੩. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਸ੍ਸਾਦਰਾਗਵਸੇਨਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਵਾਚਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾ, ਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਸ੍ਸਾਦੋ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਰਾਗਵਸੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਂਲਕ੍ਖਣਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਥਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ. ਯਾ ਪਨ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾਪਿ ਬਾਲਾ ਏਲ਼ਮੂਗਾ, ਅਯਂ ਇਧਾਨਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੫) ਥੋਮਨਾ. ਅਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਗਰਹਨਾ, ‘‘ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਖੁਂਸਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਾਚਨਾ ਨਾਮ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ, ਅਰਹਸਿ ਮੇ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਆਯਾਚਨਾ ਨਾਮ ‘‘ਕਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਦੇਵਤਾਯੋ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਸੁਖਣੋ ਸੁਲਯੋ ਸੁਮੁਹੁਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ ‘‘ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸਿ, ਕਥਂ ਜਾਰਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਜਾਰਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਆਚਿਕ੍ਖਨਂ ਨਾਮ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹਿ, ਏਵਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਨਾਪਾ ਚਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਭਣਨਂ. ਅਨੁਸਾਸਨਂ ਨਾਮ ਅਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹਿ, ਏਵਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਨਾਪਾ ਚਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਭਵਨਂ. ਅਕ੍ਕੋਸਨਂ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਨਾਮ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਸਿ, ਅਲੋਹਿਤਾਸਿ, ਧੁਵਲੋਹਿਤਾਸਿ, ਧੁਵਚੋਲ਼ਾਸਿ, ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੀਸਿ, ਸਿਖਰਣੀਸਿ, ਇਤ੍ਥਿਪਣ੍ਡਕਾਸਿ, ਵੇਪੁਰਿਸਿਕਾਸਿ, ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਅਧਿਕਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਹੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਯ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਯੇਵ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਤ੍ਤਾ. ਸਿਖਰਣੀਸੀਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੫) ਬਹਿਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਆਣਿਮਂਸਾ. ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸੀਤਿ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਾ. ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀਤਿ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ, ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਚਾਤਿ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਤਾਵ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਨ ਤਾਵ ਸੀਸਂ ਏਤਿ. ‘‘ਤਵ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੋ ਚ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗੋ ਚ ਸੁਭੋ ਸੁਭਸਣ੍ਠਾਨੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ, ਈਦਿਸੇਨ ਨਾਮ ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸੀਸਂ ਏਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਪਨ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਏਕਾਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਅਵਣ੍ਣੇ ਅਘਟਿਤੇ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ਘਟਿਤੇਪਿ ਤੇਸੁ ‘‘ਸਿਖਰਣੀਸਿ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਘਟਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ.

ਯਾਚਨਾਯਪਿ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤੇ ਏਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ.

‘‘ਕਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਯਾਚਨਵਚਨੇਸੁਪਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ‘‘ਕਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤਵ ਮਾਤਰਿ ਪਸਨ੍ਨਾਯ ਵਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ.

‘‘ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨੇਸੁਪਿ ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਆਚਿਕ੍ਖਨਾਯ ਚ ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ, ‘‘ਏਵਂ ਦਦਮਾਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਏਵਂ ਦੇਹਿ, ਏਵਂ ਉਪਨੇਹਿ, ਏਵਂ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦਦਮਾਨਾ ਉਪਨਯਮਾਨਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ਅਨੁਸਾਸਨਿਵਚਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਕ੍ਕੋਸਵਚਨੇਸੁ ਪਨ ਏਕਾਦਸਸੁ ‘‘ਸਿਖਰਣੀਸਿ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿਯੇਵ ਪਦਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਸੀਸਂ ਏਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚ ਤੀਣਿ, ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਚ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਤੀਣੀਤਿ ਛ ਪਦਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾਨਿ, ਸੇਸਾਨਿ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤਾਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਅਧਕ੍ਖਕਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧੋ. ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਦ੍ਧਂ. ਉਬ੍ਭਕ੍ਖਕਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਦ੍ਧਂ. ਅਧੋਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧੋ. ਅਕ੍ਖਕਂ, ਪਨ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਖੇਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇ ਵਿਯ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਾਵਸੇਸਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਂ ਵਾ ਆਭਰਣਂ ਵਾ.

ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੭) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ, ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ, ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ, ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ, ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਦਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਯਥਾ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਾ ਮਾ ਹੋਹਿਸੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਅਨੁਸਾਸਨਿਞ੍ਚ ਪੁਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਣਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ ਪਕਤਿਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਪਹਾਯ ਹਸਨ੍ਤੋ ਹਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਿਖਰਣੀਸਿ, ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਣਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਇਧ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ. ਨਨੁ ‘‘ਸਿਖਰਣੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਰਾਗਵਸੇਨ ਹਿ ਅਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਪਟਿਘਵਸੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਗਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਕ੍ਕੋਸੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਪਟਿਘਵਸੇਨਾਪੀਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.