ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾ-ਪੁਰਾਣਟੀਕਾ

ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ

ਯੋ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਜਨਂ;

ਤਥਾਪਿ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਮਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਚੋਦਿਤੋ.

ਬੋਧਾਯ ਪਣਿਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਨਮਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਾਧੁਕਂ.

ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਪਾਦੇਸੁ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਮਤ੍ਤਨੋ;

ਥੇਰੇਨ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਨਾ, ਥਿਰਸੀਲੇਨ ਯਾ ਕਤਾ.

‘‘ਆਦਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ;

ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾ ਸਮਾਸੇਨ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ.

ਲਿਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਹਿਤਤ੍ਥਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਭਿਕ੍ਖੁਨਂ;

ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮਯੁਤ੍ਤਂ ਤੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਕਨ੍ਤਿ;

ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

(ਕ) ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਤਮਾ ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾ, ਕਥਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਕੇ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਅਧਿਸੀਲਅਧਿਚਿਤ੍ਤਅਧਿਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ, ਗਨ੍ਥਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਦ੍ਦੀਪਨੋ ਗਨ੍ਥੋ ‘‘ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਥ ਵਾ ‘‘ਖੁਦ੍ਦਂ ਅਨੇਲਕਂ ਮਧੁਪਟਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਯ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾਨਂ ਮਧੁਰਤਾਯ ਖੁਦ੍ਦਾ ਚ ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਚਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾ, ਅਥ ਵਾ ‘‘ਖੁਦ੍ਦਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਸਮਣ ਪੋਸ ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਾਪਿ ਖੁਦ੍ਦਾ ਚ ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਚਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾ. ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਕਿਲੇਸੇ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਪਜਹਨ੍ਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਭਿਯੋਗਕਰਣਵਸੇਨ ਝਾਨਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਨੀਵਰਣਗਣਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕੁਰੁਮਾਨੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ ਪਨ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਸਾਨੁਸਯੇ ਕਿਲੇਸੇ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ.

ਕਸ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ –

ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ, ਅਨੇਕੇਹਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ;

ਖਨ੍ਧਲੋਕਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾਨ, ਪਤ੍ਤੁਂ ਖੇਮਂ ਪੁਰਂ ਸਿਵਂ.

ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਨ ਸਹ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ.

ਯੇ ਵੀਤਮੋਹਾ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਸ੍ਸ;

ਸਿਸ੍ਸੇਸੁ ਅਗ੍ਗਾ ਮੁਨਿਨਾ ਪਸਤ੍ਥਾ;

ਤੇ ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਸਮਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ;

ਤਤੋ ਪਰੇ ਕੇਨ ਸਮਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਤਿ.

ਆਦਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਮ੍ਹਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਵਾ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਚ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਹ ਮਾਤਿਕਾਯ ਸਮਾਤਿਕਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ ਆਦਰੇਨ, ਪਕਾਰੇਨ ਵਾ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚ ਥੇਰੋ ਆਦਿਤੋਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਲਸਿਯਦੋਸੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਾਣਦੋਸੇਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਵੇਗਂ ਜਨੇਤਿ. ਕਥਂ? ਅਤਿਦੁਲ੍ਲਭਂ ਖਣਸਮਵਾਯਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਂ ਨ ਕੁਸੀਤੇਨ ਵਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਕਥਾਪਸੁਤੇਨ ਵਾ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ? ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮੇਵ ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਆਦਰੋ ਜਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਿਂ ਤਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਨਾਮ, ਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਂ ਪਵਕ੍ਖਤੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਂ ਧਮ੍ਮਰਤਨਂ ਸਙ੍ਘਰਤਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਰਤਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ –

‘‘ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ, ਅਤੁਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਂ;

ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਂ, ਰਤਨਂ ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨੀ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੩; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੫.੨੨੩; ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ੬.੩; ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੨੬; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੫੦; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫) –

ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਵਸੇਨ ਰਤਨਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ

(ਖ-ਜ) ਇਦਾਨਿ ‘‘ਸਮਾਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਾਤਿਕਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਪਨ ਮੂਲਭੂਤਤ੍ਤਾ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਵ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ (ਸੁਂ. ਨਿ. ੧.੧.੨੩, ੧੯੨; ਪੇਟਕੋ. ੨੨; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੯) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤ੍ਤਾ, ਮੂਲਚ੍ਛੇਜ੍ਜਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਚ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਵ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ ਮਾਤਿਕਾਪਦਾਨਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿ ਪਠਮਪਦਂ ਉਦ੍ਧਟਂ, ਤਸ੍ਸਾਯਮਤ੍ਥੋ – ਪਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਪਰਾਜਿਤਾ ਪਰਾਜਯਮਾਪਨ੍ਨਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਤਾਯ ਵਾ ਪਰਾਜਯਮਾਪਾਦਿਤਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤੇ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੧. ਪਾਰਾਜਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧-੨. ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਤਯੋ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ, ਤਯੋ ਪਣ੍ਡਕਾ, ਤਯੋ ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸਮਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪ੍ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਮੁਖਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਯੋ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਯੋ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਯੋਤਿ ਨਵ, ਤਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਦੀਨਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਪਣ੍ਡਕਾਦੀਨਂ ਪਨ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਮੁਖਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕਤ੍ਵਾ ਛ, ਤਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤਿਂਸ ਮਗ੍ਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ‘‘ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਤੋ ਚਵਿਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਯਥਾਲਕ੍ਖਣਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਸਿਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਥਤਸਨ੍ਥਤੇਤਿ ਵਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਨ੍ਥਤੇ ਵਾ ਅਸਨ੍ਥਤੇ ਵਾ. ਅਲ੍ਲੋਕਾਸੇਤਿ ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਪਕਤਿਵਾਤੇਨ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ. ਸਂਸਨ੍ਥਤਂ ਵਾ ਅਸਨ੍ਥਤਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਵਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ. ਉਪਾਦਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਂ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ ਪਵੇਸਨ੍ਤੋ ਚੁਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਂ ਪਨ ਪੀਲ਼ਕਂ ਵਾ ਚਮ੍ਮਖਿਲਂ ਵਾ ਲੋਮਂ ਵਾ ਪਵੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਨ ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇ ਅਕ੍ਖਿਨਾਸਾਕਣ੍ਣਚ੍ਛਿਦ੍ਦਵਤ੍ਥਿਕੋਸੇਸੁ ਸਤ੍ਥਕਾਦੀਹਿ ਕਤਵਣੇ ਵਾ ਮੇਥੁਨਰਾਗੇਨ ਤਿਲਬੀਜਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਅਵਸੇਸਸਰੀਰੇਸੁ ਉਪਕਚ੍ਛਕਾਦੀਸੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਗੋਣਗਦ੍ਰਭਓਟ੍ਠਮਹਿਂਸਾਦੀਨਂ ਨਾਸਾਯ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਥਿਕੋਸੇਸੁ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਅਕ੍ਖਿਕਣ੍ਣਵਣੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਅਵਸੇਸਸਰੀਰੇਸੁਪਿ.

ਇਦਾਨਿ ਪਵੇਸਨਂ ਨਾਮ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤੁਪਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਦੀਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਵੇਸਨਪਵਿਟ੍ਠਠਿਤਉਦ੍ਧਾਰਣਕ੍ਖਣੇਸੁ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਸੋਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਆਸੀਵਿਸਮੁਖਂ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਞ੍ਚ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੋ ਨਿਪ੍ਪਰਾਧੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਠਿਤਂ ਨਾਮ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਮਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ.

ਪਠਮਂ.

੩-੪. ਇਦਾਨਿ ਦੁਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਵੇ ਪਾਰਾਜਿਕੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਰਾਮਾਦਿਂ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਭਵੇ ਪਾਰਾਜਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੇਤਨੇਨ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ‘‘ਸੀਸੇ ਭਾਰਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਆਮਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ‘ਦੇਹਿ ਮੇ ਭਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘ਨਾਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਵਹਰੇਯ੍ਯ. ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਕੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਸਹਭਣ੍ਡਹਾਰਕਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਪੁਰਿਸੇਨ ਤਂ ਨੇਤੁਂ ਤਸ੍ਸ ਗਮਨਪਥਂ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਤਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਨੇਤਿ, ਏਵਂ ਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਠਮਪਾਦੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਦੁਤਿਯਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ‘‘ਥਲਟ੍ਠਂ ਭਣ੍ਡਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਆਮਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਠਾਨਾ ਚਾਵੇਯ੍ਯ. ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਂ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਯ੍ਯ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਤੇਹਿ ਸਾਮਿਕੇਹਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਨ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ.

ਇਦਾਨਿ ਨ ਇਮਿਨਾਵ ਆਕਾਰੇਨ ਅਵਹਾਰਕੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਬਲਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਕੁਸਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਭਵੇ ਪਾਰਾਜਿਕੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰੋ ਨਾਮ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਾਦੀਹਿ ਵਾ ਕਂਸਕੂਟਮਾਨਕੂਟਤੁਲਾਕੂਟਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ. ਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰੋ ਬਲਾਵਹਾਰੋ. ਕੁਸਸਙ੍ਕਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਕੋਟ੍ਠਾਸਗ੍ਗਹਣਂ ਕੁਸਾਵਹਾਰੋ. ਪਰਭਣ੍ਡਂ ਪਂਸੁਆਦਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕੇਸੁ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰੋ. ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰੋ ਪਨ ਦੁਵਿਧੋ ਭਣ੍ਡੋਕਾਸਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਾਟਕੋ ਚੇ, ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇ, ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣ੍ਡਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪਸਿਬ੍ਬਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚੇ ਸਾਟਕੋ ਹੋਤਿ, ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ, ਪੁਨ ‘‘ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ, ਅਯਂ ਭਣ੍ਡਪਰਿਕਪ੍ਪੋ. ਓਕਾਸਪਰਿਕਪ੍ਪੋ ਗਬ੍ਭਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਮੁਖਵਿਹਾਰਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਰੋਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਨੋ ਚੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦਵਾਰੇਨ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਓਕਾਸਪਰਿਕਪ੍ਪੋ.

ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਣ੍ਡਕਾਲਗ੍ਘਦੇਸੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ. ਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਨਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਮਯਾ ਇਦਂ ਨਾਮ ਭਣ੍ਡਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਸਹਸਾਵ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨਾਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕਅਸ੍ਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਂ, ਤਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਨਿਰਾਲਯਕਾਲੇ ਗਹਿਤਂ, ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਭਣ੍ਡਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਕਾਲੋਤਿ ਅਵਹਾਰਕਾਲੋ. ਤਦੇਵ ਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਕਦਾਚਿ ਮਹਗ੍ਘਂ ਹੋਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਵਹਟਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘੋ, ਤੇਨ ਅਗ੍ਘੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਕਾਲਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਅਗ੍ਘੋਤਿ ਭਣ੍ਡਗ੍ਘੋ. ਨਵਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਹਿ ਯੋ ਅਗ੍ਘੋ, ਸੋ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਦਾ ਭਣ੍ਡਂ ਪਕਤਿਅਗ੍ਘਵਸੇਨੇਵ ਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਅਗ੍ਘਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਦੇਸੋਤਿ ਅਵਹਾਰਦੇਸੋ. ਭਣ੍ਡੁਟ੍ਠਾਨਦੇਸੇ ਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਮਹਗ੍ਘਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਟਂ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦੇਸੇ ਅਗ੍ਘੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਦੇਸਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਪਰਿਭੋਗੇਨਪਿ ਸਾਟਕਾਦਿਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਪਰਿਹੀਨਾਪਰਿਹੀਨਭਾਵੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਦੁਤਿਯਂ.

੫. ਇਦਾਨਿ ਤਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਲਲਰੂਪਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕਤਿਯਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਮਰਣਕਾਲਾ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਏਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਨਾਮ, ਏਵਰੂਪਂ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ਵਧਕਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਸਞ੍ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ ਪਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੀਵਿਤਾ ਵਾ ਵਿਯੋਜਯੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਲਲਕਾਲੇਪਿ ਤਾਪਨਮਦ੍ਦਨੇਹਿ ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ ਵਾ ਤਤੋ ਵਾ ਉਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਤਦਨੁਰੂਪੇਨ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਨ੍ਤਤਿਵਿਕੋਪਨਵਸੇਨ ਯੋ ਜੀਵਿਤਾ ਵਿਯੋਜੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ‘‘ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਰਤੀਤਿ ਹਾਰਕਂ, ਕਿਂ ਹਰਤਿ? ਜੀਵਿਤਂ, ਹਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾ ਹਾਰਕਂ, ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਤ੍ਥਞ੍ਚ ਤਂ ਹਾਰਕਞ੍ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਤਂ ਅਸਿਆਦਿਸਤ੍ਥਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਤਥਾ ਸਯਂ ਮਰਣਚੇਤਨੋ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਸੋਪਿ ਚੁਤੋ ਭਵੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਥਾਵਰਪ੍ਪਯੋਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੬-੭. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਮਰਣਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਾਹੇਯ੍ਯ ਮਰਣੂਪਾਯਂ, ਵਦੇਯ੍ਯ ਮਰਣੇ ਗੁਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰ, ਵਿਸਂ ਵਾ ਖਾਦ, ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਵਾ ਉਬ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਰਣਤ੍ਥਾਯ ਉਪਾਯਂ ਗਾਹੇਯ੍ਯ. ਮਰਣਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬਹੁਵਿਧਾ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਕਾਯਵਾਚਾਯ ਦੂਤੇਨ ਲੇਖਾਯ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ ਨਾਮ ਕਾਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ‘‘ਯੋ ਪਪਾਤੇ ਪਪਤਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਰਤਿ, ਸੋ ਧਨਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਯਸਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਸਗ੍ਗਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕੋਚਿ ‘‘ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਮਰਤਿ ਚੇ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਦੂਤੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਪਨ ਦੂਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚਾਪੇਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ, ‘‘ਯੋ ਏਵਂ ਮਰਤਿ, ਸੋ ਧਨਂ ਵਾ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ. ਲੇਖਾਯ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ ਨਾਮ ਗਿਰਿਪਬ੍ਬਤਪੁਰਾਣਾਦਿਲੇਖਂ ਲਿਖਤਿ, ‘‘ਯੋ ਏਵਂ ਮਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯੋ ਮਰਣੂਪਾਯਂ ਵਾ ਗਾਹੇਯ੍ਯ, ਮਰਣੇ ਵਾ ਗੁਣਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਇਮਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਛਬ੍ਬਿਧੇ ਪਯੋਗੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਯੋਗਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਕਆਣਤ੍ਤਿਕਥਾਵਰਇਦ੍ਧਿਮਯਵਿਜ੍ਜਾਮਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਛਪ੍ਪਯੋਗਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋਤਿ ਸਯਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪਹਰਣਂ. ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਕੋਤਿ ਦੂਰੇ ਠਿਤਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਉਸੁਸਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਪਾਸਾਣਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਆਣਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਣਾਪਨਂ. ਥਾਵਰੋਤਿ ਓਪਾਤਕ੍ਖਣਨਂ, ਅਪਸ੍ਸੇਨਸਂਵਿਧਾਨਂ, ਅਸਿਆਦੀਨਂ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ, ਤਲ਼ਾਕਾਦੀਸੁ ਵਿਸਸਮ੍ਪਯੋਜਨਂ, ਰੂਪੂਪਹਾਰੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਯੋਜਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਯੋਗਂ. ਮਾਰਣਤ੍ਥਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਪਰਿਜਪ੍ਪਨਂ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਇਮੇਸੁ ਛਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਸਙ੍ਕੇਤਵਿਸਙ੍ਕੇਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਲਵਤ੍ਥਾਵੁਧਿਰਿਯਾਪਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਾਯਨ੍ਹਾਦਿਕਾਲੋ ਚ ਯੋਬ੍ਬਨਥਾਵਰਿਯਾਦਿਕਾਲੋਪਿ ਚ. ਇਮੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਕਾਲੇ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਤ੍ਤੋ ਸਚੇ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇ ਨਿਯਮਿਤਕਾਲਤੋ ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਮਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਸਚੇ ਆਣਤ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਅਥ ਅਞ੍ਞਂ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਵੁਧਨ੍ਤਿ ਅਸਿਆਦਿ. ਇਰਿਯਾਪਥੋਤਿ ਮਾਰੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਗਮਨਂ ਵਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ. ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸੋਤਿ ਵਿਜ੍ਝਨਂ ਵਾ ਛੇਦਨਂ ਵਾ ਭੇਦਨਂ ਵਾ ਸੂਲਾਰੋਪਨਂ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ. ਓਕਾਸੋਤਿ ਗਾਮੋ ਵਾ ਵਨਂ ਵਾ ਗੇਹਂ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ. ਇਮੇਸੁ ਯਥਾ ਯਥਾ ਵਧਕੋ ਆਣਤ੍ਤੋ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਤੇ ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਤੇ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੋ ਹੋਤਿ. ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਣਾਪੇਤਿ ‘ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਝ, ਏਵਂ ਪਹਰ, ਏਵਂ ਘਾਤੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਞਾਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤਿਯਂ.

੮-੯. ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਝਾਨਾਦਿਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਝਾਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸਮਾਧਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਿਨੀਵਰਣਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇ ਅਭਿਰਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਨੋਸਨ੍ਤਂ ‘‘ਮਯਿ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਤਂ ‘‘ਅਹਂ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਝਾਨਲਾਭੀ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭੀ, ਸਮਾਧਿਲਾਭੀ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੇਕਂ ਵਾਤਿ ‘‘ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕੇਕਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਤੀਤਭਵੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਦਤੋ ਅਤੀਤਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸਂ ਵਿਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਦੀਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਮ੍ਹਿ, ਵਸੀਮ੍ਹਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਧਿਗਤੋ’’ਤਿ ਮਾਨੋ ਅਧਿਮਾਨੋ, ਸੋ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਅਨਧਿਮਾਨਿਕੋ. ਕੇਨ ਏਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਚੇ? ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਤਦੁਭਯੇਨ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਥੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਪਕਤਿਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ‘‘ਇਮਂ ਨਾਮ ਏਸ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇ, ਨ ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਞਾਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੧੦. ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੇਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਏਤੇ ਪਾਰਾਜਿਕਾ ‘‘ਏਕਕਮ੍ਮਂ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸਂਵਾਸਸ੍ਸ ਅਭਬ੍ਬਤਾਯ ਅਸਂਵਾਸਾ, ਯਥਾਪੁਰੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਚ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਚ ਅਸਂਵਾਸਿਕਾ, ਏਵਂ ਪਚ੍ਛਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾਪਿ ਅਸਂਵਾਸਾਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਅਭਬ੍ਬਾ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਯ ਪੁਨ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭਵਿਤੁਮ੍ਪਿ ਅਭਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਵਿਯਾਤਿ ਚੇ? ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਵ ਜੀਵਿਤੁਂ, ਯਥਾਪਿ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪੁਨ ਜੀਵਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬੋ, ਏਵਮਿਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੧੧. ਇਦਾਨਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਾਰਾਜਿਕੇਸੁ ਯੇ ਪਰਿਯਾਯਾਣਤ੍ਤੀਹਿ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਿਯਾਯੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਕਾਯਪਯੋਗੋ ਵਾ ਵਚੀਪਯੋਗੋ ਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੋ ਈਦਿਸੇ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂ ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਸੋਬ੍ਭਾਦੀਸੁ ਵਾ ਪਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਰਤਿ, ਸੋ ਧਨਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਯਸਂ ਵਾ ਲਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਰਣਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਰਤੂ’’ਤਿ ਯੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਦਤਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਤਥਾ ਮਰਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਨਿਯਮਿਤੇਨ ਪਨ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਰਣੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਆਣਤ੍ਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯੇਵ. ਤਤਿਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਪਾਰਾਜਿਕੇ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੁਤਿਯੇ ਪਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਆਣਤ੍ਤਿ ਏਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਨਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਨਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇ ‘‘ਮਰਣਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਇਧ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ‘‘ਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਪਠਮਚਤੁਤ੍ਥੇਸੁ ਪਰਿਯਾਯਾਣਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੨. ਇਦਾਨਿ ਚਤੂਸੁਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਅਙ੍ਗਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੇਵੇਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ. ਬੁਧਾਤਿ ਵਿਨਯਧਰਾ.

੧੩. ਮਨੁਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਨ੍ਤਕਤਾ. ਏਤੇਨ ਪੇਤਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਰਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਨ੍ਤਕਵਸੇਨ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਗਰੁਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਮਾਸਕਂ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਪਞ੍ਚਮਾਸਕਂ ਵਾ ਤਦਗ੍ਘਨਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਹਾਰੋ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਅਵਹਾਰੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਹੇਤੁਯੋਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਏਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੧੪. ਪਾਣੋ ਮਾਨੁਸ੍ਸਕੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਪਾਣੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਤਾ. ਘਾਤਚੇਤਨਾਤਿ ਵਧਕਚੇਤਨਾ. ਪਯੋਗੋਤਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਪਯੋਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਪਯੋਗੋ. ਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਮਰਣਂ. ਪਞ੍ਚੇਤੇ ਵਧਹੇਤੁਯੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੫. ਅਸਨ੍ਤਤਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਸਨ੍ਤਤਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਪਮਿਚ੍ਛਤਾਯਾਰੋਚਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੋ ਕੇਵਲਂ ਪਾਪਮਿਚ੍ਛਤਂ ਵਿਨਾ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਭਣਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਤਾ ਚ. ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਰਿ. ੧੬੦, ੩੩੬) ਨਾਞ੍ਞਾਪਦੇਸੋ ਚ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਤਦਾ ਏਵ ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ ਜਾਨਨਂ. ਅਸਨ੍ਤਦੀਪਨੇਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਰੋਚਨਪਾਰਾਜਿਕੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੬. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਿਕਾ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮ. ਏਤਾਸੁ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਿਕਾ ਨਾਮ ਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਅਵਸ੍ਸੁਤਾ ਤੇਨੇਵ ਰਾਗੇਨ ਅਵਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਕਾਨਂ ਅਧੋ, ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਾਨਂ ਕਪ੍ਪਰਾਨਞ੍ਚ ਉਪਰਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨ ਆਮਸਨਾਦਿਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਜ੍ਜਂ ਜਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਸਾ ਵਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਨਾਮ. ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਪਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਯਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਹਣਵਸੇਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਾ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਯਾ ਪਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਤਿਨ੍ਤਾ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸੇਵ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਂ ਵਾ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਵਾ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਭਬ੍ਬਕਾ ਏਕਾਦਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਕੋ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ ਪਿਤੁਘਾਤਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦਕੋ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਕੋ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋਤਿ ਇਮੇ ਏਕਾਦਸ ਅਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਾ ਨਾਮ. ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ ਯਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਤਵਤ੍ਥਂ ਵਾ ਕਾਸਾਯਮੇਵ ਵਾ ਗਿਹਿਨਿਵਾਸਨਾਕਾਰੇਨ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕਮਾਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਪੁਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਸਾ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਦੁਪਿਟ੍ਠਿਕੋ ਨਾਮ ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਾਯ ਮੁਦੁਕਾਯ ਪਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨ ਪਾਰਾਜਿਕੋ, ਅਥ ਖੋ ਯਦਾ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਮਗ੍ਗਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ.

੧੭-੧੮. ਲਮ੍ਬੀਤਿ ਅਙ੍ਗਜਾਤਸ੍ਸ ਦੀਘਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋਪਿ ਯਦਾ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖੇ ਵਾ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਮੁਖੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਜਾਤੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਸੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ ਮੇਥੁਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਮਿਤਿ ਚੇ? ਮਗ੍ਗੇ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਵੇਸਨਸਦਿਸਤਾਯ, ਨ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਰਾਗਵਸੇਨ ਸਦਿਸਭਾਵੂਪਗਤਾਨਂ ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸਤਾਯ. ਇਧਾਗਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਸਮੋਧਾਨਤੋ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਮਾਤੁਘਾਤਕਪਿਤੁਘਾਤਕਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕਾ ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਲਮ੍ਬੀਆਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾਯੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਤੋ ਚਤੁਵੀਸਤੀਤਿ? ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ, ਮਾਤੁਘਾਤਕਾਦਯੋ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਧ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਲਮ੍ਬੀਆਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸੇਵਿਨੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਪਾਰਾਜਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯. ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਰੁਕਾ ਨਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਗਰੁਕਾਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਤੇਰਸਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਠਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਯਾਵਤਤਿਯਕਾ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਸਙ੍ਘਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚਿਰੇਨ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਮੋਚੇਤੁਕਾਮਤਾਤਿ ਮੋਚੇਤੁਕਾਮਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਲਜ੍ਜਿਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦੋ ਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸਾਦੋ ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦੋ ਮੇਥੁਨਸ੍ਸਾਦੋ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦੋ ਕਣ੍ਡੂਵਨਸ੍ਸਾਦੋ ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸਾਦੋ ਨਿਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਦੋ ਵਾਚਸ੍ਸਾਦੋ ਗੇਹਸਿਤਪੇਮਂ ਵਨਭਙ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਏਕਾਦਸ ਅਸ੍ਸਾਦਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਏਕਂਯੇਵ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤੇਸਂ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਮੋਚੇਤੁਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦੋ. ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਚੇ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸਾਦੇ ਸਚੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਮੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਨ ਉਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਮੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਉਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮੋਚੇਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਵ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਮੁਤ੍ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦੋ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਉਪਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਮੇਥੁਨਸ੍ਸਾਦੇਨ ਇਤ੍ਥਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਮੇਥੁਨਸ੍ਸਾਦੋ. ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦੋ ਦੁਵਿਧੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੋ ਬਾਹਿਰੋ ਚਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਥਦ੍ਧਂ ਮੁਦੁਕਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਲੋਲਭਾਵੇਨ ਵਾ ਕੀਲ਼ਾਪਯਤੋ ਸਚੇ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਬਾਹਿਰਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦੇ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਫੁਸਤੋ ਆਲਿਙ੍ਗਤੋ ਚ ਮੁਤ੍ਤੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਕਣ੍ਡੂਵਨਸ੍ਸਾਦੇ ਦਦ੍ਦੁਕਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਖਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਣ੍ਡੂਵਨਸ੍ਸਾਦੇਨ ਕਣ੍ਡੂਵਤੋ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸਾਦੇ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਅਨੋਕਾਸਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤੋ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਨਿਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਦੇ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਹੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਵਾਚਸ੍ਸਾਦੋ. ਤੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਮੇਥੁਨਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਓਭਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਗੇਹਸਿਤਪੇਮੇ ਮਾਤਾਦੀਨਂ ਮਾਤਾਦਿਪੇਮੇਨ ਆਲਿਙ੍ਗਨਾਦਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਵਨਭਙ੍ਗੇ ਚ ਸਨ੍ਥਵਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਪੇਸਿਤਂ ਪੁਪ੍ਫਾਦਿਵਨਭਙ੍ਗਸਞ੍ਞਿਤਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਨਾਮ ਇਦਂ ਮੇ ਪੇਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ ਆਮਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨੇਵ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਸੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਨੀਲਂ ਪੀਤਕਂ ਲੋਹਿਤਕਂ ਓਦਾਤਂ ਤਕ੍ਕਵਣ੍ਣਂ ਦਕਵਣ੍ਣਂ ਤੇਲਵਣ੍ਣਂ ਖੀਰਵਣ੍ਣਂ ਦਧਿਵਣ੍ਣਂ ਸਪ੍ਪਿਵਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੩੭) ਏਵਂ ਆਗਤੇਸੁ ਦਸਸੁ ਵਣ੍ਣੇਸੁ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਆਕਾਸੇ ਕਟਿਂ ਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਮੋਚੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੩੭) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਉਪਾਯੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ‘‘ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਵਚ੍ਚੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਪਸ੍ਸਾਵੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਵਾਤੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਲਿਙ੍ਗਪਾਣਕਦਟ੍ਠੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਮੋਚੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ ਅਙ੍ਗਜਾਤੇ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਰੋਗ੍ਯਤ੍ਥਾਯ ਮੋਚੇਤਿ, ਸੁਖਤ੍ਥਾਯ ਮੋਚੇਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ, ਦਾਨਤ੍ਥਾਯ, ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ, ਯਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ, ਸਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ, ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ, ਵੀਮਂਸਤ੍ਥਾਯ, ਦਵਤ੍ਥਾਯ ਮੋਚੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੩੭) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਸਸੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਹਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਮੋਚਯਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਯਂ ਏਕਾ ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾ ਪਿਵੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਮੋਚੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯਾ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਣੋਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਗਰੁਕਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ. ਫੁਸੇਤਿ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਠਮਂ.

੨੦. ਇਦਾਨਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀਤਿ ਤਦਹੁਜਾਤਾਯਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀਯੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚੇ ਤਤ੍ਥ ਵੇਮਤਿਕੋ ਵਾ ਪਣ੍ਡਕਪੁਰਿਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਸਞ੍ਞੀ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਤਥਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਮਸਨੇ ਚ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਕਾਯਾਮਸਨੇ ਚ ਯਕ੍ਖੀਪੇਤੀਪਣ੍ਡਕਾਨਂ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਾਮਸਨੇ ਚ. ਪੁਰਿਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀਨਂ ਪਨ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਾਮਸਨੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਯਕ੍ਖੀਆਦੀਨਂ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਚ. ਮਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਨ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਾਤੁਪੇਮਾਦਿਂ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯਞ੍ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸਮ੍ਫੁਸਨ੍ਤੋਤਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਉਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਲੋਮੇਨਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਂ ਸਮ੍ਫੁਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਮਿਨਾ ਯੋ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਆਲਿਙ੍ਗਤੋਪਿ ਕਾਯੇਨ ਨ ਵਾਯਮਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਫਸ੍ਸਂਯੇਵ ਅਨੁਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦੁਤਿਯਂ.

੨੧. ਇਦਾਨਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾ ਸੁਣਨ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ. ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੁਣਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਬਲਾਯਪਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਥੇ ਠਿਤਾਯ ਦੂਤੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਪਤ੍ਤਿਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਞ੍ਞੁਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾਪਿ ਬਾਲਾਪਿ ਏਲ਼ਮੂਗਾਪਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਾ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਮੇਥੁਨਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਯ ਰਾਗੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਰਾਗੋ, ਤੇਨ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਰਾਗੇਨ. ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਦੁਰੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਗਰੁਕਂ ਫੁਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਥਂ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਸਂਸਤਿ ਗਰਹਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਪਸਂਸਾਯਪਿ ਤਾਵ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਨ ਤਾਵਸੀਸਂ ਏਤਿ. ‘‘ਤਵ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੋ ਚ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗੋ ਚ ਸੁਭੋ ਸੁਸਣ੍ਠਾਨੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ, ਈਦਿਸੇਨ ਨਾਮ ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸੀਸਂ ਏਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਰਹਣੇ ਪਨ ‘‘ਸਿਖਰਣੀਸਿ, ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਸੀ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਿਯੇਵ ਸੀਸਂ ਏਨ੍ਤਿ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਾਨਂ ਨਿਯਤਵਚਨਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਚੋਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਚ. ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਪਨ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਨਿਯਤਵਚਨਤ੍ਤਾ ਮੇਥੁਨੇਨ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਏਵ ਸੀਸਂ ਏਨ੍ਤਿ. ਮੇਥੁਨਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ, ਅਰਹਸਿ ਮੇ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਨ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਘਟਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਧਕ੍ਖਕਂ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾਦਿਭਣਨੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਤਥਾ ਯਕ੍ਖੀਪੇਤੀਪਣ੍ਡਕੇਸੁ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗੇ ਮੇਥੁਨੇਪਿ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਯਕ੍ਖੀਆਦੀਨਂ ਅਧਕ੍ਖਕਾਦਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਪਦੇਸੇ ਦੁਂਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾਦੀਨਂ ਉਬ੍ਭਕ੍ਖਕੇ ਅਧੋਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲੇ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇ ਚਾਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਤਤਿਯਂ.

੨੨. ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋਭਾਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀਯੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਕਾਮੁਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕਾਮੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਮੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਾਮੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਕਾਮੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਾ ਕਾਮਿਤਂ ਇਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਕਾਮਂ, ਸਯਂ ਮੇਥੁਨਰਾਗਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਤਕਾਮਞ੍ਚ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਕਾਮੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਅਤ੍ਤਕਾਮੁਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣੋ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਕਾਮੁਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਂ. ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਗਿਨਿ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨਂ ਯਾ ਮਾਦਿਸਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਏਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਰਿਚਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮੇਥੁਨਰਾਗਿਨੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਾਦੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਾਚਾ ਮੇਥੁਨਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੇਥੁਨਯੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਾਚਾਯ ਮੇਥੁਨਯਾਚਨੇ ਗਰੁਕਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੨੩. ਇਦਾਨਿ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸੇਨ ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਮਾਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਪੁਰਿਸਂ ਵਾ ਏਵਂ ਭਣਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸੀਸਕਮ੍ਪਨਾਦੀਹਿ ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਦੇਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਇਤ੍ਥੀ ਦਸਵਿਧਾ ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ ਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ ਮਾਤਾਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ ਭਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ ਭਗਿਨਿਰਕ੍ਖਿਤਾ ਞਾਤਿਰਕ੍ਖਿਤਾ ਗੋਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਾ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸਾਰਕ੍ਖਾ ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਾਤਿ. ਦਸ ਭਰਿਯਾਯੋ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ ਛਨ੍ਦਵਾਸਿਨੀ ਭੋਗਵਾਸਿਨੀ ਪਟਵਾਸਿਨੀ ਓਦਪਤ੍ਤਕਿਨੀ ਓਭਟਚੁਮ੍ਬਟਕਾ ਦਾਸੀ ਚ ਭਰਿਯਾ ਚ ਕਮ੍ਮਕਾਰੀ ਚ ਭਰਿਯਾ ਚ ਧਜਾਹਟਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ ਚਾਤਿ.

ਤਾਸੁ ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਹਿਣਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ‘ਹੋਮਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ…ਪੇ… ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ ਚਾ’’ਤਿ, ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਨ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ. ਸਚੇ ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤਾਭਾਤਾਭਗਿਨਿਆਦਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਹਿਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ‘ਹੋਤੁ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ…ਪੇ… ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ ਚਾ’’ਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਨ੍ਦੇਸੋਯੇਵ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾਦੀਸੁਪਿ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਰਿਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਹਿਣਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ…ਪੇ… ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ‘ਹੋਤੁ ਕਿਰ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ…ਪੇ… ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ ਚਾ’’ਤਿ, ਅਯਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ. ਸਚੇ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਾਭਾਤਾਭਗਿਨਿਆਦਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਹਿਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ…ਪੇ… ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ‘ਹੋਤੁ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ…ਪੇ… ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ ਚਾ’’ਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਦੇਸੋਯੇਵ ਨਾਮ, ਆਣਾਪਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਵਸ੍ਸਾਰੋਚਨਕਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਾਭਾਤਾਭਗਿਨਿਆਦੀਨਂ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਰਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪਹਿਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਲਜ੍ਜਾਯ ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਤੁ, ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤੋ ਗਰੁਕਂ ਫੁਸੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤਿ ਵੀਮਂਸਤਿ ਪਚ੍ਚਾਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਤ੍ਤਯਂ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਯ ਤਿਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ, ਇਤੋ ਯੇਹਿ ਕੇਹਿਚਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਏਕੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਯਕ੍ਖੀਪੇਤੀਪਣ੍ਡਕੇਸੁ ਅਙ੍ਗਤ੍ਤਯੇਨਪਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਮੇਵ, ਏਕੇਨ ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ.

ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੨੪. ਇਦਾਨਿ ਕੁਟਿਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਆਵਿ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਸਂਯਾਚਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ‘‘ਵਾਸਿਂ ਦੇਥ, ਫਰਸੁਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਯਾਚਨਾਯ ਗਹਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਸਂਯਾਚਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨੇਵ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਰਮ੍ਭਾਨਾਰਮ੍ਭਸਪਰਿਕ੍ਕਮਨਾਪਰਿਕ੍ਕਮਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਦੇਸਿਤਵਤ੍ਥੁਕਂ ‘‘ਕੁਟਿ ਨਾਮ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਵਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੪੯) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਕੁਟਿਂ. ‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ, ਦੀਘਸੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ, ਤਿਰਿਯਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੪੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਵਾਸਾਗਾਰਂ ਏਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਾ, ਤਂ ਅਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਰੁਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਫੁਸੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਅਦੇਸਿਤਵਤ੍ਥੁਕਂ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਾਦੀਨਂ ਆਸਯੇ ਕਤਤ੍ਤਾ ਸਾਰਮ੍ਭਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਲੀਬਦ੍ਦੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤੇਨ ਸਕਟੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਅਪਰਿਕ੍ਕਮਨਂ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦਂ ਕੁਟਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਠਮਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਦੁਤਿਯਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਲੇਪੇ ਘਟਿਤੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ, ਸਚੇ ਦੇਸਿਤਵਤ੍ਥੁਕਾਯੇਵ ਵਾ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯੇਵ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਏਕਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਦ੍ਵੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ.

ਕੁਟਿਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਛਟ੍ਠਂ.

੨੫. ਇਦਾਨਿ ਵਿਹਾਰਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਹਲ੍ਲਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਲ੍ਲਕਨ੍ਤਿ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਭਾਵੇਨ ਸਂਯਾਚਿਤਕੁਟਿਤੋ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਂ ਦੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਮਾਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯਪਿ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਤਂ ਮਹਲ੍ਲਕਂ ਵਿਹਾਰਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਦੇਸਿਤਵਤ੍ਥੁਕਭਾਵੇਨ ਏਕੋ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਅਨਨ੍ਤਰਸਦਿਸਮੇਵ. ਇਧ ਚ ਤਤ੍ਥ ਚ ਵਾਸਾਗਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਂ ਵਾ ਜਨ੍ਤਾਘਰਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਂ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਵਿਹਾਰਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੨੬. ਇਦਾਨਿ ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਮੂਲਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਮੂਲਕੇਨਾਤਿ ਯਂ ਚੋਦਕੇਨ ਚੁਦਿਤਕਮ੍ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਸੁਤਂ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਇਦਂ ਏਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਪਰਿਸਙ੍ਕਾਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਮੂਲਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਅਮੂਲਕਂ, ਤੇਨ ਅਮੂਲਕੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਅਦਿਟ੍ਠਂ. ਅਸੁਤਂ ਨਾਮ ਤਥੇਵ ਕੇਨਚਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਨ ਸੁਤਂ. ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਮਾਤੁਗਾਮਞ੍ਚ ਤਥਾਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਇਮੇਹਿ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਤਿ, ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ. ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸੇ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਚ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਚ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਰਿਸਙ੍ਕਤਿ, ਇਦਂ ਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ. ਧੁਤ੍ਤੇਹਿ ਇਤ੍ਥੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਸੁ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਸੁਰਾਦੀਹਿ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਰ ਕੇਨਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜਾ ਕਤਾ ਹੋਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਪੀਤਂ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਤਿ, ਇਦਂ ਮੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਾਯ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚੋਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸਿ, ਅਸ੍ਸਮਣੋਸਿ, ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਯਂ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ਚੋਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੋਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਗਰੁਂ ਫੁਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਸੋਪਿ ਚਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਮਯਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਚੋਦੇਤਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਾਚਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਅਨ੍ਤਿਮੇਨ ਚਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਰੂਪੇਸੁ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ ਪਾਰਾਜਿਕੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਾਵੇਤੁਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਚਾਵੇਤੁਂ, ਯੋ ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਅਸੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਕਤੂਪਸਮ੍ਪਦਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਸਮਾਨੋ ਚਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਚੋਦੇਤਿ ਵਾ ਚੋਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਣਮਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਦੂਤੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਰੁਹਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਪਨ ਸਤ੍ਤਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ.

ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੨੭. ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਜਾਤਿਕਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਿਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੇਨ ਲੇਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਦਸ ਲੇਸਾ ਜਾਤਿਲੇਸੋ ਨਾਮਲੇਸੋ ਗੋਤ੍ਤਲੇਸੋ ਲਿਙ੍ਗਲੇਸੋ ਆਪਤ੍ਤਿਲੇਸੋ ਪਤ੍ਤਲੇਸੋ ਚੀਵਰਲੇਸੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਲੇਸੋ ਆਚਰਿਯਲੇਸੋ ਸੇਨਾਸਨਲੇਸੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੯੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਸਸੁ ਲੇਸੇਸੁ ਯੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਲੇਸੇਨ ਤਦਞ੍ਞਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਚਾਵੇਤੁਂ ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਨਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਗਰੁਕਂ ਫੁਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਲਿਸ੍ਸਤਿ ਸਿਲਿਸ੍ਸਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਈਸਕਂ ਅਲ੍ਲੀਯਤੀਤਿ ਲੇਸੋ, ਜਾਤਿਯੇਵ ਲੇਸੋ ਜਾਤਿਲੇਸੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ਲੇਸੇਨ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਚੋਦੇਤਿ? ਅਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਕੋ ਇਮਿਨਾ ਚੋਦਕੇਨ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੇਰਿਂ ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਲੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਚੋਦੇਤਿ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਨਾਞ੍ਞੋ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਨਾਮਲੇਸਾਦਯੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਵਮਂ.

੨੮. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਗਰੁਕਾ ਨਵਾ’’ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸੁ ਆਪਨ੍ਨੇਸੁ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਛਾਦੇਤਿ ਜਾਨਮਾਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਵਾ ਜਾਨਮਾਪਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਯਾਵ ਛਾਦੇਤਿ, ਤਾਵ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਕਾਮਾ ਪਰਿਵਾਸੋ ਵਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਚਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਾਨਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਸੇਯ੍ਯ. ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਦਿਵਸਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਛ ਰਤ੍ਤਿਯੋ. ਮਾਨਤ੍ਤਵਾਸੋ ਪਨ ਸਙ੍ਘੇਯੇਵ, ਨ ਗਣੇ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਘੇ’’ਤਿ. ਪਰਿਵੁਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਤਯੋ ਖੋ ਉਪਾਲਿ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਾ ਸਹਵਾਸੋ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਅਨਾਰੋਚਨਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੮੩) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵੁਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਹਵਾਸੋਤਿ ਪਕਤਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਉਦਕਪਾਤਟ੍ਠਾਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਵਾਸੋ. ਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਂ ਪਕਤਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵਿਨਾ ਵਾਸੋ. ਅਨਾਰੋਚਨਾਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਦੀਨਂ ਅਨਾਰੋਚਨਾ. ਏਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਹੋਤਿ ਏਵ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਉਪਚਾਰਸੀਮਗਤਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਬਹਿ ਠਿਤਾਨਂ, ਬਹਿ ਠਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਚੇ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਤਿ, ਦੂਰਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚੇਵ ਵਤ੍ਤਭੇਦੇ ਦੁਕ੍ਕਟਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਚਾਰਸੀਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚੇ, ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦੋ.

ਚਿਣ੍ਣਮਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਮਾਨਤ੍ਤਚਾਰਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਾ ਸਹਵਾਸੋ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਅਨਾਰੋਚਨਾ ਊਨੇ ਗਣੇ ਚਰਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੯੨) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਚਿਣ੍ਣਮਾਨਤ੍ਤਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਮਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਹਵਾਸਾਦਯੋ ਪਰਿਵਾਸੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਏਵ. ‘‘ਊਨੇ ਗਣੇ ਚਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਣੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਾ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇਪਿ ਤੀਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਹੋਤਿਯੇਵ, ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਰੋਚਿਤੇ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਊਨੇ ਗਣੇ ਚਰਣਦੋਸੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭) ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਿਰ. ਅਬ੍ਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੀਸਤਿਗਣੋ ਸਙ੍ਘੋ ਅਬ੍ਭੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਅਬ੍ਭਾਨਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਓਸਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚੇ ਏਕੇਨਪਿ ਊਨੋ ਵੀਸਤਿਗਣੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਅਬ੍ਭਿਤੋ, ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੯. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾ ਛਾਦਿਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਦਯੋਜਨਾ – ਆਪਤ੍ਤਿਤਾ ਚ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਾ ਚ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਤਾ ਚ ਪਹੁਤ੍ਤਤਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਅਨਨ੍ਤਰਾਯਪਹੁਤ੍ਤਤਾਯੋ, ਏਤਾਸੁ ਚਤੂਸੁ ਤਥਾਸਞ੍ਞਿਤਾ ਚ ਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦਨਾ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਹਙ੍ਗੇਹਿ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਮ੍ਹਿ ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਤਾ ਚ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾ ਚ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਸਞ੍ਞਿਤਾ ਚ ਪਹੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਇਦਮੇਕਂ, ਛਾਦਨਾਤਿ ਇਦਮੇਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਦਸ.

ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਸਾ ਤੇਰਸਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਹੋਤਿ, ਸੋਪਿ ਚ ਤਤ੍ਥ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀਯੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਛਾਦੇਤਿ, ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਵਾ ਵੇਮਤਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਤਿਵਿਧਂ ਪਨ ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਕਮ੍ਮਂ, ਤੇਨ ਅਕਤੋ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਚੇ ਪਕਤਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਅਪਕਤਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਛਾਦੇਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਅਪਕਤਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਪਕਤਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨਾਪਿ ਅਪਕਤਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨਾਪਿ ਛਾਦਿਤਂ ਅਚ੍ਛਾਦਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਦਸਸੁ ਰਾਜਚੋਰਅਗ੍ਗਿਉਦਕਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਵਾਲ਼ਸਰੀਸਪਜੀਵਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯੇਸੁਪਿ ਏਕੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਚੇ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਸੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰਭੀਰੁਕੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇ ਏਵ ਵਾਲ਼ਾਦਿਅਨ੍ਤਰਾਯਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਪਹੂਤਿ ਯੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਭਾਗਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤੁਞ੍ਚੇਵ ਆਰੋਚਿਤੁਞ੍ਚ, ਸੋ ਚੇ ਪਹੁਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਪਹੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਹੁਸਞ੍ਞੀ, ਪਹੁ ਵਾ ਅਪਹੁਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤੀਤਿ.

ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਮ੍ਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਯਾਵ ਅਰੁਣਂ ਨ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਅਰੁਣਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਛਾਦੇਤੁਕਾਮਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਸਭਾਗਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਆਵਿਕਤਾ ਹੋਤਿ, ਆਰੋਚਨਪਚ੍ਚਯਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ‘‘ਅਹਂ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਵਿ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਆਚਿਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਆਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਵਿ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਚੀਵਰਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦. ਏਵਂ ਗਰੁਕੇ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਚੀਵਰੇਸੁ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਤੋ ਛ ਚੀਵਰਾਨਿ (ਮਹਾਵ. ੩੩੯; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੨-੪੬੩; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ), ਤਾਨਿ ਕਾਨੀਤਿ ਚੇ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਖੋਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਖੋਮਂ ਨਾਮ ਖੋਮਵਾਕਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਕਤਂ ਵਤ੍ਥਂ. ਸਾਣਂ ਨਾਮ ਸਾਣਵਾਕੇਹਿ ਕਤਂ ਵਤ੍ਥਂ. ਭਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਖੋਮਸੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਵਤ੍ਥਂ. ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਵਾਕਮਯਮੇਵ ਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਬਲਂ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਮਂ ਵਾਲ਼ਲੋਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਲੋਮੇਹਿ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਵਤ੍ਥਂ. ਛਲ਼ੇਤਾਨੀਤਿ ਛ ਏਤਾਨਿ. ਸਹ ਅਨੁਲੋਮੇਹੀਤਿ ਸਾਨੁਲੋਮਾਨਿ. ਜਾਤਿਤੋ ਪਨ ਕਪ੍ਪਿਯਾਨਿ ਛ ਚੀਵਰਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੩੧. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੁਕੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦੫) ਦੁਕੂਲਂ ਸਾਣਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਂ ਵਾਕਮਯਤ੍ਤਾ. ਪਟ੍ਟੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਪਟ੍ਟੁਣ੍ਣਦੇਸੇ ਪਾਣਕੇਹਿ ਸਞ੍ਜਾਤਵਤ੍ਥਂ. ਸੋਮਾਰਦੇਸੇ, ਚੀਨਦੇਸੇ ਜਾਤਂ ਸੋਮਾਰਚੀਨਜਂ ਪਟਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿਪਿ ਕੋਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਪਾਣਕੇਹਿ ਕਤਸੁਤ੍ਤਮਯਤ੍ਤਾ. ਇਦ੍ਧਿਜਨ੍ਤਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੁਞ੍ਞਿਦ੍ਧਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਚੀਵਰਂ. ਤਂ ਪਨ ਖੋਮਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਹੋਤਿ. ਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਜਾਲਿਨਿਯਾ ਦੇਵਕਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥਾਦਿਕਂ ਦੇਵਦਿਨ੍ਨਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਖੋਮਾਦੀਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਵਤ੍ਥਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਲੋਮਂ ਹੋਤਿਯੇਵ ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਸ੍ਸ ਵਾ, ਇਦ੍ਧਿਜਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਖੋਮਾਦਿਕਸ੍ਸ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਨ੍ਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ.

੩੨-੩੩. ਏਵਂ ਜਾਤਿਤੋ ਸਾਨੁਲੋਮਾਨਿ ਛ ਚੀਵਰਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਕਂ ਵਿਧਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਿਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ; ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਿਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਆਦਿਪ੍ਪਹੋਨਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਾਦਿਵਸੇਨਾਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮੇ ਗਹਿਤੇ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਪਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਮੁਖਪੁਞ੍ਛਨਞ੍ਚ ਨਿਸੀਦਨਞ੍ਚ ਮੁਖਪੁਞ੍ਛਨਨਿਸੀਦਨਂ. ਕਣ੍ਡੁਚ੍ਛਾਦਿਨ੍ਤਿ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮੇਸੁ ਨਵਸੁ ਚੀਵਰੇਸੁ. ਤਿਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਨਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਤਿਚੀਵਰਂ. ਵਿਨਾ ਅਲਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਤਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਮ੍ਮੁਤਿਅਲਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਾਹਮ੍ਪਿ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਨ ਵਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਨਿਸੀਦਨੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਵਿਪ੍ਪਵਸੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੬੩) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਨਿਸੀਦਨਂ ਵਿਨਾ ਨ ਵਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੪. ਇਦਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਿਚ੍ਚਧਿਟ੍ਠਯੇਤਿ ਇਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਯੇ, ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਹਤ੍ਥਪਾਸਮੇਤਨ੍ਤਿ ਦੂਰੇ ਠਿਤਂ ਪਨ ਠਪਿਤੋਕਾਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਏਕਂ, ‘‘ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਬਹੂਨਿ ਚੇ, ‘‘ਏਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਇਮਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ, ਇਮਂ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਮੇਨੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾਪਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੩੫. ਇਦਾਨਿ ਸਚੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਨਿਸੀਦਨਂ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੀਤਿ ਇਮੇਸੁ ਛਸੁ ਚੀਵਰੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੁਨ ਤਥਾਵਿਧਂ ਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਪਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਹਨੇ ਤਥਾਤਿ ‘‘ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੬. ਏਤਂ ਇਮਂ ਵ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਸਂਸੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭੇ ਵਾ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਚੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਹੋਤਿ, ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਨਾਮਵਸੇਨ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੨) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਆਦਿਕਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਕਾਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨ ਅਫੁਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਨ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਪਤ੍ਤੇਪਿ. ਵਿਦੂਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.

੩੭-੮. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਪਮਾਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਟਿ ਪਚ੍ਛਿਮਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੀਘਤੋ ਮੁਟ੍ਠਿਪਞ੍ਚਕਤੋ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਦੀਘਸੋ ਨਵ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ, ਤਿਰਿਯਂ ਛ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੪੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸੁਗਤਚੀਵਰੂਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਿਰਿਯਂ ਪਨ ਮੁਟ੍ਠਿਤ੍ਤਿਕਂ. ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਤਿਰੇਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਸ੍ਸਪਿ ਏਤਦੇਵ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾ ਏਕਂਸਿਕਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਪਾਰੁਪਨੇਨਪਿ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਨਾਭਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਿਹਤ੍ਥੋ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੯. ਨਿਸੀਦਨਸ੍ਸ ਦੀਘੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ (ਪਾਚਿ. ੫੩੧ ਆਦਯੋ; ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੫੩੧; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਨਿਸੀਦਨਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਥਤਸਦਿਸਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਕਤਾਹਿ ਤੀਹਿ ਦਸਾਹਿ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ.

੪੦. ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ (ਪਾਚਿ. ੫੩੮; ਮਹਾਵ. ੩੫੪; ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੫੩੭; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਨਾਮ ਯਸ੍ਸ ਅਧੋਨਾਭਿਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਕਣ੍ਡੁ ਵਾ ਪਿਲ਼ਕਾ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਵੋ ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਕਚ੍ਛੁ ਵਾ ਆਬਾਧੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਾਯ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਚੀਵਰਂ. ਗਾਥਾਯੋ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਵ.

੪੧. ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਾਵਾਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੪੪) ਏਤ੍ਥ ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੪੨. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ, ਤਾਵ ਦਸ੍ਸਿਤਚੀਵਰੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦੁਤ੍ਤਰਿਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਛੇਦਨਪਾਚਿਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ, ਤਂ ਅਤਿਰੇਕਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਮੁਖਚੋਲ਼ਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਆਕਙ੍ਖਤਿ, ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੩) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਸ੍ਸ ਪਮਾਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ,. ਮੁਖਪੁਞ੍ਛਨਚੋਲ਼ਸ੍ਸ ਪਨ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਿਮਵਸੇਨ ਵਾ ਪਮਾਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਕਙ੍ਖਿਤਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾ’’ਤਿ, ਇਚ੍ਛਿਤਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਵ ਏਕਂ ਧੋਵੀਯਤਿ, ਤਾਵ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ.

੪੩. ਨ ਦੀਪਿਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥ ਨ ਦੀਪਿਤਂ? ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ ਤਿਚੀਵਰਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨੇਹਿਪਿ ਥਵਿਕਾਹਿਪਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੭) ਬਹੂਨਂ ਪਤ੍ਤਥਵਿਕਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯੇਨ ਯੇਨ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਥਵਿਕਮ੍ਪਿ ਪਟਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਮ੍ਪਿ ਬਹੂਨਿਪਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਥਾ ਵਤ੍ਵਾ’’ਤਿ, ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ.

੪੪. ਅਹਤਕਪ੍ਪਾਨਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੮) ਏਕਵਾਰਂ ਧੋਵਿਤਕਾਨਂ.

੪੫. ਉਤੁਦ੍ਧਟਾਨਨ੍ਤਿ ਉਤੁਤੋ ਦੀਘਕਾਲਤੋ ਉਦ੍ਧਟਾਨਂ, ਕਤਵਤ੍ਥਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਪਿਲੋਤਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਾ. ਪਂਸੁ ਵਿਯ ਕੁਚ੍ਛਿਤਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਭਾਵਂ ਉਲਤਿ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ, ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਾਨਮੇਤਂ ਨਾਮਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਂਸੁਕੂਲੇ ਯਥਾਰੁਚੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹਤਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਹਤਕਪ੍ਪਾਨਂ ਦਿਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਏਕਚ੍ਚਿਯਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਏਕਚ੍ਚਿਯਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਂ, ਉਤੁਦ੍ਧਟਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਦਿਗੁਣਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਦਿਗੁਣਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਂ, ਪਂਸੁਕੂਲੇ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ, ਪਾਪਣਿਕੇ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਸਾਨਾਦੀਸੁ ਪਤਿਤਪਂਸੁਕੂਲੇ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾਪਣੇ ਪਤਿਤਪਿਲੋਤਿਕਚੀਵਰੇ ਚ ਪਟਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਟਸਤਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ.

੪੬. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੫) ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਿਚੀਵਰੇ ਕਯਿਰਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਛਿਨ੍ਨਕਾਨਿ ਏਕਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਛਿਨ੍ਨਕਾਨਿ ਏਕਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਨਿ ਏਕਂ ਛਿਨ੍ਨਕਨ੍ਤਿ. ਏਕਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਵਾਧਿਕਮ੍ਪਿ ਆਰੋਪੇਤੁਂ. ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੬੦) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ – ਤੀਸੁ ਚੀਵਰੇਸੁ ਯਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਿਤੁਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪਹੋਤਿ, ਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇਸੁ ਅਨ੍ਵਾਧਿਕਂ ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਵਾਧਿ ਨਾਮ ਅਨੁਵਾਤਂ ਵਿਯ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਆਕਾਰੇਨ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਆਗਨ੍ਤੁਕਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ. ਸਚੇ ਪਹੋਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਅਨਾਦਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਨਾਰੋਪਿਤਂ ਅਨ੍ਵਾਧਿਕਂ. ਨ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਨ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੪੭-੮. ਇਦਾਨਿ ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਾਮੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਚੇ ਗਾਮੋ (ਪਾਰਾ. ੪੭੮; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੭੭-੪੭੮; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਏਕਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਵਾ ਭੋਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਵਸੇਨ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਪਾਕਾਰਾਦਿਨਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਕੂਪਚਾਰੋ ਚ, ਏਵਰੂਪੇ ਗਾਮੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਯਥਾਰੁਚਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਸਿਤੁਂ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਚੇ ਸੋ ਗਾਮੋ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਘਰਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਚੇ ਸੋ ਗਾਮੋ ਵੇਸਾਲਿਕੁਸਿਨਾਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਨਾਨਾਰਾਜੂਨਂ ਵਾ ਭੋਜਕਾਨਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚ, ਏਵਰੂਪੇ ਗਾਮੇ ਯਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਸਾ ਵੀਥਿਯਾ ਤਂ ਘਰਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਵੀਥਿਯਾ ਤਸ੍ਸ ਘਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾਟ੍ਠਾਨੇ ਸਭਾਯੇ ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ, ਤੇਸਂ ਸਭਾਯਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਵਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ.

ਨਿਵੇਸਨਾਦਯੋ ਹਮ੍ਮਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਗਾਮਪਰਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਬਹਿ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਰਥਾ ਤੇਸਂ ਗਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਗਾਮਸ੍ਸ ਏਕਕੁਲਨਾਨਾਕੁਲਏਕੂਪਚਾਰਨਾਨੂਪਚਾਰਤਾਵਸੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਨਿਵੇਸਨਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਾਰਾ. ੪੭੮ ਆਦਯੋ) ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਨ ਗਾਮਵਸੇਨ. ਉਦੋਸਿਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਅਯਂ ਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ.

ਨਿਵੇਸਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚੇ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਹੋਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਞ੍ਚੇ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਵਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਦ੍ਵਾਰਮੂਲੇ ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਬ੍ਭਦ੍ਵਾਰਮੂਲੇ ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਬ੍ਭਦ੍ਵਾਰਮੂਲਾਨਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਞ੍ਚੇ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਵਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ.

ਉਦੋਸਿਤੋਤਿ ਯਾਨਾਦੀਨਂ ਭਣ੍ਡਾਨਂ ਸਾਲਾ. ਪਾਸਾਦੋਤਿ ਦੀਘਪਾਸਾਦੋ. ਹਮ੍ਮਿਯਨ੍ਤਿ ਮੁਣ੍ਡਚ੍ਛਦਨਪਾਸਾਦੋ. ਨਾਵਾ ਪਨ ਥਲਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਪਿ ਹੋਤਿ, ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਠਿਤਾਪਿ. ਸਚੇ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਨਾਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਨਾਵਾਯ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਨਾਵਾਯ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਨਾਵਾ ਹੋਤਿ ਨਾਨਾਗਬ੍ਭਾ ਨਾਨਾਓਵਰਕਾ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਓਵਰਕੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ, ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਵਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਟ੍ਟੋਤਿ ਪਟਿਰਾਜਾਦੀਨਂ ਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਕਤੋ ਬਹਲਭਿਤ੍ਤਿਕੋ ਚਤੁਪਞ੍ਚਭੂਮਿਕੋ ਪਤਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸੋ. ਮਾਲ਼ੋਤਿ ਏਕਕੂਟਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਚਤੁਰਸ੍ਸਪਾਸਾਦੋ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਉਦੋਸਿਤਾਦੀਸੁ ਮਾਲ਼ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਨਿਵੇਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਿਵੇਸਨਨ੍ਤਿ ਪਨ ਉਦੋਸਿਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਅਕਤਾਯ ਪਤਿਸ੍ਸਯਵਿਕਤਿਯਾ ਅਧਿਵਚਨਂ.

ਆਰਾਮੋ ਨਾਮ ਪੁਪ੍ਫਾਰਾਮਫਲਾਰਾਮਾਦਿਕੋ. ਸਚੇ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚ, ਅਨ੍ਤੋਆਰਾਮੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਆਰਾਮੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚ, ਦ੍ਵਾਰਮੂਲੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ, ਦ੍ਵਾਰਮੂਲਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਵਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚੇ, ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਜਙ੍ਘਸਤ੍ਥਸਕਟਸਤ੍ਥਾਨਮਞ੍ਞਤਰੋ. ਸਚੇ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਵਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਾ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਹਤ੍ਥਂ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੋ ਸਕਟੇ ਵਾ ਭਗ੍ਗੇ, ਗੋਣੇ ਵਾ ਨਟ੍ਠੇ ਅਨ੍ਤਰਾ ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ.

ਖੇਤ੍ਤਖਲੇਸੁ ਆਰਾਮੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਦੁਮੇਤਿ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ. ਸਚੇ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਕਾਲੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਛਾਯਾ ਫਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਵਿਰਲ਼ੇ ਪਦੇਸੇ ਤਸ੍ਸ ਛਾਯਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਏਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਵਿਰਲ਼ਸਾਖਸ੍ਸ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਤਪੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸੇ ਠਪੇਤਿ, ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਸਚੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਠਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਛਾਯਾਯਪਿ ਹੋਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਚੇ ਹੋਤਿ, ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਪਨ ਵਿਞ੍ਝਾਟਵੀਆਦੀਸੁ ਅਰਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਾਨਂ ਅਗਮਨਪਥੇਸੁ ਦੀਪਕੇਸੁਪਿ ਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪਦੇਸੇ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਗਾਮੋ ਏਕੂਪਚਾਰੋ ਨਾਨੂਪਚਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੭੭) ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਾਮਨਿਵੇਸਨਉਦੋਸਿਤਖੇਤ੍ਤਧਞ੍ਞਕਰਣਆਰਾਮਵਿਹਾਰਾਨਂ ਏਕੂਪਚਾਰਨਾਨੂਪਚਾਰਤਾ ‘‘ਗਾਮੋ ਏਕੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਗਾਮੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੭੮) ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ. ਅਟ੍ਟਮਾਲ਼ਪਾਸਾਦਹਮ੍ਮਿਯਨਾਵਾਸਤ੍ਥਰੁਕ੍ਖਮੂਲਅਜ੍ਝੋਕਾਸਾਨਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਅਟ੍ਟੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਅਟ੍ਟੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੮੪) ਨਯੇਨ ਏਕਕੁਲਨਾਨਾਕੁਲਵਸੇਨ ਚ ਅਨ੍ਤੇ ‘‘ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੋ ਏਕੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮ ਅਗਾਮਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ ਏਕੂਪਚਾਰੋ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਨੂਪਚਾਰੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੪੯੪) ਚ ਏਵਂ ਏਕੂਪਚਾਰਨਾਨੂਪਚਾਰਤਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਗਾਮਾਦੀਸੁ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ, ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਨਾਨੂਪਚਾਰਨ੍ਤਿ ਚ ਅਟ੍ਟਾਦੀਸੁ ਯਂ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ, ਤਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਨਾਨੂਪਚਾਰਨ੍ਤਿ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾਞ੍ਞਤ੍ਰਾਤਿ ਯਂ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚੀਵਰਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਮ੍ਮੁਤਿ ਦੀਯਤਿ, ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਤਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਯਾਵ ਰੋਗੋ ਨ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.

੪੯. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਂ ਯਾਵ ਆਬਾਧਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਰੋਗਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ, ਵਸ੍ਸਾਨਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਾਤਿ ਤਿਚੀਵਰਾਦਯੋ ਕਾਲਵਸੇਨ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੫੦. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਾਦਿਤ੍ਤਯਂ ਸਦਸਮ੍ਪਿ ਅਦਸਮ੍ਪਿ ਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਦਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਅਨਾਦਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਸੀਦਨਨ੍ਤਿ ਨਿਸੀਦਨਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਂ ਅਨਾਦਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪਞ੍ਚ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰਮੁਖਪੁਞ੍ਛਨਚੋਲ਼ਾਨਿ ਪਨ ਨੀਲਮ੍ਪਿ ਪੀਤਕਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਕਮ੍ਪਿ ਪੁਪ੍ਫਦਸਾਦਿਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਦਸਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਰੂਪਂ ਪਨ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ ਵਾ ਪਾਰੁਪਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

੫੧. ਤਿਚੀਵਰਂ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਸੇਸਚੀਵਰਪਞ੍ਚਕਂ ਅਦਸਂ ਰਜਿਤਂਯੇਵ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਆਦਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦਸਂਵ ਨਿਸੀਦਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਸਦਸਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਦਸਮ੍ਪਿ ਨਿਸੀਦਨਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

੫੨. ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਅਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹਤ੍ਥਦੀਘ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਯਾਮੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਂ ਸੁਗਤਙ੍ਗੁਲੇਨ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਵਿਤ੍ਥਤਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੀਘਤੋ ਏਕਹਤ੍ਥਂ ਪੁਥੁਲਤੋ ਉਪਡ੍ਢਹਤ੍ਥਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੫੩. ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਨਯਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸ, ਨ ਧੁਤਙ੍ਗਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਇਮੇਸੁ ਨਵਸੁ ਚੀਵਰਤ੍ਤਯਮੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਧਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਹਰਣਵਿਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਿਯੋ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰਾਦਿਕਂ ਨਵਵਿਧਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਂ. ਤਥਾ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ. ਅਧਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ? ਆਮ ਵਟ੍ਟਤਿ, ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਨਾਮ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖਮੇਤਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ.

੫੪. ਇਦਾਨਿ ਏਤੇਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਚ੍ਛੇਦਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਗਾਹਵਿਬ੍ਭਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਚੋਰਾਦੀਹਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਨਂ. ਕਥਂ ਪਨ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਕਥਂ ਗਹਿਤਂ ਸੁਦਿਨ੍ਨਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਚੇ ‘‘ਇਦਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੇਮਿ ਦਦਾਮਿ ਦਜ੍ਜਾਮਿ ਓਣੋਜੇਮਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਮਿ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦੇਮਿ…ਪੇ… ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖਾਪਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਪਿ ਦਿਨ੍ਨਂਯੇਵ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸੁਦਿਨ੍ਨਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ. ‘‘ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਰੋਹਿ, ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੋਤੁ, ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਮਸਨ੍ਤਕਂ ਕਰੋਮਿ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੋਤੁ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਦੁਦ੍ਦਿਨ੍ਨਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ.

ਗਾਹੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੋ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੩੧). ਸੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਗਹੇਤੁਂ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋ ਚ, ਆਲਪਿਤੋ ਚ, ਜੀਵਤਿ ਚ, ਜਾਨਾਤਿ ਚ ‘ਗਹਿਤੇ ਮੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੬). ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਕਮਿਤ੍ਤੋ. ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋਤਿ ਦਲ਼੍ਹਮਿਤ੍ਤੋ. ਆਲਪਿਤੋਤਿ ‘‘ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਜੀਵਤੀਤਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਸੇਯ੍ਯਾਯ ਸਯਿਤੋਪਿ ਯਾਵ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਗਹਿਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਗਹਿਤੇ ਚ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ‘‘ਗਹਿਤੇ ਮੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਵਸੇਨ ਚੇਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੋ ਪਨ ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਰੁਹਤਿ. ਕਥਂ? ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਜੀਵਤਿ ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ, ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋ ਜੀਵਤਿ ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ, ਆਲਪਿਤੋ ਜੀਵਤਿ ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਏਵਂ.

ਯੋ ਪਨ ਜੀਵਤਿ, ਨ ਚ ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਮ੍ਪਿ ਪੁਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਦਦਨ੍ਤੇਨ ਮਤਕਧਨਂ ਤਾਵ ਯੇ ਤਸ੍ਸ ਧਨੇ ਇਸ੍ਸਰਾ ਗਹਟ੍ਠਾ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾ, ਤੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਪਠਮਂਯੇਵ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤਂ ਤਯਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚੀਭੇਦੇਨ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਕੁਪਿਤੋ, ਸੋ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯੋਪਿ ਅਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਤਿ, ਸੋਪਿ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯੋ ਪਨ ‘‘ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਰਿਭੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ‘‘ਪਟਿਦੇਹੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਸੋ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾਪੇਤੁਂ ਲਭਤਿ.

ਵਿਬ੍ਭਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਯੇਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਂ ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਯਦਾ ਵਿਬ੍ਭਮਤਿ, ਤਦਾ ਅਸ੍ਸਮਣੀ ਹੋਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਵਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੋਪਿ ਯਾਵ ਸਿਕ੍ਖਂ ਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ, ਤਾਵ ਭਿਕ੍ਖੁਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤੀਤਿ. ਲਿਙ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੂਤਿ ਨਵਸੁ ਚੀਵਰੇਸੁ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਯੋਗਕਾਰਣਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਕਾਰਣਾ, ਇਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) – ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਛਿਦ੍ਦਞ੍ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਾਟਿਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਾਨਂ ਦੀਘਨ੍ਤਤੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਕਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਿਨਖਪਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣਕਂ ਛਿਦ੍ਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਸ੍ਸ ਦੀਘਨ੍ਤਤੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸੇਵ ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਛਿਦ੍ਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਪਰਤੋ ਪਨ ਨ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਛਿਦ੍ਦੇ ਜਾਤੇ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਹੋਤਿ, ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰੇਸਂ ਪਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਵਿਜਹਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯੋ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਲਟ੍ਠਾਨੇ ਪਠਮਂ ਅਗ੍ਗਲ਼ਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਦੁਬ੍ਬਲਟ੍ਠਾਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪਨੇਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਮਣ੍ਡਲਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯੋ ਪਨ ਉਭੋ ਕੋਟਿਯੋ ਮਜ੍ਝੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਚੇ ਪਠਮਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਘਟੇਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਅਥ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਵਿਜਹਤਿ. ਰਜਕੇਹਿ ਧੋਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਨ ਵਿਜਹਤਿ ਏਵ.

੫੫. ਇਦਾਨਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਚੀਵਰਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੁਸਵਾਕਫਲਕਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਚੀਰਂ (ਮਹਾਵ. ੩੭੧; ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ) ਨਾਮ ਕੁਸੇ ਗਨ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਕਤਚੀਵਰਂ. ਵਾਕਚੀਰਂ ਨਾਮ ਤਾਪਸਾਨਂ ਵਕ੍ਕਲਂ. ਫਲਕਚੀਰਂ ਨਾਮ ਫਲਕਾਨਿ ਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਕਤਚੀਵਰਂ. ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਨ੍ਤਿ ਕੇਸੇਹਿ ਤਨ੍ਤਂ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਕਮ੍ਬਲਂ. ਵਾਲਕਮ੍ਬਲਨ੍ਤਿ ਚਮਰਵਾਲੇਹਿ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਕਮ੍ਬਲਂ. ਉਲੂਕਪਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਲੂਕਸਕੁਣਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇਹਿ ਕਤਨਿਵਾਸਨਂ. ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਸਲੋਮਂ ਸਖੁਰਂ ਅਜਿਨਮਿਗਚਮ੍ਮਂ. ਇਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਵਤ੍ਥੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਾਰਯਤੋ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਇਮੇਸੁ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਤਥਾ ਅਕ੍ਕਨਾਲ਼ਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਕ੍ਕਨਾਲ਼ਂ ਨਾਮ ਅਕ੍ਕਦਣ੍ਡੇ ਵਾਕਾਦੀਹਿ ਗਨ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਕਤਚੀਵਰਂ. ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਕ੍ਕਨਾਲ਼ਂ ਨਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਨਿਵਾਸੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੭੧) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੫੬. ਕਦਲੇਰਕਕ੍ਕਦੁਸ੍ਸੇ ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਚਾਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਦਲਿਏਰਕਅਕ੍ਕਮਕਚਿਵਾਕੇਹਿ ਕਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਤੇਸੁ ਪੋਤ੍ਥਕੋਯੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤੋ, ਇਤਰਾਨਿ ਤਗ੍ਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਨਗ੍ਗਿਯਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਾਦਾਨਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਸਮਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੭੦) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਗ੍ਗਿਯਮ੍ਪਿ ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ ਏਵ. ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਨੀਲਕਂ ਸਬ੍ਬਨੀਲਕਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਏਤ੍ਥ ਨੀਲਂ ਉਮਾਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ. ਮਞ੍ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਮਞ੍ਜੇਟ੍ਠਕਵਣ੍ਣਮੇਵ. ਪੀਤਕਂ ਕਣਿਕਾਰਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਂ. ਲੋਹਿਤਕਂ ਜਯਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਂ. ਕਣ੍ਹਕਂ ਅਦ੍ਦਾਰਿਟ੍ਠਕਵਣ੍ਣਂ.

੫੭. ਮਹਾਰਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਸਤਪਦਿਪਿਟ੍ਠਿਵਣ੍ਣਂ. ਮਹਾਨਾਮਂ ਨਾਮ ਰਤ੍ਤਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ. ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਨ੍ਦਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਰੀਟਕੇਤਿ ਰੁਕ੍ਖਤਚੇ. ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦੀਘਦਸਕੇਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦਸਕੇ ਚ ਮਜ੍ਝੇ ਛਿਨ੍ਨਦਸਕੇ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਕਤਦਸਂ ਫਲਦਸਂ ਨਾਮ. ਕੇਤਕਪੁਪ੍ਫਾਦਿਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਾਹਿ ਦਸਾਹਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਦਸਂ ਨਾਮ. ਏਤੇਸੁਪਿ ‘‘ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਚਾਪੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਏਤੇਸੁ ਕਦਲਿਦੁਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਪੁਪ੍ਫਦਸਾਵਸਾਨੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਕਞ੍ਚੁਕਵੇਠਨੇਸੁਪਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਅਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੭੨) – ਸਬ੍ਬਨੀਲਕਾਦੀਨਿ ਰਜਨਾਨਿ ਵਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਚੇ ਵਮੇਤੁਂ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਾਦੀਨਿ ਵਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਿਪਟ੍ਟਚੀਵਰਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਦਸਕਾਦੀਨਿ ਦਸਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਞ੍ਚੁਕਂ ਵਿਜਟੇਤ੍ਵਾ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੇਠਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਿਰੀਟਕਂ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕੁਸਚੀਰਾਦਿਕਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਚੀਵਰਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰੋ ਲਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇ.

‘‘ਅਕਪ੍ਪਕਤਂ ਨਾਪਿ ਰਜਨਾਯ ਰਤ੍ਤਂ,

ਤੇਨ ਨਿਵਤ੍ਥੋ ਯੇਨ ਕਾਮਂ ਵਜੇਯ੍ਯ;

ਨ ਚਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ,

ਸੋ ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਗਤੇਨ ਦੇਸਿਤੋ;

ਪਞ੍ਹਾ ਮੇਸਾ ਕੁਸਲੇਹਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾ’’ਤਿ. (ਪਰਿ. ੪੮੧);

ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਹੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਚੀਵਰਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਿਸ੍ਸੀਮਗਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰਂ ਦੇਨ੍ਤਿ ‘ਇਮਂ ਚੀਵਰਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’ਤਿ, ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਦਿਤੁਂ, ਨ ਤਾਵ ਤਂ ਗਣਨੂਪਗਂ, ਯਾਵ ਨ ਹਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਾਵ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨ ਦਿਨ੍ਨਂ, ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਹਿਣਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਾਰੋਚਿਤਂ, ਤਾਵ ਗਣਨਂ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਤ੍ਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇ ਵਾ ਆਰੋਚਿਤੇ ਵਾ ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਚੀਵਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਚੀਵਰਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਰਜਨਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੫੮. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਰਜਨਵਿਧਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰਜਨਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਰਜਨਾਨਿ ਮੂਲਰਜਨਂ ਖਨ੍ਧਰਜਨਂ ਤਚਰਜਨਂ ਪਤ੍ਤਰਜਨਂ ਪੁਪ੍ਫਰਜਨਂ ਫਲਰਜਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੪) ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਛਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਿ ਸਤ੍ਥੁਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੫੯. ਤਤ੍ਥ ਮੂਲੇਤਿ ਮੂਲਰਜਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਲਿਦ੍ਦਿਂ ਵਿਵਜ੍ਜਿਯ ਸਬ੍ਬਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਤੁਙ੍ਗਹਾਰਕੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਸਕਣ੍ਟਕਰੁਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਸ ਹਰਿਤਾਲਵਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਰਜਨਂ ਹੋਤਿ. ਗਿਹਿਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ ਪਨ ਅਲ੍ਲਿਪਤ੍ਤੇਨ ਏਕਵਾਰਂ ਰਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਫਲਰਜਨੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਰਜਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਰਜਨਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਪਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੬੦. ਇਦਾਨਿ ਭਾਜਨਵਿਕਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਤ੍ਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਠਮਗਾਥਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ.

੬੧. ਦੁਤਿਯੇ ‘‘ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਦ੍ਵਯਤਣ੍ਡੁਲਸਾਧਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਸੁਖਤ੍ਥਂ ‘‘ਮਗਧੇ ਨਾਲ਼ਿਦ੍ਵਯਤਣ੍ਡੁਲਸਾਧਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੦੨; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਮਗਧਨਾਲ਼ਿ ਨਾਮ ਅਡ੍ਢਤੇਰਸਪਲਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਓਦਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਵਸ੍ਸਾਵਿਤੋਦਨਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਓਦਨਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਗਪ੍ਪਮਾਣਂ ਨਾਤਿਘਨਂ ਨਾਤਿਤਨੁਕਂ ਹਤ੍ਥਹਾਰਿਯਮੁਗ੍ਗਸੂਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਯਾਵ ਚਰਿਮਕਾਲੋਪਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਦਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਯੋ ਪਤ੍ਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਤਕ੍ਕਰਸਕਞ੍ਜਿਕਾਦੀਨਿ ਪਨ ਗਣਨੂਪਗਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਹਿ ਓਦਨਗਤਿਕਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੇਵ ਹਾਪੇਤੁਂ, ਨ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਚੇ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਰਾਜਿਸਮਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਹੀਰੇਨ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਹੀਰਸ੍ਸ ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਂ ਫੁਸਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੂਪੀਕਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਰਾਜਿਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਗਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ.

੬੨. ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਤਸ੍ਸੁਪਡ੍ਢੋ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਮਜ੍ਝਿਮੋਮਕੋ ਮਜ੍ਝਿਮੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋਤਿ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਓਮਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤੋ ਪਤ੍ਥੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਤਤੋਪਡ੍ਢੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਗਧਨਾਲ਼ਿਯਾ ਉਪਡ੍ਢਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਞ੍ਚ ਤਦੂਪਿਯਂ ਸੂਪਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਓਮਕੋ ਨਾਮ. ਇਧਾਪਿ ਓਮਕੋ ਓਮਕੋਮਕੋ ਓਮਕੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋਤਿ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਨਵਸੁ ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਚ ਓਮਕੋਮਕੋ ਚ ਅਪਤ੍ਤੋ. ਏਤੇਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੇਸਾ ਸਤ੍ਤ ਪਤ੍ਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੬੩. ਅਤਿਰੇਕਪਤ੍ਤੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੦੧) ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੋ. ਸਕੋਤਿ ਸਸਨ੍ਤਕੋ. ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯੋ. ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਯੋ ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਕਣਿਕਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਮੂਲਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਸਕੋ. ਅਯੋਪਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਾਕੇਹਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਾਕੇਹਿ ਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਕਾਲਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯੋਤਿ.

੬੪. ਅਚ੍ਛੇਦਾਦਯੋ ਚੀਵਰੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਾਯੇਵ. ਛਿਦ੍ਦੇਨਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੦੮; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਦੇਸੇ ਯੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਕਙ੍ਗੁਸਿਤ੍ਥਂ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਤ੍ਤਕੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਯਚੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕੇ ਕਤੇ ਦਸਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਪਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਜ੍ਝਤਿ.

੬੫. ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਹਰਣਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਟਿਸਾਮੇਯ੍ਯ ਸੋਦਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸੋਦਕਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪) ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਟਿਸਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਤਪੇ ਚ ਸੋਦਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਓਤਪੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਨਿਦਹੇਤਿ ਨਿਰੁਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤਿਕਾਲਂ ਨ ਨਿਦਹੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭੁਮ੍ਯਾਤਿ ਭੂਮਿਯਂ. ਨ ਠਪੇਤਿ ਤਟ੍ਟਿਕਾਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਨਤ੍ਥਤਾਯ ਪਂਸੁਸਕ੍ਖਰਮਿਸ੍ਸਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਨ ਠਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੋ ਚ ਲਗ੍ਗਯੇਤਿ ਏਤ੍ਥਪਿ ਨਾਗਦਨ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪) ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ.

੬੬. ਮਿਡ੍ਢਨ੍ਤੇਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪; ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੪) ਮਿਡ੍ਢਪਰਿਯਨ੍ਤੇ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾਯ ਮਿਡ੍ਢਿਯਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ. ਪਰਿਭਣ੍ਡਨ੍ਤੇਤਿ ਬਾਹਿਰਪਸ੍ਸੇ ਕਤਾਯ ਤਨੁਕਮਿਡ੍ਢਿਯਾ ਅਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਙ੍ਕੇ ਵਾਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੪) ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਊਰੂਨਂ ਮਜ੍ਝੇ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਂਸਬਦ੍ਧਕੇ ਅਂਸਕੂਟੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਕੇ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਇਤਰਥਾ. ਆਤਪਤ੍ਤਕੇਤਿ ਛਤ੍ਤੇ. ਏਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤਪੂਰੋਪਿ ਅਂਸਕੂਟੇ ਲਗ੍ਗਿਤਪਤ੍ਤੋਪਿ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ.