੨੮. ਕਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੯. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਥਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚੇ? ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ? ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਮ੍ਮੇ ਏਕਾਯ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਞਤ੍ਤੀਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ. ਏਕਾਯ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੮੭). ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਕਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਰਣਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਵਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਵਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ. ਕਥਞ੍ਚ ਵਗ੍ਗਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚੇ? ਯਾਵਤਿਕਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਅਨਾਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਅਨਾਹਟੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ, ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਏਕੇਨਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਵਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ.

ਸਮਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ. ਕਥਂ ਸਮਗ੍ਗਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚੇ? ਯਾਵਤਿਕਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਟੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ, ਸਮਗ੍ਗਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਵਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਧਮ੍ਮਿਕਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਂ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਗ੍ਗਕਮ੍ਮਂ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਗ੍ਗਕਮ੍ਮਂ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਗ੍ਗਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੮੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

੨੦੦-੨੦੨. ਦਸਵਗ੍ਗਿਕੋ (ਮਹਾਵ. ੩੮੮; ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਿਕੋ ਚ ਦਸਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਿਕੋ. ਅਬ੍ਭਾਨੋਪਸਮ੍ਪਦਾਪ੍ਪਵਾਰਣਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮੇਸੁ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਇਤਰੋਤਿ ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੋ ਚ ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੋ ਚ.

੨੦੩. ਇਦਾਨਿ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਚ ਛਨ੍ਦਾਰਹੇ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੁਵਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ (ਪਰਿ. ੪੮੮, ੪੯੭; ਪਰਿ. ੪੮੭-੪੮੮) ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਯੇ ਪਾਰਾਜਿਕਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲਦ੍ਧਿਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਰੇਤਿ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠਾ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਯਦਿ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਾਮਸੀਮਂ ਵਾ ਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰਖਣ੍ਡਸੀਮਾਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੇਵ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਨ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾ. ਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਅਞ੍ਞਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਸੇਸੇਪੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਾਦਿਕਰਣੀਯੇਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੦੪. ਅਸਂਵਾਸਗਣਪੂਰਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਪ੍ਪਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਕਾਰਕਾਨਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਂਚਤੁਤ੍ਥੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਕਮ੍ਮਂ ਨ ਚ ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੮੯) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਮ੍ਮਾਰਹਗਣਪੂਰਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਵਾਸਾਦਿਕਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਪਰਿਸਤੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਰੁਕਟ੍ਠਗਣਪੂਰਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਗਣਪੂਰਕੋ ਹੋਤਿ ਏਵ.

੨੦੫. ਵਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਕਯਿਰਮਾਨੇ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੫੪) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ ਇਦਂ, ਨ ਮੇਤਂ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਆਵਿ ਕਰੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਏਕੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਨ ਮੇਤਂ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਤੇ ਨਿਰਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਾ ਚ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਕੁਪ੍ਪਮੇਵ. ਵਾਰੇਨ੍ਤੇਵ ਤਤੋਧਿਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੂਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਤੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਆਵਿ ਕਾਤੁਂ, ਏਕੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ‘‘ਨ ਮੇਤਂ ਖਮਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੫੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੦੬. ਇਦਾਨਿ ਯੇਹਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਾਰਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਗਹਿਤੋਵ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨ ਰੁਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੦੭. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਰੁਹਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਕਤਤ੍ਤੇਕਸੀਮਟ੍ਠ-ਸਮਸਂਵਾਸਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ (ਮਹਾਵ. ੩੯੪) – ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਆਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰੁਹਤੀਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਕਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਸ੍ਸਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ ਰੁਹਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੯੪) ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੦੮. ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਯਦਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਰੋਕ੍ਖਾਤਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ. ਕਾਯਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਵਾ ਛਨ੍ਦਂ ਵਾ ਨੋ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਕਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.