੧. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਯੋ ਪਨਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫ ਭਿਕ੍ਖੁਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ) ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥਪਦਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਨਿਯਮੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਕੋਚੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯੋ ਯੋਕੋਚਿ ਨਾਮ, ਸੋ ਅਵਸ੍ਸਂ ਲਿਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤਜਾਤਿਨਾਮਗੋਤ੍ਤਸੀਲਵਿਹਾਰਗੋਚਰਵਯੇਸੁ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਥਾ ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਰਸ੍ਸਦੀਘਾਦਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਨਵਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦੇਨਾਤਿ ਲਿਙ੍ਗੀਯਤਿਞਾਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਲਿਙ੍ਗਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇਤਿ ਲਿਙ੍ਗਾਦਯੋ, ਤੇਸਂ ਭੇਦੋ ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦੋ, ਤੇਨ ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਯਾਦਿਸੋ ਵਾ ਤਾਦਿਸੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਦੀਘੋ ਵਾ ਰਸ੍ਸੋ ਵਾ ਕਾਲ਼ੋ ਵਾ ਓਦਾਤੋ ਵਾ ਮਙ੍ਗੁਰਚ੍ਛਵਿ ਵਾ ਕਿਸੋ ਵਾ ਥੂਲੋ ਵਾ. ਯੋਗਵਸੇਨ ਯੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾ ਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਯਂਜਚ੍ਚੋ ਵਾ ਤਂਜਚ੍ਚੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸੋ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧੋ ਵਾ. ਨਾਮਵਸੇਨ ਯਥਾਨਾਮੋ ਵਾ ਤਥਾਨਾਮੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤੋ ਵਾ. ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਯਥਾਗੋਤ੍ਤੋ ਵਾ ਤਥਾਗੋਤ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੋ ਵਾ ਵਾਸਿਟ੍ਠੋ ਵਾ ਕੋਸਿਯੋ ਵਾ. ਸੀਲੇਸੁ ਯਥਾਸੀਲੋ ਵਾ ਤਥਾਸੀਲੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਸੀਲੋ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਸੀਲੋ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਸੀਲੋ ਵਾ. ਵਿਹਾਰੇਸੁਪਿ ਯਥਾਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਤਥਾਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਵਿਹਾਰੀ ਵਾ. ਗੋਚਰੇਸੁਪਿ ਯਥਾਗੋਚਰੋ ਵਾ ਤਥਾਗੋਚਰੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਗੋਚਰੋ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਗੋਚਰੋ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਗੋਚਰੋ ਵਾ. ਵਯੇਸੁਪਿ ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਥੇਰੋ ਵਾ ਨਵੋ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਵਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬੋਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਪਦਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ‘‘ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੦੫) ਨਯੇਨ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾਚਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸਰਣਗਮਨੇਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਸਰਣਗਮਨੂਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਓਵਾਦਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫) ਨਾਮ –

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਤਿਬ੍ਬਂ ਮੇ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਥੇਰੇਸੁ ਨਵੇਸੁ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੂ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ ਕਸ੍ਸਪ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਸਾਤਸਹਗਤਾ ਚ ਮੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਨ ਵਿਜਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) –

ਇਮਿਨਾ ਓਵਾਦਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਪਞ੍ਹਾਬ੍ਯਾਕਰਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਸੋਪਾਕਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਸੋਪਾਕਸਾਮਣੇਰਂ ‘‘‘ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਸਞ੍ਞਾ’ਤਿ ਵਾ ਸੋਪਾਕ ‘ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ’ਤਿ ਵਾ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਨਤ੍ਥਾ ਨਾਨਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ, ਉਦਾਹੁ ਏਕਤ੍ਥਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫) ਦਸ ਅਸੁਭਨਿਸ੍ਸਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤਿਵਸ੍ਸੋ ਤ੍ਵਂ, ਸੋਪਾਕਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸੋਹਂ ਭਗਵਾਤਿ. ‘‘ਸੋਪਾਕ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹੇ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਜਾਨਿ, ਅਯਂ ਪਞ੍ਹਾਬ੍ਯਾਕਰਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਹਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਯਾ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਦੂਤੇਨੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਅਡ੍ਢਕਾਸਿਯਾ ਗਣਿਕਾਯ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਅਟ੍ਠਵਾਚਿਕੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਤੋ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਤੋ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਰਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਤੀਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਹਿ, ਏਕਾਯ ਚ ਞਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਞਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਨ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭੇਦਾਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭਿਨ੍ਨਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਤਾਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਕੁਪ੍ਪੇਨਾਤਿ ਅਕੋਪੇਤਬ੍ਬਤਂ, ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਤਞ੍ਚ ਉਪਗਤੇਨ. ਠਾਨਾਰਹੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣਾਰਹੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਾਰਹੇਨ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਉਪਰਿਭਾਵਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਹਿ ਉਪਰਿਭਾਵੋ, ਤਞ੍ਚੇਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾਵ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ, ਨਾਞ੍ਞੇਹੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਾਨਮੇਵ, ਸਰਣਗਮਨੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਓਵਾਦਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਞ੍ਹਾਬ੍ਯਾਕਰਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸੋਪਾਕਾਨਂ, ਨ ਚ ਤੇ ਭਬ੍ਬਾ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿਲੋਕਵਜ੍ਜਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਦਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂਯੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨੇਵ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ, ਨਾਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫ ਭਿਕ੍ਖੁਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ). ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਅਕੁਪ੍ਪੇਨ ਠਾਨਾਰਹੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ. ਵਸਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁ, ਆਧਾਰੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. ਊਨਾਨਿ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ. ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਉਪਰਿ ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੇ ਊਨਵੀਸਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਤੇਸੂਤਿ ਪਣ੍ਡਕਾਦੀਸੁ ਏਕਾਦਸਸੁ ਅਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ. ਪਣ੍ਡਕੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੯) ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕੋ, ਉਸੂਯਪਣ੍ਡਕੋ, ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਪਣ੍ਡਕੋ, ਨਪੁਂਸਕਪਣ੍ਡਕੋ, ਪਕ੍ਖਪਣ੍ਡਕੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਚ ਉਸੂਯਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨ ਵਾਰਿਤਾ, ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾਰਿਤਾ. ਤੇਸੁਪਿ ਪਕ੍ਖਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਪਣ੍ਡਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਵਾਰਿਤਾਤਿ. ਤਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਸਮ੍ਪਦਾਨਂ ਅਭਬ੍ਬਤਾਯ ਅਵਤ੍ਥੂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਮੁਖੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਸੁਚਿਨਾ ਆਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਯਂ ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕੋ. ਯਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਉਸੂਯਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਯਂ ਉਸੂਯਪਣ੍ਡਕੋ. ਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਬੀਜਾਨਿ ਅਪਨੀਤਾਨਿ, ਅਯਂ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਪਣ੍ਡਕੋ (ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੫; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੦੯). ਯੋ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂਯੇਵ ਅਭਾਵਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਂ ਨਪੁਂਸਕਪਣ੍ਡਕੋ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨੁਭਾਵੇਨ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਪਣ੍ਡਕੋ ਹੋਤਿ, ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਪਨਸ੍ਸ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਯਂ ਪਕ੍ਖਪਣ੍ਡਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਥੇਯ੍ਯੇਨ ਸਂਵਾਸੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ. ਸੋ ਚ ਨ ਸਂਵਾਸਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਥੇਨਕੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ, ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਚ ਥੇਨਕੋਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਪਨ ਤਿਵਿਧੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤੀਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦) ‘‘ਅਹਂ ਦਸਵਸ੍ਸੋ ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਵਾ’’ਤਿ ਮੁਸਾ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨ ਗਣੇਤਿ. ਨ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਵਾ ਵਨ੍ਦਨਂ ਸਾਦਿਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਵਸ੍ਸਾਨੁਰੂਪੇਨ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਵਨ੍ਦਨਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਨ ਆਸਨੇਨ ਪਟਿਬਾਹਤੀਤਿ ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਮੇ ਏਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਆਸਨੇਨ ਨਪ੍ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਨ ਉਪੋਸਥਾਦੀਸੁ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਉਪੋਸਥਪ੍ਪਵਾਰਣਾਦੀਸੁ ਨ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਲਿਙ੍ਗਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਏਵਸਦ੍ਦੇਨ ਸਂਵਾਸਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਸਮਾਨੋਤਿ ਸਨ੍ਤੋ. ਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਂਵਾਸਸ੍ਸਾਤਿ ਸਾਮਣੇਰਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਸਂਵਾਸਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਪਨ ਕਾਸਾਯੇ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਗ੍ਗੋ ਵਾ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥੋ ਵਾ ਮੇਥੁਨਸੇਵਨਾਦੀਹਿ ਅਸ੍ਸਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇਨਕੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਕਾਸਾਯਂ ਓਵਟ੍ਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਆਕਾਰੇਨ ਗਿਹਿਨਿਵਾਸਨੇਨ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ‘‘ਸੋਭਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ, ਨ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਂ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਤਾਵ, ‘‘ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇਨਕੋ ਹੋਤਿ. ਓਦਾਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਚੇਪਿ ਨਿਵਤ੍ਥਕਾਸਾਵਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਓਦਾਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਵਾ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਏਵ.

ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਕੇ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਸਾਯੇ ਸਉਸ੍ਸਾਹੋਵ ਓਦਾਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਮੇਥੁਨਂ ਪਟਿਸੇਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਧਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਦਿਨ੍ਨਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇਨਕੋ, ਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਂਵਾਸਸ੍ਸ ਸਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਨਾਪਿ ਸਂਵਾਸਤ੍ਥੇਨਕੋਤਿ. ਵਿਦੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਦੇਸਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਞ੍ਚੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਸਦੇਸੇਪਿ ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋਪਿ ਸਂਵਾਸਤ੍ਥੇਨਕੋਵ. ‘‘ਸਂਵਾਸਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲਿਙ੍ਗਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਵੁਡ੍ਢਪਬ੍ਬਜਿਤੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦) ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੇਲ਼ਾਦੀਸੁ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਭਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋਪਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਹੋਤਿ. ਸਯਂ ਸਾਮਣੇਰੋਵ ਸਾਮਣੇਰਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕੂਟਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕੂਟਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਭਣ੍ਡਗ੍ਘੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ.

ਨਨੁ ਸਂਵਾਸੋ ਨਾਮ ਏਕਕਮ੍ਮਂ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਕੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦਿਕੋਵ ਕਿਰਿਯਭੇਦੋ ਸਂਵਾਸੋਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਤਦਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਕੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇਤਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕਾਧਿਕਾਰੇ. ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਲਿਙ੍ਗਂ ਅਨਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ‘‘ਨ ਮਂ ਕੋਚਿ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਪੁਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਵਿਧਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਰਾਜਾ ਕੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਨ ਤਂ ਲਬ੍ਭਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੋਧਂ ਪਟਿਵਿਨੇਤਿ. ਸੋ ‘‘ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਮੇ ਰਾਜਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥਾਪਿ ‘‘ਸਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਯਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗੋ ਤੇਨੇਵ ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਂ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਅਪੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਮਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਤ੍ਵਾਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ.

ਇਧ ਪਨੇਕਚ੍ਚੋ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਜੀਵਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਾਸਣ੍ਡਿਯਭਤ੍ਤਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰੋ ਮਹਾਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਮਂ ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਵਾਹੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਖੇਮਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰੋ ਰੋਗਭਯੇ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਜੀਵਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਾਸਣ੍ਡਿਯਭਤ੍ਤਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰੋਗਭਯੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰਸ੍ਸ ਏਕੋ ਵੇਰਿਕੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਘਾਤੇਤੁਕਾਮੋ ਨਂ ਵਿਚਰਤਿ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਤਿ. ਵੇਰਿਕੋ ‘‘ਕੁਹਿਂ ਸੋ’’ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਨ ਤਂ ਲਬ੍ਭਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੋਧਂ ਪਟਿਵਿਨੇਤਿ. ਸੋ ‘‘ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਮੇ ਵੇਰਿਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰੋ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਗਿਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਇਧ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਚੇਪਿ ਇਮਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਮਂ ‘ਚੋਰੋ’ਤਿ ਗਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਕਾਯਪਰਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਾਹਰਣਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਾ ਚ ਦਹਰਾ ਚ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਯਥਾਭੂਤਮਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਰੋਤਿ. ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਮਯਂ ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਨ ਇਮੇ ਮਮ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਵਿਧਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰਾਜਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਕਨ੍ਤਾਰ-ਰੋਗਵੇਰੀਭਯੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਯਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਰਾਜਭਯੇਨ, ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਭਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਲਿਙ੍ਗਂ ਆਦਿਯਤੀਤਿ ਵੇਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਸਂਵਾਸਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਯਾਵ ਸੋ ਸੁਦ੍ਧਮਾਨਸੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਞ੍ਚੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਯੋ ਸੁਦ੍ਧਮਾਨਸੋ ਯਾਵ ਸਂਵਾਸਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਤਾਵ ਏਸ ‘‘ਗਿਹੀ ਮਂ ‘ਸਮਣੋ’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਞ੍ਚੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ. ਸੋ ਚ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਤ੍ਥ ਪਵਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਨਾਮ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕਥਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸਲਿਙ੍ਗੇਨ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਂ ਗਤੋਪਿ ਪੁਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਞ੍ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਲਭਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦). ਕੁਸਚੀਰਾਦਿਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਫਲਕਕ੍ਖਣ੍ਡਜਟਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਸਚੇਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਸੇਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਵਾ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਵਤਾਨੀਤਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਾਦੀਨਿ ਵਤਾਨਿ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਸੋਭਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਨਨੁ ਖੋ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਂ ਕੁਸਚੀਰਾਦੀਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਜਟਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਤਿ, ਖਾਰਿਕਾਜਂ ਵਾ ਆਦਿਯਤਿ, ਯਾਵ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਤਂ ਲਦ੍ਧਿਂ, ਤਾਵ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰੋ ਪਨ ਕੁਸਚੀਰਾਦੀਨਿ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ, ਰਾਜਭਯਾਦੀਹਿ ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਲਿਙ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਨੇਵ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ.

ਅਵਸੇਸੋ ਸਬ੍ਬੋਪੀਤਿ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਯਕ੍ਖਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਦਿਕੋ. ਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਯਥਾ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਸ੍ਸ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੧੨) ਵਿਕੋਪਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਗਰੁਤਰਂ, ਨ ਤਥਾ ਵਿਜਾਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾ’’ਤਿ. ਪੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤੁਸਮਞ੍ਞਾ, ਦਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਿਮਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਪੁਤ੍ਤਵੋਹਾਰੋ ਲੋਕੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਯਾਯਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਸਿਦ੍ਧਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਜਨੇਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਨੇਤ੍ਤੀਤਿ ਜਨਿਕਾ, ਮਾਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਤ੍ਤਯਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਂ, ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਭਾਵਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਯਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੇਨ ਮਾਤੁਘਾਤਕਕਮ੍ਮੇਨ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ ਨਾਮ. ਯੇਨ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਭੂਤਾਪਿ ਅਜਨਿਕਾ ਪੋਸਾਵਨਿਕਮਾਤਾ ਵਾ ਮਹਾਮਾਤਾ ਵਾ ਚੂਲ਼ਮਾਤਾ ਵਾ ਜਨਿਕਾਪਿ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਭੂਤਾ ਮਾਤਾ ਘਾਤਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨ ਵਾਰਿਤਾ, ਨ ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਯੇਨ ਸਯਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਭੂਤਾ ਮਾਤਾ ਘਾਤਿਤਾ, ਸੋਪਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨਸ੍ਸ ਭਾਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਆਹਚ੍ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਜਨਕੋ ਪਿਤਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੇਨੇਵ ਸਤਾ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਤੋ, ਅਯਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੇਨ ਪਿਤੁਘਾਤਕਕਮ੍ਮੇਨ ਪਿਤੁਘਾਤਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਿਤੁਘਾਤਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਵੇਸਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਪਿਤਾ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਚ ਤੇਨ ਘਾਤਿਤੋ, ‘‘ਪਿਤੁਘਾਤਕੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਞ੍ਚ ਫੁਸਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੪).

ਏਲ਼ਕਚਤੁਕ੍ਕਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੧੨੮; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੨੭੫; ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੮੦੯; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੧੨), ਸਙ੍ਗਾਮਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਚੋਰਚਤੁਕ੍ਕਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾਪਿ ਹਿ ਏਲ਼ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਫੁਸਤਿ ਮਾਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨੇਵ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਵਤ੍ਥੁਨੋ ਵਿਕੋਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਲ਼ਕਾਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ, ਪਨ ਮਾਤਾਪਿਤਿਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਵਾ ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨ ਫੁਸਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਵਤ੍ਥੁਅਭਾਵਤੋ. ਮਾਤਾਪਿਤਿਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਫੁਸਤੇਵ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਦ੍ਵਯੇ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਹਿ ਪੁਰਿਮਂ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਭਾਵੇ ਪਮਾਣਂ.

ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗੇ ਠਿਤੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਂ ਪਨ ਅਰਹਨ੍ਤਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਂ ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਪਿਸ੍ਸ ਨ ਵਾਰਿਤਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਬਲਵਂ ਹੋਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਭਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਯਥਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ, ਏਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੇਪਿ ਏਲ਼ਕਚਤੁਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਪਕਤਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ. ਯੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੫) ਪਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਸੀਲਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ ਨ ਵਾਰਿਤਾ. ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਵਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਂਯੇਵ ਦੂਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋਯੇਵ, ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਨ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਵਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਮਾਨਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਾ ਅਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਹੋਤਿ. ਸਕਿਂ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨਂ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾ ਦੂਸੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਸਾਮਣੇਰੀਸੁ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਲਭਤੀਤਿ.

ਧਮ੍ਮਤੋ ਉਗ੍ਗਤਂ ਅਪਗਤਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ. ਉਬ੍ਬਿਨਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪਲੋਕਨਞਤ੍ਤਿਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਹਿ ਦੂਸਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਧ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਸਰੀਰੇਯੇਵ ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਭੇਜ੍ਜਕਾਯਤਾਯ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਲੋਹਿਤਂ ਸਮੋਸਰਤਿ, ਆਘਾਤੇਨ ਪਕੁਪ੍ਪਮਾਨਂ ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਰੋਗਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਜੀਵਕੋ ਵਿਯ ਸਤ੍ਥੇਨ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪੂਤਿਮਂਸਞ੍ਚ ਲੋਹਿਤਞ੍ਚ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਫਾਸੁਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਬਹੁਂ ਪਨ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੫).

ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮਦ੍ਵਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ‘‘ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ’’ਤਿ ਅਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਵਿਸਯੋ ਬਾਹਿਰਤ੍ਥਸਮਾਸੋਯਂ, ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ, ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਚਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ, ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥੀਸੁ ਪੁਰਿਸਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਸਯਞ੍ਚ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਰਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਪਨ ਸਯਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਰਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤੀਤਿ ਇਦਮੇਤੇਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ.

ਅਪਰਾਮਸਨਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਣਾਨਿ ਅਵਚਨਾਨਿ. ‘‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ’’ਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਕਿਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਕਰੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਕਿਤ੍ਤਨਂ, ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੪) ਅਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਅਕਿਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਵਚਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਚ੍ਚਾਰਣਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਏਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਰਣਂ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਉਪੇਤਂ.

ਹਾਪਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ. ਯੋਪਿ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਿਂਯੇਵ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿਯੇਵ. ਦੁਰੁਚ੍ਚਾਰਣਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਕ੍ਖਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਯ੍ਵਾਯਂ –

‘‘ਸਿਥਿਲਂ ਧਨਿਤਞ੍ਚ ਦੀਘਰਸ੍ਸਂ;

ਗਰੁਕਂ ਲਹੁਕਞ੍ਚੇਵ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ;

ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ;

ਦਸਧਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਭੇਦੋ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੯੦; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੯੧; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩.੬੪, ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੫; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੨) –

ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਿਥਿਲਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਸੁ ਵਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਤਤਿਯਂ. ਧਨਿਤਂ ਨਾਮ ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਦੀਘੇਨ ਕਾਲੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਆ-ਕਾਰਾਦਿ. ਰਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਕਾਲੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅ-ਕਾਰਾਦਿ. ਗਰੁਕਨ੍ਤਿ ਦੀਘਮੇਵ, ਯਂ ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਂਯੋਗਪਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਲਹੁਕਨ੍ਤਿ ਰਸ੍ਸਮੇਵ, ਯਂ ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਨ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਸਂਯੋਗਪਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਰਣਾਨਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਸਾਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਵਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਰਣਾਨਿ ਅਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਥ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਣਾਥੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਿਥਿਲਸ੍ਸ ਧਨਿਤਕਰਣਂ ਨਾਮ, ਤਥਾ ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਤ੍ਥਕਲ੍ਲਂ ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਞ੍ਚ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਭ-ਕਾਰ ਘ-ਕਾਰਾਨਂ ਬ-ਕਾਰ ਗ-ਕਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਨ੍ਤੇ ਸਂਗੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਧਨਿਤਸ੍ਸ ਸਿਥਿਲਕਰਣਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਂਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਏਸਂ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਵਚਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਾ’’ਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਸਿਥਿਲੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਧਨਿਤਂ, ਧਨਿਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਿਥਿਲਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਕ੍ਖਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਂ ਵਦਤਿ, ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੁ ਦੀਘਟ੍ਠਾਨੇ ਦੀਘਮੇਵ. ਰਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਰਸ੍ਸਮੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਠਾਨੇ ਤਂ ਤਦੇਵ ਅਕ੍ਖਰਂ ਭਾਸਨ੍ਤੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮਾਗਤਂ ਪਵੇਣਿਂ ਅਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਦੀਘੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਰਸ੍ਸਂ, ਰਸ੍ਸੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਦੀਘਂ ਵਦਤਿ, ਤਥਾ ਗਰੁਕੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਲਹੁਕਂ, ਲਹੁਕੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਰੁਕਂ ਵਦਤਿ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਵਾ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ, ਵਵਤ੍ਥਿਤੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਵਦਤਿ, ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਛ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ.

ਯਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ‘‘ਦ-ਕਾਰੋ ਤ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤ-ਕਾਰੋ ਦ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਚ-ਕਾਰੋ ਜ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਜ-ਕਾਰੋ ਚ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਯ-ਕਾਰੋ ਕ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕ-ਕਾਰੋ ਯ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ-ਕਾਰਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਤ-ਕਾਰਾਦੀਨਂ ਵਚਨਂ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਨੇਵ ਦ-ਕਾਰੋ ਤ-ਕਾਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਨ ਕ-ਕਾਰੋ ਯ-ਕਾਰੋ. ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਦਸਵਿਧਾਯ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸੇ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿ ਨਾਮ. ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਯਾਵਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਨੁਰੂਪਾ. ਤੇ ਚ ਖੋ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠਾ ਪਞ੍ਚ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਨ ਹਿ ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਛਨ੍ਦੋ ਏਤਿ. ਅਵਸੇਸਾ ਪਨ ਸਚੇਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਚੇ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ. ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰਣਂ. ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਠਾਨਂ, ਕਾਰਣਂ. ਇਧ ਪਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਕਰਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਰਣਾਰਹਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਾਰਹਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ‘‘ਤਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਂ, ਤਥਾਕਰਣਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਠਾਨਾਰਹਂ ਨਾਮ. ਕੇਚਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਪਨ ‘‘ਠਾਨਾਰਹੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਤ੍ਥਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ’ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਵ. ੧੧੯) ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਰਾਜਿਕੇ. ਯਥਾ ਚ ਇਧ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਅਯਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞੇਪੀਤਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋਪਿ. ਕਥਮੇਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਭਬ੍ਬਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ, ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਭਬ੍ਬਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੨) ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋਪਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਂ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਪਦਂ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋ ਵਿਸੁਂ ਅਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾਵ ਯਂ ਸਿਕ੍ਖਞ੍ਚ ਸਾਜੀਵਞ੍ਚ ਸਮਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ, ਸਹ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਾਜੀਵਂ, ਮਾਤਿਕਾਦਿਭੇਦਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਚ ਸਾਜੀਵਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਂ, ਤਦੁਭਯਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਉਪਗਤੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਸਾਜੀਵਸਹਚਰਿਯਤੋ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਕਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਂ, ‘‘ਅਧਿਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਧਿਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤਾ.

ਕਤਮਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੀਲਂ, ਕਤਮਂ ਅਧਿਸੀਲਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਦਸਙ੍ਗਸੀਲਂ ਤਾਵ ਸੀਲਮੇਵ, ਨ ਤਂ ਅਧਿਸੀਲਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ ਪਨ ਅਧਿਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸੂਰਿਯੋ ਵਿਯ ਪਜ੍ਜੋਤਾਨਂ, ਸਿਨੇਰੁ ਵਿਯ ਚ ਪਬ੍ਬਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਸੀਲਾਨਂ ਅਧਿਕਞ੍ਚੇਵ ਉਤ੍ਤਮਞ੍ਚ, ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇਯੇਵ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਾ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਯੇਵ ਪਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਜ੍ਝਾਚਾਰਸੋਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਤਂ ਤਂ ਸੀਲਸਂਵਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਤੋਪਿ ਚ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਸੀਲਂ ਅਧਿਸੀਲਂ, ਤਂ ਪਨ ਇਧ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ.

ਏਤੇਤਿ ਨਾਨਾਦੇਸਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਸਹ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਵਸੇਨ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਜੀਵਿਕਾ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਨੋ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ. ਸਾਪਿ ਹਿ ਵਿਰਤਿਆਦੀਨਂ ਦੀਪਨਤੋ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਿ ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਕਾਯੋ ਪਦਕਾਯੋ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਕਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਯੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ. ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਪਰਿਵਜ੍ਜਨਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਵਸੇਨ ਵਾਰਿਤ੍ਤਚਾਰਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਵਸੇਨ ਵਿਰਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤਨਂ, ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਵਸੇਨ ਵਿਰਤਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਜੀਵਞ੍ਚ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਞ੍ਚ ਅਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋ, ਸੀਲਸਂਵਰਣਂ, ਸਾਜੀਵਾਨਤਿਕ੍ਕਮਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਦਮੇਵ ਦ੍ਵਯਂ ਇਧ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਜੀਵਾਨਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਸ੍ਸਾਨਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਹਿ ਯਾਵ ਮਗ੍ਗਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਪਰਿਪੂਰਤਿ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸਂਵਰਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋਵ ਗਹਿਤੋ, ‘‘ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋਪਿ. ਸਿਕ੍ਖਞ੍ਹਿ ਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਨਿਦ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਭਾਵਾ ਸਿਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਏਕਚ੍ਚਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ), ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਨਿਯਮਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਤਂ ਨ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਾਨੁਕ੍ਕਮਾਭਾਵਤੋ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ, ਯਞ੍ਚ ਸਾਜੀਵਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਤ੍ਥ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮੇਵ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਦੁਭਯਮੇਵ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਦਭਾਵੇਨਾਤਿ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ. ਚਵਿਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਪਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਦਵਾਤਿ ਸਹਸਾ. ਯੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਤੁਕਾਮੋ ਸਹਸਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਅਯਂ ਦਵਾ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ਰਵਾਤਿ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਯੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਤੁਕਾਮੋ ਵਿਰੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਅਯਂ ਰਵਾ ਭਣਤਿ ਨਾਮ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਚੇ? ਪੁਰਿਮਂ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਹਸਾਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਭਣਨਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਭਣਨਂ. ‘‘ਅਕ੍ਖਰਸਮਯਾਨਭਿਞ੍ਞਾਤਤਾਯ ਵਾ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ ਕਥੇਤੁਮਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਰਵਾ ਭਣਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੪) ਏਕੇ.

ਵਜ੍ਜਾਵਜ੍ਜਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ਤਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ. ‘‘ਏਵਂ ਸਜ੍ਝਾਯਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਨਕੋ ਆਚਰਿਯੋ. ਅਨ੍ਤੇ ਸਮੀਪੇ ਵਸਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ, ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਵਨੇਕਸੇਰੁਕਾ’’ਤਿ. ਸਮਾਨੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕੋ. ਏਵਂ ਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕੋ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਏਕਕਮ੍ਮਂ, ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਸਮਾਨਂ ਚਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ਸਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਮਾਨਿਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਾ ‘‘ਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਖੇਤ੍ਤਪਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇਸਂ ਵੇਵਚਨੇਹਿਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਵੇਵਚਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਵਿਧਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥੇ ਵਚਨਂ ਵਿਵਚਨਂ, ਵਿਵਚਨਮੇਵ ਵੇਵਚਨਂ, ਪਰਿਯਾਯਨਾਮਂ, ਸਹ ਵੇਵਚਨੇਹੀਤਿ ਸਵੇਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਵੇਵਚਨਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਣ੍ਣਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੨; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੫੩; ਵਜਿਰ. ਟੀ. ੫੩) ਆਗਤਂ ਨਾਮਸਹਸ੍ਸਂ, ਉਪਾਲਿਗਾਥਾਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੭੬) ਨਾਮਸਤਂ, ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਗੁਣਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਵੇਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਾਮਾਨਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਵੇਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਤੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਖੇਤ੍ਤਪਦੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਂ ਪਦਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਦਮ੍ਪਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤੋ ਖੇਤ੍ਤਪਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਪਦਪਚ੍ਚਾਭਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮਿ ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਮਿਲਕ੍ਖਭਾਸਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਭਾਸਾਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਵਦਤਿ, ਸੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਚਜਿਤੁਕਾਮੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਵਿਰਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਖੇਤ੍ਤਮੇਵ ਓਤਿਣ੍ਣਂ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਾ ਵਾ ਚੁਤਸਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚੁਤੋਵ ਹੋਤਿ ਸਾਸਨਾਤਿ.

ਅਲਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੨) ਹੋਤੁ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਨੁ ਮੇਤਿ ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਕਿਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਕਿਂ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਮਮਤ੍ਥੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਮਮ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਮੁਤ੍ਤਾਹਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਤ੍ਤੋ ਅਹਂ. ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਪਦੇਹੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਪਰਿਯਨ੍ਤੇਹਿ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ. ਯਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਨ੍ਨੂਨਾ’’ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਦਸ੍ਸਨੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ, ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ ਸਿਯਾ’’ਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਜਾਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂਭੂਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘ਗਿਹੀ’ਤਿ ਮਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਞ੍ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦਤਿ, ਅਰਿਯਕੇਨ ਵਾ ਵਦਤਿ, ਮਿਲਕ੍ਖਕੇਨ ਵਾ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯਸ੍ਸ ਵਦਤਿ, ਸਚੇ ਸੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ‘‘ਉਪਾਸਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਰਿਯਕਂ ਨਾਮ ਮਾਗਧਵੋਹਾਰੋ. ਮਿਲਕ੍ਖਕਂ ਨਾਮ ਅਨਰਿਯਕੋ ਅਨ੍ਧਦਮਿਲ਼ਾਦਿ.

ਅਕ੍ਖਰਲਿਖਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਕ੍ਖਰਲਿਖਨਂ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਞ੍ਞਾਪਕੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਸਙ੍ਕੋਚਨਾਦਿਕੋ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰੋ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾ, ਹਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਤਦੇਕਦੇਸੇਸੁ ਅਙ੍ਗੁਲੀਸੁ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਨ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੬੧੮) ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਞ੍ਞਾਪਕਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਸਙ੍ਕੋਚਨਾਦਿਨੋ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਦਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੧) ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸੀਸਕਮ੍ਪਨਦਸ੍ਸਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਟ੍ਟਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋਤਿ ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ. ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਯਕ੍ਖੇਹਿ ਕਤਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਵੇਦਨਾਟ੍ਟੋਤਿ ਬਲਵਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਮੁਚ੍ਛਾਪਰੇਤੋ, ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਪਿ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਭਾਗੋ ਵਾ ਵਿਸਭਾਗੋ ਵਾ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂ ਯੋਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਟ੍ਟਦੇਵਤਾਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਤ੍ਰ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਟ੍ਟਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਪਿ ਅਜਾਨਨਭਾਵੇਨ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਦੇਵਤਾਯ ਪਨ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਤਿਖਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਨਭਾਵੇਨ. ਦੇਵਤਾ ਨਾਮ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ ਤਿਹੇਤੁਕਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਅਤਿਖਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤਂ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਮਾ ਅਤਿਖਿਪ੍ਪਂ ਵਿਨਾਸੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਦੇਵਤਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਚ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’ਤਿ. ਦੂਤੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਮਮ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਭਾਵਂ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਮੁਖਸਾਸਨਵਸੇਨ ਦੂਤੇਨ ਵਾ. ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾਤਿ ਪਣ੍ਣੇ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਪਹਿਣਵਸੇਨ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ.

ਸਚੇ ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥਾਭੋਗਸਮਯੇ. ਇਮਿਨਾ ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਦੁਜ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਚਨਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ, ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਚਿਰੇਨ ਜਾਨਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਿਕਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਯਾਮਿ, ਸ੍ਵੇ ਯਾਮਿ, ਇਤੋ ਯਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਯਾਮੀ’’ਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਕਣ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਮਾਨੋ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਅਨੇਕਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ‘‘ਅਨਭਿਰਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਚਵਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ (ਪਾਰਾ. ੪੫) ਉਪਲਕ੍ਖਣਂ. ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ…ਪੇ… ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਸਚੇ ਤੇ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਨਭਿਰਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਚਵਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਉਪਰਿ ਅਭੂਤਾਰੋਚਨਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਅਤ੍ਤਕਾਮਦੁਟ੍ਠਦੋਸਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਚ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨਿ, ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਯੇ ਞਾਤੇ ਏਵ ਸੀਸਂ ਏਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਅਯਂ ਭਣਤੀ’’ਤਿ ਕਙ੍ਖਤਾ ਚਿਰੇਨ ਞਾਤੇ ਸੀਸਂ ਨ ਏਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਥ ਅਪਰਭਾਗੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤੇਸਂ ਆਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤੇਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਜਾਨਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਸੁਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਾਨਨ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੋਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ –

‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਸਭਾਗੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਰਿਸਙ੍ਕਮਾਨੋ ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਜਾਨਾਤੂ’ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਿਤੋ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਸਮਯਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਸਾਸਨਤੋ ਚੁਤੋ’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੧).

ਸਚੇ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਦਵਾਯਪੀਤਿ ਕੀਲ਼ਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਪਿ. ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਾ ਵਸੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਾ ਛਲ਼ਙ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਾਲੋ ਚ, ਪਯੋਗੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਥਾ;

ਵਿਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਛਲ਼ਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਾ ਪਨ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਯੇਨ ਯੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ‘‘ਇਦਂ ਪਦਂ ਸਾਵੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਏਵਰੂਪੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ ਨਾਮਾਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਚ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੫੩) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਯੇਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਤਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਰਿਪੂਰਣੇ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਸ੍ਸਾਪਿ ਗਮ੍ਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਯਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯੇਨ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਤਦੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ. ਯੇਨ ਪਨ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ, ਨ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭੂਤਨ੍ਤਿ.

ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਦਿਸਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਿਥੁਨਾਨਂ ਅਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਮੇਥੁਨੋ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮੋਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨਾਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨ, ਮੇਥੁਨਰਾਗਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ. ‘‘ਪਲਮ੍ਬਤੇ ਵਿਲਮ੍ਬਤੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਉਪਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨਾਤਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਨਾਗਗਰੁਲ਼ਮਾਣਵਿਕਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਅਨ੍ਤਿਮੇਨ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਏਵ ਚੇਤ੍ਥ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਸਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ –

‘‘ਅਪਦਾਨਂ ਅਹਿਮਚ੍ਛਾ, ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਞ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਟੀ;

ਚਤੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਮਜ੍ਜਾਰੀ, ਵਤ੍ਥੁ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਿਮਾ’’ਤਿ. (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੫)

ਤਤ੍ਥ ਅਹਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਅਜਗਰਗੋਨਸਾਦਿਭੇਦਾ ਦੀਘਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੀਘਜਾਤੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਤਿਲਫਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਵੇਸੇਤੁਂ, ਸਾ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ, ਅਵਸੇਸਾ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਮਚ੍ਛਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਮਣ੍ਡੂਕਾਦਿਭੇਦਾ ਓਦਕਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦੀਘਜਾਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਪਤਙ੍ਗਮੁਖਮਣ੍ਡੂਕਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮੁਖਸਣ੍ਠਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਛਿਦ੍ਦਂ ਅਪ੍ਪਕਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਵੇਸਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਮੁਖਸਣ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਵਣਸਙ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਕਾਕਕਪੋਤਾਦਿਭੇਦਾ ਪਕ੍ਖਿਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਜ੍ਜਾਰਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖਸੁਨਖਮਙ੍ਗੁਸਗੋਧਾਦਿਭੇਦਾ ਚਤੁਪ੍ਪਦਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੫) ਪਰਾਜਿਤੋ ਹੋਤਿ ਪਰਾਜਯਂ ਅਪਨ੍ਨੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸਦ੍ਦੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਪਤ੍ਤਿਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਵਜ੍ਜੀਨਂ ਵਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਵਾ ਕਾਰਣਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੪੩) ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਨ੍ਨੋ ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੭) ਏਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਨ ਮਯਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾ, ਯੋ ਅਵਹਟੋ, ਸੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੫੫) ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੩੮੪) ਪਨ ਧਮ੍ਮੇ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਵਿਸੁਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਯੋ ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਂ ਪਰਾਜੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਯੋ ਨਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਪਰਾਜੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਾਜਿਤੋ ਪਰਾਜਯਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ‘‘ਪਰਾਜਿਤਸਦ੍ਦੇ ਉਪਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਕ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ.

ਅਪਲੋਕਨਾਦਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਹਿ ਪਕਤਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਏਕਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ. ਨਹਾਪਿਤਪੁਬ੍ਬਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਓਦਿਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਲਜ੍ਜਿਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਸਮਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਲਜ੍ਜਿਨੋ ਏਤੇਸੁ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਸਹ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਕੋਪਿ ਤਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦਿਕੋ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਸਂਵਾਸੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਸਂਵਾਸੋ ਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘ਅਸਂਵਾਸੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੫).

ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ, ਅਥ ਖੋ ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀਨਮ੍ਪਿ. ਨ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵ. ਅਥ ਖੋ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਪਣ੍ਡਕਪੁਰਿਸਾਨਮ੍ਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਯਂ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ. ਤੇਸੂਤਿ ਯੇ ਤਿਂਸਮਗ੍ਗਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਤਿ ਲਮ੍ਬਿਮੁਦੁਪਿਟ੍ਠਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਵਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਵਾਕਪਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਚਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਤਿਪੁਸੀਸਾਦੀਨਂ ਪਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ, ਅਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਅਕ੍ਖਾਯਿਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾਦੀਹਿ ਅਕ੍ਖਾਦਿਤਸ੍ਸ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਾਵ ਉਪਡ੍ਢਕ੍ਖਾਯਿਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤਸ੍ਸ. ਅਲ੍ਲੋਕਾਸੇਤਿ ਤਿਨ੍ਤੋਕਾਸੇ. ਸਨ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਵਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਛੁਪਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਘਟ੍ਟਿਯਤੁ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ, ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ. ਸਚੇ ਯਤ੍ਤਕੇ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਯਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਵੇਸਨਂ ਨਾਮ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤੂਪਕ੍ਕਮੇਨੇਵ, ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਨਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਦਿਨਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਞ੍ਞੇਨ. ਪਵੇਸਨਪਵਿਟ੍ਠਟ੍ਠਿਤਉਦ੍ਧਰਣੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਤੋ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੮) ਯਾਵ ਮੂਲਾ ਪਵੇਸਨਂ ਪਵੇਸਨਂ ਨਾਮ. ਅਙ੍ਗਜਾਤਸ੍ਸ ਯਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਪਵੇਸਨਾਰਹਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਰਣਾਰਮ੍ਭਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾ ਠਿਤਕਾਲੋ ਠਿਤਂ ਨਾਮ. ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਪਨ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਾਯਾਮਤੋ ਓਰਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕਾਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਸਮਯੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਨਾਮ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਾ ਨੀਹਰਣਕਾਲੋ. ਸਾਦਿਯਤੀਤਿ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਅਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਾਰਵਸੇਨ ਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥਂ. ਮਾਤਿਕਾਤਿ ਮਾਤਾ, ਜਨੇਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਦਦਾਤਿ ਦੇਸਨਂ ਦੇਸਵਸੇਨ ਅਵਿਦਿਤਂ ਵਿਦਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਨਿਦਾਨਂ. ਪਞ੍ਞਾਪੀਯਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਕਾਰੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਧਿ ਅਙ੍ਗੇਤਿ ਗਮੇਤਿ ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗਂ, ਕਾਰਣਂ. ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਧਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਿਧਿ. ਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਭੇਦਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਵਜ੍ਜਪ੍ਪਭੇਦਂ, ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ.

ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਟ੍ਠਪਨਸ੍ਸ ਠਾਨਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਾਮ ਯਂ ਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਂ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਹੋਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਸੁਦਿਨ੍ਨੋ ਧਨਿਯੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਵਗ੍ਗੁਮੁਦਨ੍ਤਿਕਾ;

ਸੇਯ੍ਯਸਕੋ ਉਦਾਯਿ ਚਾ-ਲ਼ਵਕਾ ਛਨ੍ਨਮੇਤ੍ਤਿਯਾ.

‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਜਿਪੁਨਬ੍ਬਸੁ-ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੋਪਨਨ੍ਦਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਚ;

ਹਤ੍ਥਕੋ ਚਾਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਚ, ਸਤ੍ਤਰਸ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ.

‘‘ਬੇਲਟ੍ਠਸੀਸੋ ਚਾਨਨ੍ਦੋ, ਸਾਗਤੋਰਿਟ੍ਠਨਾਮਕੋ;

ਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਤੇਵੀਸ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾ.

‘‘ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਞ੍ਞਤਰਾਪਿ ਚ;

ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਾ;

ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਤੁ ਸਤ੍ਤੇਵ, ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਾ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਯਂ ਯਂ ਸੁਦਿਨ੍ਨਾਦਿਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਰਬ੍ਭ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਛਾ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਦੋਸੇ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਦੇਸੇਸੁ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਸਾਧਾਰਣਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖੂਨਮੇਵ, ਸੁਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਭਤੋਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਾਚਰਿਯਪਞ੍ਚਮੇਨ. ਗੁਣਙ੍ਗੁਣੂਪਾਹਨਾਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਟਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਤਾ ਉਪਾਹਨਾ, ਨ ਏਕਦ੍ਵਿਤਿਪਟਲਾ. ਚਮ੍ਮਤ੍ਥਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਂ ਚਮ੍ਮਂ. ਏਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਤਿ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਜਨਪਦੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧੁਵਨ੍ਹਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨਹਾਨਪ੍ਪਟਿਸੇਧਨਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨ ਗਣੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਤਤੋ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂਯੇਵ ਆਗਤਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਧੁਵਨ੍ਹਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੁਕਞ੍ਚ ਏਕਤੋਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੁਕਞ੍ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤਂ ਨਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗਾਦਿਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋ’’ਤਿ. ਸੀਲਆਚਾਰਦਿਟ੍ਠਿਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਾ ਦ੍ਵੇ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਅਵਸੇਸਾ ਪਞ੍ਚ ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਛ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਇਤਿ ਇਮਾਸਂ ਸੀਲਆਚਾਰਦਿਟ੍ਠਿਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨ ਕੇਵਲਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤਾਨਿ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ, ਵੋਹਾਰਸੁਖਤ੍ਥਂ ਪਨੇਵਂ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਤੇਸੂਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕੇਸੁ. ਏਕਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ, ਏਕੇਨ ਵਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ. ‘‘ਦ੍ਵਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸੀਸਵਸੇਨ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ. ਤਥਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.

ਸਯਂ ਪਥਵਿਖਣਨੇ ਕਾਯੇਨ, ਪਰੇ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਣਾਪਨੇ ਵਾਚਾਯ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਪਥਵਿਖਣਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਪਠਮਕਥਿਨਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਯਵਾਚਤੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨਂ ਵਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਕਥਿਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਚੀਵਰਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਪਤ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਰਿਵਤ੍ਤਕਂ ਅਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ‘‘ਸਿਯਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਏਵਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ‘‘ਕਦਾਚੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ ਨਿਪਾਤੋ. ਰੂਪਿਯਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਕਿਰਿਯਾ ਗਹਣੇਨ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਸਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਿਯਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਕੁਟਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਦੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਰਣੇ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਯਾ, ਅਦੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਰਣੇ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਟਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ.

ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਮਜ੍ਝੇਪਦਲੋਪਸਮਾਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਤਰਾ ਨਾਮ ਯਤੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਇਤਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਯੋਗਿਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਸਚਿਤ੍ਤਕਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਵਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਕਦਾਚਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਵਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਞ੍ਞਾਦੁਕਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਦੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਯਸ੍ਸਾ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸਾ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਸਾ ਚ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸੁਰਾਪਾਨਾਦਿਅਚਿਤ੍ਤਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਾ. ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਏਕਂਸਤੋ ਸਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ‘‘ਸੁਰਾਪਾਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ‘ਸੁਰਾ’ਤਿ ਵਾ ‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨੇ ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸ੍ਸਾਪਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਯਸ੍ਸਾ ਪਨ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸੇਸਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ, ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚਾਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਾ ਪਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਯੋ. ‘‘ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਾਦਿਯਨਾਦੀਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਦੁਟ੍ਠਦੋਸਸਙ੍ਘਭੇਦਪ੍ਪਹਾਰਦਾਨਤਲਸਤ੍ਤਿਕਾਦਿਭੇਦਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ, ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਹਸੇਯ੍ਯਾਦਿਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਅਰਹਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠਦੋਸਾਦਿਭੇਦਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਦਿਭੇਦਂ ਪਨ ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂਯੇਵ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਰਵੇਦਨਾਦ੍ਵਯਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ’’ਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਚ ਤਿਕਦ੍ਵਯਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਅਵੇਦਨੋ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ ਅਨਿਯਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਸੇਸੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਹਿ ਵਿਸੇਸਾਭਿਧਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯੂਪਗਮੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਤੀਣਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਦਾਨਾਦਿਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤ੍ਤਰਸਪ੍ਪਕਾਰਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਯੋਜੇਤੁਂ ‘‘ਇਧ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ. ਵੇਸਾਲਿਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵੋਹਾਰੇ ਨਗਰੇ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਗਰਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਵਡ੍ਢਨੇਨ ਵਿਸਾਲੀਭੂਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵੇਸਾਲੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਚ ਨਗਰਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਵੇਪੁਲ੍ਲਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਪੀ’’ਤਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਮਕ੍ਕਟਿਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਵਤ੍ਥੂਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ. ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਚ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਦੀਸੁ ‘‘ਵਿਹੇਸਕੇ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਪਾਚਿ. ੯੮) ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਾਦਿਤੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਵਿਹੇਸਕਾਦੀਸੁਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਰੋਪਿਤੇ ਵਿਹੇਸਕੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਾਰਾ. ੧੦੦). ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾਤਿਆਦਿਕਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧੇਨ ਅਭਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਸੁਪਿਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਓਪਕ੍ਕਮਨਕਿਰਿਯਾਪਵਤ੍ਤਨਿਕਾਪਿ ਚੇਤਨਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੇਤਨਾ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੩੫), ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਜਾਤਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਧਿਮਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਪਾਰਾ. ੧੯੭) ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ‘‘ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਪਾਰਾ. ੯੧) ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਗਾਮੇ, ਨੋ ਅਰਞ੍ਞੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੯੦) ਨਯੇਨ ਲੇਸਂ ਓਡ੍ਡੇਨ੍ਤਾਨਂ ਲੇਸਪਿਦਹਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਰਾਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਨਨੁ, ਆਵੁਸੋ, ਤਥੇਵੇਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੦) ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਮਗ੍ਗੇਤਿ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਤਿਂਸਮਗ੍ਗੇ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਛਿਨ੍ਨੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਚਾਦੀਨਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਬਹਿ ਠਿਤਾਨਿ ਛਵਿਚਮ੍ਮਾਨਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਂਸਸ੍ਸ ਪਨ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਛਵਿਚਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਮ੍ਮਖਿਲਨ੍ਤਿ ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਣ੍ਡਂ. ‘‘ਉਣ੍ਣਿਗਣ੍ਡੋ’’ਤਿਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੫; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੫੫) ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇਤਿ ਮੇਥੁਨਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ. ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਵ. ਨਟ੍ਠੋ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਂ, ਸੁਕ੍ਖਪੀਲ਼ਕਂ ਵਾ ਮਤਚਮ੍ਮਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਤੇ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤੇ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤੇ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋ (ਪਾਰਾ. ੬੧) ਪਨ ਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦੇਪਿ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਠਿਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਮਿਤ੍ਤਮਂਸਾਦਿਮ੍ਪਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ. ਵਣਸਙ੍ਖੇਪਵਸੇਨਾਤਿ ਵਣਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ. ਵਣੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ‘‘ਅਮਗ੍ਗੇਨ ਅਮਗ੍ਗਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੬) ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਣੇਸੁ ਏਕੇਨ ਵਣੇਨ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਨੀਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਣਸਙ੍ਖੇਪੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬੬). ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਨ ਅਕ੍ਖਿਆਦਯੋਪਿ ਵਣਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਵਣੇਨ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਸਂ ਵਣਸਙ੍ਗਹੋ ‘‘ਨਵਦ੍ਵਾਰੋ ਮਹਾਵਣੋ’’ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੨.੬.੧) ਏਵਮਾਦਿਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਪਣ੍ਡਕਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਵਤ੍ਥਿਕੋਸੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥਿਪੁਟੇਸੁ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਕੋਸੇਸੁ. ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਗੋਣਗਦ੍ਰਭਓਟ੍ਠਮਹਿਂਸਾਦੀਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਂ ਪਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ.

ਏਵਂ ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਤਸਰੀਰੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਤਸਰੀਰੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਮੁਖਮਗ੍ਗਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਦਾ ਅਪਰੇ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਖਾਦਿਤਾ, ਤਦਾ ਉਪਡ੍ਢਕ੍ਖਾਯਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਨ ਕੁਥਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦਿਭਾਵੇਨ ਕੁਥਿਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਰੀਰਂ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਂ ਹੋਤਿ ਕੁਥਿਤਂ ਨੀਲਮਕ੍ਖਿਕਸਮਾਕਿਣ੍ਣਂ ਕਿਮਿਕੁਲਸਮਾਕੁਲਂ ਨਵਹਿ ਵਣਮੁਖੇਹਿ ਪਗ੍ਗਲ਼ਿਤਪੁਬ੍ਬਕੁਣਪਭਾਵੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੯-੬੦), ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਵਿਜਹਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਥਿਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੁਥਿਤੇਤਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇ. ਈਦਿਸੇ ਹਿ ਸਰੀਰੇ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪਕ੍ਕਮਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਤਥਾ ਵਟ੍ਟਕਤੇ ਮੁਖੇ ਅਚ੍ਛੁਪਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੭੩) ਵਿਵਟ੍ਟੇ ਮੁਖੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਸ੍ਸਾਨਿ, ਤਾਲੁਕਞ੍ਚ ਅਪ੍ਫੁਸਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਾ ਉਭਯਪਸ੍ਸੇਹਿ ਵਾ ਛੁਪਨ੍ਤਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਚਤੂਹਿ ਪਸ੍ਸੇਹਿ ਅਚ੍ਛੁਪਨ੍ਤਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਤਾਲੁਕਂ ਛੁਪਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ. ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਜਿਵ੍ਹਾਯ ਵਾ ਦਨ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇਪਿ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਜਿਵ੍ਹਾਯ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਮੇਵ. ਯਦਿ ਪਨ ਬਹਿ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਮੁਖਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ. ਯਦਿ ਪਨ ਦਨ੍ਤਾ ਸੁਫੁਸਿਤਾ, ਅਨ੍ਤੋਮੁਖੇ ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਦਨ੍ਤਾ ਚ ਬਹਿ ਓਟ੍ਠਮਂਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਤਤ੍ਥ ਵਾਤੇਨ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਂ ਅਲ੍ਲੋਕਾਸਂ ਤਿਲਫਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ. ਉਪ੍ਪਾਟਿਤੇ ਪਨ ਓਟ੍ਠਮਂਸੇ ਦਨ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਯੋਪਿ ਦਨ੍ਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਓਟ੍ਠੇਹਿ ਪਿਦਹਿਤੁਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਵੇਦਨਾਯ ਅਟ੍ਟੋ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਵੇਦਨਾਟ੍ਟੋ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤਕੋਸਤੋ ਚਲਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਸਞ੍ਞਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਲਹੁਕਗਰੁਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਕਿਰਿਯਾਯਪਿ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਲੋਹਿਤਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਗਤਂ, ਤਮ੍ਹਿ ਕੁਪਿਤੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਣ੍ਡੁਕਚ੍ਛੁਸਰੀਰਕਮ੍ਪਾਦੀਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਭੇਸਜ੍ਜਕਿਰਿਯਾਯ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਕ੍ਖੇਹਿ ਕਤਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਯਕ੍ਖਾ ਕਿਰ ਭੇਰਵਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖੇਨ ਹਤ੍ਥਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ, ਹਦਯਰੂਪਂ ਵਾ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਸਞ੍ਞੇ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ – ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਨਿਚ੍ਚਮੇਵ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਕਤਿਸਞ੍ਞਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਪਕਤਿਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵਾ, ਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਪਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਗੂਥਮ੍ਪਿ ਚਨ੍ਦਨਮ੍ਪਿ ਏਕਸਦਿਸਂ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋਵ ਵਿਚਰਤਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਪਕਤਿਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਞਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਚ ਏਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਅਧਿਮਤ੍ਤਵੇਦਨਾਯਾਤਿ ਅਧਿਕਪ੍ਪਮਾਣਾਯ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ. ਆਦਿਕਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ, ਯੋ ਚ ਆਦਿਕਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਆਦਿਭੂਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧ ਪਨ ਸੁਦਿਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਮਕ੍ਕਟਿਸਮਣਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਦੀਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਪਟਿਪਾਦਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦਨਂ. ਕਰੋਨ੍ਤੋਯੇਵ ਹਿ ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕਿਰਿਯਂ. ਇਦਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੬੬) ਪਨ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇ ਸਤਿ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਮੇਥੁਨਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਹਿ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ. ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੬) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੇਥੁਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ. ਰਾਗਵਸੇਨੇਵ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਨੇਵ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਲੋਭਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ. ਸੁਖਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਵੇਦਨਂ. ਨਨੁ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਮੁਨਨਤੋ ਅਨੁਮੁਨਨਤੋ ਮੁਤਿ, ਞਾਣਂ, ਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੁਤਿਮਾ, ਞਾਣਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.