ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਕਣ੍ਡਂ

ਪਿਯਵਚਨੇਨ ਆਲਪਨਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਵਚਨੇਨਾਲਪਨਂ, ਸਾਧੂਨਂ ਸਮਾਲਪਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਧਵੋ ਹਿ ਪਰੇ ‘‘ਭੋਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੇਵਾਨਂਪਿਯਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਰਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ਸਮਾਲਪਨ੍ਤਿ.

੧. ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਚੇਤਨਾਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚੇਤਨਾ, ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਯਾ. ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਮਾਸੇਨੇਵ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਕ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਞ੍ਚੇਤਨਾਵ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਇਕ-ਸਦ੍ਦੋਵ ਅਤ੍ਥਿਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚੇਤਨਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ. ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ. ਵਿਸਟ੍ਠੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮੋਚੇਤਿ, ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਮੋਚੇਤਿ, ਯੇਨ ਚੋਪਾਯੇਨ ਮੋਚੇਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਰੂਪਤੋ ਤਂ ਵਿਸਟ੍ਠਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੋ, ਰਾਗੇਨ ਵਾ ਅਙ੍ਗਜਾਤਸ੍ਸੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਥਦ੍ਧਭਾਵੋ ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ, ਸੋ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਦਯੋ, ਤੇਸੁ ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਦੀਸੁ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ (ਪਾਰਾ. ੨੩੮) ਵਚ੍ਚੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਪਸ੍ਸਾਵੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਵਾਤੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਉਚ੍ਚਾਲਿਙ੍ਗਪਾਣਕਦਟ੍ਠੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਂ ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਮੋਚਨਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਤਾਯ ਕਮ੍ਮਨਿਯਤਂ ਪਤ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਦੀਸੁ ਉਪਕ੍ਕਮਾਰਹਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰੋਗਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਆਰੋਗ੍ਯਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਆਰੋਗ੍ਯਾਦਯੋ, ਤੇਸੁ ਆਰੋਗ੍ਯਾਦੀਸੁ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਖਭੇਸਜ੍ਜਦਾਨਪੁਞ੍ਞਯਞ੍ਞਸਗ੍ਗਬੀਜਵੀਮਂਸਦਵਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਰੂਪਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਦਯੋ, ਤੇਸੁ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪਆਕਾਸੇਕਟਿਕਮ੍ਪਨਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਮੋਚਨੇ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਸੁਖਵੇਦਨਾ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦੋ, ਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਰਾਗੋ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਸ੍ਸਾਦਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਰਾਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾ, ਤਾਯ. ਇਮਿਨਾ ਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸਾਦੋ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੪੦) ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦੋ ਮੇਥੁਨਸ੍ਸਾਦੋ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦੋ ਕਣ੍ਡੁਵਨਸ੍ਸਾਦੋ ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸਾਦੋ ਨਿਸਜ੍ਜਸ੍ਸਾਦੋ ਵਾਚਸ੍ਸਾਦੋ ਗੇਹਸਿਤਪੇਮਂ ਵਨਭਙ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾਯੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਤਾਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਊਰੁਮਦ੍ਦਾਪਨਾਦੀਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਸਤਿਪਿ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਕ੍ਕਮਾਭਾਵਤੋ ਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਸਾ ਚ ਖੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ, ਹਤ੍ਥਪਰਿਕਮ੍ਮਪਾਦਪਰਿਕਮ੍ਮਗਤ੍ਤਪਰਿਕਮ੍ਮਕਰਣੇਨ ਸਚੇਪਿ ਅਸੁਚਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਆਸਯਧਾਤੁਨਾਨਾਤ੍ਤਤੋਤਿ ਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤਾਸਯਾਨਞ੍ਚੇਵ ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦੀਨਞ੍ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ, ਰਸਸੋਣਿਤਾਦੀਨਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਨਾਨਾਤ੍ਤਤੋ. ਠਾਨਾ ਚਾਵਨਾਤਿ ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਯਂ ਠਾਨਂ, ਤਤੋ ਚੁਤਿ. ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਵਤ੍ਥਿਸੀਸਂ ਕਟਿ ਕਾਯੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੩੭) ਤਿਧਾ ਠਾਨਂ ਪਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਕਿਰਾਚਰਿਯੋ ‘‘ਵਤ੍ਥਿਸੀਸਂ ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ, ਏਕੋ ‘‘ਕਟੀ’’ਤਿ, ਏਕੋ ‘‘ਸਕਲੋ ਕਾਯੋ’’ਤਿ. ਤੇਸੁ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਸੁਭਾਸਿਤਂ. ਕੇਸਲੋਮਨਖਦਨ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਮਂਸਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ, ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਖੇਲ਼ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾ, ਥਦ੍ਧਸੁਕ੍ਖਚਮ੍ਮਾਨਿ ਚ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੋ ਛਵਿਮਂਸਲੋਹਿਤਾਨੁਗਤੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਕਾਯੋ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਭਾਵਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤਾਨਂ, ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਠਾਨਮੇਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨਾਭਿਭੂਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਉਭੋਹਿ ਕਣ੍ਣਚੂਲ਼ਿਕਾਹਿ ਸਮ੍ਭਵੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੩੭) ਕਾਲੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਦਿਕਾਲੇਸੁ ਹਿ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨਿਯਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਮੋਚੇਤਿ, ਇਤੋ ਪਰਂ ਅਞ੍ਞੋ ਕਾਲੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਹਿ ਵਿਨਾ ਰਾਗੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਦੀਹਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਾਦਯੋ ਕਾਲਭੇਦਾ ਮੋਚਨੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਆਰੋਗ੍ਯਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਏਵਰੂਪੇਨ ਹਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਭੇਦੇਨ ਮੋਚੇਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪਾਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਵਾ ਹਿ ਮੋਚੇਯ੍ਯ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪੇ ਵਾ, ਉਭਯਤ੍ਥ ਵਾ, ਆਕਾਸੇ ਵਾ ਕਟਿਂ ਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤੋ, ਇਤੋ ਪਰਂ ਅਞ੍ਞੋ ਉਪਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਨ ਦਸਹਿ ਨਵਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਹਿ ਨੀਲਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨ ਵੀਮਂਸਤਿ, ਨ ਤੇਹਿ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ‘‘ਠਾਨਾ ਚਾਵਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਯਥਾਹ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੀਤਿ ਠਾਨਤੋ ਚਾਵਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੩੭). ਸਾ ਚਾਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਠਾਨਾ ਚਾਵਨਾ ਰਾਗਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਰਾਗਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦੭). ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾਤਿ ਸੁਪਿਨੋ ਏਵ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੋ, ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾ ਸੁਪਿਨੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਪਤ੍ਤਿਨਿਕਾਯੋਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੂਹੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਯਂ ਏਕਾਵ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਰੁਲ਼੍ਹਿਸਦ੍ਦੇਨ, ਪਨ ਅਵਯਵੇ ਸਮੂਹਵੋਹਾਰੇਨ ਵਾ ‘‘ਨਿਕਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਏਕੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ.

ਅਸ੍ਸਾਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੧੬ ਸਂਘਾਦਿਸੇਸਕਣ੍ਡ) ਆਪਤ੍ਤਿਨਿਕਾਯਸ੍ਸ. ਨਨੁ ਚ ਅਯੁਤ੍ਤੋਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਚੇਵ ਸੇਸੇ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਚੇਵ ਸੇਸੇ ਚ ਸਙ੍ਘੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਂ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯ ਯਥਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਚੇਵ ਸੇਸੇ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਸਙ੍ਘੋ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਭਾਵੂਪਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦਕਸੋਤਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ, ਅਙ੍ਗਜਾਤਪ੍ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਦਕਸੋਤਂ ਓਤਿਣ੍ਣਮਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਾਨਤੋ ਪਨ ਚੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਵਸ੍ਸਮੇਵ ਦਕਸੋਤਂ ਓਤਰਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਦਕਸੋਤੋਰੋਹਨਤੋ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੨੩੬-੨੩੭) ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਤੋ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਭਵਰੂਪਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਸਂ ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਠਾਨਤੋ ਚੁਤਂ ਦਕਸੋਤਂ ਓਤਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ.

ਅਮੋਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਾਰਾਦੀਨਿ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੩੭) ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਤੋ ਵਾ ਅਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤੋ ਵਾ ਦੇਵਤੋਪਸਂਹਾਰਤੋ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸੁਤ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ, ਉਦਾਹੁ ਨੇਵ ਸੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋਤਿ? ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ – ਯਦਿ ਤਾਵ ਸੁਤ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਵਿਰੋਧੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਸੁਪਤਿ, ਤਂ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਰਾਗਾਦਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਈਦਿਸਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਨਯਵਿਰੋਧੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਕਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਕਤੇਪਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਏਕਨ੍ਤਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵ. ਅਥ ਨੇਵ ਸੁਤ੍ਤੋ ਨ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਕੋ ਨਾਮ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਸੁਪਿਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋਵ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨ ਅਭਾਵੋ, ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਕਪਿਮਿਦ੍ਧਪਰੇਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਕਪਿਮਿਦ੍ਧਪਰੇਤੋ ਖੋ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੫.੩.੫). ਕਪਿਮਿਦ੍ਧਪਰੇਤੋਤਿ ਮਕ੍ਕਟਨਿਦ੍ਦਾਯ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਾ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਯਾ ਨਿਦ੍ਦਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਚਿਤ੍ਤਵੋਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਵਙ੍ਗਤੋ ਉਤ੍ਤਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਾਯ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਚ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਪਿਨੇ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ, ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਾਦੀਨਿ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ ਅਸੁਚਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੁਪਿਨੇ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੬੨) ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾਯ ਸਚਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਚ੍ਚਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਸਾਵਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਪਨ ਹਤ੍ਥਪੁਟੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਗਨਤ੍ਥਾਯ ਉਦਕਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਓਤਿਣ੍ਣੋ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੨੭੦) ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਂ, ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਂ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ਯਥਾ ਤੇ ਰਤਿਜਨਕਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਵਿਸਯਾ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਸੁਭਾਨਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਅਵਟ੍ਠਿਤਾ, ਤਥਾ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਣਤੇਨਾਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਵੁਤ੍ਤਰਾਗਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗਵਸੇਨ. ਤਦਹੁਜਾਤਾਯਪੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹਨਿ ਜਾਤਂ ਜਨਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦਹੁਜਾਤਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹਨਿ ਜਾਤਾਤਿ ਵਾ ਤਦਹੁਜਾਤਾ, ਤਾਯ, ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਜਾਤਾਯਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਜਾਤਮਤ੍ਤਾਯ ਅਲ੍ਲਮਂਸਪੇਸਿਵਣ੍ਣਾਯਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਅਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ. ਇਦਾਨਿ ਹਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਕਪ੍ਪਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਪ੍ਪਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਦੁਤਿਯਮਹਾਸਨ੍ਧਿਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ਮਣਿਬਨ੍ਧਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਨਖਾ ਹਤ੍ਥੋ. ਵਿਨਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਵਿਨਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਤਕੇਸਕਲਾਪਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੀਹਿ ਕੇਸਵਟ੍ਟੀਹਿ ਗਨ੍ਥਿਤ੍ਵਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਚੀਰਕਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਲ਼ਿਂ. ਹਤ੍ਥਞ੍ਚ ਵੇਣਿਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਸਰੀਰਂ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਸੇਸਸ੍ਸ ਸਰੀਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਯੋ ਹਿ ਸੇਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋਪਿ ਨਿਚ੍ਚਲੇਨ ਕਾਯੇਨ ਕੇਵਲਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਸਾਦਿਯਤਿ ਅਨੁਭੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਅਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਤਿ ਇਤ੍ਥਿਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮਤਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਇਮਂ ਫੁਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਚੇਤੇਤ੍ਵਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਚੇਤੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਦੀਸੁ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੇ ਫੁਟ੍ਠੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਸਤਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਫੁਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਅਸਤਿਯਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਪਸਾਰਣਾਦਿਕਾਲੇ ਫੁਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਾਰਕਵੇਸੇਨ ਠਿਤਂ ਦਾਰਿਕਂ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਫੁਸਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਫੁਸਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਾਹਾਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਨੀਤਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ. ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਸ੍ਸਾਦਰਾਗਵਸੇਨਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਵਾਚਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾ, ਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਸ੍ਸਾਦੋ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਰਾਗਵਸੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਂਲਕ੍ਖਣਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਥਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ. ਯਾ ਪਨ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾਪਿ ਬਾਲਾ ਏਲ਼ਮੂਗਾ, ਅਯਂ ਇਧਾਨਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੫) ਥੋਮਨਾ. ਅਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਗਰਹਨਾ, ‘‘ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਖੁਂਸਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਾਚਨਾ ਨਾਮ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ, ਅਰਹਸਿ ਮੇ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਆਯਾਚਨਾ ਨਾਮ ‘‘ਕਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਦੇਵਤਾਯੋ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਸੁਖਣੋ ਸੁਲਯੋ ਸੁਮੁਹੁਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ ‘‘ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸਿ, ਕਥਂ ਜਾਰਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਜਾਰਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਆਚਿਕ੍ਖਨਂ ਨਾਮ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹਿ, ਏਵਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਨਾਪਾ ਚਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਭਣਨਂ. ਅਨੁਸਾਸਨਂ ਨਾਮ ਅਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹਿ, ਏਵਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਨਾਪਾ ਚਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਭਵਨਂ. ਅਕ੍ਕੋਸਨਂ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਨਾਮ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਸਿ, ਅਲੋਹਿਤਾਸਿ, ਧੁਵਲੋਹਿਤਾਸਿ, ਧੁਵਚੋਲ਼ਾਸਿ, ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੀਸਿ, ਸਿਖਰਣੀਸਿ, ਇਤ੍ਥਿਪਣ੍ਡਕਾਸਿ, ਵੇਪੁਰਿਸਿਕਾਸਿ, ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਅਧਿਕਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਹੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਯ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਯੇਵ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਤ੍ਤਾ. ਸਿਖਰਣੀਸੀਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੫) ਬਹਿਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਆਣਿਮਂਸਾ. ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸੀਤਿ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਾ. ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀਤਿ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ, ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਚਾਤਿ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਤਾਵ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਨ ਤਾਵ ਸੀਸਂ ਏਤਿ. ‘‘ਤਵ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੋ ਚ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗੋ ਚ ਸੁਭੋ ਸੁਭਸਣ੍ਠਾਨੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ, ਈਦਿਸੇਨ ਨਾਮ ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸੀਸਂ ਏਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਪਨ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਏਕਾਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਅਵਣ੍ਣੇ ਅਘਟਿਤੇ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ਘਟਿਤੇਪਿ ਤੇਸੁ ‘‘ਸਿਖਰਣੀਸਿ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਘਟਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ.

ਯਾਚਨਾਯਪਿ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤੇ ਏਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ.

‘‘ਕਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਯਾਚਨਵਚਨੇਸੁਪਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ‘‘ਕਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤਵ ਮਾਤਰਿ ਪਸਨ੍ਨਾਯ ਵਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ.

‘‘ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨੇਸੁਪਿ ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਆਚਿਕ੍ਖਨਾਯ ਚ ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ, ‘‘ਏਵਂ ਦਦਮਾਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਏਵਂ ਦੇਹਿ, ਏਵਂ ਉਪਨੇਹਿ, ਏਵਂ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦਦਮਾਨਾ ਉਪਨਯਮਾਨਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ਅਨੁਸਾਸਨਿਵਚਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਕ੍ਕੋਸਵਚਨੇਸੁ ਪਨ ਏਕਾਦਸਸੁ ‘‘ਸਿਖਰਣੀਸਿ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿਯੇਵ ਪਦਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਸੀਸਂ ਏਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚ ਤੀਣਿ, ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਚ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਤੀਣੀਤਿ ਛ ਪਦਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾਨਿ, ਸੇਸਾਨਿ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਘਟਿਤਾਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਅਧਕ੍ਖਕਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧੋ. ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਦ੍ਧਂ. ਉਬ੍ਭਕ੍ਖਕਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਦ੍ਧਂ. ਅਧੋਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧੋ. ਅਕ੍ਖਕਂ, ਪਨ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਖੇਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇ ਵਿਯ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਾਵਸੇਸਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਂ ਵਾ ਆਭਰਣਂ ਵਾ.

ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੭) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ, ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ, ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ, ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ, ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਦਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਯਥਾ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਾ ਮਾ ਹੋਹਿਸੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਅਨੁਸਾਸਨਿਞ੍ਚ ਪੁਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਣਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ ਪਕਤਿਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਪਹਾਯ ਹਸਨ੍ਤੋ ਹਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਿਖਰਣੀਸਿ, ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਣਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਇਧ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ. ਨਨੁ ‘‘ਸਿਖਰਣੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਰਾਗਵਸੇਨ ਹਿ ਅਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਪਟਿਘਵਸੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਗਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਕ੍ਕੋਸੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਪਟਿਘਵਸੇਨਾਪੀਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਅਤ੍ਤਕਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ ਰਾਗਵਸੇਨ. ਇਧਾਪਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਾਵ ਇਤ੍ਥੀ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੋਭਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ. ਸਮੀਪੇਤਿ ਸਵਨੂਪਚਾਰੇ. ‘‘ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾਤਿ ਕਾਮੀਯਤੀਤਿ ਕਾਮੋ, ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੋ, ਪਰਿਚਰਣਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਚਰਿਯਾ, ਸਾਵ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ, ਕਾਮੇਨ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਮਿਤਾਤਿ ਕਾਮਾ, ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਮਾ ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ, ਅਤ੍ਤਕਾਮਾ ਚ ਸਾ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾ, ਸਯਂ ਮੇਥੁਨਰਾਗਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਿਤਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਠਮੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ਕਾਮਹੇਤੁਪਾਰਿਚਰਿਯਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਤ੍ਤਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਪਾਰਿਚਰਿਯਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੯੧) ਪਨ ਆਦਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹੇਤੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰਿਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੯੨) ਪਦਭਾਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹੇਤੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰਿਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰਿਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੯੨) ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਇਚ੍ਛਿਤਕਾਮਿਤਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਕਲ੍ਯਾਣੇਨ ਭਦ੍ਦਕੇਨ ਗੁਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਦੁਭਯੇਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਭਿਰਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤੋਸੇਯ੍ਯ. ਏਤਦਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਸਾ ਅਗ੍ਗਾ. ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਨਨੁ ਦੁਟ੍ਠਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਰਾ. ੨੮੫) ਮੇਥੁਨਯਾਚਨਂ ਆਗਤਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਤਤ੍ਥ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੨੯੧) ਹਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਸ੍ਸਾਦਰਾਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੇਥੁਨਸ੍ਸਾਦਰਾਗਵਸੇਨਾਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇਤਿ ਭਣਿਤਕ੍ਖਣੇ. ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਪਨ ਪਣ੍ਡਕਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਦ੍ਵਯੇ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇ ਵਿਯ ਯਕ੍ਖਿਪੇਤੀਸੁਪਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਤ੍ਤਕਾਮਵਚਨੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੨੯੫) ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਤਿ ਪਣ੍ਡਕੇਯੇਵ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞਿਨੋ ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਦਾਨਂ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ ਯਾ ਮਾਦਿਸਂ ‘ਸੀਲਵਨ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੨੯੫) ਏਕੇ. ‘‘ਪਞ੍ਚਸੁ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਸਬ੍ਭਾਵਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਵਾ’’ਤਿ ਅਪਰੇ. ‘‘ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਚੀਵਰਾਦੀਹਿ…ਪੇ… ਭਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਤ੍ਤਕਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਞ੍ਚਰਣਂ ਸਞ੍ਚਰੋ, ਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਞ੍ਚਰੀ, ਸਞ੍ਚਰਣਸੀਲੋਤਿ ਵਾ ਸਞ੍ਚਰੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ, ਸਞ੍ਚਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਞ੍ਚ ਪਰਤੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਮਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸਞ੍ਚਰਣਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਵੀਮਂਸਨਪਚ੍ਚਾਹਰਣਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੇਨ ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਮਾਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਪੁਰਿਸਂ ਵਾ ਏਵਂ ਭਣਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸੀਸਕਮ੍ਪਨਾਦੀਹਿ ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ. ਵੀਮਂਸਨਂ ਨਾਮ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਵਸ੍ਸਂ ਆਰੋਚਨਕਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੁਭਾਤਾਭਗਿਨਿਆਦੀਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਰੋਚਨਂ. ਪਚ੍ਚਾਹਰਣਂ ਨਾਮ ਤੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚਿਤੇ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਲਜ੍ਜਾਯ ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਤੁ, ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰੋਚਨਂ. ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.

ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਮਤਿਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਮਤਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਜਾਯਾਭਾਵੇਤਿ ਭਰਿਯਾਭਾਵੇ. ਜਾਰਭਾਵੇਤਿ ਪਤਿਭਾਵੇ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਰਿਯਾਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਭਰਿਯਾਭਾਵਹੇਤੁ ਪਤਿਭਾਵਹੇਤੁ, ਭਰਿਯਾਭਾਵਪਚ੍ਚਯਾ ਪਤਿਭਾਵਪਚ੍ਚਯਾ ਆਰੋਚੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਜਾਯਤ੍ਤਨੇ ਆਰੋਚੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ‘‘ਜਾਯਤ੍ਤਨੇ ਵਾ ਜਾਰਤ੍ਤਨੇ ਵਾ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਯਦਤ੍ਥਂ ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ (ਪਾਰਾ. ੩੦੨) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਜਾਯਤ੍ਤਨੇ ਵਾ ਜਾਰਤ੍ਤਨੇ ਵਾ’’ਤਿ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਉਭਯਲਿਙ੍ਗਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨਾਪਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਗਣਿਕਾ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਙ੍ਖਣਿਕਾਯਪੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਨਾਲਂਵਚਨੀਯਾਯਾਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੩੩੯-੩੪੦) ਦੇਸਚਾਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਣ੍ਣਦਾਨਾਦਿਨਾ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵਚਨੀਯਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨਾਲਂਵਚਨੀਯਾ, ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਪ੍ਪੇਨ ਵਾ ਬਹੁਨਾ ਵਾ ਧਨੇਨ ਕੀਤਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾ ਨ ਕੀਤਮਤ੍ਤਾਯੇਵ ਭਰਿਯਾ, ਸਂਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਪਨ ਕੀਤਤ੍ਤਾ ਭਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਧਨੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੦੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਨ੍ਦਵਾਸਿਨੀਤਿ ਛਨ੍ਦੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਵਸਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦਵਾਸਿਨੀ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾ ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਛਨ੍ਦਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਭਰਿਯਾ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਸੇਨ ਪਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਪਿਯੋ ਪਿਯਂ ਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੦੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਭੋਗਵਾਸਿਨੀ, ਪਟਵਾਸਿਨੀ, ਓਦਪਤ੍ਤਕਿਨੀ, ਓਭਟਚੁਮ੍ਬਟਾ, ਦਾਸੀ ਚ ਭਰਿਯਾ ਚ, ਕਮ੍ਮਕਾਰੀ ਚ ਭਰਿਯਾ ਚ, ਧਜਾਹਟਾ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੦੪) ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਯਥਾ ਚ ‘‘ਛਨ੍ਦਵਾਸਿਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨ ਵਦਤੋ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ‘‘ਹੋਹਿ ਕਿਰ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ, ਜਾਯਾ, ਪਜਾਪਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਮਾਤਾ, ਘਰਣੀ, ਘਰਸਾਮਿਨੀ, ਭਤ੍ਤਰਨ੍ਧਿਕਾ, ਸੁਸ੍ਸੂਸਿਕਾ, ਪਰਿਚਾਰਿਕਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੦੫) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸਂਵਾਸਪਰਿਦੀਪਕੇਸੁ ਵਚਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਿਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.

ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ ਨਾਮ ਮਾਤਰਾ ਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਯਥਾ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਹ ਸਂਵਾਸਂ ਨ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਮਾਤਰਾ ਰਕ੍ਖਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਪਦਭਾਜਨੇਪਿ ‘‘ਮਾਤਾ ਰਕ੍ਖਤਿ ਗੋਪੇਤਿ, ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੦੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾਦੀਸੂਤਿ ‘‘ਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਮਾਤਾਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਭਾਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਭਗਿਨਿਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਞਾਤਿਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਗੋਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਾ, ਸਾਰਕ੍ਖਾ, ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੦੩) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਾਦੀਸੁ. ਯਥਾ ਚ ਏਤ੍ਥ, ਏਵਂ ‘‘ਪਿਤੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਕਿਚ੍ਚੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੪੦) ਏਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਂ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰੁਕਾਨਂ ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਤ੍ਥਾਯ ਉਪਾਸਕੋ ਵਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਹਿਣੇਯ੍ਯ, ਉਪਾਸਿਕਾ ਵਾ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ, ਏਵਰੂਪੇਨ ਸਙ੍ਘਕਿਚ੍ਚੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਚੇਤਿਯਕਮ੍ਮੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯਪਿ ਉਪਾਸਕੇਨ ਵਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ, ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਵਾ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਤਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ, ਨ ਯਕ੍ਖੀ ਨ ਪੇਤੀ ਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ. ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸੋ, ਨ ਯਕ੍ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੩੪੧) ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾਵ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਤਾ’’ਤਿ. ਨਨਾਲਂਵਚਨੀਯਤਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਅਲਂਵਚਨੀਯਾ. ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਲਂ-ਸਦ੍ਦੋ. ਨ ਅਲਂਵਚਨੀਯਾ ਨਾਲਂਵਚਨੀਯਾ, ਨ ਨਾਲਂਵਚਨੀਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਭਾਵੋ ਨਨਾਲਂਵਚਨੀਯਤਾ, ‘‘ਅਲਂਵਚਨੀਯਤਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਕਾਯਵਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਸੀਸੁਕ੍ਖਿਪਨਾਦਿਕਾਯਵਿਕਾਰੇਨ. ਤਥੇਵ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪਚ੍ਚਾਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਦਿਨਾ ਕਾਯਵਿਕਾਰੇਨ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਕੇਨਚਿ ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਆਸਨਸਾਲਾਦੀਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕੇਨਚਿ ਪੁਰਿਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇ. ਸਚੇ ਹਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਲਂਵਚਨੀਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਘਰਂ ਉਪਗਤਂ ਪਿਤਾ ਵਦਤਿ ‘‘ਮਾਤਾ ਤੇ, ਤਾਤ, ਮਂ ਮਹਲ੍ਲਕਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਗਤਾ, ਗਚ੍ਛ ਨਂ ਮਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ ਪੇਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਚੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਿਤੁਨੋ ਤਸ੍ਸਾ ਆਗਮਨਂ ਵਾ ਅਨਾਗਮਨਂ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਏਵਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਪਿ ਕਾਯਵਾਚਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਪਿਤੁਵਚਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਤੁਵਚਨੇਨ. ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ, ਅਲਂਵਚਨੀਯਭਾਵਞ੍ਚਾਤਿ ਉਭਯਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਕਾਯਵਾਚਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਦੁਭਯਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ, ਅਲਂਵਚਨੀਯਭਾਵਞ੍ਚ. ਯਂ ਪਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਏਤੇਹੇਵ ਤੀਹਿ ਨਯੇਹਿ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ, ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਨਾਲਂਵਚਨੀਯਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਸ੍ਸ ਸਚਿਤ੍ਤਕੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਚੇਤਨਾਯ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ.

ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਕੁਟਿਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਪਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਵਾਚਕੋ ਤਤਿਯਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਯਾਚਿਕਾਤਿ ਭਾਵਸਾਧਨੋ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਮਜ੍ਝੇਪਦਲੋਪਸਮਾਸੋ. ਪਨਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਯਾਚਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਯਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਯਾਚਨਾਯੇਵ ਕੁਟਿਂ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਸ੍ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਯਂ ਯਾਚਿਤਕੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਯਂ ਯਾਚਿਤਕੇਹੀਤਿ ‘‘ਵਾਸਿਂ ਦੇਥ, ਫਰਸੁਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੩੪੨) ਸਯਂ ਯਾਚਿਤਕੇਹਿ. ਉਪਕਰਣੇਹੀਤਿ ਵਾਸਿਯਾਦੀਹਿ. ਪਰੇਨ ਭਣ੍ਡਸਾਮਿਕੇਨ ‘‘ਮਮ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਰਕ੍ਖਣਗੋਪਨਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਕਂ, ਪਰਸਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮੂਲਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਮੂਲਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ, ਪਰਸਨ੍ਤਕਭਾਵਤੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਾਤਕਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਾਚਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਚਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਕਕਮ੍ਮਂ ਨ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਯਾਚਿਤਾ ਹਿ ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਮਿਗੇਪਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ‘‘ਵਿਹਾਰੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਕੁਟਿ ਨਾਮ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਵਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਵਲਿਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੪੫) ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਟਿਨ੍ਤਿ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਂ ਮੁਖਂ ਲਿਤ੍ਤਾ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾ. ਅਨ੍ਤੋ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਾ ਹਿ ਏਵਂ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਅਧੋ ਮੁਖਂ ਲਿਤ੍ਤਾ ਅਵਲਿਤ੍ਤਾ. ਬਹਿ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਾ ਹਿ ਏਵਂ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਉਲ੍ਲਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਿਟ੍ਠਸਙ੍ਘਾਟੋਤਿ ਦ੍ਵਾਰਬਾਹਾ. ‘‘ਸੁਧਾਯ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਲੇਪੇ ਅਵਸੇਸੋ ਭਸ੍ਮਾਗੋਮਯਾਦਿਭੇਦੋ ਅਲੇਪੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮਤ੍ਥਮਾਹ, ਨ ਤੁ ਪਦਤ੍ਥਤੋ. ‘‘ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੪੮-੩੪੯) ਪਨ ਪਦਤ੍ਥਤੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਪਨ ‘‘ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਵਿਲੋਮਿਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਨ ਹਿ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਏਦਿਸੀ ਚੋਦਨਾ ਅਨਵਕਾਸਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਸਾਮੀ ਪਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਾਮਿਕਾ, ਤਂ ਅਸਾਮਿਕਂ, ਅਨਿਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਸ੍ਸਰਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਰਾਪਨੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਰੇਤਾ ਦਾਯਕੇਨ ਵਿਰਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਸਾਮਿਸ੍ਮਿਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਟਿਯਾ’’ਤਿ. ਦੀਘਸੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੀਘਤੋ’’ਤਿ. ਬਹਿਕੁਟ੍ਟੇਤਿ ਕੁਟ੍ਟਸ੍ਸ ਬਹਿ, ਥੁਸੇਨ ਮਿਸ੍ਸਕੋ ਪਿਣ੍ਡੋ ਥੁਸਪਿਣ੍ਡੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਥੁਸਪਿਣ੍ਡਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਤੇਨ, ਥੁਸਮਿਸ੍ਸਕਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਥੁਸਪਿਣ੍ਡਸ੍ਸੂਪਰਿ ਸੇਤਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਭਵੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਿਮੋ, ਤੇਨ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਸਂ ਕੁਟਿਯਂ. ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਕਤਿਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ ਨਵਵਿਦਤ੍ਥਿਪਮਾਣੋ. ‘‘ਤਿਰਿਯਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੪੮) ਉਕ੍ਕਂਸਤੋ ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਚਤੁਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਥਾਰਾ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮਤਲਸੀਮਮਣ੍ਡਲਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ ‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਸਾਮਿਕਂ ਅਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਂ, ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁਓਲੋਕਨਂ ਯਾਚਾਮੀ’’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੪੯) ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ. ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ (ਪਾਰਾ. ੩੫੦) ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮੇਨ, ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁ. ਅਨਾਰਮ੍ਭਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਂ. ਪਰਿਤੋ ਕਮਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਕਮਨਂ, ਤੇਨ ਸਹ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਪਰਿਕ੍ਕਮਨਂ, ਸਉਪਚਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੫੩) ਨਾਮ ਰਤ੍ਤਕਾਲ਼ਪਿਙ੍ਗਲਾਦਿਭੇਦਾ ਯਾ ਕਾਚਿ, ਤਾ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤਾਨਿ ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਾਦੀਨਿ, ਤੇਸਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਚਿਕਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹਣਂ. ਆਸਯੋਤਿ ਨਿਬਦ੍ਧਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਸੋ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਆਸਯਾਦਯੋ, ਤੇਹਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਗਹਣਂ. ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਉਪਦ੍ਦਵੇਹੀਤਿ ‘‘ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਾਨਂ ਵਾ ਆਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਉਪਚਿਕਾਨਂ ਵਾ ਉਨ੍ਦੂਰਾਨਂ ਵਾ ਅਹੀਨਂ ਵਾ ਵਿਚ੍ਛਿਕਾਨਂ ਵਾ ਸਤਪਦੀਨਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਵਾ ਸੀਹਾਨਂ ਵਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘਾਨਂ ਵਾ ਦੀਪੀਨਂ ਵਾ ਅਚ੍ਛਾਨਂ ਵਾ ਤਰਚ੍ਛਾਨਂ ਵਾ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਪਾਣਾਨਂ ਵਾ ਆਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਪਰਣ੍ਣਅਬ੍ਭਾਘਾਤਆਘਾਤਨਸੁਸਾਨਉਯ੍ਯਾਨਰਾਜਵਤ੍ਥੁਹਤ੍ਥਿਸਾਲਾਅਸ੍ਸਸਾਲਾਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਪਾਨਾਗਾਰਸੂਨਰਚ੍ਛਾਚਚ੍ਚਰਸਭਾਸਂਸਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੫੩) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਉਪਦ੍ਦਵੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਬ੍ਭਾਘਾਤਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੫੩) ਨਾਮ ਕਾਰਣਾਘਰਂ. ਆਘਾਤਨਂ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਗਨ੍ਧਿਕਾ. ਸੁਸਾਨਨ੍ਤਿ ਮਹਾਸੁਸਾਨਂ. ਸਂਸਰਣਂ ਨਾਮ ਅਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਗਮਨੀਯੋ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਮਗ੍ਗੋ.

ਆਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯਾਤਿ ਛਿਨ੍ਨਤਟਾਦੀਨਮਭਾਵਤੋ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ. ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਕੁਟਿਕਾਰਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ. ਯਾਚਿਤੇਹੀਤਿ ‘‘ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ ‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਸਾਮਿਕਂ ਅਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਂ, ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁਦੇਸਨਂ ਯਾਚਾਮੀ’’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੫੧) ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯਾਚਿਤੇਹਿ. ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਸਾਮਿਕਂ ਅਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਂ, ਸੋ ਸਙ੍ਘਂ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁਦੇਸਨਂ ਯਾਚਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ. ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਸਾਮਿਕਂ ਅਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਂ, ਸੋ ਸਙ੍ਘਂ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁਦੇਸਨਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਦੇਸਿਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕੁਟਿਵਤ੍ਥੁ, ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ –

ਏਵਂ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ. ਆਲ਼ਵਿਕਾ ਨਾਮ ਆਲ਼ਵਿਰਟ੍ਠੇ ਜਾਤਾ ਦਾਰਕਾ, ਤੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲੇਪਿ ‘‘ਆਲ਼ਵਿਕਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ. ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਲ਼ਵਿਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ਲੇਪੇ ਘਟਿਤੇਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੫੩) ਅਨ੍ਤੋਲੇਪੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਲੇਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਛਦਨਞ੍ਚ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਘਟਿਤੇ, ਬਹਿਲੇਪੇ ਵਾ ਬਹਿਲੇਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟਿਤੇ. ਦ੍ਵੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ ਸਾਰਮ੍ਭਅਪਰਿਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ. ਉਭਯਵਿਪਨ੍ਨਾਤਿ ਉਭਯੇਹਿ ਦੇਸਨਾਪਮਾਣੇਹਿ ਵਿਪਨ੍ਨਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਉਭਯਵਿਪਨ੍ਨਾ, ਅਦੇਸਿਤਵਤ੍ਥੁਕਾ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧੇ ਵਾ ਵਾਤਪਾਨੇ ਵਾ. ਲੇਪੋ ਨ ਘਟਿਯਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਿਨ੍ਨਲੇਪੋ ਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਘਟਿਯਤਿ, ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਂ ਵਾ ਵਾਤਪਾਨਂ ਵਾ ਪਰਾਮਸਤਿ. ਪਠਮਮੇਵਾਤਿ ਲੇਪਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਵਾਤਪਾਨਾਨਂ ਠਪਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਯੇਵ, ਲੇਪਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਟਿਂ ਕਰੋਤਿ ਦੇਸਿਤਵਤ੍ਥੁਕਂ ਪਮਾਣਿਕਂ ਸਾਰਮ੍ਭਂ ਸਪਰਿਕ੍ਕਮਨਂ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਟਿਂ ਕਰੋਤਿ ਦੇਸਿਤਵਤ੍ਥੁਕਂ ਪਮਾਣਿਕਂ ਅਨਾਰਮ੍ਭਂ ਅਪਰਿਕ੍ਕਮਨਂ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੫੫) ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੇਵਲਂ ਸਾਰਮ੍ਭਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪ੍ਪਕਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਦਤੋ ਚਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਦਦਤੋ ਚ. ਗੁਹਾ ਨਾਮ ਇਟ੍ਠਕਗੁਹਾ ਵਾ ਸਿਲਾਗੁਹਾ ਵਾ ਦਾਰੁਗੁਹਾ ਵਾ ਭੂਮਿਗੁਹਾ ਵਾ. ਤਿਣਕੁਟਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕੋਪਿ ਪਾਸਾਦੋ ਤਿਣਚ੍ਛਦਨੋ ‘‘ਤਿਣਕੁਟਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ. ਵਾਸਾਗਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੬੪) ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਤ੍ਥਾਯ ਵਾਸਾਗਾਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਜਨ੍ਤਾਘਰਭੋਜਨਸਾਲਾਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਮਾਣਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਚਤੁਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਤਾ. ਅਦੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਦੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਰੋਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਅਦੇਸਾਪਨਂ ਅਕਿਰਿਯਾ. ਕੁਟਿਕਰਣਂ ਕਿਰਿਯਾ.

ਕੁਟਿਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਵਿਹਾਰਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਹਨ੍ਤਂ ਲਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਤਂ ਮਹਲ੍ਲਕਂ. ਯੋ ਚ ਯਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਹਲ੍ਲਕੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਚ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਕੇਨ, ਕੁਤੋ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਸਾਮਿਕਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਸਾਮਿਕਭਾਵੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਸਾਮਿਕੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੬੭) ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਹਾਰੋ, ਆਵਾਸੋ. ਮਾਤਿਕਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਾ ਅਨਭਿਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਯਂ ਵਾ ਸੋ ਮਹਾਨਾਗੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੋ.

ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੩੬੫) ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਨਗਰਸ੍ਸ ਆਰਾਮਪੋਕ੍ਖਰਣਿਆਦੀਸੁ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕੋਸਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਾਵ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ‘‘ਕੋਸਮ੍ਬੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਕੁਸੁਮ੍ਬਸ੍ਸ ਨਾਮ ਇਸਿਨੋ ਅਸ੍ਸਮਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਾਪਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਕੇ. ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਯੋ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਕਾਲੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਯਸ੍ਸ ਚ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੋ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੫) ਆਣਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਛਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ. ਚੇਤਿਯਰੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨ ਚੇਤਿਯਂ, ਪੂਜਾਰਹਾਨਂ ਦੇਵਟ੍ਠਾਨਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ‘‘ਚੇਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਚੇਤਿਯਰੁਕ੍ਖਂ. ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਅਦੇਸਨਾਯ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ ‘‘ਅਕਿਰਿਯਮਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਅਦੇਸਨਾਯ, ਕੁਟਿਕਰਣੇਨ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਮਾਣਨਿਯਮਾਭਾਵੋਵ ਵਿਸੇਸੋ.

ਵਿਹਾਰਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਦੁਟ੍ਠਦੋਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਦੂਸੀਯਤੀਤਿ ਦੁਟ੍ਠੋ, ਦੂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਦੋਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੂਸਿਤੋ ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਦੂਸਿਤੋ ਚੇਵ ਦੂਸਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਹਿ ਦੋਸੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਕਤਿਭਾਵਂ ਜਹਾਪਿਤੋਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੩੮੫-੩੮੬) ਸੋਮ੍ਮਭਾਵਂ ਜਹਾਪਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਿਕਾਰਮਾਪਾਦਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਕਾਰਨਾਨਾਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦੂਸਿਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਚੇਵ ਦੂਸਕਾਕਾਰਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਨਾਨਾਭਾਵੇਨ. ਨਪ੍ਪਤਿਤੋਤਿ ਪੀਤਿਸੁਖਾਦੀਹਿ ਨ ਅਭਿਗਤੋ ਅਨੁਪਗਤੋ, ਨ ਉਪਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਚ ਪੀਤਿਸੁਖਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਗਤੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੀਤਿਸੁਖਾਦੀਹਿ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ. ਯੋ ਚ ਤੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਤੋ, ਨ ਸੋ ਤੇਹਿ ਅਭਿਸਟੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਅਭਿਸਟੋ’’ਤਿ, ਪੀਤਿਸੁਖਾਦੀਹਿ ਨ ਪਤ੍ਥਟੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਾਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਅਮੂਲਕਂ. ਤਂ ਪਨ ਅਮੂਲਕਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਮਾ ਚੋਦਕਵਸੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਚੁਦਿਤਕਵਸੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਚੋਦਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਆਪਨ੍ਨਾਨਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ.

ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥੇਵਾਤਿ ‘‘ਪਸਾਦਸੋਤੇਨ ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫-੩੮੬) ਪਨ ਤਿਵਿਧਂ ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਮੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਮਾਤੁਗਾਮਞ੍ਚ ਤਥਾਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਇਮੇਹਿ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ. ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸੇ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਚ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਚ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਅਜਾਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਇਦਂ ਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ. ਧੁਤ੍ਤੇਹਿ ਇਤ੍ਥੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਮਣ੍ਡਪੇ ਵਾ ਸਾਲਾਦੀਸੁ ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਮਂਸਸੁਰਾਦੀਨਿ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਰ ਕੇਨਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜਾ ਕਤਾ ਹੋਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਪੀਤਂ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਇਦਂ ਮੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਸੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਪਨੇਤਂ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਕਂ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਣ੍ਡਕੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨਾਪਿ ਚੋਦਯਤੋ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਰੂਪੇਸੁ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੮੬) ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਦਭਾਜਨੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਪਸਗ੍ਗਨਿਪਾਤਾਨਂ ਵਾਚਕਸਦ੍ਦਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਧਂਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਂਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਭਿਭਵਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਭਿਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਂ ਘਾਤਯਿਤ੍ਥ, ਅਭੂਤਂ ਆਰੋਚਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣੋਸੀ’ਤਿ ਅਵਨ੍ਦਨਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਨ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਅਵਨ੍ਦਿਯੇਸੁ ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪੁਰੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਨ੍ਦਿਯੋ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੬੮) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਮੀਪੇਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਪਮਾਣੇ ਪਦੇਸੇ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਮੇਵ ਹਿ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਨਂ, ਅਭੂਤਰੋਚਨਞ੍ਚ ਏਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯ ਏਵ ਵਾ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਪਸਤ੍ਥਂ ਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੂਨਂ ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਤਮ੍ਹਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਾ’’ਤਿ. ਸਾਧੁ ਵਤਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਭਦ੍ਦਕਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ‘‘ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਾਦਿਸਤ੍ਤਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਕਮ੍ਮਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਵੀਮਂਸਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਓਤਿਣ੍ਣਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਵਿਨਯਧਰੇਨ. ਕਿਂ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਯਾ ਕਿਂ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਪਠਮਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਕਦਾ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਨਯਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਅਧਿਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਮਨਵਸੇਨ ਸਮਥਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਦੀਸੁ ਅਧਿਕਤਭਾਵੋ, ਏਵਂ ਵਿਵਾਦਾਦੀਨਂ ਤੇਹਿ ਅਧਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਥੇਹਿ ਅਧਿਕਰਣੀਯਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਹਿ ਅਧਿਕਰਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਅਧਿਕਰਣਂ. ਵਿਵਾਦਾਦੀਨਿ ਅਧਿਕਰਣਾਨਿ ਸਮੇਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਥਾ, ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਾਦਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਧਿਕਰੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ. ਕੇ ਅਧਿਕਰੀਯਨ੍ਤਿ? ਸਮਥਾ. ਕਥਂ ਅਧਿਕਰੀਯਨ੍ਤਿ? ਸਮਨਵਸੇਨ. ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮੇਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਸਮਥਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਧਿਕਰਣੇਹਿ ਚੋਦਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਪਨ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ. ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ, ਸੋ ਚੇ ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕੇਤਿ ਮੇਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਭੂਮਜਕਞ੍ਚ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗਪੁਰਿਸਾ ਏਤੇ. ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਾਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਮਨਾਪਨ੍ਨਂ ਵਾ. ‘‘ਸਚੇ ਸੋ ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਯਮਾਹ. ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ ਜਾਨਨਂ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਸਮਯੇਨ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤੇ ਪਨ ਞਾਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਚੇ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਅਭੂਤਾਰੋਚਨਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਅਤ੍ਤਕਾਮਦੁਟ੍ਠਦੋਸਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਹਿ ਇਮਾਨਿ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵਦਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ‘‘ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯੇਵ. ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯੇਵ. ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਸਦ੍ਦੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਨਿਵਤ੍ਤੀਯਤਿ. ਅਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸਤ੍ਤਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਂ, ਨਿਯਸਂ, ਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਂ, ਪਟਿਸਾਰਣੀਯਂ, ਤਿਵਿਧਞ੍ਚ ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ.

ਉਪੋਸਥਂ ਵਾ ਪਵਾਰਣਂ ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਓਕਾਸਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪੋਸਥਤੋ ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਠਪਿਤੋਪਿ ਅਟ੍ਠਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਖੇਤ੍ਤੇ ਠਪਿਤੋ ਪਨ ਠਪਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋ ਪਨ੍ਨਰਸੋ, ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾਵ ਰੇ-ਕਾਰਂ ਭਣਤਿ, ਤਾਵ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਇਦਂ ਖੇਤ੍ਤਂ. ਯ੍ਯ-ਕਾਰੇ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਠਪਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਅਨਾਰਦ੍ਧੇ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਪੁਰੇ ਠਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਵਾਰਣਾਟ੍ਠਪਨਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਂ, ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਞ੍ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੋ ਤੇਵਾਚਿਕਂ ਪਵਾਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਸੁ-ਕਾਰਤੋ ਯਾਵ ਰੇ-ਕਾਰੋ, ਤਾਵ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਾਵ ਹੋਤਿ ਪਵਾਰਣਾ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਏਕਪਦੇਪਿ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਠਪਿਤਾ ਹੋਤਿ ਪਵਾਰਣਾ. ਯ੍ਯ-ਕਾਰੇ ਪਨ ਪਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯੋਸਿਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਅਟ੍ਠਪਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਟ੍ਠਪਨੇ ਪਨ ‘‘ਸਙ੍ਘਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਵਾਰੇਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘਂ ਪਵਾਰੇਮਿ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਟੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੧੦) ਸਂ-ਕਾਰਤੋ ਯਾਵ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮੋ ਟਿ-ਕਾਰੋ, ਤਾਵ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਾਵ ਹੋਤਿ ਪਵਾਰਣਾ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਏਕਪਦੇਪਿ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਠਪਿਤਾ ਹੋਤਿ ਪਵਾਰਣਾ. ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਰਿਯੋਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਠਪਿਤਾਪਿ ਅਟ੍ਠਪਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਦ੍ਵੇਵਾਚਿਕਏਕਵਾਚਿਕਸਮਾਨਵਸ੍ਸਿਕਾਸੁ. ਏਤਾਸੁਪਿ ਹਿ ਟਿ-ਕਾਰਾਵਸਾਨਂਯੇਵ ਠਪਨਕ੍ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਠਪਨਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਪਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਓਸਟੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਚੋਦਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਉਦਾਹਟੇ. ਇਦਞ੍ਚ ਇਦਞ੍ਚ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਞ੍ਚ ਕਰੋਤਿ, ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਞ੍ਚ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਸੁਕੋ ਚ ਅਸੁਕੋ ਚ ਅਸ੍ਸਮਣੋ, ਅਨੁਪਾਸਕੋਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਓਦਿਸ੍ਸ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖ੍ਯੁਪਗਮਨਨ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੂਪਗਮਨਂ.

ਦੁਟ੍ਠਦੋਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਞ੍ਞਭਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸ, ਯਂ ਚੋਦੇਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿਆਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਜਾਤਿਆਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਛਗਲਕਾਦਿਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਅਯਂ ਛਗਲਕਾਦਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਧਿਕਰਣਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਇਦਂ ਛਗਲਕਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਭਾਗੋ ਵਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਜਾਤਿਆਦਿਭੇਦੋ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਵਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਛਗਲਕਾਦਿਕਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਂ ਛਗਲਕਾਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਞ੍ਞਭਾਗਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਮਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ‘‘ਅਞ੍ਞਭਾਗਵਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਜਾਤਿਆਦਿਕਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਸੁਂ ਛਗਲਕਾਦਿਕੇ ਅਸਤਿਪਿ ‘‘ਪਟਿਮਾਯ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਭੇਦੇਪਿ ਭੇਦਕਪ੍ਪਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਲੋਕਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਭਾਗਸ੍ਸ ਇਦਂ, ਅਞ੍ਞਭਾਗੋ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਧਿਕਰੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਧਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਆਧਰੀਯਤਿ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਆਧਾਰੋ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਭਾਗਸ੍ਸ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਕੇਵਲਂ ਨਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਆਗਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਹਿ ਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਨਨੁ ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਂ ਚੋਦੇਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਲੇਸੋਕਾਸਪਿਦਹਨਤ੍ਥਂ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਪਨ ‘‘ਯੋ ਹਿ ਸੋ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਏਦਿਸੀ ਚੋਦਨਾ ਅਨਵਕਾਸਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਹੀਤਿ ਕਾਰਣਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਯਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਛਗਲਕੋਤਿ ਸੇਤਛਗਲਕੋ. ਸੋਤਿ ਛਗਲਕੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ…ਪੇ… ਛਗਲਕਭਾਵਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਜਾਤਿਯਾ ਚੇਵ ਛਗਲਕਭਾਵਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਾਗਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸ, ਪਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕੁਤੋਯਮਞ੍ਞੋ, ਯਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਾਗਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ…ਪੇ… ਤਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿ ਚੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਯੋ ਅਯਂ ਭਾਗੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਪਕ੍ਖੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿ ਚੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਚਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤੋ ਯੋ ਅਯਂ ਭਾਗੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਪਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋਤਿ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿ ਚੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਚਾ’’ਤਿ ਭਾਗਤੋ. ਸੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਭਾਗੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤਿਰਚ੍ਛਾਨਜਾਤਿਛਗਲਕਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸੋ ਅਞ੍ਞਭਾਗੋ ਵਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਛਗਲਕਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਭਾਗਸ੍ਸ ਛਗਲਕੋ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਭਾਗੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਲਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸੋ ਯ੍ਵਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧ ਸੋ-ਸਦ੍ਦਮੇਵ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸੋ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਙ੍ਖਂ ਲਭਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠਸੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪਨ ਅਧਿਕਰਣਸਦ੍ਦਤੋ ਪਰਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ‘‘ਅਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾਨਂ. ਇਮਂ ਮਯਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਰੋਮਾਤਿ ਛਗਲਕਂ ਅਜਿਕਾਯ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਛਗਲਕਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ. ਨਾਮਕਰਣਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਨਾਮਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਯੋ ਸੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਾਮਕਰਣਸਞ੍ਞਾਯ ਯੋ ਸੋ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ‘‘ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਛਗਲਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਆਧਾਰੋ ਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਇਦਾਨਿ ਕਥਮੇਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ‘‘ਅਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਆਧਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨਾਮਕਰਣਸਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਛਗਲਕਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਅਸਮ੍ਭਵਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਉਪਾਦਿਯਿਂਸੂਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਉਪਾਦਿਯਿਂਸੂਤਿ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਕਿਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਧਿਕਰਣਾਨਮ੍ਪਿ ਲੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੇਨੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਧਿਕਰਣਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਜਾਤਿਲੇਸਾਦਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਯੇਵ ਲੇਸੋ ਜਾਤਿਲੇਸੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਨਾਮਲੇਸਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਲੇਸਾ ਜਾਤਿਨਾਮਗੋਤ੍ਤ-ਲਿਙ੍ਗਾਪਤ੍ਤਿਵਸਾਪਿ ਚ;

ਪਤ੍ਤਚੀਵਰੁਪਜ੍ਝਾਯਾ-ਚਰਿਯਾਵਾਸਵਸਾ ਦਸਾ’’ਤਿ.

ਆਪਤ੍ਤਿਲੇਸੋ ਨਾਮ ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਤਞ੍ਚੇ ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਚੋਦੇਤਿ ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣੋਸਿ, ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋਸੀ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੯੬) ਏਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਲੇਸਮ੍ਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂਯੇਵ ਲੇਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਚ ‘‘ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕੇਹਿ ਛਗਲਕਸ੍ਸ ਕਤਂ ਤਂ ‘‘ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਨਾਮਞ੍ਚ. ਏਵਂ ਅਸਮ੍ਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਇਮਿਨਾਵ ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਦੇਸਲੇਸਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦੇਸਲੇਸੇਸੁ. ਦੇਸੋ ਨਾਮ ਜਾਤਿਆਦਿਭੇਦੋ ਵੋਹਾਰੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਤਿਆਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਥੁਂ. ਕਥਂ ਸਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨੇਵ, ਨ ਤੁ ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਈਸਕਂ ਅਲ੍ਲੀਯਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਲੇਸੋ’’ਤਿ ਲਿਸ ਅਲ੍ਲੀਭਾਵੇਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੇਸਲੇਸਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਤਿਆਦੀਨਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਦਿ ਪਨ ਨਾਮਕਰਣਸਞ੍ਞਾਯ ਆਧਾਰਭੂਤਂ ਛਗਲਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ਤਂ ਅਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਆਪਤ੍ਤਞ੍ਞਭਾਗਿਯਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਞਭਾਗਿਯਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਾਰਾ. ੩੯੩) ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਦਭਾਜਨੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਆਧਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ. ਆਵਿਭੂਤਂ ਪਾਕਟਂ. ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਅਤ੍ਥਾਨਂ ਉਦ੍ਧਰਣਵਸੇਨ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਪਤਿ ਸਦ੍ਦਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨ ਏਕੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੇਕਤ੍ਥਾ ਅਭਿਧੀਯਨ੍ਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ ਸਦ੍ਦਵਿਸੇਸੇ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤੇ, ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਅਧਿਕਰਣਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਤਾਸਾਮਞ੍ਞਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਯਂ ਵਿਚਾਰੋ ਅਧਿਕਰਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਧਿਕਰਣਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਤਾਤਿ ਅਞ੍ਞਪਕ੍ਖਿਯਤਾ. ਤਬ੍ਭਾਗਿਯਤਾਤਿ ਤਪ੍ਪਕ੍ਖਿਯਤਾ. ਅਪਾਕਟਾ ਪਦਭਾਜਨਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦਸ੍ਸਿਤਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਤੋ. ਅਵਸਾਨੇ ਆਪਤ੍ਤਞ੍ਞਭਾਗਿਯੇਨ ਚੋਦਨਞ੍ਚਾਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚੇ ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਚੋਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਞਭਾਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਮੇਕਞ੍ਹਿ ਅਧਿਕਰਣਂ ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਂ ਅਞ੍ਞਪਕ੍ਖਿਯਂ ਅਞ੍ਞਕੋਟ੍ਠਾਸਿਯਂ ਹੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਭਾਗਤ੍ਤਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕਥਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋ ਪਦਵਿਭਾਗੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ.

ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸਂ ਲੇਸਮਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੇਸਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਅਟ੍ਠਮੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਸਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਤਿ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੇਨਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਰੂਪੇਸੁ ਏਕੂਨਵਿਸਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਦੁਟ੍ਠਦੋਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ. ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਯੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਯਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਸਾਧਾਰਣਭੂਤਾ ਸਾ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਨ ਅਸਾਧਾਰਣਭੂਤਾ ਅਪੁਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਪਿ ਤਥਾਸਞ੍ਞਿਨੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਧ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾਸਞ੍ਞਿਨੋਪੀਤਿ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਂਯੇਵ ਅਯਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ ਵਾ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ ਵਾ. ਤੇਨ ਕੇਨਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਕੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਸੋ ਅਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੇਰਿਂ ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਲੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਚੋਦੇਤਿ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ, ਤ੍ਵਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਸਿ, ਅਥ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਖੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਸਿ, ਅਸ੍ਸਮਣੋਸਿ, ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋਸਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਵਾ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤੇਸਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਦਿਸਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦੀਘਾਦਿਨੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਨੋ ਵਾ ਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਤਾ, ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਧਾਰਵਸੇਨ ਅਧਿਕਰਣਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਨਾਮਲੇਸਾਦੀਸੁਪਿ.

ਆਪਤ੍ਤਿਲੇਸੇ ਪਨ ਕੇਨਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਚੋਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਯਞ੍ਹਿ ਸੋ ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਂ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਲੇਸੋ ਨਾਮ. ਯੋ ਸੋ ਸਬ੍ਬਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣੋ ਖਤ੍ਤਿਯਭਾਵੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਾਧਾਰਣੋ ਆਪਤ੍ਤਿਭਾਵੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ‘‘ਕੇਨਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਵਿਸੇਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਿਕ੍ਖਂ ਯੋ, ਨੇਵ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ;

ਗਚ੍ਛੇ ਵਿਨਯਵਿਞ੍ਞੂਹਿ, ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਤਂਵ ਸੋ. (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੪੦੮);

ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਸਙ੍ਘਭੇਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਹਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਏਕੀਭੂਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਸਰੀਰੇਨ ਚ ਅਵਿਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ. ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋਤਿ ਸਮਾਨੋ ਏਕੂਪੋਸਥਾਦਿਭੇਦੋ ਸਂਵਾਸੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ, ਲਦ੍ਧਿਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੇਨ ਵਾ ਵਿਰਹਿਤੋ. ਕਾਯਸਾਮਗ੍ਗਿਦਾਨਤੋਤਿ ਕਾਯੇਨ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਾ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਸਹਿਤਭਾਵਸ੍ਸ ਦਾਨਤੋ, ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮੇਸੁ ਹਤ੍ਥਪਾਸੂਪਗਮਨਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ ਨਾਮਾਯਂ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਘੋ ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਉਪਾਯੇਨ ਵਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਵਾਯਾਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਪਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸੇਯ੍ਯ, ਗਣਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਰਣਂ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣਂ, ਅਧਿਕਂ ਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਂ, ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਭੇਦਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭੇਦਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭੇਦਕਰਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਿਧਨ੍ਤਿ –

‘‘ਇਧੁਪਾਲਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਧਮ੍ਮਂ ‘ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ‘ਅਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਨਯਂ ‘ਵਿਨਯੋ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਯਂ ‘ਅਵਿਨਯੋ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ‘ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ‘ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ‘ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ‘ਅਨਾਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ‘ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਆਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਗਰੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਲਹੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਸਾਵਸੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਅਨਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਨਵਸੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਸਾਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ‘ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੨) –

ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ ਭੇਦਕਰਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਿਧਂ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਫਲਂ ਏਤ੍ਥ ਵਸਤੀਤਿ ‘‘ਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਹੋਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਭਾਸਿਤਾ-ਚਿਣ੍ਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾ ਦੁਕਾ;

ਆਪਤ੍ਤਿਲਹੁਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲ-ਸਾਵਸੇਸਦੁਕਾਨਿ ਚ.

‘‘ਏਤਾਨਟ੍ਠਾਰਸ ‘ਭੇਦ-ਕਰਵਤ੍ਥੂ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਰੇ;

ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗਹਿਤਾਨਿ, ਵਾਦਮੂਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ’’ਤਿ.

ਪਗ੍ਗਯ੍ਹਾਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਿਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਯਥਾਪਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਵਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਤਾ, ਤਿਟ੍ਠਤਾ ਚ ਤਂ ਦੀਪਿਤਞ੍ਚੇਵ ਅਵਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦੀਪੇਯ੍ਯ ਚੇਵ ਨਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੀਵ ਦੂਰੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਕਵਿਹਾਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦੂਤਂ ਵਾ ਪਣ੍ਣਂ ਵਾ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤੋਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਯਮੇਵ ਪਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਰੁਕੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ, ਮਾ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੧੧) ਨਿਵਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਸਮਾਗਚ੍ਛਤੂਤਿ ਏਕੀਭਵਤੁ. ਏਕੀਭਾਵੋ ਚ ਸਮਾਨਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਲਦ੍ਧਿਕੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਏਕਾ ਲਦ੍ਧਿ ਗਹਣਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਲਦ੍ਧਿਕੋ, ਏਕਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਚਿਤ੍ਤਤਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗੁਣਲਾਭਾਦਿਕਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਸਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਵਿਸੁਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਬਹਿਸੀਮਾਯਂ ਵਾ ਅਨੁਪਰਿਵੇਣਿਯਂ ਵਾਤਿ ਨ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਤੋ ਪਵਤ੍ਤਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਗਣਨਾਯ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੧੩) ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਹਿ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਾਹਿ ਤੀਹਿ ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਭੇਦਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਸਮਾਦਾਯ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਕ੍ਖਪਰਿਯੇਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ‘‘ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਙ੍ਘਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ‘‘ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾ ਚ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਤੇ ਚ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਯਞ੍ਚ ਞਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਯੇ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯੇ, ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਞਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਲਜ੍ਜਿਧਮ੍ਮੋ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਸਂਵਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਤਂ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਤਿ ਚੇਵ ਭੇਦਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮਾਦਾਯ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਚ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਕਟਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਪਠਮਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤਰਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਮ੍ਪਿ. ਅਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਵਾ ਪਠਮਾਯ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਯ ਦੁਤਿਯਾਯ ਵਾ ਤਤਿਯਾਯ ਵਾ ਯਾਵ ਯ੍ਯ-ਕਾਰਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਾਵ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੧੬) ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ੧੭) ਪਰਿਵਾਰੇ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਨਸ੍ਸੇਵ, ਨ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ. ਕਥਮਿਦਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਸੁਤ੍ਤਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਪਾਪਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨਾਯ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਥਾਪਿਸ੍ਸ ਕਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਮਤ੍ਤੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਥਾਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਓਦਿਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਪਦਭਾਜਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ‘‘ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਲਿਖਿਤਂ, ਤਂ ਪਮਾਦਲਿਖਿਤਂ, ਪਮਾਦਲਿਖਿਤਭਾਵੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਪਠਮਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬੋ, ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੬੫) ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿਰੋਪਨਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਧ ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਨੇ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਤਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੧੬), ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਜਾਤਾ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਨ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋਯੇਵਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਅਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਸਿਦ੍ਧਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨੋ ਨਾਮ ਯਸ੍ਸ ਕੇਵਲਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੪੧੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਬ੍ਬਸਮਨੁਭਾਸਨਾਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸਮਨੁਭਾਸਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਕਾਯਵਿਕਾਰਂ ਵਾ ਵਚੀਭੇਦਂ ਵਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਕਿਰਿਯਂ. ‘‘ਨਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ. ‘‘ਨਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ.

ਸਙ੍ਘਭੇਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੧. ਭੇਦਾਨੁਵਤ੍ਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ. ਖੋਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਪਨਾਤਿ ਵਿਸੇਸੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਯਂ ਵਚਨਂ ਸਮਗ੍ਗੇਪਿ ਵਗ੍ਗੇ ਅਵਯਵਭੂਤੇ ਕਰੋਤਿ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਂ ਕਲਹਕਾਰਕਵਚਨਂ ਇਧ ‘‘ਵਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਗ੍ਗਂ ਅਸਾਮਗ੍ਗਿਪਕ੍ਖਿਯਵਚਨਂ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਸਾਮਗ੍ਗਿਪਕ੍ਖੇ ਭਵਾ ਅਸਾਮਗ੍ਗਿਪਕ੍ਖਿਯਾ, ਕਲਹਕਾਰਕਾ, ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਅਸਾਮਗ੍ਗਿਪਕ੍ਖਿਯਵਚਨਂ, ਅਸਾਮਗ੍ਗਿਪਕ੍ਖੇ ਵਾ ਭਵਂ ਵਚਨਂ ਅਸਾਮਗ੍ਗਿਪਕ੍ਖਿਯਵਚਨਂ. ‘‘ਨ ਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਗ੍ਗਹਵਸੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਬਹੂਨਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਧਮ੍ਮਵਾਦੀਤਿ ਭੂਤਵਾਦੀ. ਵਿਨਯਵਾਦੀਤਿ ਵੂਪਸਮਵਾਦੀ. ਜਾਨਾਤਿ ਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਞ੍ਚ ਰੁਚਿਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਿ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮੇਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਕਰੋਮਾਤਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਾਮਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਸੋ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ. ਸਮੇਤਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਹਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਯੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਭੇਦਾਨੁਵਤ੍ਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੨. ਦੁਬ੍ਬਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਅਨੁਸਾਸਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ ਸਭਾਵੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਬ੍ਬਚਜਾਤਿਕੋ, ਵਿਲੋਮਭਾਵੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਚਸਭਾਵੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਸਹਨਤੋ ਓਵਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਉਦ੍ਦਿਸੀਯਤੀਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੋ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸੁ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਸੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਦ੍ਦੇਸੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਕਥਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਸੋ ‘ਆਵਿਕਰੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯਭੂਤੇਸੁ ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪਨ ਪਾਕਟੋਯੇਵਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਾਮਣੇਰਸਾਮਣੇਰਿਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਹਿ. ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇਹਿ ਯਥਾਸਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖੀਯਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਾ. ਬੁਦ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਠਪਿਤੇਨ, ਵਿਹਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਨ ਸਕਾਰਣੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵਚਨਾਯਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤੋ ਮਮ ਵਚਨਤੋ’’ਤਿ.

ਦੁਬ੍ਬਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੩. ਕੁਲਦੂਸਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਗਰਸ੍ਸਾਪਿ ਗਾਮਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾ ਇਧ ਗਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਗਾਮੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧਮੇਵਾ’’ਤਿ, ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੇਨ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਾਪਣੋ ਨਿਗਮੋ, ਸਪਾਕਾਰਾਪਣਂ ਨਗਰਂ, ਤਂਤਂਵਿਪਰੀਤੋ ਗਾਮੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਸੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕੁਲਾਨਿ ਦੂਸੇਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵੇਸ੍ਸਸੁਦ੍ਦਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕੁਲਾਨਿ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਾਦੇਤਿ. ਦੂਸੇਨ੍ਤੋ ਚ ਨ ਅਸੁਚਿਕਦ੍ਦਮਾਦੀਹਿ ਦੂਸੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਸਂ ਪਸਾਦਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਪ੍ਫਦਾਨਾਦੀਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਯਂ ਵਾ ਉਪਗਤਾਨਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੩੬-੪੩੭) ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਸ ਕੁਲਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਦਾਨਂ ਪੁਪ੍ਫਦਾਨਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਪੁਪ੍ਫਦਾਨਾਦਯੋ, ਤੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫਦਾਨਾਦੀਹਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ (ਪਾਰਾ. ੪੩੭) ਫਲਦਾਨਚੁਣ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਾਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਵੇਲ਼ੁਵੇਜ੍ਜਿਕਾਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਸਦ੍ਧਂ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਤਥਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਪੇਸਲੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਗਮੇਨ੍ਤੋ. ਪੁਪ੍ਫਦਾਨਾਦੀਹਿ ਚ ਤੇਹਿ ਕਤਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪੇਸਲੇ ਤਥਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤੇ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸੋ ਤੇਸਂ ਪਸਾਦਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਾਪਕਾ ਸਮਾਚਾਰਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਲਾਮਕਾ ਸਮਾਚਾਰਾ. ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਕੁਲਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਮਾਲਾਵਚ੍ਛਰੋਪਨਾਦਯੋ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਾਲਾਵਚ੍ਛਰੋਪਨਾਦਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਾਮਾਦੀਨਮਤ੍ਥਾਯ ਪਨ ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰਾਦੀਹਿ ਰੋਪਾਪਨਾਦਿਕਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਲਾਵਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਰੁਣਪੁਪ੍ਫਰੁਕ੍ਖਂ. ਤਰੁਣਕਾ ਹਿ ਪੁਪ੍ਫਰੁਕ੍ਖਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਗਚ੍ਛਾਪਿ ‘‘ਮਾਲਾਵਚ੍ਛਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰੋਪਨਂ ਮਾਲਾਵਚ੍ਛਰੋਪਨਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਮਾਲਾਵਚ੍ਛਰੋਪਨਾਦਯੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਰੋਪਾਪਨਸਿਞ੍ਚਨਸਿਞ੍ਚਾਪਨਓਚਿਨਨਓਚਿਨਾਪਨਗਨ੍ਥਨਗਨ੍ਥਾਪਨਾਨਂ ਗਹਣਂ.

ਮਾਤਿਕਾਯਂ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸੁਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਪਰਤੋ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਧਾਰੀਯਨ੍ਤਿ. ਦੁਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ਦੂਸਿਤਾਨਿ. ਅਲਂ ਤੇ ਇਧ ਵਾਸੇਨਾਤਿ ਤਵ ਇਧ ਵਾਸੇਨ ਅਲਂ, ਮਾ ਇਧ ਤਵ ਵਾਸੋ ਹੋਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਾਰਣਤ੍ਥੋ ਹਿ ਇਧ ਅਲਂ-ਸਦ੍ਦੋ. ਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤੋਤਿ ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਇਮੇ ਅਸ੍ਸਜਿਪੁਨਬ੍ਬਸੁਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੩੪) ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਤਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਕਮ੍ਮੋ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤੀਤਿ ਗਾਮਤੋ ਬਹਿਵਿਹਾਰਮਾਹ. ਨੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ…ਪੇ… ਚਰਿਤੁਂ ਲਭਤੀਤਿ ਸਚੇਪਿ ਗਾਮੋ ਵਾ ਨਿਗਮੋ ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਪਰਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਿਯੋਜਨਪਰਮੋ ਚ ਵਿਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਿਤੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਸਾਮਨ੍ਤਗਾਮੇਪਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਪਿ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਸਾਮਨ੍ਤਗਾਮੇ ਚਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਕੁਲਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਦਾਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਇਸ੍ਸਰਵਤਾਯ ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਤਕਦਾਨੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਪਸਯ੍ਹ ਦਾਨੇ ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ਇਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਮਾਤਿਕਾਯਂ ‘‘ਪਕ੍ਕਮਤਾ ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਸ੍ਸਜਿਪੁਨਬ੍ਬਸੁਕੇਤਿ ਅਸ੍ਸਜਿਞ੍ਚੇਵ ਪੁਨਬ੍ਬਸੁਕਞ੍ਚ.

ਕੁਲਦੂਸਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਨਿਗਮਨਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਠਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਅਵਯਵੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਸਮੁਦਾਯੋ ਸਮਾਸਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਠਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਏਵ-ਕਾਰੇਨ ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮਕ੍ਖਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਹਸ੍ਸ ਯਤ੍ਤਕੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਯਾਵਤੀਹਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਤ੍ਤਕਾਨਿ ਅਹਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਹਾਨੀਤਿ ਚ ਦਿਵਸਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਅਸੁਚਿਮੋਚਨਾਦਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ. ਨਾਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਂ ਨਾਮਵਸੇਨ ਵਾ. ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ‘‘ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ‘‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਆਰੋਚਨੇ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਵਤ੍ਥੁਨਾਮਵਸੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਯੋਪਿ ਏਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕੇਵਲਂ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਛਾਦੇਮੀ’’ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਾਯ ਛਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਞ੍ਞੀ ਵਾ ਵੇਮਤਿਕੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋਵ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਾਯਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਾਯਪਿ ਛਾਦੇਨ੍ਤੇਨ ਅਚ੍ਛਾਦਿਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਲਹੁਕਂ ਵਾ ‘‘ਗਰੁਕਾ’’ਤਿ ਗਰੁਕਂ ਵਾ ‘‘ਲਹੁਕਾ’’ਤਿ ਛਾਦੇਤਿ, ਅਲਜ੍ਜਿਪਕ੍ਖੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਗਰੁਕਂ ‘‘ਲਹੁਕਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਦੇਸੇਤਿ, ਨੇਵ ਦੇਸਿਤਾ ਹੋਤਿ ਨਚ੍ਛਨ੍ਨਾ.

ਪਕਤੋ ਸਭਾਵਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਕਤਤ੍ਤੋ, ਨ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਕਤਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨੇਵ ਨਯੇਨ. ਅਥ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨) ਅਪਕਤਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਅਪਕਤਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਪਕਤਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨਾ ਵਾ ਪਕਤਤ੍ਤੇਨ ਅਪਕਤਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨਾ ਵਾ ਛਾਦਿਤਾਪਿ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਗਰੁਕਂ ਸਾਵਸੇਸਂ;

ਛਾਦੇਤਿ ਅਨਾਦਰਿਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ;

ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨੋ ਚ ਫੁਸੇਯ੍ਯ ਵਜ੍ਜਂ;

ਪਞ੍ਹਾਮੇਸਾ ਕੁਸਲੇਹਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾ’’ਤਿ. (ਪਰਿ. ੪੮੧);

ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਹੋ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇਨ ਕਥਿਤੋ.

ਦਸਸੁ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਸਚੇ ਪਨ ਯੋ ਭੀਰੁਕਜਾਤਿਕਤਾਯ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਮਨੁਸ੍ਸਚਣ੍ਡਮਿਗਭਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸਪਿ ਪਬ੍ਬਤਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਨ੍ਦਰਂ ਵਾ ਨਦਿਂ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚ ਚਣ੍ਡਵਾਲ਼ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਦਿਭਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਮਗ੍ਗੇ ਅਜਗਰਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਦੀ ਪੂਰਾ ਹੋਤਿ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿਯੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤਿ, ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਛਾਦਯਤੋ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਸਭਾਗਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਸਚਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਗਣ੍ਡੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਹਨੁਕਵਾਤੋ ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਦਨ੍ਤੋ ਵਾ ਰੁਜ੍ਜਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਾ ਵਾ ਮਨ੍ਦਾ ਲਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਵਤਕੇਨ ਪਨ ਨੇਵ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨ ਗਨ੍ਤੁਂ. ਅਪਿਚ ਖੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਪਹੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਹੁਸਞ੍ਞੀ ਨਾਮ. ਇਮਿਨਾ ਛਾਦਿਤਾਪਿ ਅਚ੍ਛਾਦਿਤਾ. ਅਪ੍ਪਹੁਨਾ ਪਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਅਸਮਤ੍ਥੇਨ ਪਹੁਸਞ੍ਞਿਨਾ ਵਾ ਅਪ੍ਪਹੁਸਞ੍ਞਿਨਾ ਵਾ ਛਾਦਿਤਾਪਿ ਅਚ੍ਛਾਦਿਤਾਵ.

ਇਦਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਅਙ੍ਗਦ੍ਵਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਛਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਵਾ ਪਠਮਯਾਮਾਦੀਸੁ ਵਾ ਲਜ੍ਜਿਧਮ੍ਮਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਅਰੁਣੇਯੇਵ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਅਯਂ ਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਨ ਛਾਦੇਤਿ ਨਾਮ.

ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੇ ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਗਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਗਮਨਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ, ਸਭਾਗਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਡ੍ਢਮਾਸੋਪਿ ਮਾਸੋਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਯਂ ਨਚ੍ਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਛਾਦੇਤਿ ਨਾਮ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੋਤਿ.

ਯੋ ਪਨ ਆਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤੋਵ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਸਹਸਾ ਅਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਗਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਵਿ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਨਚ੍ਛਾਦੇਤੁਕਾਮੋਵ ਨ ਛਾਦੇਤਿ ਨਾਮ. ਸਭਾਗਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਅਵੇਰਿਸਭਾਗਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਮਾਣਂ. ਅਵੇਰਿਸਭਾਗਸ੍ਸ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਵਿਸਭਾਗੋ ਹੋਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸੇਤੁਕਾਮੋ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸਪਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੁ, ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦਿਵਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾ, ਯਾਵ ਅਰੁਣਂ ਨ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਉਦ੍ਧਸ੍ਤੇ ਅਰੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਤਿ ਸਮਾਸਤੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਅਕਾਮਾ ਪਰਿਵਤ੍ਥਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮਕਤਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਾਵਰਣਭਾਵਤੋ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਕਾਮੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਵਾਸਂ ਸਮਾਦਾਯਾਤਿ ਪਰਿਵਾਸਵਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ. ਯਦਿਪਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਪਰਿਵਾਸੋ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਵਾਸੋ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਵਾਸੋ, ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਪਰਿਵਾਸੋ, ਸਮੋਧਾਨਪਰਿਵਾਸੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਵਾਸੋ ਇਧ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨ…ਪੇ… ਤਿਵਿਧੋ ਪਰਿਵਾਸੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾਕ੍ਯੇ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਪਰਿਵਾਸੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਵਿਸਯਤਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਵਾਸੋ. ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਪਰਿਵਾਸੋ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਪਰਿਵਾਸੋ. ਸਮੋਦਹਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬੋ ਪਰਿਵਾਸੋ ਸਮੋਧਾਨਪਰਿਵਾਸੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਤਿਵਿਧੇਯੇਵ ਪਰਿਵਾਸੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਹੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ. ਏਕਾਹਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਏਕਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ. ਏਕਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਇਤਿ ਵਾ, ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਾ ਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੩, ੧੯੭) ਵਿਯ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ‘‘ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਯ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਏਕਾਹਪਰਿਵਾਸਂ ਯਾਚਾਮੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਪਾਲ਼ਿਸੇਸਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ੧੦੨) ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਵਾਸਂ ਯਾਚਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਯਾਚਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਨਯੇਨਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੯੭ ਆਦਯੋ) ਆਗਤਨਯੇਨ. ਤਤੋਤਿ ਪਕ੍ਖਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਅਤਿਰੇਕਪਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਤਿਰੇਕੋ ਅਤਿਰੇਕਪਕ੍ਖੋ, ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋਤਿ ਤਿਂਸਤਿਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਮਾਸਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਂ ਮਿਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਿਯਤਿ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਮਾਸੋ, ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ, ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਪੁਣ੍ਣੇਤਿ ਤਂ ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਮਾਸਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ.

ਵਤ੍ਥੁਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਨਾਮੇਨ ਸਹ ਵਤ੍ਥੁਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਉਪਰਿ ‘‘ਨਾਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਮਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਾਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਿਤ੍ਤਨਂ ਵਿਨਾ ਕੇਵਲਂ ਨਾਮਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਦੁਵਿਧੇ ਨਾਮੇ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਨਾਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੀਤਿ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿ ਨਾਮਾਯਂ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਵਚਨੀਯਤ੍ਥਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਥੁਆਦਿਭਾਵੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਗੋਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਗੋਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਗਂ ਤਾਯਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ, ਸਜਾਤਿਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਂ, ਵਚਨਞ੍ਚ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ ਨਾਮਾਯਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਵਚਨਵਚਨੀਯਸਮੁਦਾਯਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਾਮਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ, ਸਜਾਤਿਸਾਧਾਰਣਨਾਮਤ੍ਤਾ ਨਾਮਞ੍ਚੇਵ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸਾਪਿ ਨਾਮਾਦਿਭਾਵੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਕਮ੍ਪਿ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਤਯਿਦਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕੇਨ ਵਚਨੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਨਾਮਤ੍ਤਾ, ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚ ਨਾਮਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਵਚਨੇਨਾਪੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਪਰਿਵਾਸਾਦਿਵਿਨਯਕਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ, ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ, ਨਾਮਵਸੇਨ, ਆਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ. ਏਤੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥੁਆਦੀਸੁ, ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਆਦੀਸੁ ਵਾ. ਵਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਦੇਸੁ ਏਕੇਨਪਿ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਨ ਸੁਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂਯੇਵ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਸਮਾਦਾਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ).

ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾਤਿ –

‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਏਕਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਸੋਹਂ ਸਙ੍ਘਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਯ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਏਕਾਹਪਰਿਵਾਸਂ ਯਾਚਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਸਙ੍ਘੋ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਯ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਏਕਾਹਪਰਿਵਾਸਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੋਹਂ ਪਰਿਵਸਾਮਿ, ਵੇਦਯਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਵੇਦਯਤੀ’ਤਿ ਮਂ ਸਙ੍ਘੋ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨) –

ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਤਂ ਤਂ ਯੋਜਨਾਨੁਰੂਪਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ. ਇਮਞ੍ਚ ਪਨਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਭਾਸਾਯ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨). ‘‘ਪੁਨ ਆਗਤਾਗਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੇਨ ਅਵਸਾਨੇ ‘‘ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਮਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਾਰੇਤੁ’’, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤੁ’’, ਤਿਣ੍ਣਂ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਧਾਰੇਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵਤ੍ਤਭੇਦਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਞ੍ਚ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਵਾਸਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਂ ਪਕਤਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੭੫) ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਯਾਨਿ ਚਤੁਨਵੁਤਿ ਵਤ੍ਤਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਭੇਦਞ੍ਚ, ਯੋ ਚ ‘‘ਤਯੋ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਾ ਸਹਵਾਸੋ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਅਨਾਰੋਚਨਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੮੩) ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਞ੍ਚ ਅਕਤ੍ਵਾ.

ਅਯਂ ਹੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਸਚੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੭੬) ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਮਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਵਿਸ੍ਸਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵ ਵਾ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਗਤਕਾਲੇ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਯੇਪਿ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰਂ ਅਪ੍ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰਸੀਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਛਤ੍ਤਸਦ੍ਦਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਸਿਤਸਦ੍ਦਂ ਵਾ ਖਿਪਿਤਸਦ੍ਦਂ ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਗਤਕਾਲੇ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਯੋਪਿ ਰਤ੍ਤਿਂਯੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੋਪਿਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚੇ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵ ਅਬ੍ਭਾਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਕਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੭੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਕਾ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਅਪਣ੍ਣਕਪ੍ਪਟਿਪਦਾ.

ਨਦਿਆਦੀਸੁ ਨਾਵਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਰਤੀਰੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਆਕਾਸੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਤਤਲਅਰਞ੍ਞਾਦੀਸੁ ਦੂਰੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਚੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਵਾਦੀਹਿ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚੇਵ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਞ੍ਚ. ਸਚੇ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋਪਿ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਵਾ ਸਾਵੇਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਂ.

ਅਞ੍ਞਂ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੇਨਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਮੇਵ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੭੬). ਸਚੇ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੇ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੇਨੇਵ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਦੀਸੁ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਵਤ੍ਤਭੇਦੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਥ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਏਕਚ੍ਚੇ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ, ਵਤ੍ਤਭੇਦੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ.

ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਮਾਲ਼ਕਸੀਮਾਯਮੇਵ. ਮਾਲ਼ਕਤੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭). ਮਾਲ਼ਕਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤੇਨ ਸਹ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਸੋਪਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਮਾਲ਼ਕੇ ਨਾਰੋਚਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਕਤਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਰਹਟ੍ਠਾਨੇ. ਦ੍ਵੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗ ੩.੯੭) ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨਸਦ੍ਦਸਵਨੂਪਚਾਰਵਿਜਹਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਮਗ੍ਗਤੋ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਪਚਾਰਵਿਜਹਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗੁਮ੍ਬੇਨ ਵਾ ਵਤਿਯਾ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਦਸ੍ਸਨੂਪਚਾਰਵਿਜਹਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਸੋ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੇਨ ਚ ਸਚੇ ਨਵਕਤਰੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਤਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਚੇ ਏਸ ਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਦ੍ਦਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸੁਣਾਤਿ, ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚੇਵ ਵਤ੍ਤਭੇਦੋ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਂ ਉਪਚਾਰਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਵਤ੍ਤਭੇਦੋ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ. ਉਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਉਗ੍ਗਤੇ. ਯਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਂ ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਂ ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਸਿਯਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤੁ ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ‘‘ਵਿਹਾਰਸੀਮਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਯਾਵ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਪੂਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਾ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਯਾਵ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਪਰਿਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਵਂ ਯਤ੍ਤਕਾਨਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਾਨਿ, ਤਤੋ ਅਧਿਕਤਰਾਨਿ ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਵਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋਤਿ ਪਪਞ੍ਚੋ.

ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੂਤਿ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਪਰਿਵਾਸੋ, ਸਮੋਧਾਨਪਰਿਵਾਸੋਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਜ੍ਝੇ. ਖਨ੍ਧਕੇਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੧੫੬ ਆਦਯੋ). ਚੂਲ਼ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੋ ਮਹਾਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਤੋ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪੨) ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਲੋਮਕ੍ਕਮੇਨ ਵਾ ਆਰੋਚਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਟਿਲੋਮਕ੍ਕਮੇਨ ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕਞ੍ਚ ਅਸੁਕਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਂ ਵਾ ਮਾਸਂ ਵਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਵਾ ਤਵ ਸੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਨਾਮਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਕਾਲਂ ਅਹਂ ਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਪਰਿਵਾਸੋ ‘‘ਚੂਲ਼ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੇਨ ਯਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਮਾਸਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇਮਾਸਂ ਵਾ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ‘‘ਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਅਸੁਦ੍ਧੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੋ ਚ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਂ ਮਾਸਂ ਸਰਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਮਾਸਂ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਪੁਨ ਪਰਿਵਾਸਦਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਥ ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾਸਂ ਅਸੁਦ੍ਧੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੋ ਚ ‘‘ਮਾਸਮਤ੍ਤਮੇਵਾਹਂ ਅਸੁਦ੍ਧੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਮਾਸਮੇਵ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਪੁਨ ਪਰਿਵਾਸਦਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਪਰਿਵਾਸੋ ਉਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਆਰੋਹਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾਪਿ ਓਰੋਹਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਂ.

ਯੋ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਲੋਮਪ੍ਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋਪਿ ਰਤ੍ਤਿਪਰਿਯਨ੍ਤਂ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨) ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨਸ੍ਸਰਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਪਰਿਵਾਸੋ ‘‘ਮਹਾਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਦਿਵਸਤੋ ਯਾਵ ਉਪਸਮ੍ਪਦਦਿਵਸੋ, ਤਾਵ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਉਦ੍ਧਂ ਨਾਰੋਹਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਨ ਓਰੋਹਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੋ ਰਤ੍ਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ‘‘ਮਾਸੋ ਵਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ, ਮਾਸਂ ਵਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਵਾ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਹਂ ਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੋ ਦੀਯਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਨਿਯਮੇਨੇਵ ਜਾਨਨਾਭਾਵਾ ‘‘ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਚੇਸ…ਪੇ… ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਵਿਧਿ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਾਪਿ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਵਿਧਿ ‘‘ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮੁਚ੍ਚਯਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੧੫੬) ਆਗਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਪਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ.

ਓਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਧੁਯ ਪਹਾਯ ਸਮੋਧਾਨੋ ਓਧਾਨਸਮੋਧਾਨੋ. ਚਿਰਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਂ ਅਗ੍ਘੇਨ ਸਮੋਧਾਨੋ ਅਗ੍ਘਸਮੋਧਾਨੋ. ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨੋ ਮਿਸ੍ਸਕਸਮੋਧਾਨੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਮੋਧਾਨਪਰਿਵਾਸਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਪਰਿਵਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੋ ਅਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤੇਯੇਵ ਪਰਿਵਾਸੇ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ. ਪਰਿਵੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇਤਿ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਮੇਤਂ, ਤੇਨ ‘‘ਮਾਨਤ੍ਤਚਿਣ੍ਣਦਿਵਸੇ ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਮੂਲਾਯ ਪਟਿਕਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਸਮੋਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮੂਲਾਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਾਤਬ੍ਬਪਰਿਵਾਸੋਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਪਰਿਵਾਸੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤੋ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪੩) ਵਾ ਮਾਨਤ੍ਤਾਰਹੋ ਵਾ ਮਾਨਤ੍ਤਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੋ ਵਾ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾ ਵਾ ਊਨਤਰਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਾਯ ਪਟਿਕਸ੍ਸਨੇਨ ਤੇ ਪਰਿਵੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇ ਚ ਮਾਨਤ੍ਤਚਿਣ੍ਣਦਿਵਸੇ ਚ ਸਬ੍ਬੇ ਓਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਅਦਿਵਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਆਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਮੂਲਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮੋਧਾਯ ਪਰਿਵਾਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿ ਮੂਲਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਅਤਿਰੇਕਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨), ਤਂ ਮੂਲਾਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਇਤਰਂ ਸਮੋਧਾਯ ਪਰਿਵਾਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਮੂਲਾਯ ਪਟਿਕਸ੍ਸਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਪਰਿਵਾਸੇਨੇਵ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ.

ਯਾ ਏਕਾ ਵਾ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਚਿਰਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯੋਤਿ ਯਾ ਏਕਾ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਚਿਰਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਯਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਬ੍ਬਚਿਰਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਚਿਰਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ. ਦਾਨਵਿਧਿ ਪਨਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਸਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸਾਹਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਸਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸਾਹਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਸਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸਾਹਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਸਹਸ੍ਸਂ ਦਿਵਸਸਤਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੋਦਹਿਤ੍ਵਾ ਦਸ ਦਿਵਸੇ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਏਕੇਨੇਵ ਦਸਾਹੇਨ ਦਿਵਸਸਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਵਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਦਸਸਤਂ ਰਤ੍ਤਿਸਤਂ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਛਾਦਯਿਤ੍ਵਾਨ;

ਦਸ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਵਸਿਤ੍ਵਾਨ, ਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕੋ’’ਤਿ. (ਪਰਿ. ੪੭੭);

ਅਯਂ ਅਗ੍ਘਸਮੋਧਾਨੋ ਨਾਮ.

ਇਦਾਨਿ ਮਿਸ੍ਸਕਸਮੋਧਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ‘‘ਮਿਸ੍ਸਕਸਮੋਧਾਨੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ –

‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਿਂ ਏਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ, ਏਕਂ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ, ਏਕਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਂ, ਏਕਂ ਅਤ੍ਤਕਾਮਂ, ਏਕਂ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ, ਏਕਂ ਕੁਟਿਕਾਰਕਂ, ਏਕਂ ਵਿਹਾਰਕਾਰਕਂ, ਏਕਂ ਦੁਟ੍ਠਦੋਸਂ, ਏਕਂ ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਂ, ਏਕਂ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ, ਏਕਂ ਭੇਦਾਨੁਵਤ੍ਤਕਂ, ਏਕਂ ਦੁਬ੍ਬਚਂ, ਏਕਂ ਕੁਲਦੂਸਕਂ, ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਤਾਸਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਮੋਧਾਨਪਰਿਵਾਸਂ ਯਾਚਾਮੀ’’ਤਿ –

ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਯਾਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਾਯ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਪਰਿਵਾਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਿਂ ਨਾਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾਯੋ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਪਿ ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨਪਿ ਨਾਮਵਸੇਨਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਪਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਠਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਅਯਂ ਮਿਸ੍ਸਕਸਮੋਧਾਨੋ. ਸਬ੍ਬਪਰਿਵਾਸਕਮ੍ਮਵਾਚਾਵਸਾਨੇ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਸਮੋਧਾਨਪਰਿਵਾਸੇ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਨਾਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਸਮੋਧਾਨਪਰਿਵਾਸੇ ਸਙ੍ਖੇਪਕਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਸਮੋਧਾਨਵਿਚਾਰਣਾਯ ਸਾ ਨਿਰਵਸੇਸਾ ਕੁਤੋ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ.

ਛਾਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰਾ ਸਦ੍ਦੋ ਤੀਯਤਿ ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਰਤ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਨਕਾਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਛ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਹਟਾ, ਛਨ੍ਨਂ ਰਤ੍ਤੀਨਂ ਵਾ ਸਮਾਹਾਰੋ ਛਰਤ੍ਤਂ, ਛਰਤ੍ਤਮੇਵ ਛਾਰਤ੍ਤਂ, ਅਵਯਵਬ੍ਯਤਿਰੇਕੇਨ ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸਾਭਾਵਤੋ ਛ ਰਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਪਰਿਵਾਸਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਮਾਨਤ੍ਤਮੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਆਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨੇਵ ਮਾਨਤ੍ਤਾਰਹੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਵਾਸਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਮਾਨਤ੍ਤਮੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵੁਤ੍ਥਪਰਿਵਾਸਸ੍ਸ ਦੀਯਤਿ, ਇਦਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮਾਨਤ੍ਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮਾਨਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਕ੍ਯੇ. ਕਥਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਾਨਤ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਵਿਧਿ ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਯਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਪਰਿਵਾਸੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਤੋ, ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਰਹਟ੍ਠਾਨਤੋ ਦ੍ਵੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮਗ੍ਗਤੋ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮ ਗੁਮ੍ਬੇਨ ਵਾ ਵਤਿਯਾ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਅਰੁਣੇਯੇਵ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ. ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾਤਿ –

‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਯ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਛਾਰਤ੍ਤਂ ਮਾਨਤ੍ਤਂ ਯਾਚਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਸਙ੍ਘੋ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਯ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਯ ਛਾਰਤ੍ਤਂ ਮਾਨਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੋਹਂ ਮਾਨਤ੍ਤਂ ਚਰਾਮਿ, ਵੇਦਯਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਦਯਤੀ’ਤਿ ਮਂ ਸਙ੍ਘੋ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭) –

ਆਪਤ੍ਤਿਦਿਵਸਾਨੁਰੂਪਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ. ਇਮਞ੍ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭) ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਭਾਸਾਯ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਆਰੋਚਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਹਿ ਸਤਿ ਕਰਣੀਯੇ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਰੁਣੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਤ੍ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਸੋਪਿ ਕੇਨਚਿ ਕਮ੍ਮੇਨ ਪੁਰੇ ਅਰੁਣੇਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਹਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਂ ਵਾ ਯਂ ਪਠਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਗਣਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਵ ਵਸਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਊਨੇ ਗਣੇ ਚਰਣਦੋਸੋ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕਞ੍ਚਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਂ ਪਠਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਤੇਸੁ ਗਤੇਸੁ ਵਾ ਅਗਤੇਸੁ ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਤ੍ਥ ਸਿਯਾਤਿ ਯਸ੍ਸਂ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਸੀਮਾਯਂ ਵੀਸਤਿਗਣੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਵ੍ਹਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਬ੍ਭਾਨਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਬ੍ਭਾਨਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਬ੍ਭਾਨਕਮ੍ਮਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੧੦੧) ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਪਠਮਂ ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਕਤਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ, ਪਕਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਭਾਨਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਵਤ੍ਤੇ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨੇ ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਪਿ ਵਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਾਨਂ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵਤ੍ਤਸਮਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਹਿ ਛਾਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੯੭) ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਸੇਨ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਵਾਸਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ (ਚੂਲ਼ਵ. ੭੫) ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਸੇਨ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੭੫, ੯੭) ਚ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਭਯੇਨ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਯਿਮ੍ਹ, ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਪਨ ਤਤੋਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਊਨਤਰੇਨ ਕਤਂ ਕੁਪ੍ਪਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਨਾਪਿ ਚੇ…ਪੇ… ਅਨਬ੍ਭਿਤੋ’’ਤਿ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾਮੀਚੀਤਿ ਵਤ੍ਤਂ.

ਇਤਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਵਿਨਯਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਿਯਂ

ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.