੧. ਚੂਲ਼ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩੯. ਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਵਤ੍ਥੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਭਗਵਤੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਹੇਤੁ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੁਪ੍ਪਾਦਨਹੇਤੁ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਰਿਦੇਵਿਤੇਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ‘‘ਕਿਂ ਭੋ ਸਮਣੋਯੇਵ ਗੋਤਮੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਿਕੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਮਾਣਾਨਿ ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ, ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਿਕੋ. ਲੋਕੋਯੇਵ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਵਸਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ, ਸਤ੍ਤਕਾਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਮਿਨਾਤਿ ਉਲ਼ਾਰਤਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਮਾਣਂ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੬੫) ਰੂਪਂ ਰੂਪਕਾਯੋ ਪਮਾਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਪ੍ਪਮਾਣੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਰੂਪੇ ਪਸਨ੍ਨੋਤਿ ਰੂਪਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਘੋਸੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਥੁਤਿਘੋਸੋ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੬੫). ਲੂਖਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਲੂਖਤਾ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸੀਲਾਦਯੋ ਗੁਣਧਮ੍ਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.
ਤੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ. ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਤਂ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਣਾਹਨ੍ਤਿ ਨਾਤਿਕਿਸਨਾਤਿਥੂਲਤਾਵਸੇਨ ਮਿਤਪਰਿਣਾਹਂ. ਸਣ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਂ ਸੁਸਣ੍ਠਿਤਤਂ. ਪਾਰਿਪੂਰਿਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਰੀਰਾਵਯਵਾਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਂ ਅਵੇਕਲ੍ਲਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਮਾਣਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਪਸਾਦਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ.
ਪਰਵਣ੍ਣਨਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਮੁਕੋ ਏਦਿਸੋ ਚ ਏਦਿਸੋ ਚਾ’’ਤਿ ਯਸਗੁਣਵਚਨੇਨ. ਪਰਥੋਮਨਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵ ਪਰਸ੍ਸ ਸਿਲਾਘੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨੇਨ. ਪਰਪਸਂਸਨਾਯਾਤਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਪਰਸ੍ਸ ਗੁਣਸਂਕਿਤ੍ਤਨੇਨ. ਪਰਵਣ੍ਣਹਾਰਿਕਾਯਾਤਿ ਪਰਮ੍ਪਰਵਣ੍ਣਹਾਰਿਕਾਯ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਪਰਸ੍ਸ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੂਪਸਂਹਾਰੇਨ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਥੁਤਿਘੋਸੇ.
ਚੀਵਰਲੂਖਨ੍ਤਿ ਥੂਲਜਿਣ੍ਣਬਹੁਤੁਨ੍ਨਕਤਾਦਿਂ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਲੂਖਭਾਵਂ. ਪਤ੍ਤਲੂਖਨ੍ਤਿ ਅਨੇਕਗਨ੍ਥਿਕਾਹਤਾਦਿਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੂਖਭਾਵਂ. ਵਿਵਿਧਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗਸੇਵਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਦੁਕ੍ਕਰਚਰਿਯਂ.
ਸੀਲਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸੀਲਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਾਯਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਝਾਨਾਦਿਅਧਿਗਮਸਿਦ੍ਧਂ ਸਮਾਧਿਂ ਵਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਞ੍ਞਂ ਵਾ.
ਭਗਵਤੋ ਸਰੀਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰੂਪਪ੍ਪਮਾਣੋਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਯੇਵ ਪਸੀਦਤਿ ਅਪਰਿਮਿਤਕਾਲਸਮੁਪਚਿਤਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨਵਜ੍ਜਾਯ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਵਯਵਾਯ ਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਤ੍ਤਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਰੁਚਿਰਭਾਵੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਯਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕਲਾਭਾਗਮਣ੍ਡਲਂ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਤਿਰੋਚਤਿ, ਪਭਸ੍ਸਰਭਾਵੋ ਸਰਦਸਮਯਂ ਸਂਵਦ੍ਧਿਤਦਿਗੁਣਤੇਜਕਿਰਣਜਾਲਸਮੁਜ੍ਜਲਂ ਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਂ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਸੋਮ੍ਮਕਿਰਣਰਸਸਮੁਜ੍ਜਲਭਾਵੇਹਿ ਤਦੁਭਯੇਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਵਿਜ੍ਜੋਤਨਸਮਤ੍ਥਂ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪਭਾਸਮੁਦਯਂ ਅਭਿਵਿਹਚ੍ਚ ਭਾਸਤੇ ਤਪਤੇ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ.
ਸਤਿਪਿ ਅਙ੍ਗਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਦੀਨਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿਭਾਵੇ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵਿਸੇਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਅਙ੍ਗਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ਵਿਸੁਂ ਨਯਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗਗ੍ਗਹਣਂ, ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਪਿ ਰਜ੍ਜਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਪਰਿਚ੍ਚਾਗਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਕਤਂ. ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਾਦਿਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੫੭, ੨੫੫) ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਫਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ‘‘ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੫੫) ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਸਤ੍ਤੁਪਕਾਰਕਿਰਿਯਾਯ ਚ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਯੇਵ ਪਸੀਦਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗੁਣਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਭਾਵਤੋ ਚ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
‘‘ਚੀਵਰਲੂਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਣਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰੇਨਾਤਿ ਮਤਕਲ਼ੇਵਰਂ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤੇਨ ਤੁਮ੍ਬਮਤ੍ਤੇ ਕਿਮੀ ਪਪ੍ਫੋਟੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇਨ ਸਾਣਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰੇਨ. ਭਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਗਰੁਕਂ, ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਧੁਯੁਵਤੀਮਜ੍ਝਿਮਿਤ੍ਥਿਵਸੇਨ, ਬਾਲਯੋਬ੍ਬਨਪੁਰਾਣਵਸੇਨ ਵਾ ਤਿਵਿਧਨਾਟਕਤਾ. ਹਰੇਣੁਯੂਸਂ ਮਣ੍ਡਲਕਲਾਯਰਸੋ. ‘‘ਯਾਪੇਸ੍ਸਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦਯੋਗੇਨ ਹਿ ਅਨਾਗਤਕਾਲਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਯੋਗੋ, ਯਾਪੇਤਿ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਾਣਕਨ੍ਤਿ ਨਿਰਸ੍ਸਾਸਂ ਨਿਰੋਧਿਤਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ.
ਸਮਾਧਿਗੁਣਨ੍ਤਿ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ ਝਾਨਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਮਾਨਦਬ੍ਬਨਿਮ੍ਮਦਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਭਾਵਾਪਾਦਨਮ੍ਪਿ ਦਮਨਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਦਮਨਾਦੀਨੀ’’ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਚ੍ਚਕਾਲ਼ਵਕਬਕਦਮਨਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਬਾਵੇਰੁਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਂ ਵਿਸਯਂ. ਸਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਸਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰਤਾਕਰਵੀਕਭਾਣਿਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਲਕ੍ਖਣਹਾਰਨਯੇਨ ਅਵਸੇਸਲਕ੍ਖਣਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਵਿਯ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤਿ.
ਹਤਪ੍ਪਭਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਿਗਤਤੇਜਾ. ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੂਪਮੇਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਯਾਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰਾਭਿਭਵੇਨ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਰਤ੍ਤੂਪਮੇ. ਸੂਰਿਯੇਤਿ ਸੂਰਿਯੇ ਉਦਯਿਤ੍ਵਾ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਤਿ ਤਿਕੋਣਰਚ੍ਛਾਯਂ. ਚਤੁਕ੍ਕੇਤਿ ਸਨ੍ਧਿਯਂ. ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਨਵਸੇਨ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤਿ. ਸੋਕਾਧਿਕਕਤੋ ਹਿ ਵਚੀਪਲਾਪੋ ਪਰਿਦੇਵੋ. ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਾਦਸ੍ਸ ਪੁਰਾਤਨਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ.
ਸੇਸਪਦੇਸੁਪੀਤਿ ‘‘ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸੇਸਵਾਰੇਸੁਪਿ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੨੪੧-੨੪੨) ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੧; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੨; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੩) ਏਤ੍ਥ ਕਤੋ ਨਿਯਮੋ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੧; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੨; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੩) ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਕਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ ਸਾਵਧਾਰਣਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਤਿਯਾਦਯੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਧਿਗਮਵਸੇਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਮਣਭਾਵੋਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮਣਾ ਦੇਸਿਤਾਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਨੇਵਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਚ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦੀਨਂ ਦੁਤਿਯਾਦਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਠਮਤਾ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਨ ਚੋਦਿਤਾ. ਫਲਟ੍ਠਕਸਮਣਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਮਿਤਪਾਪਸਮਣਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਵਿਯ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਚ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ? ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਞਾਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਦੇਸਵਤ੍ਤੀ, ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਮਣੋਪਿ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਨਿਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਤਂਤਂਸਮਣਭਾਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਫਲਟ੍ਠਕਸਮਣਾਵ ਗਹਿਤਾ ‘‘ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤੋ ਫਲਟ੍ਠੋ ਸਵਿਸੇਸਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦੇਸਨਾਭੇਦੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ.
ਰਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਾ. ਤੁਚ੍ਛਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਰਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਸਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਪਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਪਵਾਦਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਨਾਨਾਦਿਟ੍ਠਿਦੀਪਕਾ ਸਮਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮਣਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਬਾਹਿਰਕਸਮਯੇ.
ਯਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ. ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਞਾਯੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਞਾਯਤਿ ਗਮ੍ਮਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਸੋ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਾਪਕਹੇਤੁਤਾਯ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਞਾਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
ਤੇਸਂ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਸਾਸਨਾਨਂ ਅਖੇਤ੍ਤਤਾ ਖੇਤ੍ਤਤਾ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਭਾਵਭਾਵਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਸਾਵਤੋ ਚ. ਤਦੁਭਯਞ੍ਚ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਭਾਵਹੇਤੁਕਂ, ਸੋ ਚ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪਵੇਦਿਤਤਾਯਾਤਿ ਪਰਾਜਿਕਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਵਿਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਚ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਪਮਾਪਦੇਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸੀਹਾਨਂ ਪੁਰਿਮਂ ਪਾਦਦ੍ਵਯਂ ਹਤ੍ਥਕਿਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਸੁਰਤ੍ਤਹਤ੍ਥਪਾਦੋ’’ਤਿ. ਸੀਹਸ੍ਸ ਕੇਸਾ ਨਾਮ ਕੇਸਰਾਯਤਨਾ ਖਨ੍ਧਲੋਮਾ. ਗੋਚਰਿਯਹਤ੍ਥਿਕੁਲਂ ਨਾਮ ਪਕਤਿਹਤ੍ਥਿਕੁਲਂ, ਯਂ ‘‘ਕਾਲਾਵਕ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਘੋਟਕੋ ਨਾਮ ਅਸ੍ਸਖਲ਼ੁਙ੍ਕੋ. ਸਿਨੇਰੁਪਰਿਭਣ੍ਡੇ ਸਿਮ੍ਬਲਿਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਸਞ੍ਛਾਦਿਤੋ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨੋ ਦਹੋ ਸਿਮ੍ਬਲਿਦਹੋ, ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਿਮ੍ਬਲਿਵਨਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਿਮ੍ਬਲਿਦਹਵਨੇ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਾਵਾਸਭੂਮਿਯਂ ਇਮੇਸੁ ਸਮਣੇਸੁ ਏਕਚ੍ਚੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਈਦਿਸੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਸਮਣੋਪੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਰਿਕ੍ਖਤੇਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤੇ, ਯਦਾ ਸਾਸਨਿਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਦਿਬ੍ਬਤਿ, ਤਦਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਦਨਂ ਨਾਮ ਹੇਤੁਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਨਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਚ ਹੇਤੁ ਅਵਿਪਰੀਤੋ ਏਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ, ਞਾਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂਭੂਤੋ ਚ ਸੋ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਂ ਕਰੋਤਿ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਸੀਹਸ੍ਸ ਨਾਦੋ ਸਬ੍ਬਤਿਰਚ੍ਛਾਨਏਕਚ੍ਚਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਨਾਦਤੋ ਸੇਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦੋ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਤਥਾਗਤਸੀਹਨਾਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਹਨਾਦਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਸੀਹਨਾਦਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਤਾ ਨਿਬ੍ਭਯਤਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਤ੍ਤੁਤਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਾ, ਤਥਾਗਤਸੀਹਨਾਦਸ੍ਸੇਵ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਾਤਿਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਾਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਭਾਵਂ ਕਾਰਣੇਨ ਪਟਿਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ‘‘ਸਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੀਹਨਾਦਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭੂਤਟ੍ਠੋ ਹਿ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੋ. ਤਾਯ ਏਵ ਭੂਤਟ੍ਠਤਾਯ ਅਭੀਤਨਾਦਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਸਮਣਾ…ਪੇ… ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਭੂਤਞ੍ਹਿ ਵਦਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਵਾ ਆਸਙ੍ਕਾ ਵਾ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਇਧੇਵਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮਸ੍ਸ ਅਵਿਪਰੀਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਟਿਨਾਦੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਇਧੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
੧੪੦. ਖੋਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇ. ਤੇਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਪਾਰਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਰਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੩.੬੨) ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਨਿਮੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਿਲਵਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਰਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਲਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾਤਿ ਪੂਰਣਾਦਿਕੋ. ਤਿਤ੍ਥੇ ਜਾਤਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਿਤ੍ਥਂ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਕਾ, ਤਿਤ੍ਥਿਕਾ ਏਵ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ. ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ, ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸੋ, ਅਵਸ੍ਸਯੋ.
ਪਕਤਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਯਂ-ਤਂ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਭਗਵਤਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਭਗਵਾ ਪਕਤੋ ਸਤ੍ਥੁਭਾਵੇਨ ਅਧਿਗਤੋ ਸੁਪਾਕਟੋ ਚ, ਤਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਨਪਟਿਪਦਾਯ ਅਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਸੋ…ਪੇ… ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤਿਪਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਦ੍ਦਾਨਂ ਇਧ ਪਞ੍ਞਾਵੇਵਚਨਭਾਵੇ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਨੇਸਂ ਸਵਿਸਯੇ ਵਿਸੇਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਰਿਵਾਰ ੩.੧) ਅਸਾਧਾਰਣਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਭਿਞ੍ਞਾਨਾਵਰਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮਂਸਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ ਪਟਿਵੇਧਦੇਸਨਾਞਾਣਵਸੇਨ ਚ ਤੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਸਯਾਨੁਸਯਂ ਜਾਨਤਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣੇਨ, ਸਬ੍ਬਂ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਨਾਵਰਣਞਾਣੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਦੀਹੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੇਹਿ. ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਞਾਣਾਧਿਗਮਲਦ੍ਧਪੁਰਾਵਤ੍ਤਕੋ ਚ ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਕਾਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵਂ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਤਾ’’ਤਿ. ਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਤਾਯ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮੋਹਸ੍ਸ ਵਿਧਮਿਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਵਤ੍ਤਜਾਨਨਂ ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨਂ ਵਿਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਅਰੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਮਾਰਾਨਂ ਵਾ ਸਾਸਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ, ਤੇਸਂ ਹਨਨਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਹਿ ਅਭਿਭਵਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਤਾਕਰਣਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਵਾ. ਕੇਸਿਵਿਨਯਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤ੍ਥ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੧੧) ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਥਾ ਚ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਵਾ ਜਾਨਤਾ, ਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਾ, ਸਵਾਸਨਾਨਮਾਸਵਾਨਂ ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤਾ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਤੋ ਅਵਿਪਰੀਤਾਵਬੋਧੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਤਾਯ ਜਾਨਤਾ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਨ ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰਿਤਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾ, ਰਵਾਦੀਨਮ੍ਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਰਿਵਾਰ ੩.੧) ਅਭਾਵਸਾਧਿਕਾਯ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਰਹਤਾ, ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਹਾਨਿਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਅਕ੍ਖਯਪਟਿਭਾਨਸਾਧਿਕਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਏਵਂ ਦਸਬਲਅਟ੍ਠਾਰਸਾਵੇਣਿਕਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇਤਿ ਚਤੁਰੋ ਧਮ੍ਮੇ. ਅਤ੍ਤਨੀਤਿ ਅਮ੍ਹੇਸੁ. ਨ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ, ਨ ਕਾਯਬਲਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਸਾਦੋਤਿ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਂ ਵਦਤਿ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੪੦). ਕਾਮਂ ਅਸੇਕ੍ਖਾਪਿ ਅਸੇਕ੍ਖਾਯ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾਯ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ ਏਵ, ਚਿਣ੍ਣਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਤਾਯ ਪਨ ਸਹਧਮ੍ਮਂ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਸੇਕ੍ਖਵਾਰੋ ਨ ਗਹਿਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇਤਿ ਏਤੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਆਦਯੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਅਰਿਯਾ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਤੇ ਤਂਤਂਸਿਕ੍ਖਾਹਿ ਸਮਾਨਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਸਹਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਅਰਿਯਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਮਗ੍ਗਦਸ੍ਸਨਮ੍ਹੀਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਾਦਿਵਸੇਨ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧੇਨ ‘‘ਨਵ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਵਾਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਧਮ੍ਮਚਾਰਿਤਾਯਾਤਿ ਸਮਾਨਧਮ੍ਮਚਾਰਿਤਾਯ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਚ੍ਚਾਨਂ ‘‘ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਦਿਟ੍ਠੋ, ਤਯਾ ਦੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਵਾਦੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਙ੍ਘਾਤਾ ਹਿ ਤੇ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਾ. ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਪਿਯਮਨਾਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਪਦੇਸੇਨ ਏਕਦੇਸੇਨ ਗਹਿਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੇ ਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨਾ, ਤੇ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਿਯਾ ਮਨਾਪਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਨੋ ਆਵੁਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਰਤਨਤ੍ਤਯਪਸਾਦਜੋਤਨੇਨ ਅਕ੍ਖਾਤਾ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇਸੁ.
੧੪੧. ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੋਤਿ ਪਸਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਭਗਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਾ ਪਸਾਦਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ. ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਥਾ ‘‘ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਾਦੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਂ, ਇਤਰੇਨ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਂ. ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਮਾਨੇਨ ਸਾਸਨੇਯੇਵ ਸਮਣੋ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ, ਸਮ੍ਮਦੇਵ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਸ੍ਸ ਸ੍ਵਾਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਾਦੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ…ਪੇ… ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਚਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੇਨ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਾਦੋ, ਤੇਨ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਲੇਸੇਨਪਿ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦੇਸੁ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਧੇਵ ਸਮਣੋ…ਪੇ… ਸਮਣੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹੀਤਿ.
ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਹੀਨਾਨੁਰੋਧਾਨਂ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਇਦਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਪੇਮਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ (ਮਹਾਵ. ੬੫) ਕਥਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਂ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪੇਮਮੁਖੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸ੍ਨੇਹੋ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਂਕਿਲੇਸੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਏਵਰੂਪਂ ਪੇਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਪਸਾਦਾਵਹਗੁਣਾਵਹਤੋ ਪੂਰਣਾਦੀਸੁ ਭਤ੍ਤਿ ਪਸਾਦੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਸਾਦਪਤਿਰੂਪਕਾ ਪਨ ਲੋਭਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਥੇਰੋਤਿ ਮਹਾਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰੋ. ਯੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਪੋਤ੍ਥਕਂ ਆਰੋਪਿਤਾ. ਏਕੋਵ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਗੁਣਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਨ ਪਰਿਪੂਰੇਯ੍ਯ. ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਵਿਵੇਚੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਵੇਣਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਚ ਪਦੇਸਵਤ੍ਤਿਨਿਂ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਲਕ੍ਖਣਸਤ੍ਥੁਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਤੋ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਸਤ੍ਥੁਭਾਵਪਰਿਯੇਸਨੇਨ ਪਰਾਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਤਿ ਅਧਿਕਬ੍ਰਹ੍ਮਗੁਣਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਸਮਯੇ. ਤਤ੍ਥ ਅਜਸੀਲ…ਪੇ… ਕੁਕ੍ਕੁਰਸੀਲਾਦੀਸੂਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵਤਸਮਾਦਾਨਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯਮਨਿਯਮਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋਤਿ. ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋਤਿ ਅਧਿਕਂ ਪਯਸਤਿ ਪਯੁਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋ, ਸਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੩.੧੧੭). ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਧਿਕਪ੍ਪਯੋਗੋ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਰਿ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ. ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋ. ਸਮਯਵਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤਦੁਪਦੇਸਕੇ ਚ ਪਸਾਦੋ ਯਾਵਦੇਵ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਗਮਨਟ੍ਠੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨਿਟ੍ਠਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਯੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਂ ਅਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਦੀਨਂ. ਤੇਸਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਲੋਕਤਾ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪਤਾ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਤੇਨ ਸਂਯੋਗੋ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਸਲੋਕਤਾਵਾਦਿਨੋ ਸਮੀਪਤਾਵਾਦਿਨੋ ਚ, ਤੇ ਦ੍ਵੇਧਾਵਾਦਿਨੋ, ਇਤਰੇ ਅਦ੍ਵੇਧਾਵਾਦਿਨੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੁਪਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਸਞ੍ਞਿਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਨੇਸਂ ਨਿਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਯਥਾ ਤਂ ਬਕਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਨਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿ. ਮਹਾਤਾਪਸਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਖਨਸਾਦਿਤਾਪਸਾਨਂ. ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਯ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਯਂ ਆਭਸ੍ਸਰੇਸੁ ਏਕੋ ਸਬ੍ਬਸੇਟ੍ਠੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਆਭਸ੍ਸਰਾ’’ਤਿ ਪੁਥੁਵਚਨਂ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਚਯਾਦਿਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ. ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਮਨੋ ਚ ਏਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨਨ੍ਤਮਾਨਸੋ. ਆਜੀਵਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਦਾਭਾਵਤੋ ਅਨਨ੍ਤੋ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਅਮਾਨਸੋ. ਇਮਿਨਾ ਅਟ੍ਠਹਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਪਪਞ੍ਚੇ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਮਮਙ੍ਕਾਰਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਗਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਏਕੋਵ ਕਿਲੇਸੋ ਲੋਭੋ ਆਗਤੋ, ਏਵਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤਯੋ ਕਿਲੇਸਾ ਆਗਤਾ ‘‘ਦੋਸੋ ਮੋਹੋ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਦੋਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਟਿਘਂ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ ਗਹਿਤਂ, ‘‘ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਿਰੋਧੋ, ‘‘ਸਮੋਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ, ‘‘ਅਵਿਦ੍ਦਸੁਨੋ’’ਤਿ ਮਲ੍ਯਂ, ਅਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਵਾ, ‘‘ਸਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਗਹਣਂ, ‘‘ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਪਞ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ.
ਆਕਾਰਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ. ਪਦਨ੍ਤਰੇਨ ਰਾਗਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਰਾਗਵਚਨਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਰਾਗਵਿਸਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਗਹਣਵਸੇਨਾਤਿ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ. ‘‘ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਕਪਦਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ ਕਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸੁਭਵਸੇਨਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਨਂ ਸੁਭਵਸੇਨ ਹੋਤਿ. ਪਪਞ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਕਿਲੇਸਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਾਨਂ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚਨਂ ਪਪਞ੍ਚੋ, ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਭਵੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ, ਯਦਵਤ੍ਥਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਦਵਤ੍ਥਾਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਫਲੇਨ ਹਿ ਹੇਤੁਵਿਸੇਸਕਿਤ੍ਤਨਮੇਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਥਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਭਵਤਣ੍ਹਾਦਿਵਸੇਨ ਲੋਭਂ ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰੇਥ. ਤਣ੍ਹਾਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯਨਕਰਣਵਸੇਨ ਸੁਭਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ. ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਰਾਗੋ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੧੪੨. ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਾਦੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਹਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ, ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੨). ਤਣ੍ਹਾਰਹਿਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨੇਵ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਸ੍ਸਤਭਾਵਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਲ੍ਲੀਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਉਪਗਤਾਤਿ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਏਕਿਭਾਵਮਿਵ ਗਤਾ. ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾਤਿ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾ ਵਿਯ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਮਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਵਿਵਾਦਮੂਲਂ, ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਜ੍ਝੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤੇ ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਰੋਧੇਨ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਵਿਰੋਧੋ.
ਖਣਿਕਸਮੁਦਯੋ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾ, ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁਨੋਪੀਤਿ ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਦੁਕ੍ਖਤਾ ਅਨਤ੍ਤਤਾ ਚ ਵਿਭਾਵਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਾਨਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨਯੇਨ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੨੨) ‘‘ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਖਨ੍ਧਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੧; ੪.੩੪੫). ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨, ੪੬੧; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧, ੭). ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਤਦਪਿ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੧੮-੧੩੦), ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੪੪) ਚ. ਸਞ੍ਞਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਨਿਦਾਨਾ ਹਿ ਪਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੮੦), ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨) ਚ ਆਦਿ. ਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਤਕ੍ਕਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਪਕਪ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ, ਸਚ੍ਚਂ ਮੁਸਾਤਿ ਦ੍ਵਯਧਮ੍ਮਮਾਹੂ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੯੨; ਮਹਾਨਿ. ੧੨੧) ‘‘ਤਕ੍ਕੀ ਹੋਤਿ ਵੀਮਂਸੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੪) ਚ ਆਦਿ. ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਥਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਛਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯). ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੋ, ਤੇਨ. ਖਣਿਕਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਖਣਿਕਨਿਰੋਧੋ. ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਰੋਧੋ. ਸੋ ਪਨ ਯੇਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਯਥਾਰਹਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਰੋਧਹੇਤੁ, ਖਣਿਕਨਿਰੋਧੋ ਪਨ ਅਹੇਤੁਕੋ.
ਆਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਉਦਯਂ. ਸੋ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿਪਰਿਕਿਲੇਸਤਾਯਆਦੀਨਵਪਕ੍ਖਿਕੋ ਏਵਾਤਿ ਇਤਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਦੀਨਵਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਹਣਮੂਲਕਂ ਉਪਦ੍ਦਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੋਤਿਆਦੀਨਵੋ. ਆਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਗ੍ਗਿਯਾਨਸਨਸਙ੍ਕਟਿਵਤਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਨਿਸ੍ਸਰਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗੋ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਪਰਿਯਾਯੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਟਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਹਿਪਿ ਨਿਸ੍ਸਟਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਾਮ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਨੁਯੋਗਵਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
੧੪੩. ਦਿਟ੍ਠਿਚ੍ਛੇਦਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੁਪਾਦਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵਾਤਿ –
‘‘ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਗਤੋ;
ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰਾ, ਕਮਤੋ ਚ ਵਿਭਾਵਯੇ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੬੪੫) –
ਗਾਥਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਗਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ. ਕਾਮਂ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਈਦਿਸਂ ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਕੇਚਿ ‘‘ਕਾਮਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋਤਿ ਚ, ਮਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਪਰੇ ‘‘ਸੀਲਬ੍ਬਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਚ, ਮਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਭਾਵਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਯਤ੍ਤਕਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਇਚ੍ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਭੂਤਾਨਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਯਾਦਿਸੀ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾਯ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਕੇਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ. ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੁਪਗਮਨੇਨ ਸਮਣਾ, ਜਾਤਿਮਤ੍ਤੇਨ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾਨਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਪਹਾਨਂ. ਸਮ੍ਮਾ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇਸਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੇਚੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿਕ-ਕੁਟੀਚਕ-ਬਹੂਦਕ-ਹਂਸ-ਪਰਮਹਂਸ-ਕਾਜਕ-ਤਿਦਣ੍ਡ-ਮੋਨਵਤ-ਸੇਵ-ਪਾਰੁਪਕ-ਪਞ੍ਚਮਰਤ੍ਤਿਕ- ਸੋਮਕਾਰਕ-ਮੁਗਬ੍ਬਤ-ਚਰਬਾਕ-ਤਾਪਸ-ਨਿਗਨ੍ਥਾ-ਜੀਵਕ-ਇਸਿ-ਪਾਰਾਯਨਿਕ-ਪਞ੍ਚਾਤਪਿਕ-ਕਾਪਿਲ- ਕਾਣਾਦ-ਸਂਸਾਰਮੋਚਕ-ਅਗ੍ਗਿਭਤ੍ਤਿਕ-ਮਗਵਤਿਕ-ਗੋਵਤਿਕ-ਕੁਕ੍ਕੁਰਵਤਿਕ-ਕਾਮਣ੍ਡਲੁਕ- ਵਗ੍ਗੁਲਿਵਤਿਕ-ਏਕਸਾਟਕ-ਓਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕ-ਸਰੀਰਸਨ੍ਤਾਪਕ-ਸੀਲਸੁਦ੍ਧਿਕ-ਝਾਨਸੁਦ੍ਧਿਕ-ਚਤੁਬ੍ਬਿਧ- ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾਦਯੋ ਛਨ੍ਨਵੁਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਾਸੇਨ ਡਂਸਨਤੋ, ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਬਾਧਨਤੋ ਪਾਸਣ੍ਡਾ. ਵਤ੍ਥੁਪਟਿਸੇਵਨਂ ਕਾਮਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਾਮਂ. ਥੇਯ੍ਯੇਨ ਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਹਤ੍ਥਆਦਿਸਮਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕਸ੍ਸ ਵਚਨਵਸੇਨ ਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਤੀਣਿ ਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੇਸਭੂਤਾਨਿ ਵਟ੍ਟਕਾਰਣਾਨਿ.
ਅਤ੍ਥਸਲ੍ਲਾਪਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਾਪਿਕਾ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਲ੍ਲਾਪਵਿਭਾਵਿਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਵਚਨਂ ਸਲ੍ਲਾਪੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਥਵੀ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਯੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਧਮ੍ਮੇ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਚ ਪਸਾਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਯਤਨਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਸਾਦਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਪਸਾਦਪਚ੍ਛੇਦੋ. ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਵਾਦੋ ਪਸਾਦਪਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਰੂਪੇਤਿ ਈਦਿਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ. ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਧਮ੍ਮਪਤਿਰੂਪਕੇ. ਵਿਨਯੇਤਿ ਵਿਨਯਪਤਿਰੂਪਕੇ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਹਿ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਲੋਕਂ ਵਞ੍ਚੇਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਮਾਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਿਮੇ ਕਾਯਾ ਅਕਟਾ ਅਕਟਵਿਧਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੭੪) ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ‘‘ਵਿਨਯਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਾ’’ਤਿ ਗੋਸੀਲਵਗ੍ਗੁਲਿਵਤਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਸਂ ਸਾਵਕੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ’’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਭਯੇਨਪਿ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਸਾਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਾਤੁਕਾਮਂ ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਾਭਿਭੂਤਤਾਯ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਤਸ੍ਸ ਕਰੋਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਤਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਾਵਹੇ ਜਿਨਚਕ੍ਕੇ ਪਹਾਰਦਾਯਿਨੋ ਤਿਤ੍ਥਕਰਸ੍ਸ ਤਦੋਵਾਦਕਰਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨਮ੍ਹਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਥਾ ਸੋ ਪਸਾਦੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਨ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ, ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੋ ਵਿਯ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਯਥਾਵਿਧਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਆਵਹਤਿ. ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕੇਨ ਹਿ ਵਿਪਾਕੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਭੇਦਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਤਿਤ੍ਥਕਰਾਨਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਾਵਹਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਾਰਣਵਿਸੇਸਂ. ਸੋ ਪਨੇਸ ਪਸਾਦੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ ਸੁਰਾਪੀਤਸਿਙ੍ਗਾਲੇ ਪਸਾਦੋ ਵਿਯ. ਸੁਰਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਕਸਟਂ ਸੁਰਾਜਲ੍ਲਿਕਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਾਮ ਧਨਲੁਦ੍ਧਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਂ ਵਞ੍ਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਕਂਸਸਤਾਤਿ ਕਹਾਪਣਸਤਾ.
੧੪੪. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਸਾਦਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਲੋਭੋ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪੇਤਿ ਈਦਿਸੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਅਪਾਯੇਸੁ ਅਪਤਨਵਸੇਨ ਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮੇ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਨਯੇ. ਤਤ੍ਥ ਭਵਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨੇ.
ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਦ੍ਵੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਪਾਰਮੀਨਂ ਪੂਰਣੇਨ ਤਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਰਿਚਯੇਨ ਚ ਭਗਵਤਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚ. ‘‘ਉਲੂਕਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿਗਾਥਾ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾਯ ਭਾਸਿਤਾ. ਕਾਲੁਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਸਾਯਨ੍ਹਕਾਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਂ. ਦੁਗ੍ਗਤੇਸੋ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਏਸੋ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਮੋਰਜਿਕੋ ਮੁਰਜਵਾਦਕੋ. ਮਹਾਭੇਰਿਵਾਦਕਵਤ੍ਥੁਆਦੀਨਿਪਿ ਸਿਤਪਾਤੁਕਰਣਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਪਰਮਤ੍ਥੇਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ. ਕਿਂ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਪਰਮਤ੍ਥੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ. ਸਾਮਣੇਰਵਤ੍ਥੂਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਸਪ੍ਪੇਨ ਦਟ੍ਠੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਸਾਮਣੇਰਵਤ੍ਥੁ.
ਖੀਰੋਦਨਨ੍ਤਿ ਖੀਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ ਓਦਨਂ. ਤਿਮ੍ਬਰੁਸਕਨ੍ਤਿ ਤਿਨ੍ਦੁਕਫਲਂ. ਤਿਪੁਸਸਦਿਸਾ ਏਕਾ ਵਲ੍ਲਿਜਾਤਿ ਤਿਮ੍ਬਰੁਸਂ, ਤਸ੍ਸ ਫਲਂ ਤਿਮ੍ਬਰੁਸਕਨ੍ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਕ੍ਕਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਏਲਾਲ਼ੁਕਂ. ਮਹਾਤਿਪੁਸਨ੍ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਲ੍ਲਿਪਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਤਿਪੁਸਵਲ੍ਲਿਯਾ ਫਲਂ. ਹਤ੍ਥਪਤਾਪਕਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਦਾਮੁਖਿ. ਅਮ੍ਬਕਞ੍ਜਿਕਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਿਲਕਞ੍ਜਿਕਂ. ਖਲ਼ਯਾਗੁਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦੋਣਿਨਿਮ੍ਮਜ੍ਜਨਿਨ੍ਤਿ ਸਤੇਲਂ ਤਿਲਪਿਞ੍ਞਾਕਂ. ਵਿਧੁਪਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਰਸ੍ਸਬੀਜਨਿਂ. ਤਾਲਵਣ੍ਟਨ੍ਤਿ ਤਾਲਪਤ੍ਤੇਹਿ ਕਤਮਣ੍ਡਲਬੀਜਨਿਂ. ਮੋਰਹਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਮੋਰਪਿਞ੍ਛੇਹਿ ਕਤਂ ਮਕਸਬੀਜਨਿਂ.
ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਭੇਦਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੧੪੫. ਪਰਿਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਂ. ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਤੇਸਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਰੋਧੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਸੋ ਚ ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਮੂਲਕਾਰਣਤੋ ਪਭੁਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਮੇ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਪਾਠੇ ‘‘ਕਿਂ ਨਿਦਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਸਮਾਸਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਚ ਸਬ੍ਬਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਫਸ੍ਸਨਿਦਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਪਦਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਇਮੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਉਪਾਦਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮੁਦਯਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਕੁਤੋ ਨਿਰੋਧਂ, ਤਥਾਗਤੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ – ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣੋ…ਪੇ… ਸੁਞ੍ਞਾ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਸਮਣੇਭਿ ਅਞ੍ਞੇਹੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੯) ਯਥਾਰਦ੍ਧਸੀਹਨਾਦਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਉਪਾਦਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੫) ਨਯੇਨ ਦੇਸਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਮੁਖੇਨ ਓਤਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਚੂਲ਼ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.