੪. ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਞਾਤੀ’’ਤਿ ਞਾਯਤੀਤਿ ਞਾਤਿ, ਸਾਵ ਞਾਤਿਕਾ, ਨ ਞਾਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ, ਤਾਯ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਞਾਤਿਕਾਯਾ’’ਤਿ. ਮਾਤਿਤੋ ਵਾ ਪਿਤਿਤੋ ਵਾਤਿ ਮਾਤਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਾ ਪਿਤਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਾ. ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਂ ਯੁਗਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੦੩-੫੦੫) ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ, ਸਤ੍ਤਮਾਯ ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਯਾਵ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਂ ਪਿਤਾਮਹਿਯੁਗਂ ਮਾਤਾਮਹਯੁਗਂ ਮਾਤਾਮਹਿਯੁਗਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਂ ਯੁਗਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਦ੍ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੁਗਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਯੁਗੋ ਚ ਯੁਗੋ ਚ ਯੁਗਾ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਨ੍ਦਂ ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਭਾਤੁਭਗਿਨਿਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤਪਪੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਯ. ਪਿਤਾ, ਪਿਤੁਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਯੁਗਾ, ਪਿਤਾ, ਪਿਤੁਮਾਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਿਤਾ ਚ ਮਾਤਾ ਚ ਭਾਤਾ ਚ ਭਗਿਨੀ ਚ, ਪੁਤ੍ਤਾ ਚ, ਧੀਤਰੋ ਚਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਦ੍ਧਞ੍ਚ ਅਧੋ ਚ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਯੁਗਾ, ਪਿਤਾ, ਪਿਤੁਭਾਤਾ, ਪਿਤੁਭਗਿਨੀ, ਪਿਤੁਪੁਤ੍ਤਾ, ਪਿਤੁਧੀਤਰੋ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁਪਰਮ੍ਪਰਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਯੁਗਾ, ਮਾਤਾ, ਮਾਤੁਮਾਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਤਾ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਮਾਤਾਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਯੁਗਾ, ਮਾਤਾ, ਮਾਤੁਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਚ ਮਾਤਾ ਚ ਭਾਤਾ ਚ ਭਗਿਨੀ ਚ ਪੁਤ੍ਤਾ ਚ ਧੀਤਰੋ ਚਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਦ੍ਧਞ੍ਚ ਅਧੋ ਚ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਯੁਗਾ, ਮਾਤਾ, ਮਾਤੁਭਾਤਾ, ਮਾਤੁਭਗਿਨੀ, ਮਾਤੁਪੁਤ੍ਤਾ, ਮਾਤੁਧੀਤਰੋ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁਪਰਮ੍ਪਰਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਯੁਗਾ, ਤਾਵ ਨੇਵ ਮਾਤੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ, ਨ ਪਿਤੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਯਾ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾ, ਸਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਸਾਕਿਯਾਨਿਯੋ ਵਿਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾ ਸਾਕਿਯਾਨਿਯੋ ਵਿਯ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋਪਿ ਇਧ ਸੁਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਵਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਵਾ. ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੁਪਗਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਪ੍ਪਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਪ੍ਪਬਿਨ੍ਦੁਂ ਦਤ੍ਵਾ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੦੫) ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਭੋਗਸੀਸੇਨਾਤਿ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗਸੀਸੇਨ. ਅਂਸੇਤਿ ਜਤ੍ਤੁਮ੍ਹਿ. ਮਤ੍ਥਕੇਤਿ ਸੀਸਮਤ੍ਥਕੇ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਵਾ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਵਿਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇਨ ਅਸਮ੍ਫੁਸਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਪਰਿਭੋਗੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ.
ਕਾਯਵਿਕਾਰਂ ਵਾ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯਥਾ ਸਾ ‘‘ਧੋਵਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਯਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ ਓਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਾ ਖਿਪਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਚਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਓਰਤੋ ਖਿਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਪੇਸੇਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ ਓਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਸਾਮਣੇਰਸਾਮਣੇਰਿਉਪਾਸਕਇਤ੍ਥਿਯਾਦੀਸੁ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪੇਸੇਤਿ. ਸੋਤਿ ਉਪਾਸਕੋ ਚ ਸਾਮਣੇਰੋ ਚ. ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਾਸਕੋ ਲਿਙ੍ਗੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਤਿ, ਸਾਮਣੇਰੋ ਲਿਙ੍ਗੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਤੀਤਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਸਚੇ ਲਿਙ੍ਗੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਧੋਵਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਕਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਭਾਵਤੋ ਤੀਣਿਪਿ ਕਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਦ੍ਵੇ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ. ਦ੍ਵੇ ਕਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧੋਵਨਾਦੀਨਿ ਤੀਣੀ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਏਕੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਇਮਂ ਚੀਵਰਂ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਠਮਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਰਜਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਿਪਰੀਤਵਚਨੇਸੁ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਧੋਵਤਿ ਚੇਵ ਰਜਤਿ ਚ, ਧੋਵਾਪਨਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਰਜਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨ‘ਧੋਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸੇਨ ਏਕਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਧੋਵਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਂ ਧੋਵਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਸੀਦਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਨਿਸੀਦਨਞ੍ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਞ੍ਚ. ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੁਪਗਸ੍ਸੇਵ ਚ ਇਧ ‘‘ਪੁਰਾਣਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਨਿਸੀਦਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਧੋਵਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਅਵੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਧੋਵਤੀਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਾਯ ਵਾ ਓਵਾਦਾਯ ਵਾ ਆਗਤਾ ਕਿਲਿਟ੍ਠਚੀਵਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਥ ਅਯ੍ਯ, ਧੋਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਧੋਵਤਿ ਚੇਵ ਰਜਤਿ ਚ ਆਕੋਟੇਤਿ ਚ, ਅਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤਾ ਧੋਵਤਿ ਨਾਮ. ਯਾਪਿ ‘‘ਇਮਂ ਚੀਵਰਂ ਧੋਵਾ’’ਤਿ ਦਹਰਂ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਵਾ ਆਣਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਹਰਥਯ੍ਯ, ਅਹਂ ਧੋਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੋਵਤਿ, ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਵੁਤ੍ਤਾ ਧੋਵਤਿ ਨਾਮ.
ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਉਪਾਹਨਤ੍ਥਵਿਕਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਅਂਸਬਦ੍ਧਕਕਾਯਬਨ੍ਧਨਮਞ੍ਚਪੀਠਤਟ੍ਟਿਕਾਦਿਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ. ‘‘ਉਪਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪੇਸਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਨੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਉਪਚਾਰੇਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ ਓਕਾਸੇ.
ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.