੪੯. ਚਤੁਰਾਰਕ੍ਖਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੪੬੧-੨. ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ …ਪੇ… ਮਰਣਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮਾ ਚਤੁਰਾਰਕ੍ਖਾ ਨਾਮਾਤਿ ਸੇਸੋ. ਆਰਕਤ੍ਤਾਦਿਨਾਤਿ ਆਰਕਭਾਵੋ ਆਰਕਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯਸ੍ਸ ‘‘ਅਰੀਨਂ ਹਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਤਂ ਆਰਕਤ੍ਤਾਦਿ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਵਾਸਨਾਨਂ ਅਰਾਨਂ ਹਤਤ੍ਤਾ ਆਰਕਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰੇ ਠਿਤੋਤਿ ਆ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ, ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਹ-ਕਾਰਂ ਸਾਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਆਰਕਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਟ੍ਠਾਨਤੋ, ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਿਨਾ ਚ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਯੋਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਿਲੇਸੇਹੀ’’ਤਿ ਲਬ੍ਭਤਿ.

ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਂ. ਸਾਮਨ੍ਤਿ ਸਯਮੇਵ, ਅਪਰਨੇਯ੍ਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬੋਧਕੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਬੁਦ੍ਧਤੋਤਿ ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨੋਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਰਹਂ’’ ਇਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ ਇਤਿ ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਨਵਭੇਦੇ ਗੁਣੇ ਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅ-ਕਾਰੋ ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਆਗਤੋ. ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਇਚ੍ਚਾਦੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਵਭੇਦੇਤਿ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥੀ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਉਪਚਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਪ੍ਪਨਾ, ਤਥਾ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਯਂ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ.

੪੬੩-੪. ‘‘ਸੀਮਟ੍ਠਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੀਮਟ੍ਠਸਙ੍ਘੇਤਿ ਸੀਮਾਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸੀਮਟ੍ਠੋ, ਸੋਵ ਸਙ੍ਘੋ. ਗੋਚਰਗਾਮਮ੍ਹਿ ਇਸ੍ਸਰੇ ਜਨੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਨੁਸੇ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ. ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਅਵੇਰਾਤਿ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ. ਆਦਿਨਾਤਿ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਅਨੀਘਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਸੁਖੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਵਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ.

੪੬੫-੬. ਇਦਾਨਿ ਅਸੁਭਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਂ ਸਤ੍ਤਵਿਧਮੁਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲਂ ‘‘ਵਣ੍ਣੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਤ੍ਤਵਿਧਞ੍ਹਿ ਤਂ ਨਯਤੋ ਆਗਤਂ ਵਾਚਾਸਜ੍ਝਾਯਮਨਸਾਸਜ੍ਝਾਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਵਾਚਾਯ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਤਚਪਞ੍ਚਕਾਦੀਨਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਪ੍ਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਵਚਸਾ, ਤਥੇਵ ਮਨਸਾਪਿ ਸਜ੍ਝਾਯੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਵਚਸਾ ਸਜ੍ਝਾਯੋ ਹਿ ਮਨਸਾ ਸਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਪਨ ਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਕੇਸਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣੋ. ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਣ੍ਠਾਨਂ. ਓਕਾਸੋ ਤੇਸਂਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠੋਕਾਸੋ. ਦਿਸਾ ਨਾਭਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਉਪਰਿਮਦਿਸਾ, ਅਧੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਾਮ ‘‘ਅਯਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਪਰਿ ਚ ਤਿਰਿਯਞ੍ਚ ਇਮਿਨਾ ਨਾਮ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਭਾਗਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚੇਵ ‘‘ਕੇਸਾ ਨ ਲੋਮਾ, ਲੋਮਾ ਨ ਕੇਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਮਿਸ੍ਸਕਤਾਵਸੇਨ ਵਿਸਭਾਗਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚ. ਕੇਸਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ.

ਏਵਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਨ੍ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤਵਿਧਂ ਉਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਿਧਂ ਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਨਾਤੋ ਤਯੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਨਯਤੋਵਾਗਤੇ ਨਾਤਿਸੀਘਾਦੀਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸਵਿਧਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਤੋਤਿ ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ. ਨਾਤਿਸੀਘਂ ਨਾਤਿਸਣਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨਂ. ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਟਿਬਾਹਯਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚੇਤਸੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਯਾਯਂ ‘‘ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ’’ਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਪਟਿਕ੍ਕੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਤੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਯੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮੁਞ੍ਚਤੋ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਭਾਵਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੪੬੭. ਏਵਂ ਉਭਯਕੋਸਲ੍ਲਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨੇਵ ਪਞ੍ਚਧਾ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਤਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਣ੍ਣ…ਪੇ… ਓਕਾਸੇਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਤਿ ਭਾਵਨਾ ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਰ ਕੇਸਾ ਤਾਵ ਪਕਤਿਵਣ੍ਣੇਨ ਕਾਲ਼ਕਾ ਅਦ੍ਦਾਰਿਟ੍ਠਕਵਣ੍ਣਾ, ਸਣ੍ਠਾਨਤੋ ਦੀਘਵਟ੍ਟਤੁਲਾਦਣ੍ਡਸਣ੍ਠਾਨਾ, ਦਿਸਤੋ ਉਪਰਿਮਦਿਸਾਯ ਜਾਤਾ, ਓਕਾਸਤੋ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਕਣ੍ਣਚੂਲ਼ਿਕਾਹਿ, ਪੁਰਤੋ ਨਲ਼ਾਟਨ੍ਤੇਨ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਲ਼ਵਾਟਕੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਸੀਸਕਟਾਹਵੇਠਨਅਲ੍ਲਚਮ੍ਮਂ ਕੇਸਾਨਂ ਓਕਾਸੋ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਕੇਸਾ ਸੀਸਵੇਠਨਚਮ੍ਮੇ ਵੀਹਗ੍ਗਮਤ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੂਲਤਲੇਨ, ਉਪਰਿ ਆਕਾਸੇਨ, ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ. ਦ੍ਵੇ ਕੇਸਾ ਏਕਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਯਂ ਸਭਾਗਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ‘‘ਕੇਸਾ ਨ ਲੋਮਾ, ਲੋਮਾ ਨ ਕੇਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਸੇਸਏਕਤਿਂ ਸਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸੀਕਤਾ ਕੇਸਾ ਨਾਮ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਏਕੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸਭਾਗਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਇਦਂ ਕੇਸਾਨਂ ਵਣ੍ਣਾਦਿਤੋ ਨਿਚ੍ਛਯਨਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਵਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਧਾ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਤੋ ਨਿਚ੍ਛਯਨਂ – ਕੇਸਾ ਨਾਮੇਤੇ ਵਣ੍ਣਤੋਪਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾ ਆਸਯਤੋਪਿ ਸਣ੍ਠਾਨਤੋਪਿ ਗਨ੍ਧਤੋਪਿ ਓਕਾਸਤੋਪਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਤਿ ਏਵਂ ਸੇਸਕੋਟ੍ਠਾਸਾਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਾਦਿਵਤ੍ਥੂਸੂਤਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਵਿਨੀਲਕਵਿਪੁਬ੍ਬਕਵਿਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਵਿਕ੍ਖਾਯਿਤਕਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਹਤਵਿ- ਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਲੋਹਿਤਕਪੁਲ਼ਵਕਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਦਸੇਸੁ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਅਸੁਭਵਤ੍ਥੂਸੁ ਅਸੁਭਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਵਾ ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਸੁਭਭਾਵਨਾ.

੪੬੮. ‘‘ਮਰਣਂ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਜੀਵਿਤਂ ਮੇ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਰਣਂ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯੋਨਿਸੋ ਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ. ਯੋਨਿਸੋਤਿ ਉਪਾਯੇਨ. ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਯਤੋਯੇਵ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਮਰਣਾਰਮ੍ਮਣਾ ਸਤਿ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ.

੪੬੯-੪੭੦. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਵਧਕਪਚ੍ਚੂਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹਿ ਅਟ੍ਠਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮਰਣਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਧਕਸ੍ਸੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਧਕਸ੍ਸ ਇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਸਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗੀਵਾਯ ਸਞ੍ਚਾਰਯਮਾਨਸ੍ਸ ਵਧਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਮਰਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜੀਵਿਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਨਾਸਮਰਣਸਙ੍ਖਾਤਵਿਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਉਪਸਂਹਰਤੋਤਿ ਯਸਮਹਤ੍ਤਤੋ ਪੁਞ੍ਞਮਹਤ੍ਤਤੋ ਥਾਮਮਹਤ੍ਤਤੋ ਇਦ੍ਧਿਮਹਤ੍ਤਤੋ ਪਞ੍ਞਾਮਹਤ੍ਤਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਸਂਹਰਣਤੋ. ਕਾਯਬਹੁਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਅਸੀਤਿਯਾ ਕਿਮਿਕੁਲਾਨਂ, ਅਨੇਕਸਤਾਨਂ ਰੋਗਾਨਂ, ਬਾਹਿਰਾਨਞ੍ਚ ਅਹਿਵਿਚ੍ਛਿਕਾਦੀਨਂ ਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਤੋ. ਆਯੁਦੁਬ੍ਬਲਤੋਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੂਪਨਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਇਰਿਯਾਪਥੂਪਨਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾਦਿਨਾ ਆਯੁਨੋ ਦੁਬ੍ਬਲਤੋ. ਕਾਲਵਵਤ੍ਥਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਮਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਾਲਵਵਤ੍ਥਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਦ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਤਿ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਾਮ ਏਤਰਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤੋ, ਅਦ੍ਧਾ ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤੇਨ ਯਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੋਪਦਿਸ੍ਸਾਮ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਤਾਵ ਸੀਲਂ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨਾ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨਂ, ਆਪਨ੍ਨਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਂ. ਏਵਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸ ਹਿ ਭਾਵਨਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਸੀਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਧੁਕਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ –

‘‘ਆਵਾਸੋ ਚ ਕੁਲਂ ਲਾਭੋ, ਗਣੋ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਂ;

ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਞਾਤਿ ਆਬਾਧੋ, ਗਨ੍ਥੋ ਇਦ੍ਧੀਤਿ ਤੇ ਦਸਾ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੪੧) –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਸਸੁ ਪਲਿਬੋਧੇਸੁ ਯੋ ਪਲਿਬੋਧੋ, ਯੋ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪਲਿਬੋਧੇਨ –

‘‘ਪਿਯੋ ਗਰੁ ਭਾਵਨੀਯੋ, ਵਤ੍ਤਾ ਚ ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ;

ਗਮ੍ਭੀਰਞ੍ਚ ਕਥਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਨੋ ਚਾਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਯੋਜਕੋ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੭.੩੭) –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਆਚਰਿਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਪਾਰਿਹਾਰਿਯਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਾਦੀਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ ਚ, ‘‘ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿਪਿ ਏਕੇ. ਏਤਂ ਪਨ ਤਯਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਯਿਤਬ੍ਬਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਚ ਯੋਗਾਨੁਯੋਗਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਨ ਯਂ ਯਸ੍ਸ ਚਰਿਤਾਨੁਕੂਲਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਰਿਹਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ‘‘ਪਾਰਿਹਾਰਿਯਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤੋ –

‘‘ਮਹਾਵਾਸਂ ਨਵਾਵਾਸਂ, ਜਰਾਵਾਸਞ੍ਚ ਪਨ੍ਥਨਿਂ;

ਸੋਣ੍ਡਿਂ ਪਣ੍ਣਞ੍ਚ ਪੁਪ੍ਫਞ੍ਚ, ਫਲਂ ਪਤ੍ਥਿਤਮੇਵ ਚ.

‘‘ਨਗਰਂ ਦਾਰੁਨਾ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਸਭਾਗੇਨ ਪਟ੍ਟਨਂ;

ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਸੀਮਾਸਪ੍ਪਾਯਂ, ਯਤ੍ਥ ਮਿਤ੍ਤੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ.

‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸੇਤਾਨਿ ਠਾਨਾਨਿ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਆਰਕਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਮਗ੍ਗਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ ਯਥਾ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੫੨) –

ਵੁਤ੍ਤਅਟ੍ਠਾਰਸਸੇਨਾਸਨਦੋਸਵਜ੍ਜਿਤਂ ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਨਾਤਿਦੂਰਂ ਹੋਤਿ ਨਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਂ ਗਮਨਾਗਮਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਿਵਾ ਅਪ੍ਪਾਕਿਣ੍ਣਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਂ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਂ ਅਪ੍ਪਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸੇਨਾਸਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸੇਨਾਸਨੇ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਆਗਤਾਗਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਧਰਾ ਮਾਤਿਕਾਧਰਾ. ਤੇ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਤਿ ਪਰਿਪਞ੍ਹਤਿ ‘ਇਦਂ ਭਨ੍ਤੇ ਕਥਂ, ਇਮਸ੍ਸ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਵਿਵਟਞ੍ਚੇਵ ਵਿਵਰਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਤ੍ਤਾਨੀਕਤਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਾਨਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਨੇਕਵਿਹਿਤੇਸੁ ਚ ਕਙ੍ਖਾਠਾਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੧) ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਗਮ੍ਮ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਦੀਘਾਨਿ ਕੇਸਲੋਮਨਖਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਜਿਣ੍ਣਚੀਵਰੇਸੁ ਅਗ੍ਗਲ਼ਅਨੁਵਾਤਪਰਿਭਣ੍ਡਦਾਨਾਦਿਨਾ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਤਨ੍ਤਚ੍ਛੇਦਾਦੀਸੁ ਤੁਨ੍ਨਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਲਿਟ੍ਠਾਨਿ ਰਜਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਸਚੇ ਪਤ੍ਤੇ ਮਲਂ ਹੋਤਿ, ਪਤ੍ਤੋ ਪਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਖੁਦ੍ਦਕਪਲਿਬੋਧੇਨ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਭਤ੍ਤਸਮ੍ਮਦਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੁਗ੍ਗਹਤੋ ਏਕਪਦਮ੍ਪਿ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਚਤੁਰਾਰਕ੍ਖਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.