੧. ਪਾਰਾਜਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧-੨. ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਤਯੋ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ, ਤਯੋ ਪਣ੍ਡਕਾ, ਤਯੋ ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸਮਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪ੍ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਮੁਖਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਯੋ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਯੋ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਯੋਤਿ ਨਵ, ਤਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਦੀਨਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਪਣ੍ਡਕਾਦੀਨਂ ਪਨ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਮੁਖਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕਤ੍ਵਾ ਛ, ਤਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤਿਂਸ ਮਗ੍ਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ‘‘ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਤੋ ਚਵਿਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਯਥਾਲਕ੍ਖਣਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਸਿਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਥਤਸਨ੍ਥਤੇਤਿ ਵਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਨ੍ਥਤੇ ਵਾ ਅਸਨ੍ਥਤੇ ਵਾ. ਅਲ੍ਲੋਕਾਸੇਤਿ ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਪਕਤਿਵਾਤੇਨ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ. ਸਂਸਨ੍ਥਤਂ ਵਾ ਅਸਨ੍ਥਤਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਵਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ. ਉਪਾਦਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਂ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ ਪਵੇਸਨ੍ਤੋ ਚੁਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਂ ਪਨ ਪੀਲ਼ਕਂ ਵਾ ਚਮ੍ਮਖਿਲਂ ਵਾ ਲੋਮਂ ਵਾ ਪਵੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਨ ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇ ਅਕ੍ਖਿਨਾਸਾਕਣ੍ਣਚ੍ਛਿਦ੍ਦਵਤ੍ਥਿਕੋਸੇਸੁ ਸਤ੍ਥਕਾਦੀਹਿ ਕਤਵਣੇ ਵਾ ਮੇਥੁਨਰਾਗੇਨ ਤਿਲਬੀਜਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਅਵਸੇਸਸਰੀਰੇਸੁ ਉਪਕਚ੍ਛਕਾਦੀਸੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਗੋਣਗਦ੍ਰਭਓਟ੍ਠਮਹਿਂਸਾਦੀਨਂ ਨਾਸਾਯ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਥਿਕੋਸੇਸੁ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਅਕ੍ਖਿਕਣ੍ਣਵਣੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਅਵਸੇਸਸਰੀਰੇਸੁਪਿ.

ਇਦਾਨਿ ਪਵੇਸਨਂ ਨਾਮ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤੁਪਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਦੀਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਵੇਸਨਪਵਿਟ੍ਠਠਿਤਉਦ੍ਧਾਰਣਕ੍ਖਣੇਸੁ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਸੋਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਆਸੀਵਿਸਮੁਖਂ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਞ੍ਚ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੋ ਨਿਪ੍ਪਰਾਧੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਠਿਤਂ ਨਾਮ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਮਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ.

ਪਠਮਂ.

੩-੪. ਇਦਾਨਿ ਦੁਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਵੇ ਪਾਰਾਜਿਕੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਰਾਮਾਦਿਂ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਭਵੇ ਪਾਰਾਜਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੇਤਨੇਨ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ‘‘ਸੀਸੇ ਭਾਰਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਆਮਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ‘ਦੇਹਿ ਮੇ ਭਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘ਨਾਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਵਹਰੇਯ੍ਯ. ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਕੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਸਹਭਣ੍ਡਹਾਰਕਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਪੁਰਿਸੇਨ ਤਂ ਨੇਤੁਂ ਤਸ੍ਸ ਗਮਨਪਥਂ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਤਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਨੇਤਿ, ਏਵਂ ਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਠਮਪਾਦੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਦੁਤਿਯਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ‘‘ਥਲਟ੍ਠਂ ਭਣ੍ਡਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਆਮਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਠਾਨਾ ਚਾਵੇਯ੍ਯ. ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਂ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਯ੍ਯ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਤੇਹਿ ਸਾਮਿਕੇਹਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਨ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ.

ਇਦਾਨਿ ਨ ਇਮਿਨਾਵ ਆਕਾਰੇਨ ਅਵਹਾਰਕੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਬਲਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਕੁਸਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰਕੋ ਚ ਭਵੇ ਪਾਰਾਜਿਕੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰੋ ਨਾਮ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਾਦੀਹਿ ਵਾ ਕਂਸਕੂਟਮਾਨਕੂਟਤੁਲਾਕੂਟਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ. ਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰੋ ਬਲਾਵਹਾਰੋ. ਕੁਸਸਙ੍ਕਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਕੋਟ੍ਠਾਸਗ੍ਗਹਣਂ ਕੁਸਾਵਹਾਰੋ. ਪਰਭਣ੍ਡਂ ਪਂਸੁਆਦਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕੇਸੁ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰੋ. ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰੋ ਪਨ ਦੁਵਿਧੋ ਭਣ੍ਡੋਕਾਸਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਾਟਕੋ ਚੇ, ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇ, ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣ੍ਡਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪਸਿਬ੍ਬਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚੇ ਸਾਟਕੋ ਹੋਤਿ, ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ, ਪੁਨ ‘‘ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ, ਅਯਂ ਭਣ੍ਡਪਰਿਕਪ੍ਪੋ. ਓਕਾਸਪਰਿਕਪ੍ਪੋ ਗਬ੍ਭਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਮੁਖਵਿਹਾਰਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਰੋਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਨੋ ਚੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦਵਾਰੇਨ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਓਕਾਸਪਰਿਕਪ੍ਪੋ.

ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਣ੍ਡਕਾਲਗ੍ਘਦੇਸੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ. ਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਨਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਮਯਾ ਇਦਂ ਨਾਮ ਭਣ੍ਡਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਸਹਸਾਵ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨਾਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕਅਸ੍ਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕਂ, ਤਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਨਿਰਾਲਯਕਾਲੇ ਗਹਿਤਂ, ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਭਣ੍ਡਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਕਾਲੋਤਿ ਅਵਹਾਰਕਾਲੋ. ਤਦੇਵ ਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਕਦਾਚਿ ਮਹਗ੍ਘਂ ਹੋਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਵਹਟਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘੋ, ਤੇਨ ਅਗ੍ਘੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਕਾਲਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਅਗ੍ਘੋਤਿ ਭਣ੍ਡਗ੍ਘੋ. ਨਵਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਹਿ ਯੋ ਅਗ੍ਘੋ, ਸੋ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਦਾ ਭਣ੍ਡਂ ਪਕਤਿਅਗ੍ਘਵਸੇਨੇਵ ਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਅਗ੍ਘਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਦੇਸੋਤਿ ਅਵਹਾਰਦੇਸੋ. ਭਣ੍ਡੁਟ੍ਠਾਨਦੇਸੇ ਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਮਹਗ੍ਘਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਟਂ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦੇਸੇ ਅਗ੍ਘੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਦੇਸਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਪਰਿਭੋਗੇਨਪਿ ਸਾਟਕਾਦਿਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਪਰਿਹੀਨਾਪਰਿਹੀਨਭਾਵੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਯਂ ਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਦੁਤਿਯਂ.

੫. ਇਦਾਨਿ ਤਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਲਲਰੂਪਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕਤਿਯਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਮਰਣਕਾਲਾ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਏਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਨਾਮ, ਏਵਰੂਪਂ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ਵਧਕਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਸਞ੍ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ ਪਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੀਵਿਤਾ ਵਾ ਵਿਯੋਜਯੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਲਲਕਾਲੇਪਿ ਤਾਪਨਮਦ੍ਦਨੇਹਿ ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ ਵਾ ਤਤੋ ਵਾ ਉਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਤਦਨੁਰੂਪੇਨ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਸਨ੍ਤਤਿਵਿਕੋਪਨਵਸੇਨ ਯੋ ਜੀਵਿਤਾ ਵਿਯੋਜੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ‘‘ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਰਤੀਤਿ ਹਾਰਕਂ, ਕਿਂ ਹਰਤਿ? ਜੀਵਿਤਂ, ਹਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾ ਹਾਰਕਂ, ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਤ੍ਥਞ੍ਚ ਤਂ ਹਾਰਕਞ੍ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਤਂ ਅਸਿਆਦਿਸਤ੍ਥਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਤਥਾ ਸਯਂ ਮਰਣਚੇਤਨੋ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਸੋਪਿ ਚੁਤੋ ਭਵੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਥਾਵਰਪ੍ਪਯੋਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੬-੭. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਮਰਣਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਾਹੇਯ੍ਯ ਮਰਣੂਪਾਯਂ, ਵਦੇਯ੍ਯ ਮਰਣੇ ਗੁਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰ, ਵਿਸਂ ਵਾ ਖਾਦ, ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਵਾ ਉਬ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਰਣਤ੍ਥਾਯ ਉਪਾਯਂ ਗਾਹੇਯ੍ਯ. ਮਰਣਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬਹੁਵਿਧਾ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਵਾਚਾਯ ਕਾਯਵਾਚਾਯ ਦੂਤੇਨ ਲੇਖਾਯ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ ਨਾਮ ਕਾਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ‘‘ਯੋ ਪਪਾਤੇ ਪਪਤਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਰਤਿ, ਸੋ ਧਨਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਯਸਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਸਗ੍ਗਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕੋਚਿ ‘‘ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਮਰਤਿ ਚੇ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਦੂਤੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਪਨ ਦੂਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚਾਪੇਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ, ‘‘ਯੋ ਏਵਂ ਮਰਤਿ, ਸੋ ਧਨਂ ਵਾ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ. ਲੇਖਾਯ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ ਨਾਮ ਗਿਰਿਪਬ੍ਬਤਪੁਰਾਣਾਦਿਲੇਖਂ ਲਿਖਤਿ, ‘‘ਯੋ ਏਵਂ ਮਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯੋ ਮਰਣੂਪਾਯਂ ਵਾ ਗਾਹੇਯ੍ਯ, ਮਰਣੇ ਵਾ ਗੁਣਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਇਮਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਛਬ੍ਬਿਧੇ ਪਯੋਗੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਯੋਗਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਕਆਣਤ੍ਤਿਕਥਾਵਰਇਦ੍ਧਿਮਯਵਿਜ੍ਜਾਮਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਛਪ੍ਪਯੋਗਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋਤਿ ਸਯਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪਹਰਣਂ. ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਕੋਤਿ ਦੂਰੇ ਠਿਤਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਉਸੁਸਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਪਾਸਾਣਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਆਣਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਣਾਪਨਂ. ਥਾਵਰੋਤਿ ਓਪਾਤਕ੍ਖਣਨਂ, ਅਪਸ੍ਸੇਨਸਂਵਿਧਾਨਂ, ਅਸਿਆਦੀਨਂ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ, ਤਲ਼ਾਕਾਦੀਸੁ ਵਿਸਸਮ੍ਪਯੋਜਨਂ, ਰੂਪੂਪਹਾਰੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਯੋਜਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਯੋਗਂ. ਮਾਰਣਤ੍ਥਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਪਰਿਜਪ੍ਪਨਂ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਇਮੇਸੁ ਛਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਸਙ੍ਕੇਤਵਿਸਙ੍ਕੇਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਲਵਤ੍ਥਾਵੁਧਿਰਿਯਾਪਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਾਯਨ੍ਹਾਦਿਕਾਲੋ ਚ ਯੋਬ੍ਬਨਥਾਵਰਿਯਾਦਿਕਾਲੋਪਿ ਚ. ਇਮੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਕਾਲੇ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਤ੍ਤੋ ਸਚੇ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇ ਨਿਯਮਿਤਕਾਲਤੋ ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਮਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਸਚੇ ਆਣਤ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਅਥ ਅਞ੍ਞਂ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਵੁਧਨ੍ਤਿ ਅਸਿਆਦਿ. ਇਰਿਯਾਪਥੋਤਿ ਮਾਰੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਗਮਨਂ ਵਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ. ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸੋਤਿ ਵਿਜ੍ਝਨਂ ਵਾ ਛੇਦਨਂ ਵਾ ਭੇਦਨਂ ਵਾ ਸੂਲਾਰੋਪਨਂ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ. ਓਕਾਸੋਤਿ ਗਾਮੋ ਵਾ ਵਨਂ ਵਾ ਗੇਹਂ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ. ਇਮੇਸੁ ਯਥਾ ਯਥਾ ਵਧਕੋ ਆਣਤ੍ਤੋ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਤੇ ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਤੇ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੋ ਹੋਤਿ. ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਣਾਪੇਤਿ ‘ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਝ, ਏਵਂ ਪਹਰ, ਏਵਂ ਘਾਤੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਞਾਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤਿਯਂ.

੮-੯. ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਝਾਨਾਦਿਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਝਾਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸਮਾਧਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਿਨੀਵਰਣਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇ ਅਭਿਰਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਨੋਸਨ੍ਤਂ ‘‘ਮਯਿ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਤਂ ‘‘ਅਹਂ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਝਾਨਲਾਭੀ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭੀ, ਸਮਾਧਿਲਾਭੀ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੇਕਂ ਵਾਤਿ ‘‘ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕੇਕਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਤੀਤਭਵੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਦਤੋ ਅਤੀਤਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸਂ ਵਿਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਦੀਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਮ੍ਹਿ, ਵਸੀਮ੍ਹਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਧਿਗਤੋ’’ਤਿ ਮਾਨੋ ਅਧਿਮਾਨੋ, ਸੋ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਅਨਧਿਮਾਨਿਕੋ. ਕੇਨ ਏਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਚੇ? ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਤਦੁਭਯੇਨ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਥੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਪਕਤਿਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ‘‘ਇਮਂ ਨਾਮ ਏਸ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਚੁਤੋ ਭਵੇ, ਨ ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਞਾਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੧੦. ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੇਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਏਤੇ ਪਾਰਾਜਿਕਾ ‘‘ਏਕਕਮ੍ਮਂ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸਂਵਾਸਸ੍ਸ ਅਭਬ੍ਬਤਾਯ ਅਸਂਵਾਸਾ, ਯਥਾਪੁਰੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਚ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਚ ਅਸਂਵਾਸਿਕਾ, ਏਵਂ ਪਚ੍ਛਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾਪਿ ਅਸਂਵਾਸਾਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਅਭਬ੍ਬਾ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਯ ਪੁਨ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭਵਿਤੁਮ੍ਪਿ ਅਭਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਵਿਯਾਤਿ ਚੇ? ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਵ ਜੀਵਿਤੁਂ, ਯਥਾਪਿ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪੁਨ ਜੀਵਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬੋ, ਏਵਮਿਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੧੧. ਇਦਾਨਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਾਰਾਜਿਕੇਸੁ ਯੇ ਪਰਿਯਾਯਾਣਤ੍ਤੀਹਿ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਿਯਾਯੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਕਾਯਪਯੋਗੋ ਵਾ ਵਚੀਪਯੋਗੋ ਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੋ ਈਦਿਸੇ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂ ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਸੋਬ੍ਭਾਦੀਸੁ ਵਾ ਪਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਰਤਿ, ਸੋ ਧਨਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਯਸਂ ਵਾ ਲਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਰਣਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਰਤੂ’’ਤਿ ਯੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਦਤਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਤਥਾ ਮਰਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਨਿਯਮਿਤੇਨ ਪਨ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਰਣੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਆਣਤ੍ਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯੇਵ. ਤਤਿਯੇ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਪਾਰਾਜਿਕੇ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੁਤਿਯੇ ਪਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਆਣਤ੍ਤਿ ਏਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਨਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਨਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇ ‘‘ਮਰਣਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਇਧ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ‘‘ਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਪਠਮਚਤੁਤ੍ਥੇਸੁ ਪਰਿਯਾਯਾਣਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੨. ਇਦਾਨਿ ਚਤੂਸੁਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਅਙ੍ਗਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੇਵੇਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ. ਬੁਧਾਤਿ ਵਿਨਯਧਰਾ.

੧੩. ਮਨੁਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਨ੍ਤਕਤਾ. ਏਤੇਨ ਪੇਤਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਰਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਨ੍ਤਕਵਸੇਨ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਗਰੁਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਮਾਸਕਂ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਪਞ੍ਚਮਾਸਕਂ ਵਾ ਤਦਗ੍ਘਨਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਹਾਰੋ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਅਵਹਾਰੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਹੇਤੁਯੋਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਏਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੧੪. ਪਾਣੋ ਮਾਨੁਸ੍ਸਕੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਪਾਣੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਤਾ. ਘਾਤਚੇਤਨਾਤਿ ਵਧਕਚੇਤਨਾ. ਪਯੋਗੋਤਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਪਯੋਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਪਯੋਗੋ. ਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਮਰਣਂ. ਪਞ੍ਚੇਤੇ ਵਧਹੇਤੁਯੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੫. ਅਸਨ੍ਤਤਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਸਨ੍ਤਤਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਪਮਿਚ੍ਛਤਾਯਾਰੋਚਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੋ ਕੇਵਲਂ ਪਾਪਮਿਚ੍ਛਤਂ ਵਿਨਾ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਭਣਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਤਾ ਚ. ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਰਿ. ੧੬੦, ੩੩੬) ਨਾਞ੍ਞਾਪਦੇਸੋ ਚ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਤਦਾ ਏਵ ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ ਜਾਨਨਂ. ਅਸਨ੍ਤਦੀਪਨੇਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਰੋਚਨਪਾਰਾਜਿਕੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੬. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਿਕਾ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮ. ਏਤਾਸੁ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਿਕਾ ਨਾਮ ਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਅਵਸ੍ਸੁਤਾ ਤੇਨੇਵ ਰਾਗੇਨ ਅਵਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਕਾਨਂ ਅਧੋ, ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਾਨਂ ਕਪ੍ਪਰਾਨਞ੍ਚ ਉਪਰਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨ ਆਮਸਨਾਦਿਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਜ੍ਜਂ ਜਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਸਾ ਵਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਨਾਮ. ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਪਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਯਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਹਣਵਸੇਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਾ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਯਾ ਪਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਤਿਨ੍ਤਾ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸੇਵ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਂ ਵਾ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਵਾ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਭਬ੍ਬਕਾ ਏਕਾਦਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਕੋ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ ਪਿਤੁਘਾਤਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦਕੋ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਕੋ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋਤਿ ਇਮੇ ਏਕਾਦਸ ਅਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਾ ਨਾਮ. ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ ਯਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਤਵਤ੍ਥਂ ਵਾ ਕਾਸਾਯਮੇਵ ਵਾ ਗਿਹਿਨਿਵਾਸਨਾਕਾਰੇਨ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕਮਾਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਪੁਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਸਾ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਦੁਪਿਟ੍ਠਿਕੋ ਨਾਮ ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਾਯ ਮੁਦੁਕਾਯ ਪਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨ ਪਾਰਾਜਿਕੋ, ਅਥ ਖੋ ਯਦਾ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਮਗ੍ਗਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ.

੧੭-੧੮. ਲਮ੍ਬੀਤਿ ਅਙ੍ਗਜਾਤਸ੍ਸ ਦੀਘਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋਪਿ ਯਦਾ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖੇ ਵਾ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਮੁਖੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਜਾਤੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਸੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ ਮੇਥੁਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਮਿਤਿ ਚੇ? ਮਗ੍ਗੇ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਵੇਸਨਸਦਿਸਤਾਯ, ਨ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਰਾਗਵਸੇਨ ਸਦਿਸਭਾਵੂਪਗਤਾਨਂ ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸਤਾਯ. ਇਧਾਗਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਸਮੋਧਾਨਤੋ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਮਾਤੁਘਾਤਕਪਿਤੁਘਾਤਕਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕਾ ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਲਮ੍ਬੀਆਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾਯੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਤੋ ਚਤੁਵੀਸਤੀਤਿ? ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ, ਮਾਤੁਘਾਤਕਾਦਯੋ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਧ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਲਮ੍ਬੀਆਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸੇਵਿਨੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਪਾਰਾਜਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.