ਚ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਗਾਥਾਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕੋਚਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ‘‘ਸਹ ਗਾਥਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਸਮੁਦਾਯੋ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਦਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਸਗਾਥਕਪ੍ਪਦੇਸਾਨਂ ਗੇਯ੍ਯਙ੍ਗਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ, ਤਦਪਿ ਨ ਅਞ੍ਞਤੋ. ਅਞ੍ਞਾ ਏਵ ਹਿ ਤਾ ਗਾਥਾ ਜਾਤਕਾਦਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਅਤੋ ਨ ਤਾਹਿ ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਗੇਯ੍ਯਙ੍ਗਭਾਵੋਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਂ. ਅਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਕੇਚਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਂ, ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ, ਸਮਾਧਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਤਿ ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਲਂ ਕਥਿਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਯਾਵਦੇਵ ਸਮਾਧਤ੍ਥਂ, ਸਮਾਧਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾ, ਮਗ੍ਗੋ ਫਲਤ੍ਥੋ, ਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਂ ਯਾਵਦੇਵ ਵਿਵਟ੍ਟਾਧਿਗਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਾਸਿਤਤ੍ਥਪਯੋਜਨਤ੍ਥਾਨਂ ਗਹਿਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਨਿਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਮਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਤਿ ਏਵਂ ਏਤਾਯ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਰਿ ਪਰੇਹਿ ਆਰੋਪਿਤਵਾਦਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਮੋਕ੍ਖਪਯੋਜਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖੋ ਵਾ ਨਿਨ੍ਦਾਪਮੋਕ੍ਖੋ. ਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਚ ਸੀਲਾਦਿਪੂਰਣੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦਧਿਗਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਫਲਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦਧਿਗਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਅਨੁਪਾਦਾਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਯ. ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਞਾਯੇਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਉਪਾਰਮ੍ਭਮਾਨਦਪ੍ਪਮਕ੍ਖਪਲ਼ਾਸਾਦਿਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

੨੩੯. ਅਲਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤੋ ਗਦੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਲਗਦ੍ਦੋ ਅਨੁਨਾਸਿਕਲੋਪਂ ਦ-ਕਾਰਾਗਮਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਕਨ੍ਤਾਰਤੋ ਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਪਰਿਯਤ੍ਤਿ. ਭਣ੍ਡਾਗਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਵਿਯ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ, ਧਮ੍ਮਰਤਨਾਨੁਪਾਲਕੋ. ਅਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿ. ‘‘ਵਂਸਾਨੁਰਕ੍ਖਕੋਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਸੀਹਾਵਲੋਕਨਞਾਯੇਨ ਤਨ੍ਤਿਧਾਰਕੋਵ ਪਵੇਣਿਪਾਲਕੋਵਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਯਦਿ ਤਨ੍ਤਿਧਾਰਣਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨਂ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨੇਤਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠਾਨੇ. ਕਾਮਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ‘‘ਪਵੇਣਿਂ ਪਾਲੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਭਵਕਨ੍ਤਾਰਤੋ ਅਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਂ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤੇ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਯਾਥਾਵਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਧ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ, ਪਰਵਾਦਨਿਗ੍ਗਹਸਕਵਾਦਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਾਦੀਨਿਪਿ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਵਾਦੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਂ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਂ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੬੮). ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਿਵੇਠਨਾਦਿਵਸੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸਂ. ਮੋਚੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਪਨੇਤੁਂ. ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਸਂਵਤ੍ਤਨਮ੍ਪਿ ਤਦਭਾਵੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਹਿਤਸੁਖਸ੍ਸ ਕਾਰਣਮੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਭਾਵਤੋਤਿ. ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਅਲਗਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

੨੪੦. ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰੋ, ਸਿਨਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਸੇਤੁ, ਉਤ੍ਤਰੋ ਚ ਸੋ ਸੇਤੁ ਚਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਸੇਤੁ. ਕੂਲਂ ਪਰਤੀਰਂ ਵਹਤਿ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਕੁਲ੍ਲਂ. ਕਲਾਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧੋਤਿ ਵੇਲ਼ੁਨਲ਼ਾਦੀਹਿ ਕਲਾਪਵਸੇਨ ਬਦ੍ਧੋ. ਅਣੁਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਥੂਲਨ੍ਤਿ ਇਤਰਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਏਵਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਨ੍ਤਿ ਤੇਭੂਮਕੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਞਾਤਂ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਸਂਕਿਲੇਸਾਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਏਵ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ. ਨ ਅਲ੍ਲੀਯੇਥਾਤਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਨ ਨਿਸ੍ਸਯੇਥ. ਨ ਕੇਲਾਯੇਥਾਤਿ ਨ ਮਮਾਯੇਥ. ਨ ਧਨਾਯੇਥਾਤਿ ਧਨਂ ਦ੍ਰਬ੍ਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾਥ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਤਿ ਸਮਥੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ.

ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਤਿਆਦੀਸੁ ਅਸਤਂ ਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ. ਗਾਮਵਾਸੀਨਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਗਾਮਧਮ੍ਮੋ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਸ੍ਸਨਸਭਾਵਤਾਯ ਵਸਲਧਮ੍ਮੋ. ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਦੂਸਿਤਤ੍ਤਾ ਥੂਲਤ੍ਤਾ ਚ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋ. ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾਯ ਓਦਕਨ੍ਤਿਕੋ. ‘‘ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਓਵਾਦੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ਅਰਿਟ੍ਠਂਯੇਵ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

੨੪੧. ਤਿਵਿਧਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਅਹਂ ਮਮਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਗਾਹਦ੍ਵਯਮੇਵ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਮੇਵਂ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਗਾਹਤ੍ਤਯਸ੍ਸੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਗਾਹਸਾਮਞ੍ਞਤੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ, ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਿ ਚ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ-ਫਸ੍ਸ-ਸਞ੍ਞਾ-ਵਿਤਕ੍ਕ-ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰ-ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਪਰਤੋਘੋਸਾਦਿਕੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੨੪)‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਸਞ੍ਞਾਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਪਿ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋਪਿ ਪਰਤੋਘੋਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਰੂਪਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਇਧ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੧, ੩੪੫) ਇਮਸ੍ਸ ਗਾਹਸ੍ਸ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਗਾਹਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਪਨ ਆਲਮ੍ਬਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਸਭਾਵੇਯੇਵ ਵਾ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਵ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਰੂਪਂ ਪਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਯ ਦਿਟ੍ਠਿਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਿਤਾ.

ਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗਾਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸਯਤਾਯ ਪਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਂ ਪਰਿਭੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਾਯਤਨਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਨਾਮ ਮਨਸਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਤੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤਾ ਸਿਯਾ. ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਤਂ. ਪਰਿਯੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਗਵੇਸਿਤਂ. ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨਸਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਤ੍ਤਪਰਿਯੇਸਨਾਨਂ ਅਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ, ਵਿਸੁਂ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕੋਟਿਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਪਰਿਯੇਸਿਤੇਹਿ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਸ੍ਸ ਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਲੋਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਪਠਮਂ ਚੇਤਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਕਾਯੇਨ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਨਾਮ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਭਾਵਤੋ. ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨੋਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਮਨਸਾ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਬ੍ਬਤੋ ਮਨਸਾਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਨਾਮ.

ਅਯਞ੍ਚ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਆਕੁਲੋ ਵਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪਤ੍ਤਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ. ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਂ ਮਨਸਾਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਚ ਅਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ. ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਕਥਿਤਾ ਪਾਰਿਸੇਸਞਾਯੇਨ. ਏਵਂ ਪਾਰਿਸੇਸਞਾਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਕਿਂ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੇਸਂ ਵਿਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਰੂਪਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਕਿਚ੍ਚ-ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮ-ਫਲਵਿਸੇਸਾਦਿ-ਪਕਾਰਨ੍ਤਰਵਿਭਾਵਨੇਨ ਪਟਿਵੇਧੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਯੇਸਂ ਪਨ ਯੇਨ ਏਕੇਨੇਵ ਪਕਾਰੇਨ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਵਾ ਵਿਭਾਵਨੇ ਕਤੇ ਪਟਿਵੇਧੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ ਤਦਞ੍ਞਂ ਨਿਰਵਸੇਸਾਕਾਰਵਿਭਾਵਨਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਯਂ ਰੂਪਂ ਏਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਲੋਕੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਂ ਰੂਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੋ ਲੋਕੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੋ ਪੇਚ੍ਚਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਦ੍ਧਮਾਘਾਤਨਿਕਵਾਦਵਸੇਨਾਯਂ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋ ਅਹਂ ਪਰਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਧੁਵੋਤਿ ਥਿਰੋ. ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾਭਾਵੀ. ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋਤਿ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਸਭਾਵੋ, ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਯ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਵਿਸੇਸੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸਯਾ. ਕਥਂ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸਯਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਲੇਤਿ ਯਮਕਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕਾਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾਨਂ ਸਦ੍ਦੇ ਵਿਯ, ਵੇਦਜ੍ਝਾਯੀਨਂ ਵੇਦਸਤ੍ਥੇ ਵਿਯ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਚ ਤਸ੍ਸੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤੇਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਂ ਤਾਵ ਸਮਵਿਸਮਂ ਸਮ੍ਮਾ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਇਤਰਾ ਪਨ ਸਂਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਹੋਤੁ ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨਭਾਵਤੋ, ਕਥਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਾਤਿ? ਤਣ੍ਹਾਯਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਪਕਰਣੇ ਉਪਾਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਤਿਰੂਪਿਕਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵ, ਯਾਯ ਵਞ੍ਚਨਨਿਕਤਿਸਾਚਿਯੋਗਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ. ਮਾਨੋਪਿ ਸੇਯ੍ਯਾਦਿਨਾ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਊਹਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਤਿਰੂਪਿਕਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਤਿ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਮਾਨੇ ਵਿਨਟ੍ਠੇ. ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ ਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਸਤਣ੍ਹਾਪਰਿਤ੍ਤਾਸਾਨਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਤ੍ਤਾ.

੨੪੨. ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ‘‘ਅਸਤਿ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਇਤਰੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸਹ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾਕਥਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਸਤੀਤਿ ਬਾਹਿਰੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ. ਸਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਲਦ੍ਧਵਿਨਾਸੇਨ ਵਾ ਅਲਦ੍ਧਾਲਾਭੇਨ ਵਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ – ‘‘ਅਹੁ ਵਤ ਮੇ, ਤਂ ਵਤ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਿਯਾ ਵਤ ਮੇ, ਤਂ ਵਤਾਹਂ ਨ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਿਨਾਸੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਨਂ ‘‘ਰਥੋ ਵਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਵਾਹਨਂ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਿ.

ਯੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਯੇਹਿ ਅਸਨ੍ਤਪਤ੍ਥਨਾਦੀਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ. ਏਵਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ‘‘ਅਹੁ ਵਤ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦਨਾਦਿ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਸਯਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਾਸੁ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਯਾ ਪਰਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਤਾਸਂ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਅਧਿਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੦੨, ੪੨੭; ੩.੨੭-੨੯; ਉਦਾ. ੫੫; ਮਹਾਨਿ. ੨੦; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫੯) ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾਤਿ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਣ੍ਹਾਦੀਹਿ ਕਮ੍ਪਨਿਯਤਾਯ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾਵ ਇਞ੍ਜਿਤਾਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਇਞ੍ਜਿਤਾਨਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਪਧੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਪਧਿ, ਖਨ੍ਧਾਵ ਉਪਧਿ ਖਨ੍ਧੂਪਧਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਤਦੇਵ ਚ ਆਗਮ੍ਮ ਤਣ੍ਹਾ ਖੀਯਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਾਮਸ੍ਸੂਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਸਂਸਯੇ ਵਾ. ਤਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਾਭਾਵਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਤ੍ਤਾਸੋ ਚੇਵ ਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਸੋ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਾਸੋ ਹੇਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ,ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਰ ਕੋਚਿ ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ, ‘‘ਮੇ’’ਤਿ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨੋ ਸਿਯਾਤਿ. ਤਾਸਪ੍ਪਤੀਕਾਰਦਸ੍ਸਨਞ੍ਹੇਤਂ.

੨੪੩. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ‘‘ਛਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੧) ਵਾ. ਸਾਪਿ ਹਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਖਨ੍ਧਵਿਨਾਸੇ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਕਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸਨਕਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਂ ਅਕਿਚ੍ਚਸਾਧਕਮ੍ਪਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਮੇਵਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਚਤੁਕ੍ਕੋਟਿਕਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਰਂ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤੋਪਕਰਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਕਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਮਮ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹੋ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪਮੁਖਾ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਯੋ’’ਤਿ. ਅਯਾਥਾਵਗ੍ਗਾਹਿਨਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਪਞ੍ਞਾਪਨਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਭਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਕਿਮੇਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ? ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਉਪਾਦਿਯੇਥ, ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯੇਥਾ’’ਤਿ ਏਤੇਸੁਪਿ.

੨੪੪. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਤਿ, ਸੋ ਏਵ ਪਨ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਕ੍ਕਾ ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਬਾਹਿਰਕਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ? ਸਿਯਾ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਞੇਯ੍ਯਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਤਂ ਘਟੋ, ਯਦਿ ਪਨ ਤਦਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਨ ਤਂ ਨਿਯਮਤੋ ਵਿਪਰੀਤਂ ਸਿਯਾਤਿ? ਨ ਚ ਸੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਮਾਣੇਹਿ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ ਤੁਰਙ੍ਗਮਵਿਸਾਣਂ ਵਿਯਾਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿਯੇ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਸਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇਨ ਨਿਚ੍ਛਿਤੇ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਦਨ੍ਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਨ੍ਤਿ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਸਤੀਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਨਾਮਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਹਂਕਾਰਵਤ੍ਥੁਭੂਤੇ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਸਰੂਪੇ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ਮਮਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਹੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਮਮਾਤਿ ਸਤਿ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਤ੍ਤਤਾਯ ਅਨਤ੍ਤਨਿਯਤਂ, ਅਨਤ੍ਤਨਿਯਤਾਯ ਚ ਅਨਤ੍ਤਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭੂਤਤੋਤਿ ਭੂਤਤ੍ਥਤੋ. ਤਥਤੋਤਿ ਤਥਸਭਾਵਤੋ. ਥਿਰਤੋਤਿ ਠਿਤਸਭਾਵਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਸਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭਙ੍ਗੁਪਗਮੇਨ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਅਧੁਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਭਾਵਵਿਗਮੋ ਇਧ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ, ਖਣਿਕਤਾ ਤਾਵਕਾਲਿਕਤਾ, ਨਿਚ੍ਚਸਭਾਵਾਭਾਵੋ ਏਵ ਨਿਚ੍ਚਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਿਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਚ੍ਚਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਜਰਾਭਙ੍ਗਵਸੇਨ ਰੂਪਸ੍ਸ ਨਿਰਨ੍ਤਰਬਾਧਤਾਤਿ ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਾਕਾਰੇਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਤਾ. ਸਨ੍ਤਾਪੋ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾਦਿਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪਨਂ ਪਰਿਦਹਨਂ, ਤਤੋ ਏਵਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸਹਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਮਤਾ. ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਕਤਾ. ਸੁਖਸਭਾਵਾਭਾਵੋ ਏਵ ਸੁਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚ ਵਿਪਰਿਣਮਨਸਭਾਵਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਂ, ਉਪ੍ਪਾਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਜਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਵਸ੍ਸਮੇਵ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਭਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਮੇਵ, ਨਾਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਙ੍ਕਮੋਤਿ ਭਵਨ੍ਤਰਾਨੁਪਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਙ੍ਕਮਾਭਾਵੇਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਭਵਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ਉਪਗਮਨਸਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਕਤਿਭਾਵਵਿਜਹਨਂ ਸਭਾਵਵਿਗਮੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਮੇਵ. ਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਰੂਪਂ. ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਦਿਗ੍ਗਾਹਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ. ਰੂਪਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਿਤਿਂ ਮਾ ਪਾਪੁਣਾਤੁ, ਠਿਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਮਾ ਜੀਰਤੁ, ਜਰਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਮਾ ਭਿਜ੍ਜਤੁ, ਉਦਯਬ੍ਬਯੇਹਿ ਮਾ ਕਿਲਮਿਯਤੂਤਿ ਨ ਏਤ੍ਥ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਸੀਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸ੍ਵਾਯਮਸ੍ਸ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੋ ਅਨਤ੍ਤਤਾਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੇਨ ਰੂਪਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਵਾਸਿਕਾਰਕਵੇਦਕਅਧਿਟ੍ਠਾਯਕਵਿਰਹੇਨ ਤਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਸੁਞ੍ਞਟ੍ਠੋ, ਸਾਮਿਭੂਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵੋ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਟ੍ਠੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਸਵਤ੍ਤਿਭਾਵਾਭਾਵੋ ਅਨਿਸ੍ਸਰਟ੍ਠੋ, ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਅਤ੍ਤਸਭਾਵਾਭਾਵੋ ਏਵ ਅਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਯ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ, ਤਦੁਭਯੇਨ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਂ, ਨ ਕੇਵਲਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੁਭਯੇਨੇਤ੍ਥ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਗਵਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਵਸੇਨ. ਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤਾਵਸੇਨ. ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤਮੇਵ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਵਾਦੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਂ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਤੀਤਿ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਇਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਨ੍ਤਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਅਤ੍ਤਵਾਦਿਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਤਾ.

ਕਾਮਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੯; ਮਹਾਵ. ੨੦) – ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਆਬਾਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਤਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਤਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਆਬਾਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਾਕਟਤਾਯ ਸਾਬਾਧਤਾਯ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਸਾਰਾਭਾਵੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਚ ‘‘ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਰੂਪੇ ਏਵਂ ਮੇ ਰੂਪਂ ਹੋਤੁ, ਏਵਂ ਮੇ ਰੂਪਂ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਰੂਪੇ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਿਸ੍ਸਰਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਤ੍ਥੁ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਟਿਪੀਲ਼ਿਤਤ੍ਤਾ, ਯਂ ਪਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਤਦਭਾਵਤੋ, ਤਂ ਸੁਖਂ ਯਥਾ ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਂ ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋਵਾਯਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਦਨਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਘਟਾਦਿ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨੇਪਿ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਕ੍ਖਿਸੂਲਾਦਿਵਿਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਦੁਦ੍ਦਸਂ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਰਭਙ੍ਗਾਦਯੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰੋ ਨਾਦ੍ਦਸਂਸੁ, ਕੁਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ. ਤਯਿਦਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ.

ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤਿਯਦ੍ਧਗਤਰੂਪਂ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤਰਹਿ ਅਞ੍ਞਦਾਪੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਯਾਦਿਸਂ ਤਾਦਿਸਮ੍ਪਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਵਿਸੇਸੋਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੨੪੫. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤੀਤਿ ਨਾਭਿਰਮਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ’’ਤਿ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾਨੁਲੋਮਾ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ’’ਤਿ, ਸਾ ਇਧ ਕਥਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬੇਦਤਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨਾਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

‘‘ਸੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਞ੍ਞਗ੍ਗਂ ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੧੪, ੪੧੫) ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਞ੍ਞਾ ਖੋ ਪੋਟ੍ਠਪਾਦ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੧੬) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਲੋਕਿਯਾਸੁ ਪਹਾਨਸਞ੍ਞਾਸੁ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਤੋ ਪਰਞ੍ਹਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ ਸੁਸਿਮ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੭੦). ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥਭੂਤਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਪਧਾਨਿਕਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ, ਪਧਾਨਭਾਵਨਾਯ ਵਾ ਜਾਤਂ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਤੋ. ਅਤਮ੍ਮਯਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਮ੍ਮਯਤਾ ਨਾਮ ਤਣ੍ਹਾ, ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦੀਸੁ ਤਾਯ ਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਮ੍ਮਯਂ ਨਾਮ ਤੇਭੂਮਿਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਰਿਯਾਦਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤਮ੍ਮਯਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਤਂ ਅਤਮ੍ਮਯਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਨਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਨਾਨਾਸਭਾਵਾ ਬਹੂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਾ. ਨਾਨਤ੍ਤਸਿਤਾਤਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਰੂਪਾਦਿਵਿਸਯਾ. ਏਕਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕਸਭਾਵਾ. ਏਕਤ੍ਤਸਿਤਾਤਿ ਏਕਂਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਤਂ ਏਕਤ੍ਤਸਿਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ. ਪਹਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਤੋ ਪਭੁਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਤਮ੍ਮਯਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪਰਿਯਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਗਤਸ੍ਸ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਮੁਦੁਮਜ੍ਝਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਤ੍ਥਾ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਦਯੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਨਾਮੇਹੀਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁ, ਵੋਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਨਾਮੇਹਿ.

ਵਿਰਾਗੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਰਾਗੋ, ਤੇਨ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ. ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਫਲਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਹਾਖੀਣਾਸਵੋਤਿ ਪਸਂਸਾਵਚਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਲਿਘੋ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਾਤਿ. ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਭੂਤੇਹੀਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਭੂਤੇਹਿ. ਦੁਰੁਕ੍ਖਿਪਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਗਰਪ੍ਪਵੇਸੇ ਵਿਬਨ੍ਧਨੇਨ ਪਲਿਘੋ ਵਿਯਾਤਿ ਪਲਿਘੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਤਾਲੋ ਪਤ੍ਤਫਲਾਦੀਨਂ ਅਨਙ੍ਗਤੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁ ਅਸਿਵੇ ‘‘ਸਿਵਾ’’ਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਲੋ ਵਿਯ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਬ੍ਭਵਸ੍ਸ ਕਰਣਸੀਲੋ, ਪੁਨਬ੍ਭਵਂ ਵਾ ਫਲਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਪੋਨੋਭਵਿਕੋ. ਏਵਂਭੂਤੋ ਪਨ ਪੁਨਬ੍ਭਵਂ ਦੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਨਬ੍ਭਵਦਾਯਕੋ’’ਤਿ. ਪੁਨਬ੍ਭਵਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋਤਿ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਰਿਕ੍ਖਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨਤੋ. ਸਂਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਵਿਨਾਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਗਬ੍ਭੀਰਾਨੁਗਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ. ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ. ਏਤਾਨੀਤਿ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਾਦੀਨਿ. ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਪਤਿਤੋ ਮਾਨਦ੍ਧਜੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਤਿਤਮਾਨਦ੍ਧਜੋ. ਇਤਰਭਾਰੋਰੋਪਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਪਦੇਹਿ ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਾਨਭਾਰਸ੍ਸੇਵ ਓਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ੍ਨਭਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਾਨਸਂਯੋਗੇਨੇਵ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਞ੍ਚਪਿ ਖਨ੍ਧੇ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ‘‘ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੂਪੇ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਸ੍ਸਯਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਸੋਭਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਏਸਿਕਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਨਿਖਣਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤੇ ਏਸਿਕਤ੍ਥਮ੍ਭੇ’’ਤਿ. ਪਾਕਾਰਵਿਦ੍ਧਂਸਨੇਨੇਵ ਪਰਿਕ੍ਖਾਯ ਭੂਮਿਸਮਕਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਕਾਰਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਪਰਿਕ੍ਖਂ ਸਂਕਿਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿਆਦਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਕਾਯੋ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਗਤਾ. ਅਕ੍ਖਿਰੋਗਸੀਸਰੋਗਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠਨਵੁਤਿ ਰੋਗਾ. ਰਾਜਭਯਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਮਹਾਭਯਾਨਿ.

੨੪੬. ਅਨਧਿਗਮਨੀਯਵਿਞ੍ਞਾਣਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਮਿਨਾ ਨਾਮ ਆਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤਤਂ. ਅਨ੍ਵੇਸਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਵੇਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤੋਪਿ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੬੫) ਵਿਯ. ਸਤ੍ਤੋ ਹਿ ਯਥੇਕੋ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸੇਹਿ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ, ਤਥਾ ਅਪਰੋਪਿ ਆਗਤੋਤਿ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਖੀਣਾਸਵੋਪੀਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਖੀਣਾਸਵੋਪਿ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੋਪਿ ਹਿ ਯਥੇਕੋ ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਯਥਾਭੂਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ ਅਧਿਗਤੋ, ਤਥਾ ਅਪਰੋਪਿ ਆਗਤੋਤਿ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨੀਯੋ. ਅਵਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੋਤਿ ਨ ਵਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸਪਿ ਧਰਮਾਨਕਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਖੇਮਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਖੇਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ.

ਤੁਚ੍ਛਾਤਿ ਕਰਣੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੁਚ੍ਛਕੇਨਾ’’ਤਿ. ਵਿਨਯਤੀਤਿ ਵਿਨਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਵੇਨਯਿਕੋ. ਤਥਾ ਮਨ੍ਤਿ ਤਥਾਭੂਤਂ ਮਂ. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਪਞ੍ਞਾਪਕੋ ਚ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਅਹਂ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਤਂ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਯਥਾ ਚ ਲੋਕੋ ਵੋਹਰਤਿ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਵੋਹਰਾਮਿ, ਤਥਾਭੂਤਂ ਮਂ ਯੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਵੇਨਯਿਕੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਚਰਿਮਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਪਾਦਾਨਤੋ ਅਨੁਪਾਦਾਨੋ ਵਿਯ ਜਾਤਵੇਦੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਇਦਂ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਿਮੇਤ੍ਤਾਵਤਾ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨਾਹਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਪਿ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਅਸਤਾ…ਪੇ… ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡਮ੍ਹੀਤਿ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਮਾਹ. ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪਵਤ੍ਤਨਤੋ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੩; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੩੦) ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਨ੍ਤਿਦੇਸਨਂ ਵਦਤਿ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਮੇਵ ਪਞ੍ਞਪੇਮੀਤਿ ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁਦੇਸਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਚੇਵ ਏਤਰਹਿ ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚੇਵ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਨਿਰੋਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ਨਾਹਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਨਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ‘‘ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਰੇਤਿ ਅਮਾਮਕਾ, ਮਮ ਓਵਾਦਸ੍ਸ ਅਭਾਜਨਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚ੍ਚਾਨਿ…ਪੇ… ਅਸਮਤ੍ਥਪੁਗ੍ਗਲਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਮਤ੍ਤਂ, ਰੋਸਨਵਿਹੇਸਨਾਨਿ ਪਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਵਿਲਿਖਨਂ ਵਿਯ ਨ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਆਹਨਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਘਾਤੋ. ਅਪ੍ਪਤੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਅਭਿਰਾਧਯਤੀਤਿ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ. ਅਤੁਟ੍ਠੀਤਿ ਤੁਟ੍ਠਿਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਕੋਧੋ ਏਵ ਵਾ.

ਪਰੇਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਏਕਚ੍ਚੇ. ਆਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਮੋਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਪੀਤਿਯਾ ਏਵੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੋਭਨਮਨਤਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਚੇਤਸਿਕਸੁਖਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਪ੍ਪਿਲਤਿ ਪੁਰਿਮਾਵਤ੍ਥਾਯ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਸੇਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਿਲਂ, ਤਦੇਵ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਂ. ਯਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾਤਪੂਰਿਤਭਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਨਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾਯ ਓਦਗ੍ਗਿਯਪੀਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਚ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ. ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਸਾਦਨੀਯਟ੍ਠਾਨਂ ਤਥਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੪੭. ਅਨਤ੍ਤਨਿਯੇਪਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨਿਯਸਞ੍ਞਾਯ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਿਯੇਵ ਅਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਵਤ੍ਥੁ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੋਭਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਏਤਂ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰੂਪਂ, ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਬਾਹਿਰਵਤ੍ਥੁ ਅਤ੍ਤਨਿਯਭਾਵੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਚੀਵਰਾਦਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪਿ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂਯੇਵਾਤਿ ਬਾਹਿਰਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂਯੇਵ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਨ੍ਤਿ ਪਜਹਾਪੇਤਿ. ਨ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਂ ਵਿਯ. ਨ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕੇਸੇ ਵਿਯਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਨਾਮਮੁਖੇਨ ਪਹਾਨਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗਿਤਮਤ੍ਥਂ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਿਨਯੇਨ ਪਜਹਾਪੇਤੀਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੨੪੮. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਦੇਸਨਾ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ. ਯਾਵ ਇਮਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿ ਯਾਵਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸੋ. ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਅਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾਪਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ’’ਤਿ. ਤਿਰਿਯਂ ਵਿਦਾਰਣੇਨ ਛਿਨ੍ਨਂ, ਦੀਘਸੋ ਫਾਲਨੇਨ ਭਿਨ੍ਨਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਿਬ੍ਬਿਤਗਣ੍ਠਿਕਤਜਿਣ੍ਣਵਤ੍ਥਂ ਪਿਲੋਤਿਕਾ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ, ਪਿਲੋਤਿਕਰਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਰਿਯਾਪਥ-ਸਣ੍ਠਪਨਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਝਾਨ-ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿ ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਬ੍ਬਨਗਣ੍ਠਿਕਰਣਸਦਿਸਾਨਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਇਧ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹੇਤ੍ਥ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਪੇਸਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਵਸੇਨਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਵਸੇਨ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ.

ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ ਨਿਦ੍ਧਮਥਾਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਸੀਲਤਾਯ ਕਚਵਰਭੂਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਕਚਵਰਮਿਵ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾ ਅਪਨੇਥ. ਕਸਮ੍ਬੁਞ੍ਚਾਪਕਸ੍ਸਥਾਤਿ ਕਸਟਭੂਤਞ੍ਚ ਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਨਂ ਮਜ੍ਝਗਤਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਕੁਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਾਲਂ ਵਿਯ ਅਪਕਸ੍ਸਥ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਥ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਸਙ੍ਘਾਰਾਮੋ ਨਾਮ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤੋ, ਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ, ਯਤੋ ਏਤਦੇਵ. ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇਤਿ ਯਥਾ ਪਲਾਪਾ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਰਹਿਤਾ ਅਤਣ੍ਡੁਲਾ ਬਹਿ ਥੁਸੇਨ ਵੀਹਿ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨ੍ਤੋਸੀਲਰਹਿਤਾਪਿ ਬਹਿ ਕਾਸਾਵਾਦਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਲਾਪਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ ਓਧੁਨਾਥ ਵਿਧਮਥ. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਵੇਸਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ ਏਵਂ ਨਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਵਾਨ…ਪੇ…ਪਤਿਸ੍ਸਤਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋਤਿ ਕਪ੍ਪੇਥ, ਕਰੋਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਤਿਸ੍ਸਤਾਤਿ ਪਤਿ ਪਤਿ ਸਤਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਜਾਨਨ੍ਤਾ. ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ ਵਾ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਗਾਰਵਾ. ਅਥੇਵਂ ਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਂਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਮਗ੍ਗਾ. ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਪਾਕਗਤਪਞ੍ਞਤਾਯ ਨਿਪਕਾ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵਿਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵਟ੍ਟਂ ਤੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵਟ੍ਟਮੂਲਕਤ੍ਤਾ.

ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਸੀਲਾਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਨੋ. ਏਵਂ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਨੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਧਿਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਬਲਵਂ. ਪਞ੍ਞਾਵਾਹੀਤਿ ਪਞ੍ਞਂ ਵਾਹੇਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਵਾ ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਹਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਾਹੀਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਰਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ. ਸਦ੍ਧਾਵਾਹੀਤਿ ਸਦ੍ਧਂ ਵਾਹੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਾ ਵਾ ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਹਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਾਹੀਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਰਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ. ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਾਯ ਸਦ੍ਦਹਨਮਤ੍ਤਂ. ਮਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਪੇਮਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤੁਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਂ. ਸਿਨੇਹੋਤਿ ਕੇਚਿ. ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ. ਏਕਾ ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਤਾ ਸਿਦ੍ਧਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਏਕਾ ਸੇਟ੍ਠਾ ਉਲ਼ਾਰਾ ਸਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਕਂ ਪੇਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਦ੍ਧਾਪੇਮਾਨਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਤਾਯ ਅਬ੍ਯਭਿਚਾਰੀਭਾਵਮਾਹ. ਚੂਲ਼ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਕਦੇਸੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਅਲਗਦ੍ਦੂਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.