੫. ਪਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੬੦. ਇਦਾਨਿ ਭਾਜਨਵਿਕਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਤ੍ਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਠਮਗਾਥਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ.
੬੧. ਦੁਤਿਯੇ ‘‘ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਦ੍ਵਯਤਣ੍ਡੁਲਸਾਧਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਸੁਖਤ੍ਥਂ ‘‘ਮਗਧੇ ਨਾਲ਼ਿਦ੍ਵਯਤਣ੍ਡੁਲਸਾਧਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੦੨; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਮਗਧਨਾਲ਼ਿ ਨਾਮ ਅਡ੍ਢਤੇਰਸਪਲਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਓਦਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਵਸ੍ਸਾਵਿਤੋਦਨਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਓਦਨਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਗਪ੍ਪਮਾਣਂ ਨਾਤਿਘਨਂ ਨਾਤਿਤਨੁਕਂ ਹਤ੍ਥਹਾਰਿਯਮੁਗ੍ਗਸੂਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਯਾਵ ਚਰਿਮਕਾਲੋਪਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਦਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਯੋ ਪਤ੍ਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਤਕ੍ਕਰਸਕਞ੍ਜਿਕਾਦੀਨਿ ਪਨ ਗਣਨੂਪਗਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਹਿ ਓਦਨਗਤਿਕਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੇਵ ਹਾਪੇਤੁਂ, ਨ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਚੇ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਰਾਜਿਸਮਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਹੀਰੇਨ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਹੀਰਸ੍ਸ ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਂ ਫੁਸਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੂਪੀਕਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਗਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ.
੬੨. ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਤਸ੍ਸੁਪਡ੍ਢੋ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਮਜ੍ਝਿਮੋਮਕੋ ਮਜ੍ਝਿਮੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋਤਿ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਓਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ ਪਤ੍ਥੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਤਤੋਪਡ੍ਢੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯਾ ਉਪਡ੍ਢਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਞ੍ਚ ਤਦੂਪਿਯਂ ਸੂਪਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਓਮਕੋ ਨਾਮ. ਇਧਾਪਿ ਓਮਕੋ ਓਮਕੋਮਕੋ ਓਮਕੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋਤਿ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਨਵਸੁ ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਚ ਓਮਕੋਮਕੋ ਚ ਅਪਤ੍ਤੋ. ਏਤੇਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੇਸਾ ਸਤ੍ਤ ਪਤ੍ਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੬੩. ਅਤਿਰੇਕਪਤ੍ਤੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੦੧) ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੋ. ਸਕੋਤਿ ਸਸਨ੍ਤਕੋ. ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯੋ. ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਯੋ ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਕਣਿਕਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਮੂਲਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਸਕੋ. ਅਯੋਪਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਾਕੇਹਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਾਕੇਹਿ ਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਕਾਲਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯੋਤਿ.
੬੪. ਅਚ੍ਛੇਦਾਦਯੋ ਚੀਵਰੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਾਯੇਵ. ਛਿਦ੍ਦੇਨਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੦੮; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਦੇਸੇ ਯੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਕਙ੍ਗੁਸਿਤ੍ਥਂ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਤ੍ਤਕੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਯਚੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕੇ ਕਤੇ ਦਸਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਪਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਜ੍ਝਤਿ.
੬੫. ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਹਰਣਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਟਿਸਾਮੇਯ੍ਯ ਸੋਦਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸੋਦਕਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪) ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਟਿਸਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਤਪੇ ਚ ਸੋਦਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਓਤਪੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਨਿਦਹੇਤਿ ਨਿਰੁਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤਿਕਾਲਂ ਨ ਨਿਦਹੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭੁਮ੍ਯਾਤਿ ਭੂਮਿਯਂ. ਨ ਠਪੇਤਿ ਤਟ੍ਟਿਕਾਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਨਤ੍ਥਤਾਯ ਪਂਸੁਸਕ੍ਖਰਮਿਸ੍ਸਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਨ ਠਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੋ ਚ ਲਗ੍ਗਯੇਤਿ ਏਤ੍ਥਪਿ ਨਾਗਦਨ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪) ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ.
੬੬. ਮਿਡ੍ਢਨ੍ਤੇਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪; ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੪) ਮਿਡ੍ਢਪਰਿਯਨ੍ਤੇ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾਯ ਮਿਡ੍ਢਿਯਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ. ਪਰਿਭਣ੍ਡਨ੍ਤੇਤਿ ਬਾਹਿਰਪਸ੍ਸੇ ਕਤਾਯ ਤਨੁਕਮਿਡ੍ਢਿਯਾ ਅਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਙ੍ਕੇ ਵਾਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪) ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਊਰੂਨਂ ਮਜ੍ਝੇ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਂਸਬਦ੍ਧਕੇ ਅਂਸਕੂਟੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਕੇ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਇਤਰਥਾ. ਆਤਪਤ੍ਤਕੇਤਿ ਛਤ੍ਤੇ. ਏਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤਪੂਰੋਪਿ ਅਂਸਕੂਟੇ ਲਗ੍ਗਿਤਪਤ੍ਤੋਪਿ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ.
੬੭. ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠੋਦਕਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੫; ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੫) ਨਾਮ ਮੁਖਵਿਕ੍ਖਾਲਨੋਦਕਂ, ਤਂ ਪਤ੍ਤੇ ਨਿਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤੇਨ ਨ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਲਕਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਿਕਞ੍ਚ ਚਲਕਟ੍ਠਿਕਂ. ਏਤੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਤ੍ਤੇਨ ਨੀਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਂ ਧੋਵਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਤਿ. ਹਤ੍ਥਧੋਵਿਤਵਤ੍ਥਧੋਵਿਤਉਦਕਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤੇ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨੁਚ੍ਛਿਟ੍ਠਪਤ੍ਤਂ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਹਤ੍ਥਂ ਪਨ ਬਹਿ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਚ੍ਛਮਂਸਫਲਾਫਲਾਦੀਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਯਂ ਮੁਖੇਨ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠਿਆਦਿਕਂ ਵਾ ਮੁਖਤੋ ਨੀਹਟਂ ਪੁਨ ਅਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋ ਛਡ੍ਡੇਤੁਕਾਮੋ ਪਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਿਵੇਰਨਾਲ਼ਿਕੇਰਖਣ੍ਡਾਦੀਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤੇਹਿ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਠਪੇਤੁਂ ਲਭਤਿ. ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਪਤ੍ਤਹਤ੍ਥੇਨ ਕਵਾਟਂ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਪਣਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੫) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨ ਕਵਾਟਂ ਪਣਾਮੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਤ੍ਤਹਤ੍ਥੋਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਂਸਕੂਟੇ ਲਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤਿ.
੬੮. ਭੂਮਿਆਧਾਰਕੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਨ੍ਤਵਲ੍ਲਿਵੇਤ੍ਤਵਾਕਾਦੀਹਿ ਕਤੇ ਵਲਯਾਧਾਰਕੇ. ਦਾਰੁਦਣ੍ਡਾਧਾਰੇਤਿ ਏਕਦਾਰੁਨਾ ਕਤਆਧਾਰਕੇ ਚ ਬਹੂਹਿ ਦਣ੍ਡੇਹਿ ਕਤਆਧਾਰਕੇ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਦਣ੍ਡੇ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਸੁਸਜ੍ਜਿਤੇਸੁ ਏਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਤਸ੍ਸੁਪਰਿ ਏਕਂ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਯੋ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਏਕਂ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਭੂਮਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੂਮਿਯਂ ਕਟਸਾਰਕਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੁਪਰਿ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਏਕਂ ਠਪੇਯ੍ਯ, ਦ੍ਵੇ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਦ੍ਵੇ ਪਨ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਉਪਰਿ ਠਪਿਤਪਤ੍ਤਂ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਭੂਮਿਯਂ ਫੁਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੬੯-੭੦. ਇਦਾਨਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਪਤ੍ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਾਰੁਰੂਪਿਯਸੋਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਣਿਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾਮਯਾਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੨; ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੨) ਮਣੀਤਿ ਇਨ੍ਦਨੀਲਕਬਰਕਤਾਦਿ. ਸਚੇ ਗਹਟ੍ਠਾ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਸੁਵਣ੍ਣਰੂਪਿਯਤਟ੍ਟਕਾਦੀਸੁ ਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਨਾਮੇਨ੍ਤਿ, ਆਮਸਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਘਟਿਕਟਾਹਜਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੫; ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੫) ਚ ਤੁਮ੍ਬਕਟਾਹਜਾ ਚ ਘਟਿਤੁਮ੍ਬਕਟਾਹਜਾ. ਏਤ੍ਥ ਤੁਮ੍ਬਕਟਾਹਜਾਨਾਮ ਅਲਾਬੁ. ਪਤ੍ਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਪਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.