ਪਾਰਾਜਿਕਕਣ੍ਡਂ

ਇਦਾਨਿ ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕੁਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ‘‘ਇਦਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਨਿਦਾਨਾਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਨਿਦਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਕਣ੍ਡੇ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਊਨਾਤਿਰੇਕਭਾਵਨਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਪਾਰਾਜਿਕਾਤਿ ਸਜਾਤਿਨਾਮਂ. ਆਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਨਾਮਂ. ਉਦ੍ਦਿਸੀਯਤੀਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੋ. ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨੋਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੧. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਯੋ ਪਨਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫ ਭਿਕ੍ਖੁਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ) ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥਪਦਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਨਿਯਮੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਕੋਚੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯੋ ਯੋਕੋਚਿ ਨਾਮ, ਸੋ ਅਵਸ੍ਸਂ ਲਿਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤਜਾਤਿਨਾਮਗੋਤ੍ਤਸੀਲਵਿਹਾਰਗੋਚਰਵਯੇਸੁ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਥਾ ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਰਸ੍ਸਦੀਘਾਦਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਨਵਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦੇਨਾਤਿ ਲਿਙ੍ਗੀਯਤਿਞਾਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਲਿਙ੍ਗਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇਤਿ ਲਿਙ੍ਗਾਦਯੋ, ਤੇਸਂ ਭੇਦੋ ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦੋ, ਤੇਨ ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਯਾਦਿਸੋ ਵਾ ਤਾਦਿਸੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਦੀਘੋ ਵਾ ਰਸ੍ਸੋ ਵਾ ਕਾਲ਼ੋ ਵਾ ਓਦਾਤੋ ਵਾ ਮਙ੍ਗੁਰਚ੍ਛਵਿ ਵਾ ਕਿਸੋ ਵਾ ਥੂਲੋ ਵਾ. ਯੋਗਵਸੇਨ ਯੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾ ਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਯਂਜਚ੍ਚੋ ਵਾ ਤਂਜਚ੍ਚੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸੋ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧੋ ਵਾ. ਨਾਮਵਸੇਨ ਯਥਾਨਾਮੋ ਵਾ ਤਥਾਨਾਮੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤੋ ਵਾ. ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਯਥਾਗੋਤ੍ਤੋ ਵਾ ਤਥਾਗੋਤ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੋ ਵਾ ਵਾਸਿਟ੍ਠੋ ਵਾ ਕੋਸਿਯੋ ਵਾ. ਸੀਲੇਸੁ ਯਥਾਸੀਲੋ ਵਾ ਤਥਾਸੀਲੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਸੀਲੋ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਸੀਲੋ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਸੀਲੋ ਵਾ. ਵਿਹਾਰੇਸੁਪਿ ਯਥਾਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਤਥਾਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਵਿਹਾਰੀ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਵਿਹਾਰੀ ਵਾ. ਗੋਚਰੇਸੁਪਿ ਯਥਾਗੋਚਰੋ ਵਾ ਤਥਾਗੋਚਰੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਨਵਕਮ੍ਮਗੋਚਰੋ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਗੋਚਰੋ ਵਾ ਵਾਸਧੁਰਗੋਚਰੋ ਵਾ. ਵਯੇਸੁਪਿ ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਥੇਰੋ ਵਾ ਨਵੋ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਵਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬੋਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਪਦਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ‘‘ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਏਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੦੫) ਨਯੇਨ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾਚਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸਰਣਗਮਨੇਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਸਰਣਗਮਨੂਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਓਵਾਦਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫) ਨਾਮ –

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਤਿਬ੍ਬਂ ਮੇ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਥੇਰੇਸੁ ਨਵੇਸੁ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੂ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ ਕਸ੍ਸਪ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਸਾਤਸਹਗਤਾ ਚ ਮੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਨ ਵਿਜਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) –

ਇਮਿਨਾ ਓਵਾਦਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਪਞ੍ਹਾਬ੍ਯਾਕਰਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਸੋਪਾਕਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਸੋਪਾਕਸਾਮਣੇਰਂ ‘‘‘ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਸਞ੍ਞਾ’ਤਿ ਵਾ ਸੋਪਾਕ ‘ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ’ਤਿ ਵਾ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਨਤ੍ਥਾ ਨਾਨਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ, ਉਦਾਹੁ ਏਕਤ੍ਥਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫) ਦਸ ਅਸੁਭਨਿਸ੍ਸਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤਿਵਸ੍ਸੋ ਤ੍ਵਂ, ਸੋਪਾਕਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸੋਹਂ ਭਗਵਾਤਿ. ‘‘ਸੋਪਾਕ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹੇ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਅਨੁਜਾਨਿ, ਅਯਂ ਪਞ੍ਹਾਬ੍ਯਾਕਰਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਹਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਯਾ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਦੂਤੇਨੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਅਡ੍ਢਕਾਸਿਯਾ ਗਣਿਕਾਯ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਅਟ੍ਠਵਾਚਿਕੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਤੋ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਤੋ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ.

ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਰਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਤੀਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਹਿ, ਏਕਾਯ ਚ ਞਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਞਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਨ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭੇਦਾਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭਿਨ੍ਨਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਤਾਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਕੁਪ੍ਪੇਨਾਤਿ ਅਕੋਪੇਤਬ੍ਬਤਂ, ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਤਞ੍ਚ ਉਪਗਤੇਨ. ਠਾਨਾਰਹੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣਾਰਹੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਾਰਹੇਨ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਉਪਰਿਭਾਵਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ ਹਿ ਉਪਰਿਭਾਵੋ, ਤਞ੍ਚੇਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾਵ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ, ਨਾਞ੍ਞੇਹੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਾਨਮੇਵ, ਸਰਣਗਮਨੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਓਵਾਦਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਞ੍ਹਾਬ੍ਯਾਕਰਣੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸੋਪਾਕਾਨਂ, ਨ ਚ ਤੇ ਭਬ੍ਬਾ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿਲੋਕਵਜ੍ਜਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਦਯੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂਯੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨੇਵ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ, ਨਾਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫ ਭਿਕ੍ਖੁਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ). ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਅਕੁਪ੍ਪੇਨ ਠਾਨਾਰਹੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ. ਵਸਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁ, ਆਧਾਰੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. ਊਨਾਨਿ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ. ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਉਪਰਿ ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੇ ਊਨਵੀਸਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਤੇਸੂਤਿ ਪਣ੍ਡਕਾਦੀਸੁ ਏਕਾਦਸਸੁ ਅਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ. ਪਣ੍ਡਕੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੯) ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕੋ, ਉਸੂਯਪਣ੍ਡਕੋ, ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਪਣ੍ਡਕੋ, ਨਪੁਂਸਕਪਣ੍ਡਕੋ, ਪਕ੍ਖਪਣ੍ਡਕੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਚ ਉਸੂਯਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨ ਵਾਰਿਤਾ, ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾਰਿਤਾ. ਤੇਸੁਪਿ ਪਕ੍ਖਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਪਣ੍ਡਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਵਾਰਿਤਾਤਿ. ਤਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਸਮ੍ਪਦਾਨਂ ਅਭਬ੍ਬਤਾਯ ਅਵਤ੍ਥੂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਮੁਖੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਸੁਚਿਨਾ ਆਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਯਂ ਆਸਿਤ੍ਤਪਣ੍ਡਕੋ. ਯਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਉਸੂਯਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਯਂ ਉਸੂਯਪਣ੍ਡਕੋ. ਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਬੀਜਾਨਿ ਅਪਨੀਤਾਨਿ, ਅਯਂ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਪਣ੍ਡਕੋ (ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੫; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੨.੧੦੯). ਯੋ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂਯੇਵ ਅਭਾਵਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਯਂ ਨਪੁਂਸਕਪਣ੍ਡਕੋ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨੁਭਾਵੇਨ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਪਣ੍ਡਕੋ ਹੋਤਿ, ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਪਨਸ੍ਸ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਅਯਂ ਪਕ੍ਖਪਣ੍ਡਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਥੇਯ੍ਯੇਨ ਸਂਵਾਸੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ. ਸੋ ਚ ਨ ਸਂਵਾਸਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਥੇਨਕੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ, ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਚ ਥੇਨਕੋਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਪਨ ਤਿਵਿਧੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤੀਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦) ‘‘ਅਹਂ ਦਸਵਸ੍ਸੋ ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਵਾ’’ਤਿ ਮੁਸਾ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨ ਗਣੇਤਿ. ਨ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਵਾ ਵਨ੍ਦਨਂ ਸਾਦਿਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਵਸ੍ਸਾਨੁਰੂਪੇਨ ਯਥਾਵੁਡ੍ਢਂ ਵਨ੍ਦਨਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਨ ਆਸਨੇਨ ਪਟਿਬਾਹਤੀਤਿ ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਮੇ ਏਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਆਸਨੇਨ ਨਪ੍ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਨ ਉਪੋਸਥਾਦੀਸੁ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਉਪੋਸਥਪ੍ਪਵਾਰਣਾਦੀਸੁ ਨ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਲਿਙ੍ਗਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਏਵਸਦ੍ਦੇਨ ਸਂਵਾਸਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਸਮਾਨੋਤਿ ਸਨ੍ਤੋ. ਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਂਵਾਸਸ੍ਸਾਤਿ ਸਾਮਣੇਰਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਸਂਵਾਸਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਪਨ ਕਾਸਾਯੇ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਗ੍ਗੋ ਵਾ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥੋ ਵਾ ਮੇਥੁਨਸੇਵਨਾਦੀਹਿ ਅਸ੍ਸਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇਨਕੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਕਾਸਾਯਂ ਓਵਟ੍ਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਆਕਾਰੇਨ ਗਿਹਿਨਿਵਾਸਨੇਨ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ‘‘ਸੋਭਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ, ਨ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਂ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਤਾਵ, ‘‘ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇਨਕੋ ਹੋਤਿ. ਓਦਾਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਚੇਪਿ ਨਿਵਤ੍ਥਕਾਸਾਵਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਓਦਾਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਵਾ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਏਵ.

ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨਕੇ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਸਾਯੇ ਸਉਸ੍ਸਾਹੋਵ ਓਦਾਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਮੇਥੁਨਂ ਪਟਿਸੇਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਧਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਦਿਨ੍ਨਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇਨਕੋ, ਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਂਵਾਸਸ੍ਸ ਸਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਨਾਪਿ ਸਂਵਾਸਤ੍ਥੇਨਕੋਤਿ. ਵਿਦੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਦੇਸਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਞ੍ਚੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਸਦੇਸੇਪਿ ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋਪਿ ਸਂਵਾਸਤ੍ਥੇਨਕੋਵ. ‘‘ਸਂਵਾਸਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲਿਙ੍ਗਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਵੁਡ੍ਢਪਬ੍ਬਜਿਤੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦) ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੇਲ਼ਾਦੀਸੁ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਭਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋਪਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਹੋਤਿ. ਸਯਂ ਸਾਮਣੇਰੋਵ ਸਾਮਣੇਰਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕੂਟਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕੂਟਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਭਣ੍ਡਗ੍ਘੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ.

ਨਨੁ ਸਂਵਾਸੋ ਨਾਮ ਏਕਕਮ੍ਮਂ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਕੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦਿਕੋਵ ਕਿਰਿਯਭੇਦੋ ਸਂਵਾਸੋਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਤਦਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਕੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇਤਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕਾਧਿਕਾਰੇ. ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਲਿਙ੍ਗਂ ਅਨਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ‘‘ਨ ਮਂ ਕੋਚਿ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਪੁਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਵਿਧਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਰਾਜਾ ਕੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਨ ਤਂ ਲਬ੍ਭਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੋਧਂ ਪਟਿਵਿਨੇਤਿ. ਸੋ ‘‘ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਮੇ ਰਾਜਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥਾਪਿ ‘‘ਸਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਯਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗੋ ਤੇਨੇਵ ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਂ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਅਪੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਮਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਤ੍ਵਾਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ.

ਇਧ ਪਨੇਕਚ੍ਚੋ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਜੀਵਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਾਸਣ੍ਡਿਯਭਤ੍ਤਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰੋ ਮਹਾਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਮਂ ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਵਾਹੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਖੇਮਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰੋ ਰੋਗਭਯੇ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੮) ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਜੀਵਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਾਸਣ੍ਡਿਯਭਤ੍ਤਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰੋਗਭਯੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰਸ੍ਸ ਏਕੋ ਵੇਰਿਕੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਘਾਤੇਤੁਕਾਮੋ ਨਂ ਵਿਚਰਤਿ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੋਤ੍ਥਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਤਿ. ਵੇਰਿਕੋ ‘‘ਕੁਹਿਂ ਸੋ’’ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਨ ਤਂ ਲਬ੍ਭਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੋਧਂ ਪਟਿਵਿਨੇਤਿ. ਸੋ ‘‘ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਮੇ ਵੇਰਿਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਅਨੋਸਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਅਪਰੋ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਗਿਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਇਧ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਚੇਪਿ ਇਮਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਮਂ ‘ਚੋਰੋ’ਤਿ ਗਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਕਾਯਪਰਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਾਹਰਣਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਾ ਚ ਦਹਰਾ ਚ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਯਥਾਭੂਤਮਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਰੋਤਿ. ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਮਯਂ ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਨ ਇਮੇ ਮਮ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਵਸ੍ਸਗਣਨਾਦਿਭੇਦਂ ਵਿਧਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰਾਜਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਕਨ੍ਤਾਰ-ਰੋਗਵੇਰੀਭਯੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਯਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਰਾਜਭਯੇਨ, ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਭਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਲਿਙ੍ਗਂ ਆਦਿਯਤੀਤਿ ਵੇਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਸਂਵਾਸਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਯਾਵ ਸੋ ਸੁਦ੍ਧਮਾਨਸੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਞ੍ਚੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਯੋ ਸੁਦ੍ਧਮਾਨਸੋ ਯਾਵ ਸਂਵਾਸਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਤਾਵ ਏਸ ‘‘ਗਿਹੀ ਮਂ ‘ਸਮਣੋ’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਞ੍ਚੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਸੁ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ. ਸੋ ਚ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਤ੍ਥ ਪਵਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਨਾਮ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕਥਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸਲਿਙ੍ਗੇਨ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਂ ਗਤੋਪਿ ਪੁਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਞ੍ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਲਭਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦). ਕੁਸਚੀਰਾਦਿਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਫਲਕਕ੍ਖਣ੍ਡਜਟਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਸਚੇਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਸੇਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਵਾ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਵਤਾਨੀਤਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਾਦੀਨਿ ਵਤਾਨਿ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਸੋਭਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਨਨੁ ਖੋ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਂ ਕੁਸਚੀਰਾਦੀਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤਿ, ਜਟਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਤਿ, ਖਾਰਿਕਾਜਂ ਵਾ ਆਦਿਯਤਿ, ਯਾਵ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਤਂ ਲਦ੍ਧਿਂ, ਤਾਵ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰੋ ਪਨ ਕੁਸਚੀਰਾਦੀਨਿ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ, ਰਾਜਭਯਾਦੀਹਿ ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਲਿਙ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਨੇਵ ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ.

ਅਵਸੇਸੋ ਸਬ੍ਬੋਪੀਤਿ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਯਕ੍ਖਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਦਿਕੋ. ਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਯਥਾ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਸ੍ਸ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੧੨) ਵਿਕੋਪਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਗਰੁਤਰਂ, ਨ ਤਥਾ ਵਿਜਾਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾ’’ਤਿ. ਪੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤੁਸਮਞ੍ਞਾ, ਦਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਿਮਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਪੁਤ੍ਤਵੋਹਾਰੋ ਲੋਕੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਯਾਯਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਸਿਦ੍ਧਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਜਨੇਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਨੇਤ੍ਤੀਤਿ ਜਨਿਕਾ, ਮਾਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਤ੍ਤਯਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਂ, ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਭਾਵਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਯਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੇਨ ਮਾਤੁਘਾਤਕਕਮ੍ਮੇਨ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ ਨਾਮ. ਯੇਨ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਭੂਤਾਪਿ ਅਜਨਿਕਾ ਪੋਸਾਵਨਿਕਮਾਤਾ ਵਾ ਮਹਾਮਾਤਾ ਵਾ ਚੂਲ਼ਮਾਤਾ ਵਾ ਜਨਿਕਾਪਿ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਭੂਤਾ ਮਾਤਾ ਘਾਤਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨ ਵਾਰਿਤਾ, ਨ ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਯੇਨ ਸਯਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਭੂਤਾ ਮਾਤਾ ਘਾਤਿਤਾ, ਸੋਪਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨਸ੍ਸ ਭਾਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਆਹਚ੍ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਜਨਕੋ ਪਿਤਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੇਨੇਵ ਸਤਾ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਤੋ, ਅਯਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੇਨ ਪਿਤੁਘਾਤਕਕਮ੍ਮੇਨ ਪਿਤੁਘਾਤਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਿਤੁਘਾਤਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਵੇਸਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਪਿਤਾ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਚ ਤੇਨ ਘਾਤਿਤੋ, ‘‘ਪਿਤੁਘਾਤਕੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਞ੍ਚ ਫੁਸਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੪).

ਏਲ਼ਕਚਤੁਕ੍ਕਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੧੨੮; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੨੭੫; ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੮੦੯; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੧੧੨), ਸਙ੍ਗਾਮਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਚੋਰਚਤੁਕ੍ਕਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾਪਿ ਹਿ ਏਲ਼ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਫੁਸਤਿ ਮਾਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨੇਵ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਵਤ੍ਥੁਨੋ ਵਿਕੋਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਲ਼ਕਾਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ, ਪਨ ਮਾਤਾਪਿਤਿਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਵਾ ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨ ਫੁਸਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਵਤ੍ਥੁਅਭਾਵਤੋ. ਮਾਤਾਪਿਤਿਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਫੁਸਤੇਵ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਦ੍ਵਯੇ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਹਿ ਪੁਰਿਮਂ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਭਾਵੇ ਪਮਾਣਂ.

ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗੇ ਠਿਤੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਂ ਪਨ ਅਰਹਨ੍ਤਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਂ ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਪਿਸ੍ਸ ਨ ਵਾਰਿਤਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਬਲਵਂ ਹੋਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਭਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਯਥਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ, ਏਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੇਪਿ ਏਲ਼ਕਚਤੁਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਪਕਤਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ. ਯੋ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੫) ਪਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਸੀਲਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ ਨ ਵਾਰਿਤਾ. ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਵਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਂਯੇਵ ਦੂਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋਯੇਵ, ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਪਨ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਵਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਮਾਨਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਾ ਅਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਹੋਤਿ. ਸਕਿਂ ਸੀਲਵਿਪਨ੍ਨਂ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾ ਦੂਸੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਸਾਮਣੇਰੀਸੁ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਲਭਤੀਤਿ.

ਧਮ੍ਮਤੋ ਉਗ੍ਗਤਂ ਅਪਗਤਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ. ਉਬ੍ਬਿਨਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪਲੋਕਨਞਤ੍ਤਿਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਹਿ ਦੂਸਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਧ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਸਰੀਰੇਯੇਵ ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਭੇਜ੍ਜਕਾਯਤਾਯ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਲੋਹਿਤਂ ਸਮੋਸਰਤਿ, ਆਘਾਤੇਨ ਪਕੁਪ੍ਪਮਾਨਂ ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਰੋਗਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਜੀਵਕੋ ਵਿਯ ਸਤ੍ਥੇਨ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪੂਤਿਮਂਸਞ੍ਚ ਲੋਹਿਤਞ੍ਚ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਫਾਸੁਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਬਹੁਂ ਪਨ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੫).

ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮਦ੍ਵਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ‘‘ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ’’ਤਿ ਅਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਵਿਸਯੋ ਬਾਹਿਰਤ੍ਥਸਮਾਸੋਯਂ, ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ, ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਚਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ, ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥੀਸੁ ਪੁਰਿਸਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਸਯਞ੍ਚ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਰਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਪਨ ਸਯਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਰਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤੀਤਿ ਇਦਮੇਤੇਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ.

ਅਪਰਾਮਸਨਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਣਾਨਿ ਅਵਚਨਾਨਿ. ‘‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ’’ਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਕਿਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਕਰੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਕਿਤ੍ਤਨਂ, ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੪) ਅਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਅਕਿਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਵਚਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਚ੍ਚਾਰਣਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਏਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਰਣਂ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਉਪੇਤਂ.

ਹਾਪਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ. ਯੋਪਿ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਿਂਯੇਵ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿਯੇਵ. ਦੁਰੁਚ੍ਚਾਰਣਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਕ੍ਖਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਯ੍ਵਾਯਂ –

‘‘ਸਿਥਿਲਂ ਧਨਿਤਞ੍ਚ ਦੀਘਰਸ੍ਸਂ;

ਗਰੁਕਂ ਲਹੁਕਞ੍ਚੇਵ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ;

ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ;

ਦਸਧਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਭੇਦੋ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੯੦; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੯੧; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩.੬੪, ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੫; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੨) –

ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਿਥਿਲਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਸੁ ਵਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਤਤਿਯਂ. ਧਨਿਤਂ ਨਾਮ ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਦੀਘੇਨ ਕਾਲੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਆ-ਕਾਰਾਦਿ. ਰਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਕਾਲੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅ-ਕਾਰਾਦਿ. ਗਰੁਕਨ੍ਤਿ ਦੀਘਮੇਵ, ਯਂ ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਂਯੋਗਪਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਲਹੁਕਨ੍ਤਿ ਰਸ੍ਸਮੇਵ, ਯਂ ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਨ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਸਂਯੋਗਪਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਰਣਾਨਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਸਾਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਵਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤੁਣ੍ਹ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਰਣਾਨਿ ਅਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਥ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਣਾਥੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਿਥਿਲਸ੍ਸ ਧਨਿਤਕਰਣਂ ਨਾਮ, ਤਥਾ ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਤ੍ਥਕਲ੍ਲਂ ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਞ੍ਚ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਭ-ਕਾਰ ਘ-ਕਾਰਾਨਂ ਬ-ਕਾਰ ਗ-ਕਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਨ੍ਤੇ ਸਂਗੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਧਨਿਤਸ੍ਸ ਸਿਥਿਲਕਰਣਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਸੁਣਂਤੁ ਮੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਏਸਾ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਏਸਂ ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਵਚਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਾ’’ਤਿ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਅਨੁਨਾਸਿਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਸਿਥਿਲੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਧਨਿਤਂ, ਧਨਿਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਿਥਿਲਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਕ੍ਖਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਂ ਵਦਤਿ, ਦੁਰੁਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੁ ਦੀਘਟ੍ਠਾਨੇ ਦੀਘਮੇਵ. ਰਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਰਸ੍ਸਮੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਠਾਨੇ ਤਂ ਤਦੇਵ ਅਕ੍ਖਰਂ ਭਾਸਨ੍ਤੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮਾਗਤਂ ਪਵੇਣਿਂ ਅਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਦੀਘੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਰਸ੍ਸਂ, ਰਸ੍ਸੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਦੀਘਂ ਵਦਤਿ, ਤਥਾ ਗਰੁਕੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਲਹੁਕਂ, ਲਹੁਕੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਰੁਕਂ ਵਦਤਿ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਵਾ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ, ਵਵਤ੍ਥਿਤੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਵਦਤਿ, ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਛ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ.

ਯਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ‘‘ਦ-ਕਾਰੋ ਤ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤ-ਕਾਰੋ ਦ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਚ-ਕਾਰੋ ਜ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਜ-ਕਾਰੋ ਚ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਯ-ਕਾਰੋ ਕ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕ-ਕਾਰੋ ਯ-ਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ-ਕਾਰਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਤ-ਕਾਰਾਦੀਨਂ ਵਚਨਂ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਨੇਵ ਦ-ਕਾਰੋ ਤ-ਕਾਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਨ ਕ-ਕਾਰੋ ਯ-ਕਾਰੋ. ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਦਸਵਿਧਾਯ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸੇ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਸਾਵਨਂ ਹਾਪੇਤਿ ਨਾਮ. ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਯਾਵਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਨੁਰੂਪਾ. ਤੇ ਚ ਖੋ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠਾ ਪਞ੍ਚ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਨ ਹਿ ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਛਨ੍ਦੋ ਏਤਿ. ਅਵਸੇਸਾ ਪਨ ਸਚੇਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਚੇ ਏਕਸੀਮਟ੍ਠਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ. ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰਣਂ. ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਠਾਨਂ, ਕਾਰਣਂ. ਇਧ ਪਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਕਰਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਰਣਾਰਹਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਾਰਹਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ‘‘ਤਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਂ, ਤਥਾਕਰਣਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਠਾਨਾਰਹਂ ਨਾਮ. ਕੇਚਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਪਨ ‘‘ਠਾਨਾਰਹੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਤ੍ਥਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬੋ’ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਵ. ੧੧੯) ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਰਾਜਿਕੇ. ਯਥਾ ਚ ਇਧ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਅਯਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞੇਪੀਤਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋਪਿ. ਕਥਮੇਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਭਬ੍ਬਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ, ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਭਬ੍ਬਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੨) ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋਪਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੪੫) ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਂ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਪਦਂ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋ ਵਿਸੁਂ ਅਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾਵ ਯਂ ਸਿਕ੍ਖਞ੍ਚ ਸਾਜੀਵਞ੍ਚ ਸਮਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ, ਸਹ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਾਜੀਵਂ, ਮਾਤਿਕਾਦਿਭੇਦਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਚ ਸਾਜੀਵਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਂ, ਤਦੁਭਯਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਉਪਗਤੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਸਾਜੀਵਸਹਚਰਿਯਤੋ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਕਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਂ, ‘‘ਅਧਿਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਧਿਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤਾ.

ਕਤਮਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੀਲਂ, ਕਤਮਂ ਅਧਿਸੀਲਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਦਸਙ੍ਗਸੀਲਂ ਤਾਵ ਸੀਲਮੇਵ, ਨ ਤਂ ਅਧਿਸੀਲਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ ਪਨ ਅਧਿਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸੂਰਿਯੋ ਵਿਯ ਪਜ੍ਜੋਤਾਨਂ, ਸਿਨੇਰੁ ਵਿਯ ਚ ਪਬ੍ਬਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਸੀਲਾਨਂ ਅਧਿਕਞ੍ਚੇਵ ਉਤ੍ਤਮਞ੍ਚ, ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇਯੇਵ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਾ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਯੇਵ ਪਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਜ੍ਝਾਚਾਰਸੋਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਤਂ ਤਂ ਸੀਲਸਂਵਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਤੋਪਿ ਚ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਸੀਲਂ ਅਧਿਸੀਲਂ, ਤਂ ਪਨ ਇਧ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ.

ਏਤੇਤਿ ਨਾਨਾਦੇਸਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਸਹ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਵਸੇਨ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਜੀਵਿਕਾ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਨੋ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ. ਸਾਪਿ ਹਿ ਵਿਰਤਿਆਦੀਨਂ ਦੀਪਨਤੋ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਿ ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਕਾਯੋ ਪਦਕਾਯੋ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਕਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਯੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ. ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਪਰਿਵਜ੍ਜਨਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਵਸੇਨ ਵਾਰਿਤ੍ਤਚਾਰਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਵਸੇਨ ਵਿਰਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤਨਂ, ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਵਸੇਨ ਵਿਰਤਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਜੀਵਞ੍ਚ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਞ੍ਚ ਅਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋ, ਸੀਲਸਂਵਰਣਂ, ਸਾਜੀਵਾਨਤਿਕ੍ਕਮਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਦਮੇਵ ਦ੍ਵਯਂ ਇਧ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਜੀਵਾਨਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਸ੍ਸਾਨਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਹਿ ਯਾਵ ਮਗ੍ਗਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਪਰਿਪੂਰਤਿ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸਂਵਰਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋਵ ਗਹਿਤੋ, ‘‘ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋਪਿ. ਸਿਕ੍ਖਞ੍ਹਿ ਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਨਿਦ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਭਾਵਾ ਸਿਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਏਕਚ੍ਚਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ), ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਨਿਯਮਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਤਂ ਨ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਾਨੁਕ੍ਕਮਾਭਾਵਤੋ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਸਾਜੀਵਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਂ ਸਿਕ੍ਖਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ, ਯਞ੍ਚ ਸਾਜੀਵਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਤ੍ਥ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮੇਵ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਦੁਭਯਮੇਵ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਦਭਾਵੇਨਾਤਿ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ. ਚਵਿਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਪਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਦਵਾਤਿ ਸਹਸਾ. ਯੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਤੁਕਾਮੋ ਸਹਸਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਅਯਂ ਦਵਾ ਵਦਤਿ ਨਾਮ. ਰਵਾਤਿ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਯੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਤੁਕਾਮੋ ਵਿਰੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਅਯਂ ਰਵਾ ਭਣਤਿ ਨਾਮ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਚੇ? ਪੁਰਿਮਂ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਹਸਾਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਭਣਨਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਭਣਨਂ. ‘‘ਅਕ੍ਖਰਸਮਯਾਨਭਿਞ੍ਞਾਤਤਾਯ ਵਾ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ ਕਥੇਤੁਮਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਰਵਾ ਭਣਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੪) ਏਕੇ.

ਵਜ੍ਜਾਵਜ੍ਜਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ਤਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ. ‘‘ਏਵਂ ਸਜ੍ਝਾਯਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਨਕੋ ਆਚਰਿਯੋ. ਅਨ੍ਤੇ ਸਮੀਪੇ ਵਸਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ, ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਵਨੇਕਸੇਰੁਕਾ’’ਤਿ. ਸਮਾਨੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕੋ. ਏਵਂ ਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕੋ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਏਕਕਮ੍ਮਂ, ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਸਮਾਨਂ ਚਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ਸਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਮਾਨਿਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਾ ‘‘ਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਖੇਤ੍ਤਪਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇਸਂ ਵੇਵਚਨੇਹਿਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਵੇਵਚਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਵਿਧਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥੇ ਵਚਨਂ ਵਿਵਚਨਂ, ਵਿਵਚਨਮੇਵ ਵੇਵਚਨਂ, ਪਰਿਯਾਯਨਾਮਂ, ਸਹ ਵੇਵਚਨੇਹੀਤਿ ਸਵੇਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਵੇਵਚਨਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਣ੍ਣਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੨; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੫੩; ਵਜਿਰ. ਟੀ. ੫੩) ਆਗਤਂ ਨਾਮਸਹਸ੍ਸਂ, ਉਪਾਲਿਗਾਥਾਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੭੬) ਨਾਮਸਤਂ, ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਗੁਣਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਵੇਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਾਮਾਨਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਵੇਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਤੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਖੇਤ੍ਤਪਦੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਂ ਪਦਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਦਮ੍ਪਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤੋ ਖੇਤ੍ਤਪਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਪਦਪਚ੍ਚਾਭਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮਿ ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਮਿਲਕ੍ਖਭਾਸਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਭਾਸਾਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਵਦਤਿ, ਸੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਚਜਿਤੁਕਾਮੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਵਿਰਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਖੇਤ੍ਤਮੇਵ ਓਤਿਣ੍ਣਂ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਾ ਵਾ ਚੁਤਸਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚੁਤੋਵ ਹੋਤਿ ਸਾਸਨਾਤਿ.

ਅਲਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੨) ਹੋਤੁ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਨੁ ਮੇਤਿ ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਕਿਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਕਿਂ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਮਮਤ੍ਥੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਮਮ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਮੁਤ੍ਤਾਹਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਤ੍ਤੋ ਅਹਂ. ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਪਦੇਹੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਪਰਿਯਨ੍ਤੇਹਿ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ. ਯਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਨ੍ਨੂਨਾ’’ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਦਸ੍ਸਨੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ, ਸਾਧੁ ਵਤ ਮੇ ਸਿਯਾ’’ਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਜਾਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂਭੂਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘ਗਿਹੀ’ਤਿ ਮਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਞ੍ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦਤਿ, ਅਰਿਯਕੇਨ ਵਾ ਵਦਤਿ, ਮਿਲਕ੍ਖਕੇਨ ਵਾ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯਸ੍ਸ ਵਦਤਿ, ਸਚੇ ਸੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ‘‘ਉਪਾਸਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਰਿਯਕਂ ਨਾਮ ਮਾਗਧਵੋਹਾਰੋ. ਮਿਲਕ੍ਖਕਂ ਨਾਮ ਅਨਰਿਯਕੋ ਅਨ੍ਧਦਮਿਲ਼ਾਦਿ.

ਅਕ੍ਖਰਲਿਖਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਕ੍ਖਰਲਿਖਨਂ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਞ੍ਞਾਪਕੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਸਙ੍ਕੋਚਨਾਦਿਕੋ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰੋ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾ, ਹਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਤਦੇਕਦੇਸੇਸੁ ਅਙ੍ਗੁਲੀਸੁ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਨ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੬੧੮) ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਞ੍ਞਾਪਕਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਸਙ੍ਕੋਚਨਾਦਿਨੋ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਦਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੧) ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸੀਸਕਮ੍ਪਨਦਸ੍ਸਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਟ੍ਟਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋਤਿ ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ. ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਯਕ੍ਖੇਹਿ ਕਤਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਵੇਦਨਾਟ੍ਟੋਤਿ ਬਲਵਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਮੁਚ੍ਛਾਪਰੇਤੋ, ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਪਿ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਭਾਗੋ ਵਾ ਵਿਸਭਾਗੋ ਵਾ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੂ ਯੋਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਟ੍ਟਦੇਵਤਾਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਤ੍ਰ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਟ੍ਟਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਪਿ ਅਜਾਨਨਭਾਵੇਨ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਦੇਵਤਾਯ ਪਨ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਤਿਖਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਨਭਾਵੇਨ. ਦੇਵਤਾ ਨਾਮ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ ਤਿਹੇਤੁਕਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਅਤਿਖਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤਂ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਮਾ ਅਤਿਖਿਪ੍ਪਂ ਵਿਨਾਸੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਦੇਵਤਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਚ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’ਤਿ. ਦੂਤੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਮਮ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਭਾਵਂ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਮੁਖਸਾਸਨਵਸੇਨ ਦੂਤੇਨ ਵਾ. ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾਤਿ ਪਣ੍ਣੇ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਪਹਿਣਵਸੇਨ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ.

ਸਚੇ ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥਾਭੋਗਸਮਯੇ. ਇਮਿਨਾ ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਦੁਜ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਚਨਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ, ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਚਿਰੇਨ ਜਾਨਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਿਕਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਯਾਮਿ, ਸ੍ਵੇ ਯਾਮਿ, ਇਤੋ ਯਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਯਾਮੀ’’ਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਕਣ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਮਾਨੋ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਅਨੇਕਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ‘‘ਅਨਭਿਰਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਚਵਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ (ਪਾਰਾ. ੪੫) ਉਪਲਕ੍ਖਣਂ. ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ…ਪੇ… ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਸਚੇ ਤੇ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਨਭਿਰਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਚਵਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਉਪਰਿ ਅਭੂਤਾਰੋਚਨਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਅਤ੍ਤਕਾਮਦੁਟ੍ਠਦੋਸਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਚ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨਿ, ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਯੇ ਞਾਤੇ ਏਵ ਸੀਸਂ ਏਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਅਯਂ ਭਣਤੀ’’ਤਿ ਕਙ੍ਖਤਾ ਚਿਰੇਨ ਞਾਤੇ ਸੀਸਂ ਨ ਏਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਥ ਅਪਰਭਾਗੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤੇਸਂ ਆਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤੇਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਜਾਨਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਸੁਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਾਨਨ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੋਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ –

‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਸਭਾਗੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਰਿਸਙ੍ਕਮਾਨੋ ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਜਾਨਾਤੂ’ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਿਤੋ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਸਮਯਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਸਾਸਨਤੋ ਚੁਤੋ’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੧).

ਸਚੇ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾਵ ਹੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਦਵਾਯਪੀਤਿ ਕੀਲ਼ਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਪਿ. ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਾ ਵਸੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਾ ਛਲ਼ਙ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਾਲੋ ਚ, ਪਯੋਗੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਥਾ;

ਵਿਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਛਲ਼ਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਾ ਪਨ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਯੇਨ ਯੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ‘‘ਇਦਂ ਪਦਂ ਸਾਵੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਏਵਰੂਪੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ ਨਾਮਾਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾ ਚ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੫੩) ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਯੇਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਤਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਰਿਪੂਰਣੇ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਸ੍ਸਾਪਿ ਗਮ੍ਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਯਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯੇਨ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਤਦੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭੂਤਂ. ਯੇਨ ਪਨ ਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਾਵਿਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਂ, ਨ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭੂਤਨ੍ਤਿ.

ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਦਿਸਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਿਥੁਨਾਨਂ ਅਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਮੇਥੁਨੋ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮੋਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨਾਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨ, ਮੇਥੁਨਰਾਗਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ. ‘‘ਪਲਮ੍ਬਤੇ ਵਿਲਮ੍ਬਤੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਉਪਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨਾਤਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਨਾਗਗਰੁਲ਼ਮਾਣਵਿਕਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਅਨ੍ਤਿਮੇਨ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਏਵ ਚੇਤ੍ਥ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਸਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ –

‘‘ਅਪਦਾਨਂ ਅਹਿਮਚ੍ਛਾ, ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਞ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਟੀ;

ਚਤੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਮਜ੍ਜਾਰੀ, ਵਤ੍ਥੁ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਿਮਾ’’ਤਿ. (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੫)

ਤਤ੍ਥ ਅਹਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਅਜਗਰਗੋਨਸਾਦਿਭੇਦਾ ਦੀਘਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੀਘਜਾਤੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਤਿਲਫਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਵੇਸੇਤੁਂ, ਸਾ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ, ਅਵਸੇਸਾ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਮਚ੍ਛਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਮਣ੍ਡੂਕਾਦਿਭੇਦਾ ਓਦਕਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦੀਘਜਾਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਪਤਙ੍ਗਮੁਖਮਣ੍ਡੂਕਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮੁਖਸਣ੍ਠਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਛਿਦ੍ਦਂ ਅਪ੍ਪਕਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਵੇਸਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਮੁਖਸਣ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਵਣਸਙ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਕਾਕਕਪੋਤਾਦਿਭੇਦਾ ਪਕ੍ਖਿਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਜ੍ਜਾਰਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖਸੁਨਖਮਙ੍ਗੁਸਗੋਧਾਦਿਭੇਦਾ ਚਤੁਪ੍ਪਦਜਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੫) ਪਰਾਜਿਤੋ ਹੋਤਿ ਪਰਾਜਯਂ ਅਪਨ੍ਨੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸਦ੍ਦੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਪਤ੍ਤਿਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਵਜ੍ਜੀਨਂ ਵਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਵਾ ਕਾਰਣਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੪੩) ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਨ੍ਨੋ ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੭) ਏਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਨ ਮਯਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾ, ਯੋ ਅਵਹਟੋ, ਸੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੫੫) ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੩੮੪) ਪਨ ਧਮ੍ਮੇ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਵਿਸੁਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਯੋ ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਂ ਪਰਾਜੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਯੋ ਨਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਪਰਾਜੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਾਜਿਤੋ ਪਰਾਜਯਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ‘‘ਪਰਾਜਿਤਸਦ੍ਦੇ ਉਪਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਕ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ.

ਅਪਲੋਕਨਾਦਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਹਿ ਪਕਤਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਏਕਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ. ਨਹਾਪਿਤਪੁਬ੍ਬਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਓਦਿਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਲਜ੍ਜਿਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਸਮਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਲਜ੍ਜਿਨੋ ਏਤੇਸੁ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਸਹ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਕੋਪਿ ਤਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦਿਕੋ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਸਂਵਾਸੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਸਂਵਾਸੋ ਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘ਅਸਂਵਾਸੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੫).

ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ, ਅਥ ਖੋ ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀਨਮ੍ਪਿ. ਨ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵ. ਅਥ ਖੋ ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਪਣ੍ਡਕਪੁਰਿਸਾਨਮ੍ਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਯਂ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ. ਤੇਸੂਤਿ ਯੇ ਤਿਂਸਮਗ੍ਗਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਤਿ ਲਮ੍ਬਿਮੁਦੁਪਿਟ੍ਠਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਵਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਵਾਕਪਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਚਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਤਿਪੁਸੀਸਾਦੀਨਂ ਪਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ, ਅਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਅਕ੍ਖਾਯਿਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾਦੀਹਿ ਅਕ੍ਖਾਦਿਤਸ੍ਸ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਾਵ ਉਪਡ੍ਢਕ੍ਖਾਯਿਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤਸ੍ਸ. ਅਲ੍ਲੋਕਾਸੇਤਿ ਤਿਨ੍ਤੋਕਾਸੇ. ਸਨ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਵਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਛੁਪਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਘਟ੍ਟਿਯਤੁ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ, ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ. ਸਚੇ ਯਤ੍ਤਕੇ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਯਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਵੇਸਨਂ ਨਾਮ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤੂਪਕ੍ਕਮੇਨੇਵ, ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਨਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਦਿਨਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਞ੍ਞੇਨ. ਪਵੇਸਨਪਵਿਟ੍ਠਟ੍ਠਿਤਉਦ੍ਧਰਣੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਤੋ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੮) ਯਾਵ ਮੂਲਾ ਪਵੇਸਨਂ ਪਵੇਸਨਂ ਨਾਮ. ਅਙ੍ਗਜਾਤਸ੍ਸ ਯਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਪਵੇਸਨਾਰਹਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਰਣਾਰਮ੍ਭਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾ ਠਿਤਕਾਲੋ ਠਿਤਂ ਨਾਮ. ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ਪਨ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਾਯਾਮਤੋ ਓਰਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕਾਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਸਮਯੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਨਾਮ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਾ ਨੀਹਰਣਕਾਲੋ. ਸਾਦਿਯਤੀਤਿ ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਅਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਾਰਵਸੇਨ ਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥਂ. ਮਾਤਿਕਾਤਿ ਮਾਤਾ, ਜਨੇਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਦਦਾਤਿ ਦੇਸਨਂ ਦੇਸਵਸੇਨ ਅਵਿਦਿਤਂ ਵਿਦਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਨਿਦਾਨਂ. ਪਞ੍ਞਾਪੀਯਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਕਾਰੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਧਿ ਅਙ੍ਗੇਤਿ ਗਮੇਤਿ ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗਂ, ਕਾਰਣਂ. ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਧਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਿਧਿ. ਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਭੇਦਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਵਜ੍ਜਪ੍ਪਭੇਦਂ, ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ.

ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਟ੍ਠਪਨਸ੍ਸ ਠਾਨਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਾਮ ਯਂ ਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਂ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਹੋਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਸੁਦਿਨ੍ਨੋ ਧਨਿਯੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਵਗ੍ਗੁਮੁਦਨ੍ਤਿਕਾ;

ਸੇਯ੍ਯਸਕੋ ਉਦਾਯਿ ਚਾ-ਲ਼ਵਕਾ ਛਨ੍ਨਮੇਤ੍ਤਿਯਾ.

‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਜਿਪੁਨਬ੍ਬਸੁ-ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੋਪਨਨ੍ਦਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਚ;

ਹਤ੍ਥਕੋ ਚਾਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਚ, ਸਤ੍ਤਰਸ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ.

‘‘ਬੇਲਟ੍ਠਸੀਸੋ ਚਾਨਨ੍ਦੋ, ਸਾਗਤੋਰਿਟ੍ਠਨਾਮਕੋ;

ਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਤੇਵੀਸ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾ.

‘‘ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਞ੍ਞਤਰਾਪਿ ਚ;

ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਾ;

ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਤੁ ਸਤ੍ਤੇਵ, ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਾ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਯਂ ਯਂ ਸੁਦਿਨ੍ਨਾਦਿਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਰਬ੍ਭ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਛਾ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਦੋਸੇ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਦੇਸੇਸੁ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਠਪਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਸਾਧਾਰਣਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖੂਨਮੇਵ, ਸੁਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਭਤੋਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਕਾਚਰਿਯਪਞ੍ਚਮੇਨ. ਗੁਣਙ੍ਗੁਣੂਪਾਹਨਾਤਿ ਚਤੁਪ੍ਪਟਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਤਾ ਉਪਾਹਨਾ, ਨ ਏਕਦ੍ਵਿਤਿਪਟਲਾ. ਚਮ੍ਮਤ੍ਥਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਂ ਚਮ੍ਮਂ. ਏਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਤਿ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਜਨਪਦੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧੁਵਨ੍ਹਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨਹਾਨਪ੍ਪਟਿਸੇਧਨਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨ ਗਣੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਤਤੋ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂਯੇਵ ਆਗਤਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਧੁਵਨ੍ਹਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੁਕਞ੍ਚ ਏਕਤੋਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੁਕਞ੍ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤਂ ਨਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗਾਦਿਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋ’’ਤਿ. ਸੀਲਆਚਾਰਦਿਟ੍ਠਿਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਾ ਦ੍ਵੇ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਅਵਸੇਸਾ ਪਞ੍ਚ ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਛ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਇਤਿ ਇਮਾਸਂ ਸੀਲਆਚਾਰਦਿਟ੍ਠਿਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨ ਕੇਵਲਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤਾਨਿ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ, ਵੋਹਾਰਸੁਖਤ੍ਥਂ ਪਨੇਵਂ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਤੇਸੂਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕੇਸੁ. ਏਕਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ, ਏਕੇਨ ਵਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ. ‘‘ਦ੍ਵਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸੀਸਵਸੇਨ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ. ਤਥਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.

ਸਯਂ ਪਥਵਿਖਣਨੇ ਕਾਯੇਨ, ਪਰੇ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਣਾਪਨੇ ਵਾਚਾਯ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਪਥਵਿਖਣਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਪਠਮਕਥਿਨਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਯਵਾਚਤੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨਂ ਵਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਕਥਿਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਚੀਵਰਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਪਤ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਰਿਵਤ੍ਤਕਂ ਅਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ‘‘ਸਿਯਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਏਵਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ‘‘ਕਦਾਚੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ ਨਿਪਾਤੋ. ਰੂਪਿਯਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਕਿਰਿਯਾ ਗਹਣੇਨ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਸਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਿਯਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਕੁਟਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਦੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਰਣੇ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਯਾ, ਅਦੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਰਣੇ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਟਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ.

ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਮਜ੍ਝੇਪਦਲੋਪਸਮਾਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਤਰਾ ਨਾਮ ਯਤੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਇਤਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਯੋਗਿਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਸਚਿਤ੍ਤਕਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਵਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਕਦਾਚਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਵਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਞ੍ਞਾਦੁਕਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਦੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਯਸ੍ਸਾ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸਾ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਸਾ ਚ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸੁਰਾਪਾਨਾਦਿਅਚਿਤ੍ਤਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਾ. ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਚਿਤ੍ਤਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਏਕਂਸਤੋ ਸਚਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ‘‘ਸੁਰਾਪਾਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ‘ਸੁਰਾ’ਤਿ ਵਾ ‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਨੇ ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਸ੍ਸਾਪਿ ਲੋਕਵਜ੍ਜਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਯਸ੍ਸਾ ਪਨ ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸੇਸਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਚਿਤ੍ਤਕਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ, ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚਾਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਾ ਪਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਯੋ. ‘‘ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਾਦਿਯਨਾਦੀਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਦੁਟ੍ਠਦੋਸਸਙ੍ਘਭੇਦਪ੍ਪਹਾਰਦਾਨਤਲਸਤ੍ਤਿਕਾਦਿਭੇਦਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ, ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਹਸੇਯ੍ਯਾਦਿਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਅਰਹਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠਦੋਸਾਦਿਭੇਦਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਦਿਭੇਦਂ ਪਨ ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂਯੇਵ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮਙ੍ਗੀ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਰਵੇਦਨਾਦ੍ਵਯਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ’’ਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਚ ਤਿਕਦ੍ਵਯਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਅਵੇਦਨੋ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ ਅਨਿਯਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਸੇਸੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਹਿ ਵਿਸੇਸਾਭਿਧਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭ੍ਯੂਪਗਮੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਤੀਣਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਦਾਨਾਦਿਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤ੍ਤਰਸਪ੍ਪਕਾਰਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਯੋਜੇਤੁਂ ‘‘ਇਧ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ. ਵੇਸਾਲਿਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵੋਹਾਰੇ ਨਗਰੇ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਗਰਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਵਡ੍ਢਨੇਨ ਵਿਸਾਲੀਭੂਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵੇਸਾਲੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਚ ਨਗਰਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਵੇਪੁਲ੍ਲਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਪੀ’’ਤਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਮਕ੍ਕਟਿਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਵਤ੍ਥੂਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ. ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਚ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਦੀਸੁ ‘‘ਵਿਹੇਸਕੇ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਪਾਚਿ. ੯੮) ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਾਦਿਤੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਵਿਹੇਸਕਾਦੀਸੁਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਰੋਪਿਤੇ ਵਿਹੇਸਕੇ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਨਉਗ੍ਘਾਟੇਤੁਕਾਮੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਾਰਾ. ੧੦੦). ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ ਮੋਚਨਸ੍ਸਾਦਚੇਤਨਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾਤਿਆਦਿਕਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧੇਨ ਅਭਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਸੁਪਿਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਓਪਕ੍ਕਮਨਕਿਰਿਯਾਪਵਤ੍ਤਨਿਕਾਪਿ ਚੇਤਨਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੇਤਨਾ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੩੫), ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਜਾਤਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਧਿਮਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਪਾਰਾ. ੧੯੭) ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ‘‘ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਪਾਰਾ. ੯੧) ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਗਾਮੇ, ਨੋ ਅਰਞ੍ਞੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੯੦) ਨਯੇਨ ਲੇਸਂ ਓਡ੍ਡੇਨ੍ਤਾਨਂ ਲੇਸਪਿਦਹਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਰਾਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਨਨੁ, ਆਵੁਸੋ, ਤਥੇਵੇਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੦) ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਮਗ੍ਗੇਤਿ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਤਿਂਸਮਗ੍ਗੇ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਛਿਨ੍ਨੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਚਾਦੀਨਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਬਹਿ ਠਿਤਾਨਿ ਛਵਿਚਮ੍ਮਾਨਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਂਸਸ੍ਸ ਪਨ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਛਵਿਚਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਮ੍ਮਖਿਲਨ੍ਤਿ ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਣ੍ਡਂ. ‘‘ਉਣ੍ਣਿਗਣ੍ਡੋ’’ਤਿਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੫; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੫੫) ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇਤਿ ਮੇਥੁਨਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ. ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸੇਵਨਚਿਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਵ. ਨਟ੍ਠੋ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦਂ, ਸੁਕ੍ਖਪੀਲ਼ਕਂ ਵਾ ਮਤਚਮ੍ਮਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਤੇ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤੇ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਕ੍ਖਾਯਿਤੇ ਚ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋ (ਪਾਰਾ. ੬੧) ਪਨ ਨਟ੍ਠਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦੇਪਿ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਠਿਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਮਿਤ੍ਤਮਂਸਾਦਿਮ੍ਪਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ. ਵਣਸਙ੍ਖੇਪਵਸੇਨਾਤਿ ਵਣਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ. ਵਣੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ‘‘ਅਮਗ੍ਗੇਨ ਅਮਗ੍ਗਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੬) ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਣੇਸੁ ਏਕੇਨ ਵਣੇਨ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਨੀਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਣਸਙ੍ਖੇਪੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬੬). ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਨ ਅਕ੍ਖਿਆਦਯੋਪਿ ਵਣਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਵਣੇਨ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਸਂ ਵਣਸਙ੍ਗਹੋ ‘‘ਨਵਦ੍ਵਾਰੋ ਮਹਾਵਣੋ’’ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੨.੬.੧) ਏਵਮਾਦਿਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਪਣ੍ਡਕਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਵਤ੍ਥਿਕੋਸੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥਿਪੁਟੇਸੁ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਕੋਸੇਸੁ. ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਗੋਣਗਦ੍ਰਭਓਟ੍ਠਮਹਿਂਸਾਦੀਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਂ ਪਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ.

ਏਵਂ ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਤਸਰੀਰੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਤਸਰੀਰੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਮੁਖਮਗ੍ਗਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਦਾ ਅਪਰੇ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਖਾਦਿਤਾ, ਤਦਾ ਉਪਡ੍ਢਕ੍ਖਾਯਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਨ ਕੁਥਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦਿਭਾਵੇਨ ਕੁਥਿਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਰੀਰਂ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਂ ਹੋਤਿ ਕੁਥਿਤਂ ਨੀਲਮਕ੍ਖਿਕਸਮਾਕਿਣ੍ਣਂ ਕਿਮਿਕੁਲਸਮਾਕੁਲਂ ਨਵਹਿ ਵਣਮੁਖੇਹਿ ਪਗ੍ਗਲ਼ਿਤਪੁਬ੍ਬਕੁਣਪਭਾਵੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੯-੬੦), ਤਦਾ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਵਿਜਹਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਥਿਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੁਥਿਤੇਤਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇ. ਈਦਿਸੇ ਹਿ ਸਰੀਰੇ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪਕ੍ਕਮਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਤਥਾ ਵਟ੍ਟਕਤੇ ਮੁਖੇ ਅਚ੍ਛੁਪਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੭੩) ਵਿਵਟ੍ਟੇ ਮੁਖੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਸ੍ਸਾਨਿ, ਤਾਲੁਕਞ੍ਚ ਅਪ੍ਫੁਸਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਾ ਉਭਯਪਸ੍ਸੇਹਿ ਵਾ ਛੁਪਨ੍ਤਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਚਤੂਹਿ ਪਸ੍ਸੇਹਿ ਅਚ੍ਛੁਪਨ੍ਤਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਤਾਲੁਕਂ ਛੁਪਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ. ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਜਿਵ੍ਹਾਯ ਵਾ ਦਨ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇਪਿ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਜਿਵ੍ਹਾਯ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਮੇਵ. ਯਦਿ ਪਨ ਬਹਿ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਮੁਖਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ. ਯਦਿ ਪਨ ਦਨ੍ਤਾ ਸੁਫੁਸਿਤਾ, ਅਨ੍ਤੋਮੁਖੇ ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਦਨ੍ਤਾ ਚ ਬਹਿ ਓਟ੍ਠਮਂਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਤਤ੍ਥ ਵਾਤੇਨ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਂ ਅਲ੍ਲੋਕਾਸਂ ਤਿਲਫਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ. ਉਪ੍ਪਾਟਿਤੇ ਪਨ ਓਟ੍ਠਮਂਸੇ ਦਨ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਯੋਪਿ ਦਨ੍ਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਓਟ੍ਠੇਹਿ ਪਿਦਹਿਤੁਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਵੇਦਨਾਯ ਅਟ੍ਟੋ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਵੇਦਨਾਟ੍ਟੋ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤਕੋਸਤੋ ਚਲਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਸਞ੍ਞਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਲਹੁਕਗਰੁਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾਪਿ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਕਿਰਿਯਾਯਪਿ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਲੋਹਿਤਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਗਤਂ, ਤਮ੍ਹਿ ਕੁਪਿਤੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਣ੍ਡੁਕਚ੍ਛੁਸਰੀਰਕਮ੍ਪਾਦੀਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਭੇਸਜ੍ਜਕਿਰਿਯਾਯ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬਦ੍ਧਪਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਕ੍ਖੇਹਿ ਕਤਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਯਕ੍ਖਾ ਕਿਰ ਭੇਰਵਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖੇਨ ਹਤ੍ਥਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ, ਹਦਯਰੂਪਂ ਵਾ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਸਞ੍ਞੇ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ – ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਨਿਚ੍ਚਮੇਵ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਕਤਿਸਞ੍ਞਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਪਕਤਿਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵਾ, ਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਪਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਗੂਥਮ੍ਪਿ ਚਨ੍ਦਨਮ੍ਪਿ ਏਕਸਦਿਸਂ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋਵ ਵਿਚਰਤਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਪਕਤਿਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਞਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਚ ਏਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਅਧਿਮਤ੍ਤਵੇਦਨਾਯਾਤਿ ਅਧਿਕਪ੍ਪਮਾਣਾਯ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ. ਆਦਿਕਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ, ਯੋ ਚ ਆਦਿਕਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਆਦਿਭੂਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧ ਪਨ ਸੁਦਿਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਮਕ੍ਕਟਿਸਮਣਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਦੀਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਪਟਿਪਾਦਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦਨਂ. ਕਰੋਨ੍ਤੋਯੇਵ ਹਿ ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕਿਰਿਯਂ. ਇਦਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੬੬) ਪਨ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇ ਸਤਿ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਮੇਥੁਨਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਹਿ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ. ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੬) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੇਥੁਨਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ. ਰਾਗਵਸੇਨੇਵ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਨੇਵ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਲੋਭਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ. ਸੁਖਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮਙ੍ਗੀ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਵੇਦਨਂ. ਨਨੁ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਮੁਨਨਤੋ ਅਨੁਮੁਨਨਤੋ ਮੁਤਿ, ਞਾਣਂ, ਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੁਤਿਮਾ, ਞਾਣਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ. ਏਕਕੁਟਿਕਾਦਿਭੇਦੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਗਾਮੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਕੁਟਿਕਾਦਿਭੇਦੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਏਕਾ ਏਵ ਕੁਟਿ ਏਕਂ ਗੇਹਂ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਲਯਜਨਪਦੇ, ਅਯਂ ਏਕਕੁਟਿਕੋ ਗਾਮੋ ਨਾਮ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਦ੍ਵਿਕੁਟਿਕੋਪਿ ਗਾਮੋ, ਤਿਕੁਟਿਕੋਪਿ ਗਾਮੋ, ਚਤੁਕ੍ਕੁਟਿਕੋਪਿ ਗਾਮੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਭਿਨਵਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਏਕਕੁਟਿਕਾਦਿਗਾਮੋ ਪਨ ਯਾਵ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਨ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਗਾਮਸਙ੍ਖਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਿਂਭੂਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਇਟ੍ਠਕਪਾਕਾਰਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕਣ੍ਟਕਸਾਖਾਹਿਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੋ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਯਕ੍ਖਪਰਿਗ੍ਗਹਭੂਤੋ, ਯਤੋ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕੇਨਚਿ ਕਰਣੀਯੇਨ ਪੁਨਪਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਏਵ ਅਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਯਤੋ ਪਨ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਗਾਮਸਙ੍ਖਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਕਕੁਟਿਕਾਦਿਭੇਦੋਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਥੋਪੀਤਿ ਜਙ੍ਘਸਤ੍ਥਸਕਟਸਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਥੋਪਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਨਿਗਮਨਗਰਾਨਿ ਵਿਯ ਗਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਨ ਮਾਤਿਕਾਯ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਵਹਾਰਟ੍ਠਾਨਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਾਵਸੇਸਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਗਾਮਗਾਮੂਪਚਾਰੇਸੁ. ਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਕੋਸਸ੍ਸ ਉਦਕਪਤਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇਤਿ ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ਕਤਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਪਾਕਾਰਵਤਿਆਦੀਹਿ ਕਤਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਸੁਪ੍ਪਪਤਨਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਘਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਘਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਤਤ੍ਤਕੋਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਘਰੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪੁਰਤੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਪਨ ਲੋਕਿਯੇਹਿ ਤਥਾਕਰਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਥਾਮਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸਾਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਥਾਮਸ੍ਸ, ਨੇਵ ਅਪ੍ਪਥਾਮਸ੍ਸ, ਨ ਮਹਾਥਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਥਾ ਤਰੁਣਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਕਾਕੇ ਉਡ੍ਡਾਪੇਨ੍ਤੋ ਉਜੁਕਮੇਵ ਹਤ੍ਥਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਂ ਖਿਪਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੇ ਉਦਕਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਸ੍ਸ ਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਲੁਠਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਚੇ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੯੨) ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਸਚੇ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵੇ ਉਮ੍ਮਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਏਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰਬਾਹਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮ. ਯਤ੍ਰ ਪਨ ਇਨ੍ਦਖੀਲੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਰ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰਬਾਹਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਂ. ਯਤ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰਬਾਹਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਵਤਿਯਾ ਵਾ ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਕੋਟਿਵੇਮਜ੍ਝਂਵ ਇਨ੍ਦਖੀਲਟ੍ਠਾਨਿਯਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦਖੀਲੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਗਾਮੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਕੁਲੇਸੁ ਨਟ੍ਠੇਸੁ ਅਪ੍ਪਕੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਘਰੂਪਚਾਰਤੋ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਰਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਮੇਵਾਤਿ. ਨਨੁ ਚੇਤਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਦਸ੍ਸਨਂ ਪਦਭਾਜਨੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧਮਿਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦਖੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਘਰੂਪਚਾਰੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਤਂ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਂ ਗਾਮਸਙ੍ਖੇਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਦਭਾਜਨੇਪਿ ਹਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਇਧ ਗਾਮੋ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਚ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੯੨). ਤਤ੍ਰ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਯੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦਖੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਗਾਮਸ੍ਸ ਗਾਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਗਾਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਘਰੂਪਚਾਰੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਾਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਗਾਮੂਪਚਾਰਲਕ੍ਖਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਯਮੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਘਰੂਪਚਾਰੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਂਯੇਵ ‘‘ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਘਰੂਪਚਾਰੋ ‘‘ਗਾਮੋ’’ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਘਰਂ ਘਰੂਪਚਾਰੋ, ਗਾਮੋ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋਤਿ ਏਸ ਵਿਭਾਗੋ ਸਙ੍ਕਰੀਯਤਿ. ਅਸਂਕਰਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਞ੍ਚ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਗਾਮੋ, ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਉਪਚਾਰੇਸੁ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਉਪਚਾਰੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਸਂਕਚ੍ਚਿਕਾਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਂ (ਪਾਚਿ. ੧੨੨੫) ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਉਪਯੋਗਂ ਗਤੋ. ਕੇਵਲਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਕਾਸਤੋ ਅਪਰੋ ਏਕੋ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਞਾਯਤਿ ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਚੇ ਗਾਮਸ੍ਸ ਏਕੋ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿ ਸਮਾਨੋ ਉਪਚਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪਗੇਵ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਕਾਸਤੋ ਏਕੋ’’ਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਗਾਮਾਰਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ. ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਂ. ਅਵਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ.

ਅਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੯੨) ਦਨ੍ਤਪੋਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣੀਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਸਾਮਿਕਂ ਭਣ੍ਡਂ, ਤਦੇਤਂ ਤੇਹਿ ਸਾਮਿਕੇਹਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਨ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ. ਅਵਹਾਰਪ੍ਪਹੋਨਕਮੇਵ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਖਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਤ-ਕਾਰੇਨ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਙ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਨ੍ਤਿ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਅਨਤ੍ਥਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ ਭਾਗਤੋ ਸਙ੍ਖਾਯਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੇ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਚਿਰਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ, ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਂ ‘‘ਰਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ, ਸਙ੍ਖਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ, ਪਪਞ੍ਚਾਵ ਸਙ੍ਖਾ ਪਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖਾ, ਪਪਞ੍ਚਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੋਤਿ ‘‘ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਕਥਿਤੋ. ਏਕੋ ਚਿਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਤਾਵਕਾਲਿਕਾਦਿਗ੍ਗਾਹਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਅਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਚਿਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੋ. ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਥੇਯ੍ਯਭੂਤਚਿਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਅਵਹਰਣਚਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਆਦਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ ਭਾਵਤ੍ਥਮੇਵ.

ਤੇ ਪਨ ਅਵਹਾਰਾਤਿ ਤੇ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਅਵਹਾਰਾ. ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਵਿਞ੍ਞਾਣਕਵਸੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧੋ ਭਣ੍ਡੋ ਏਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸਾਤਿ ਨਾਨਾਭਣ੍ਡਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਵਹਾਰਾਨਂ ਸਮੂਹੋ ਪਞ੍ਚਕਂ, ਪਞ੍ਚਪਰਿਮਾਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਪਞ੍ਚਕਂ, ਨਾਨਾਭਣ੍ਡਮੇਵ ਪਞ੍ਚਕਂ ਨਾਨਾਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਂ. ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਵਸੇਨ ਏਕੋ ਭਣ੍ਡੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਭਣ੍ਡਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋਵ ਪਞ੍ਚਕਂ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਪਞ੍ਚਕਂ. ਆਦਿਪਦਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਨਾਮਂ ਕੁਸਲਾਦਿਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਵੋਹਾਰੋ ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦਿਪਞ੍ਚਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚਕਦ੍ਵਯੇਸੁ. ਏਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ‘‘ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਮਾਤਿਕਾਪਦਸ੍ਸ. ਇਮੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਠਮਪਦਂ ਅਭਿਯੋਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਣ੍ਡਂ ਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੋ ਵਸੇਨ, ਤਤਿਯਪਦਂ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਣ੍ਡਵਸੇਨ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਵਸੇਨ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਥਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਦਾਨਿ ਨੇਸਂ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਞ੍ਚਕੇਸੁ. ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਏਕਭਣ੍ਡਪਞ੍ਚਕਂ. ਆਰਾਮਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਾਰਾਮਫਲਾਰਾਮਂ. ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਤੀਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੨) ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ ‘‘ਮਮ ਸਨ੍ਤਕੋਵ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਮੁਸਾ ਭਣਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਤਿ ਚੋਦੇਤਿ, ਅਟ੍ਟਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਪਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਸਙ੍ਖਾਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਟਸਞ੍ਞਿਤਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਆਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਵਿਮਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕੁਸਲਤਾਯ, ਬਲਵਨਿਸ੍ਸਿਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵਾ ਆਰਾਮਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਂਸਯਂ ਜਨੇਤਿ. ਕਥਂ? ਤਞ੍ਹਿ ਤਥਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਪ੍ਪਸੁਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕੋ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਇਮਂ ਆਰਾਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਤੁਂ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਮਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਯਦਾ ਪਨ ਸਾਮਿਕੋ ‘‘ਅਯਂ ਥਦ੍ਧੋ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਜੀਵਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯਮ੍ਪਿ ਮੇ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਲਂ ਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮਿਨਾ ਆਰਾਮੇਨਾ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਠਪੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਕਰਣੇ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਸਚੇ ਸਯਮ੍ਪਿ ਕਤਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਪਨ ਸਾਮਿਕੇਨ ਧੁਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਪਿ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਕੋ ਧੁਰਂ ਅਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਇਮਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਿਙ੍ਕਾਰਪ੍ਪਟਿਸ੍ਸਾਵਿਭਾਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਭਾਵੇ ਸਉਸ੍ਸਾਹੋ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਤਾਵ. ਅਥਾਪਿ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਕੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਇਮਂ ਇਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸਾਮਿਕੋ ਪਨ ਧੁਰਂ ਨ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਕਾਲਂ ਆਗਮੇਤਿ, ‘‘ਲਜ੍ਜਿਪਰਿਸਂ ਤਾਵ ਲਭਾਮਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਹਣੇਯੇਵ ਸਉਸ੍ਸਾਹੋ ਹੋਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿਯੇਵ. ਯਦਾ ਪਨ ‘‘ਸੋਪਿ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ‘‘ਸਾਮਿਕੋਪਿ ਨ ਲਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਭੋ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਕਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਂ.

ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਹਰਨ੍ਤੋਤਿ ਵੇਤਨੇਨ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਹਰਨ੍ਤੋ. ਸੀਸੇ ਭਾਰਨ੍ਤਿ ਸੀਸੇ ਠਿਤਭਾਰਂ. ਸੀਸਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪੁਰਿਮਗਲੇ ਗਲਵਾਟਕੋ, ਪਿਟ੍ਠਿਗਲੇ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕੇਸਨ੍ਤੇ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹੋਤਿ, ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕੇਸਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਯੇ ‘‘ਕਣ੍ਣਚੂਲ਼ਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਧੋਭਾਗੋ ਚਾਤਿ ਅਯਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਤੋ ਉਪਰਿ ਸੀਸਂ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤਭਾਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਖਨ੍ਧਂ ਓਰੋਪੇਤੀਤਿ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਕਣ੍ਣਚੂਲ਼ਿਕਾਹਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾ, ਕਪ੍ਪਰੇਹਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਰਿ, ਪਿਟ੍ਠਿਗਲਾਵਟ੍ਟਤੋ ਚ ਗਲਵਾਟਕਤੋ ਚ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾ, ਪਿਟ੍ਠਿਵੇਮਜ੍ਝਾਵਟ੍ਟਤੋ ਚ ਉਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮਜ੍ਝੇ, ਹਦਯਾਵਾਟਕਤੋ ਚ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਰਿ ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂ ਓਰੋਪੇਤਿ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਇਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਯਾਹੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੧) ਸਾਮਿਕੇਹਿ ਅਨਾਣਤ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਇਦਂ ਨਾਮ ਦੇਥ, ਅਹਂ ਵੋ ਭਣ੍ਡਂ ਵਹਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਭਣ੍ਡਂ ਸੀਸੇਨ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਆਮਸਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੀਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਵ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਘਂਸਨ੍ਤੋ ਸਾਰੇਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚਾਸਾਰੇਤਿਪਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ. ਖਨ੍ਧਂ ਓਰੋਪਿਤਮਤ੍ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ‘‘ਵਹਤੂ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਅਨਾਣਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਖਨ੍ਧਂ ਪਨ ਅਨੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸੀਸਤੋ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਯਮਕਭਾਰਸ੍ਸ ਪਨ ਏਕੋ ਭਾਗੋ ਸੀਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਕੋ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ, ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਠਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਸੁਦ੍ਧਸੀਸਭਾਰਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯੋ ਚਾਯਂ ਸੀਸਭਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਖਨ੍ਧਭਾਰਾਦੀਸੁਪਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗੋਪਨਤ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥੇ ਪਰੇਹਿ ਠਪਿਤਭਣ੍ਡਂ. ਅਹਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਤੀਤਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ, ਨਾਹਂ ਗਹੇਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਕ੍ਕਟਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੧) ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਪਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਤ੍ਤਾ. ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਣਥ, ਨੇਵਿਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨੁਰੂਪਂ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਵਿਮਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ‘‘ਰਹੋ ਮਯਾ ਏਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪਿਤਂ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਦਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ, ਨੋ’’ਤਿ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਵਿਮਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਫਰੁਸਾਦਿਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਠਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਸਚਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾ ਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦਾਨੇ ਸਉਸ੍ਸਾਹੋ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਤਾਵ. ਸਚੇ ਸੋ ਦਾਨੇ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹੋ, ਭਣ੍ਡਸਾਮਿਕੋ ਪਨ ਗਹਣੇ ਸਉਸ੍ਸਾਹੋ, ਰਕ੍ਖਤੇਵ. ਯਦਿ ਪਨ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਾਨੇ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹੋ, ਭਣ੍ਡਸਾਮਿਕੋਪਿ ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਏਵਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਯਦਿਪਿ ਮੁਖੇਨ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ.

ਸਹਭਣ੍ਡਹਾਰਕਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ‘‘ਸਹਭਣ੍ਡਹਾਰਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਪਠਮਂ ਪਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤੀਤਿ ਭਣ੍ਡਹਾਰਕਂ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਗਮਨਪਥਂ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਰੁਚਿਤਮਗ੍ਗਂ ਏਕਪਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ. ਥਲਟ੍ਠਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੯੫) ਥਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਭੂਮਿਤਲੇ ਵਾ ਪਾਸਾਣਪਬ੍ਬਤਤਲਾਦੀਸੁ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਵਾ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਨ੍ਦਾਪੇਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਫਨ੍ਦਾਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਆਮਸਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਫਨ੍ਦਾਪਨੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਮਸਨਫਨ੍ਦਾਪਨਪਯੋਗੇ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ. ‘‘ਏਕਪਯੋਗੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਉਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ, ਨ ਦੁਕ੍ਕਟਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਠਾਨਾਤਿ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਸਚੇ ਤਂ ਥਲਟ੍ਠਂ ਰਾਸਿਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਕੁਮ੍ਭਿਯਂ ਭਾਜਨਗਤਕਰਣਮੁਟ੍ਠਿਚ੍ਛੇਦਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਸਿਲੇਸਨਿਯ੍ਯਾਸਾਦਿ, ਪਕ੍ਕਮਧੁਫਾਣਿਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਗਰੁਕਂ ਹੋਤਿ ਭਾਰਬਦ੍ਧਂ ਲੋਹਪਿਣ੍ਡਿਤੇਲਮਧੁਘਟਾਦਿ ਵਾ, ਕੁਮ੍ਭਿਯਂ ਠਾਨਾਚਾਵਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਖਲਿਕਾਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚ ਠਾਨਭੇਦੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੋ. ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਪਨ ਪਾਵਾਰਤ੍ਥਰਣਕਟਸਾਰਕਾਦਿਂ ਉਜੁਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਤਿ, ਪਾਰਿਮਨ੍ਤੇ ਓਰਿਮਨ੍ਤੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਤਥੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਪੇਲ੍ਲਤਿ, ਪਾਰਿਮਨ੍ਤੇ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ਓਰਿਮਨ੍ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਵਾਮਤੋ ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਵਾ ਅਪਨਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਮਨ੍ਤੇਨ ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਨ੍ਤੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ਦਕ੍ਖਿਣਨ੍ਤੇ ਵਾ ਵਾਮਨ੍ਤੇ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਂ ਆਕਾਸਗਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਂ.

ਸਕੋ ਹਤ੍ਥੋ ਸਹਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਤਿ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ, ਅਵਹਾਰੋ. ਆਣਾਪਨਂ ਆਣਤ੍ਤਿ, ਤਾਯ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਅਵਹਾਰੋ ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ, ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਟ੍ਠਾਨੇ, ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋਕਾਸੇ ਚ ਠਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬਹਿ ਨਿਪਾਤਨਂ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋਵ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ. ਕਿਰਿਯਾਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕੋ. ਧੁਰਸ੍ਸ ਆਲਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਭਾਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਭਾਵਾਪਜ੍ਜਨਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਇਦਾਨਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਆਦਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਹਤ੍ਥਾਤਿ ਸਹਤ੍ਥੇਨ. ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਸ੍ਸ ਚ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ? ਤਂ ਖਣਂ ਏਵ ਗਹਣੇ ਨਿਯੁਞ੍ਜਨਂ ਆਣਤ੍ਤਿਕਪਯੋਗੋ, ਕਾਲਨ੍ਤਰੇਨ ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਨਿਯੋਗੋ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕੋਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੯੨; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੯੨) ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਯਦਾ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਤਦਾ ਤਂ ਅਵਹਰਾਤਿ ਆਣਾਪੇਤੀ’’ਤਿ.

ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋਕਾਸਾਨਨ੍ਤਿ ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਞ੍ਚ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋਕਾਸੋ ਚ ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋਕਾਸਾ, ਤੇਸਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਙ੍ਕਘਾਤਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੩) ਰੁਕ੍ਖਪਬ੍ਬਤਾਦਿਸਞ੍ਞਾਣੇਨ ਨਿਯਮਿਤਸ੍ਸ ਸੁਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਤੋ ਰਾਜਦੇਯ੍ਯਭਾਗਂ ਸੁਙ੍ਕਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਨ੍ਤਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸੁਙ੍ਕਂ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੁਙ੍ਕਘਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕੋਚਿ ਪਰਪਰਿਵੇਣਾਦੀਨਿ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਭਨੇਯ੍ਯਭਣ੍ਡਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਮੁਖਾਦਿਵਸੇਨ ਯਂ ਠਾਨਂ ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਤਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਨੋ ਚੇ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋਕਾਸੋ. ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੨੧) ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਚੇਤਨਾਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇਪਿ ਅਵਹਾਰਕੋ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਪਿ ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਅਵਹਰਤਿ, ਆਣਾਪਕੋ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਵ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਹੀਨਾਯ ਵਾ ਆਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਸ੍ਸਮਣੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਹੀਨਾਯ ਵਾ ਆਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਵਹਾਰਕਸ੍ਸ ਪਨ ਅਵਹਾਰਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਤੇਲਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੯੪) ਏਤ੍ਥ ਪਾਦੋ ਨਾਮ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਭਾਗੋ, ਤਂ ਅਗ੍ਘਤੀਤਿ ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਂ, ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਞ੍ਚ ਤਂ ਤੇਲਞ੍ਚਾਤਿ ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਤੇਲਂ. ਉਪਾਹਨਾ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਤਾਨਿ ਉਪਾਹਨਾਦੀਨਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਦੁਕੂਲਸਾਟਕਚਮ੍ਮਕ੍ਖਣ੍ਡਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਪਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਕੁਮ੍ਭਿਯਂ ਅਞ੍ਞੋ ਸਪ੍ਪਿਂ ਵਾ ਤੇਲਂ ਵਾ ਆਕਿਰਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਚਾਯਂ ਥੇਯ੍ਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤੇਲਪਿਵਨਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ.

ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਪਯੁਞ੍ਜਨਂ ਆਣਾਪਨਂ ਪਯੋਗੋ, ਆਣਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੋ, ਇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੋ ਚ ਸੋ ਪਯੋਗੋ ਚਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗੋ. ਪਯੋਗੇਨ ਸਹ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਅਵਹਾਰੋ ਸਹਪਯੋਗੋ. ਸਮਂ ਏਕੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਵਹਰਣਂ ਸਂਵਿਧਾਵਹਾਰੋ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਤਾਵਹਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਾਦਿਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸਞ੍ਜਾਨਨਂ ਸਙ੍ਕੇਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਕੇਤਕਮ੍ਮਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ, ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ. ਖਿਲਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨਾਤਿ ਖਿਲਂ, ਰਜ੍ਜੁਂ, ਵਤਿਂ, ਮਰਿਯਾਦਂ ਵਾ ਪਾਕਾਰਂ ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ, ਖਿਲਂ, ਰਜ੍ਜੁਂ, ਵਤਿਂ, ਮਰਿਯਾਦਂ ਵਾ ਪਾਕਾਰਂ ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ. ਸਚੇ ਪਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਖਿਲੇਹਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਪਠਮੇ ਖਿਲੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਦੁਤਿਯੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੪). ਸਚੇ ਤੀਹਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਪਠਮੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਤਿਯੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਤਤਿਯੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਏਵਂ ਬਹੁਕੇਸੁਪਿ ਅਵਸਾਨੇ ਦ੍ਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਅਵਸਾਨੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਏਕੇਨ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਇਤਰੇਨ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਰਜ੍ਜੁਪਸਾਰਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਂ ਪਨ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੪) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ‘‘ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਭਿਯੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਾਰਾ. ੧੦੪) -ਅਧਿਕਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਯੋਗਵਸੇਨ ਗਹਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਸਂਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਦਤਾਯ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਭਣਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਵਹਾਰੇ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਵਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਞ੍ਜਾਨਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਾਦਿਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾਣਕਰਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੯) ਅਜ੍ਜ ਵਾ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਅਵਹਰਤੁ, ਸ੍ਵੇ ਵਾ, ਅਨਾਗਤੇ ਵਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੋ, ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸ੍ਵੇ ਅਵਹਰਤਿ. ‘‘ਅਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮਿਤਂ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਹਟਂ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਅਵਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਜ੍ਜ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਅਵਹਰਤਿ, ‘‘ਸ੍ਵੇ’’ਤਿ ਨਿਯਮਿਤਂ ਤਂ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਅਪਤ੍ਵਾ ਪੁਰੇ ਅਵਹਟਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਵਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਹਾਰਕਸ੍ਸੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਂ, ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਸ੍ਵੇਵ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਦਹੇਵ ਵਾ, ਸ੍ਵੇ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਵਹਰਨ੍ਤੋਪਿ ਤਂਸਙ੍ਕੇਤਤੋ ਪੁਰੇ ਚ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਅਵਹਰਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਏਵਂਅਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਮੇਵ ਅਵਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਸਙ੍ਕੇਤਤੋ ਅਪੁਰੇ ਅਪਚ੍ਛਾ ਤਂ ਅਵਹਰਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੇਸੁਪਿ, ਪੁਰਿਮਯਾਮਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਕਾਲ਼ਜੁਣ੍ਹਮਾਸਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰਾਦਿਵਸੇਨਾਪਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੇਤਵਿਸਙ੍ਕੇਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਭਣ੍ਡਾਵਹਾਰਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ਅਕ੍ਖਿਨਿਖਣਾਦੀਨੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖਿਨਿਖਣਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਰਣਂ ਅਕ੍ਖਿਨਿਖਣਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਕਰਣਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਭਮੁਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਸਕਮ੍ਪਨਹਤ੍ਥਲਙ੍ਘਨਪਾਣਿਪ੍ਪਹਾਰਅਙ੍ਗੁਲਿਫੋਟਨਗੀਵੁਨ੍ਨਾਮਨਉਕ੍ਕਾਸਨਾਦਿਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੇਤਕਮ੍ਮੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਥੇਨੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚੋਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਥੇਯ੍ਯਂ, ਤੇਨ ਅਵਹਰਣਂ ਥੇਯ੍ਯਾਵਹਾਰੋ. ਪਸਯ੍ਹ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਵਹਰਣਂ ਪਸਯ੍ਹਾਵਹਾਰੋ. ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਾਦਿਕਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਕਪ੍ਪਨਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੋ, ਤੇਨ ਅਵਹਰਣਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਾਵਹਾਰੋ. ਤਿਣਪਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਵਹਾਰੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਹਾਰੋ. ਕੁਸੇਨ ਅਵਹਾਰੋ ਕੁਸਾਵਹਾਰੋ. ਕੂਟਮਾਨਕੂਟਕਹਾਪਣਾਦੀਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੂਟਮਾਨਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੯੩; ਪੁ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧੭੯) ਨਾਮ ਹਦਯਭੇਦਸਿਖਾਭੇਦਰਜ੍ਜੁਭੇਦਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ ਮਾਨਕੂਟਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਦਯਨ੍ਤਿ ਨਾਲ਼ਿਆਦਿਮਾਨਭਾਜਨਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ, ਤਸ੍ਸ ਭੇਦੋ ਛਿਦ੍ਦਕਰਣਂ ਹਦਯਭੇਦੋ, ਸੋ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦਿਮਿਨਨਕਾਲੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਛਿਦ੍ਦੇਨ ਮਾਨੇਨ ‘‘ਸਣਿਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਭਾਜਨੇ ਬਹੁਂ ਪਗ੍ਘਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦਦਨ੍ਤੋ ਚ ਛਿਦ੍ਦਂ ਪਿਧਾਯ ਸੀਘਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ.

ਸਿਖਾਭੇਦੋ ਪਨ ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦਿਮਿਨਨਕਾਲੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਣਿਕਂ ਸਿਖਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦਦਨ੍ਤੋ ਵੇਗੇਨ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਿਖਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਦੇਤਿ.

ਰਜ੍ਜੁਭੇਦੋ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਮਿਨਨਕਾਲੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਖੇਤ੍ਤਾਦਿਂ ਮਿਨਨ੍ਤਾ ਹਿ ਅਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਿਨਨ੍ਤਿ, ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਮਹਨ੍ਤਂ.

ਤਮ੍ਬਕਂਸਾਦਿਮਯੋ ਕੂਟੋ ਕਹਾਪਣੋ ਕੂਟਕਹਾਪਣੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਤੁਲਾਕੂਟਕਂਸਕੂਟਵਞ੍ਚਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤੁਲਾਕੂਟਂ ਰੂਪਕੂਟਂ, ਅਙ੍ਗਕੂਟਂ, ਗਹਣਕੂਟਂ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕੂਟਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕੂਟਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਤੁਲਾ ਸਮਰੂਪਾ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਮਹਤਿਯਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦਦਨ੍ਤੋ ਖੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਦੇਤਿ. ਅਙ੍ਗਕੂਟਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਾਭਾਗੇ ਹਤ੍ਥੇਨ ਤੁਲਂ ਅਕ੍ਕਮਤਿ, ਦਦਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਅਕ੍ਕਮਤਿ. ਗਹਣਕੂਟਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਮੂਲੇ ਰਜ੍ਜੁਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗੇ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕੂਟਂ ਨਾਮ ਤੁਲਂ ਸੁਸਿਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਅਯਚੁਣ੍ਣਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਂ ਪਚ੍ਛਾਭਾਗੇ ਕਰੋਤਿ, ਦਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਭਾਗੇ.

ਕਂਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿ, ਤਾਯ ਵਞ੍ਚਨਂ ਕਂਸਕੂਟਂ. ਕਥਂ? ਏਕਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਲੋਹਪਾਤਿਯੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਅਡ੍ਢਂ ਕੁਲਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਜਨਾਨਿ ਕਿਣਾਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਘੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਸਮਗ੍ਘਤਰਂ ਦਾਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਤੇਹਿ ‘‘ਕਥਂ ਇਮੇਸਂ ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਵੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਂ ਪਾਸਾਣੇ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾ ਪਾਤਿਯੋ ਦਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਵਞ੍ਚਨਂ ਨਾਮ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਪਰੇਸਂ ਵਞ੍ਚਨਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਮੇਕਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਮਿਗਞ੍ਚ ਮਿਗਪੋਤਕਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਮੇਕੋ ਧੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਭੋ ਮਿਗੋ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਕਿਂ ਮਿਗਪੋਤਕੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਿਗੋ ਦ੍ਵੇ ਕਹਾਪਣੇ, ਮਿਗਪੋਤਕੋ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਕਂ ਕਹਾਪਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਿਗਪੋਤਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਮੇ ਭੋ ਮਿਗਪੋਤਕੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਮਿਗਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਕਹਾਪਣੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਆਹ ‘‘ਨਨੁ ਭੋ ਮਯਾ ਪਠਮਂ ਏਕੋ ਕਹਾਪਣੋ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਆਮ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਇਮਂ ਮਿਗਪੋਤਕਂ ਗਣ੍ਹ, ਏਵਂ ਸੋ ਚ ਕਹਾਪਣੋ, ਅਯਞ੍ਚ ਕਹਾਪਣਗ੍ਘਨਕੋ ਮਿਗਪੋਤਕੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕਹਾਪਣਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਾਰਣਂ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਮਿਗਪੋਤਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਿਗਂ ਅਦਾਸੀਤਿ.

ਪਸਯ੍ਹਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੩੮) ਪਰੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ. ਗਾਮਂ ਘਾਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਗਾਮਘਾਤਕਾ, ਗਾਮਂ ਪਹਰਨ੍ਤਾ ਚੋਰਾ, ਤੇ ਆਦਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਗਾਮਘਾਤਕਾਦਯੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਪਨ੍ਥਘਾਤਕਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਸਾਟਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਸਾਟਕਸ੍ਸ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਪਦਵਾਰੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਅਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਵ ਵੀਮਂਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਣ੍ਡਦੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਰਸ੍ਸ ਨਟ੍ਠਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਵਾ ਤਦੇਵ ਵਾ ਭਣ੍ਡਂ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਏਵਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ. ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਅਵਹਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਪਰੇਸਨ੍ਤਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾਨਂ, ਪਵਿਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਂਸੁਨਾ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੀਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਇਦਾਨੇਵ ਓਨਮਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਕਿਂ ਸਮਣੋ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’ਤਿ ਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹੇਠੇਯ੍ਯੁਂ ਪਚ੍ਛਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਂਸੁਨਾ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ਉਦ੍ਧਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਠਾਨਾਚਾਵਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਮਿਕਾਤਿ ਅਨ੍ਤਾਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁਕਾਮਾ ਭਣ੍ਡਸਾਮਿਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਉਦ੍ਧਾਰੇਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣੇ, ਠਾਨਾਚਾਵਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਠਾਨਾਚਾਵਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਵੇਸੇਤੀਤਿ ਠਾਨਾਚਾਵਨਵਸੇਨ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਪਰਿਮਨ੍ਤੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਮਗ੍ਘਤਰਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਤਰਂ. ਉਦ੍ਧਟਮਤ੍ਤੇ ਅਵਹਾਰੋਤਿ ਸਕਭਾਵਪ੍ਪਯੋਗਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਵਸੇਨ. ਉਦ੍ਧਾਰੇ ਰਕ੍ਖਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਉਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਪਾਤਨੇਪਿ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ‘‘ਉਦ੍ਧਾਰੇਯੇਵ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਪਾਤਨੇ ਨ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਿਦ੍ਧੇਪਿ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਤਿਤਦਣ੍ਡਕੇ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਗਮੇਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੩੮), ਤਤੋ ਅਵਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਗਤੇਸੁ ਇਤਰੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਣ੍ਡਕੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਵਦਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਵਿਵਦਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇ ਇਤਰੋ ਤਸ੍ਸ ਭਾਗਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਉਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇਪਿ ਤੇਨ ‘‘ਅਹਂ ਮਮ ਭਾਗਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਨ ਦੇਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਗਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਉਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਇਤਰੋ ‘‘ਅਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋ, ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗੋਤਿ ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਵਿਵਾਦੇਨਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੁ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ, ਯੋ ਵਰਭਾਗੋ, ਤਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਦਿਨ੍ਨਕਂ ਨਾਮ ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਅਵਹਾਰੋ. ਸਚੇ ਸੋ ਵਿਵਾਦਭੀਰੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਂ ਵਰਭਾਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਲਾਮਕਂਯੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਤੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਵਿਚਿਨਿਤਾਵਸੇਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਵਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥੇਵ. ਏਵਮਿਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਅਵਹਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ‘‘ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਯਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਰਾਜਾਨੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਪਰਾਧਾਨੁਰੂਪਂ ਪਨ ਛੇਜ੍ਜਭੇਜ੍ਜਾਨੁਸਾਸਕੋ ਪਮਾਣਭੂਤੋਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਾਜਾਨੋਤਿ ਇਦਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਿਕਰਾਜਤ੍ਤਾ ਯਥਾਪਵੇਣਿਯਾਵ ਕਰੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਕਾਕਣਿਕਮਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਬਹੁਕਸ੍ਸਾਪਿ ਨ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਹਨਨਂ ਨਾਮ ਪੋਥਨਞ੍ਚੇਵ ਛੇਦਨਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਹਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਾਦਕਸਾਵੇਤ੍ਤਅਡ੍ਢਦਣ੍ਡਕਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨ੍ਦੁਬਨ੍ਧਨਸਙ੍ਖਲਿਕਾਬਨ੍ਧਨਘਰਬਨ੍ਧਨਨਗਰਬਨ੍ਧਨਪੁਰਿਸਗੁਤ੍ਤੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਨੀਹਰੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਰਟ੍ਠਤੋ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਯ੍ਯੁਂ. ਚੋਰੋਸਿ…ਪੇ… ਥੇਨੋਸੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਰਿਭਾਸੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਅਜ੍ਝਾਹਰਿਤਬ੍ਬਂ ਊਨਤ੍ਤਾ ਪਦਪ੍ਪਯੋਗਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਪਰਿਭਾਸੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਰੂਪਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਦਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਦਾਰਹਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਪੋਰਾਣਕਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਭਾਗੋ ਪਾਦੋ, ਪਾਦਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਪਾਦਾਰਹੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਦਾਰਹਸ੍ਸ ਵਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਾਦੇਨ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਗਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਾਦਾਰਹੇਨ ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਪ੍ਪਹੋਨਕਵਤ੍ਥੁ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪੋਰਾਣਕਸ੍ਸਾਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੮੮; ਵਿ. ਵਿ. ਟੀ. ੧.੮੮) ਪੋਰਾਣਸਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨੀਲਕਹਾਪਣਸਦਿਸਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ. ਏਤੇਨ ਰੁਦ੍ਰਦਾਮਕਾਦੀਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.

ਏਵਂ ਅਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਾਧਾਰਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਰਞ੍ਞੋਤਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ. ਮਾਸਕੋ ਨਾਮ ਪੋਰਾਣਕਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਵੀਸਤਿਮੋ ਭਾਗੋ. ਯੋ ਲੋਕੇ ‘‘ਮਞ੍ਜੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਊਨਮਾਸਕਾਤਿਰੇਕਮਾਸਕਪਞ੍ਚਮਾਸਕੇਸੁ. ਪਰਿਹੀਨਾਪਰਿਹੀਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਗ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਹੀਨਾਪਰਿਹੀਨਵਸੇਨ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਇਦਞ੍ਹਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤੇਨ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਹਸਾ ਅਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਠਾਨਾਨਿ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੋਰਾਣਾ ਆਹੁ –

‘‘ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਾਲਞ੍ਚ ਦੇਸਞ੍ਚ, ਅਗ੍ਘਂ ਪਰਿਭੋਗਪਞ੍ਚਮਂ;

ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਠਾਨਾਨਿ, ਧਾਰੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ. (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੯੨);

ਤਤ੍ਥ ਚ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਭਣ੍ਡਂ. ਅਵਹਾਰਕੇਨ ਹਿ ‘‘ਮਯਾ ਇਦਂ ਨਾਮ ਅਵਹਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨਾਰੋਪੇਤ੍ਵਾਵ ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਸਸਾਮਿਕਂ ਵਾ ਅਸਾਮਿਕਂ ਵਾਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਸਾਮਿਕੇਪਿ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਸਾਲਯਭਾਵੋ ਵਾ ਨਿਰਾਲਯਭਾਵੋ ਵਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਤੇਸਂ ਸਾਲਯਕਾਲੇ ਅਵਹਟਂ, ਭਣ੍ਡਂ ਅਗ੍ਘਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਨਿਰਾਲਯਕਾਲੇ, ਨ ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਭਣ੍ਡਸਾਮਿਕੇਸੁ ਪਨ ਭਣ੍ਡਂ ਆਹਰਾਪੇਨ੍ਤੇਸੁ ਭਣ੍ਡਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚਿ. ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਂ.

ਕਾਲੋਤਿ ਅਵਹਾਰਕਾਲੋ. ਤਦੇਵ ਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਕਦਾਚਿ ਸਮਗ੍ਘਂ ਹੋਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਮਹਗ੍ਘਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਵਹਟਂ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘੋ, ਤੇਨ ਅਗ੍ਘੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਕਾਲੋ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬੋ.

ਦੇਸੋਤਿ ਅਵਹਾਰਦੇਸੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਅਵਹਟਂ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦੇਸੇ ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘੋ, ਤੇਨ ਅਗ੍ਘੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਭਣ੍ਡੁਟ੍ਠਾਨਦੇਸੇ ਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਸਮਗ੍ਘਂ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਮਹਗ੍ਘਂ. ਏਵਂ ਦੇਸੋ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬੋ.

ਅਗ੍ਘੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੯੨) ਭਣ੍ਡਗ੍ਘੋ. ਨਵਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਹਿ ਯੋ ਅਗ੍ਘੋ, ਸੋ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰਿਹਾਯਤਿ. ਯਥਾ ਨਵਧੋਤੋ ਪਤ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਸੋ ਪਚ੍ਛਾ ਭਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਛਿਦ੍ਦੋ ਵਾ ਆਣਿਗਣ੍ਠਿਕਾਹਤੋ ਵਾ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਬ੍ਬਦਾ ਭਣ੍ਡਂ ਪਕਤਿਅਗ੍ਘੇਨੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਗ੍ਘੋ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬੋ.

ਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ. ਪਰਿਭੋਗੇਨਾਪਿ ਹਿ ਵਾਸਿਆਦਿਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਗ੍ਘੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਂ ਵਾਸਿਂ ਹਰਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਿਸਾਮਿਕੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਤਯਾ ਅਯਂ ਵਾਸਿ ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਕੀਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਾਦੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾਵ ਠਪਿਤਾ, ਉਦਾਹੁ ਤਂ ਵਲਞ੍ਜੇਸੀ’’ਤਿ? ਸਚੇ ਵਦਤਿ ‘‘ਏਕਦਿਵਸਂ ਮੇ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਵਾ ਰਜਨਛਲ੍ਲਿ ਵਾ ਪਤ੍ਤਪਚਨਦਾਰੁ ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਂ, ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣੋ ਅਗ੍ਘੋ ਭਟ੍ਠੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਵਾਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਜਨਿਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਜਨਿਸਲਾਕਾਯ ਵਾ ਕੁਞ੍ਚਿਕਾਯ ਵਾ ਪਲਾਲੇਨ ਵਾ ਥੁਸੇਹਿ ਵਾ ਇਟ੍ਠਕਚੁਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਏਕਵਾਰਂ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਨਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਅਗ੍ਘੋ ਭਸ੍ਸਤਿ. ਤਿਪੁਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਮਕਰਦਨ੍ਤਚ੍ਛੇਦਨੇਨਾਪਿ ਪਰਿਮਦ੍ਦਨਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ, ਉਦਕਸਾਟਿਕਾਯ ਸਕਿਂ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੇਨਾਪਿ, ਪਰਿਭੋਗਸੀਸੇਨ ਅਂਸੇ ਵਾ ਸੀਸੇ ਵਾ ਠਪਨਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ, ਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਂ ਪਪ੍ਫੋਟਨੇਨਾਪਿ ਤਤੋ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਅਪਨਯਨੇਨਪਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਏਕਂ ਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ, ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦੀਨਂ ਭਾਜਨਨ੍ਤਰਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਨਪਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਤੋ ਮਕ੍ਖਿਕਂ ਵਾ ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਂ ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਮਤ੍ਤੇਨਪਿ, ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਮਧੁਰਭਾਵਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਨਖੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਣੁਮਤ੍ਤਂ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਅਗ੍ਘੋ ਭਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਦਗ੍ਘਨਕਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਾਮਿਕੇਨ ਪਰਿਭੋਗੇਨ ਊਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਂ ਅਵਹਾਰਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਭੋਗੋ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂ ਇਮਾਨਿ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਠਾਨਾਨਿ ਧਾਰੇਯ੍ਯ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਗਰੁਕਂ ਵਾ ਲਹੁਕਂ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਯਥਾਠਾਨੇ ਠਪੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਕਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਕਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਇਦਂ ਭਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਕਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ ਪਰਭਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਗਹਣੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਗਹਿਤਂ ਪਨ ਪੁਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਸਾਮਿਕੇਹਿ ‘‘ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਨ ਦੇਤਿ, ਤੇਸਂ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੇਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੩੧) ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਹਣੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹਲਕ੍ਖਣਂ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ –

‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਗਹੇਤੁਂ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋ ਚ ਆਲਪਿਤੋ ਚ ਜੀਵਤਿ ਚ ਜਾਨਾਤਿ ਚ ‘ਗਹਿਤੇ ਮੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ’’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੬).

ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਕਮਿਤ੍ਤੋ. ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋਤਿ ਦਲ਼੍ਹਮਿਤ੍ਤੋ. ਆਲਪਿਤੋਤਿ ‘‘ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਜੀਵਤੀਤਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਸੇਯ੍ਯਾਯ ਸਯਿਤੋਪਿ ਯਾਵ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਗਹਿਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਗਹਿਤੇ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ‘‘ਗਹਿਤੇ ਮੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਵਸੇਨ ਚੇਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੋ ਪਨ ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਰੁਹਤਿ. ਕਥਂ? ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਜੀਵਤਿ, ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ, ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋ, ਜੀਵਤਿ, ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ, ਆਲਪਿਤੋ, ਜੀਵਤਿ, ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਏਵਂ.

ਯੋ ਪਨ ਜੀਵਤਿ, ਨ ਚ ਗਹਿਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਮ੍ਪਿ ਪੁਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਦਦਨ੍ਤੇਨ ਚ ਮਤਕਧਨਂ ਤਾਵ ਯੇ ਤਸ੍ਸ ਧਨੇ ਇਸ੍ਸਰਾ ਗਹਟ੍ਠਾ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾ, ਤੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਤ੍ਤਮਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਪਠਮਂਯੇਵ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤਂ ਤਯਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚੀਭੇਦੇਨ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਕੁਪਿਤੋ, ਸੋ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯੋ ਚ ਅਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਤਿ, ਸੋਪਿ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਯੋ ਪਨ ‘‘ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਰਿਭੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਗਹਿਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ ਵਾ, ‘‘ਮਯਾ ਪਨ ਤਂ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਠਪਿਤਂ, ਪਾਕਤਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾਪੇਤੁਂ ਲਭਤਿ.

ਤਾਵਕਾਲਿਕੇਤਿ ‘‘ਪਟਿਦਸ੍ਸਾਮਿ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਵਕਾਲਿਕੇਪਿ ਗਹਣੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਗਹਿਤਂ ਪਨ ਸਚੇ ਭਣ੍ਡਸਾਮਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਗਣੋ ਵਾ ‘‘ਤੁਯ੍ਹੇਵੇਤਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਆਹਰਾਪੇਨ੍ਤੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਤਕਂ ਪਨ ਪਟਿਦਾਤੁਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਪੇਤਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਉਪਪਨ੍ਨਾਪਿ, ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਿ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਯੋ ਦੇਵਾਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ‘‘ਪੇਤਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਾ, ਤੇਸਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦੇਵਤਾਯ ਪਨ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਲਗ੍ਗਿਤਸਾਟਕੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਆਰਕ੍ਖਕੇਹਿ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਪਨ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੧੩੧).

ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਿ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਦੇਵੋ ਵਾ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣੋ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਰੂਪੇਨ ਆਪਣਂ ਪਸਾਰੇਤਿ, ਤਤੋ ਚਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕੋਚਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਪਂਸੁਕੂਲਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਸਾਮਿਕਂ ਇਦਂ ਪਂਸੁਕੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾਪਿ ਗਹਣੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤਂ ਸਸਾਮਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਆਹਰਾਪੇਨ੍ਤੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨੇਵ. ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਧਨਿਯੋ. ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਪਨ ਰਜਕਭਣ੍ਡਿਕਾਦਿਚੋਰਾਨਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਦੀਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.

ਸਚਿਤ੍ਤਕੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਇਦਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਆਣਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਸਾਹਤ੍ਤਿਕਾਣਤ੍ਤਿਕਂ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ‘‘ਭਾਰਿਯਮਿਦਂ, ਤ੍ਵਂ ਏਕਪਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹ, ਅਹਂ ਏਕਪਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਧਾਯ ਉਭਯੇਸਂ ਪਯੋਗੇਨ ਏਕਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਠਾਨਾਚਾਵਨੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਚਨਂ ਪਨ ਕਾਯਵਾਚਾਨਂ ਈਦਿਸੇ ਠਾਨੇ ਅਙ੍ਗਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਾਯ ਪਨ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਪਯੋਗੋ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ ਵਾ ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ ਵਾ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਠਾਨਾਚਾਵਨਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਂ ਵਾ ਆਣਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਆਣਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਕਾਯੇਨ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਭੀਤੋ ਵਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਵਾ ਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਿਵੇਦਨਂ. ਸੇਸਂ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਨ੍ਤਿ ਸਹਤ੍ਥੇ ਉਪਸਗ੍ਗੋ. ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਵਚਨਮੇਤਂ ‘‘ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਞ੍ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਵਚਨਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੧੭੨) ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵਚਨਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਮਾਨਕਤ੍ਤੁਕੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵਚਨੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵਚਨਸ੍ਸ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਵੋਹਾਰੋ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੇਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਏਵ, ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਏਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਭਯਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੋਤਿ ਏਦਿਸੀ ਚੋਦਨਾ ਅਨਵਕਾਸਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਦਿਟ੍ਠਸਭਾਵੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੧੭੨) ‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਜਾਨਨਂ ਵਿਯ ‘ਪਾਣੋ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ‘ਵਧਾਮਿ ਨ’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਏਵਂ ਨ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਘਾਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚੇਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਪਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਲਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਲਲਰੂਪਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਕਲਲਰੂਪਂ ਨਾਮ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਭਾਵਦਸਕਵਸੇਨ ਸਮਤਿਂਸ ਰੂਪਾਨਿ, ਨਪੁਂਸਕਾਨਂ ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਦਸਕਵਸੇਨ ਵੀਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਕਲਲਰੂਪਂ ਜਾਤਿਉਣ੍ਣਾਯ ਏਕੇਨ ਅਂਸੁਨਾ ਉਦ੍ਧਟਤੇਲਬਿਨ੍ਦੁਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਚ੍ਛਂ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ –

‘‘ਤਿਲਤੇਲਸ੍ਸ ਯਥਾ ਬਿਨ੍ਦੁ, ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ ਅਨਾਵਿਲੋ;

ਏਵਂਵਣ੍ਣਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ, ‘ਕਲਲ’ਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੨੩੫; ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੬; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੭੨);

ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਮਰਣਕਾਲਾ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਪਪਾਤਿਕਸਂਸੇਦਜਾਪਿ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਯੇਵ. ਕਲਲਕਾਲੇਪੀਤਿ ਪਠਮਸਤ੍ਤਾਹੇਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਕਲਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਕਲਲਰੂਪਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਂਸ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਠਿਤੇਸੁਯੇਵ ਸੋਲ਼ਸ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਵਾ ਮਾਤੁਯਾ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਮਰਣਸ੍ਸ ਅਨੋਕਾਸੋ ਨਾਮ. ਭੇਸਜ੍ਜਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨਾਤਿ ਗਬ੍ਭਪਾਤਨਭੇਸਜ੍ਜਦਾਨੇਨ. ਤਤੋ ਵਾ ਉਦ੍ਧਮ੍ਪੀਤਿ ਅਬ੍ਬੁਦਪੇਸਿਕਾਲਾਦੀਸੁਪਿ. ਜੀਵਿਤਾ ਵਿਯੋਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਵਿਕੋਪਨਵਸੇਨ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੋ ਅਪਨੇਯ੍ਯ.

ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੭੧) ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ. ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ. ਪਾਣਸ੍ਸ ਅਤਿਪਾਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਪਾਣਵਧੋ ਪਾਣਘਾਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਹਿ ਵਿਕੋਪਿਤੇ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਾਯ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਨੋ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਾ ਚੇਤਨਾਤਿ ਸਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕਉਪਕ੍ਕਮਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਧਕਚੇਤਨਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇਸੁ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਉਪਕ੍ਕਮਕਰਣਹੇਤੁ ਤਂਮਹਾਭੂਤਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਮਹਾਭੂਤਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੧੭੨), ਸਾ ਤਾਦਿਸਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਲਦ੍ਧੂਪਕ੍ਕਮਾਨਿ ਹਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਇਤਰਭੂਤਾਨਿ ਵਿਯ ਨ ਵਿਸਦਾਨੀਤਿ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ. ਸਂਸਗ੍ਗੇ ਅਯਮੀਕਾਰੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਚੇਤਨਾਯ ਸਮਙ੍ਗਿਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. ਸਕੋ ਹਤ੍ਥੋ ਸਹਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਪਯੋਗੋ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ, ਸੋਵ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ. ਏਵਂ ਆਣਤ੍ਤਿਕੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੋ ਮਨ੍ਤਪਰਿਜਪ੍ਪਨਯੋਗੋ. ਇਦ੍ਧਿਮਯੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਿਦ੍ਧਿਮਯੋ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਛ ਪਯੋਗੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ. ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥੋ ਉਪਲਕ੍ਖਣਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਪਾਦੇਨ ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਵਾ ਜਾਣੁਨਾ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੇਨ. ਕਾਯੇਕਦੇਸੋ ਹੇਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਾਦਿਕਾਯੋ ਅਵਯਵੇ ਸਮੁਦਾਯੋਪਚਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਗਾਮੋ ਦਡ੍ਢੋ’’ਤਿ. ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਕਾਯਤੋ ਅਮੋਚਿਤੇਨ ਅਸਿਆਦਿਨਾ ਪਹਰਣੇਨ. ਪਹਰਣਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਿਤਾਯ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਾਧਨਂ. ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਤਿਆਦੀਨਂ, ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਉਸੁਯਨ੍ਤਪਾਸਾਣਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਸੁ. ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਾਨੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸਭੇਦਤੋਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਅਨੁਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਭੇਦੇਨ. ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸੋ, ਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਕੋ, ਪਯੋਗੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ. ਬਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਬਦ੍ਧੋ, ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਬਦ੍ਧੋ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨਂ ਬਦ੍ਧੋ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਬਦ੍ਧੋ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ, ਸੋ ਅਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮਮਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਕੇ, ਅਨੁਦ੍ਦਿਸਕੇ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਰੋਗੇਨ ਮਰਤੂਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਹਰਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਮਰਣਾਯ ਪਹੋਨਕਪ੍ਪਹਾਰਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਯਦਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਤੇਨ ਮਰਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਮਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਹਾਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਚ੍ਛਾਪਿ ਪਠਮਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਮਰਤਿ, ਤਦਾਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਅਥ ਦੁਤਿਯਪਹਾਰੇਨ ਮਰਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਉਭਯੇਹਿ ਮਤੇਪਿ ਪਠਮਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ, ਉਭਯੇਹਿਪਿ ਅਮਤੇ ਨੇਵਤ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਬਹੂਹਿਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਪਹਾਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਪਹਾਰੇਨ ਮਰਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋਤਿ. ਆਣਾਪਨਂ ਨਾਮ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਿਤਾਯ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਾਧਨਂ.

ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਣਤ੍ਤਿਕਪਯੋਗੇ ਸਙ੍ਕੇਤਵਿਸਙ੍ਕੇਤਭਾਵਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਨਿਯਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਣਤ੍ਤਿਕਪਯੋਗੇ. ਆਣਤ੍ਤਿਨਿਯਾਮਕਾਤਿ ਆਣਤ੍ਤਿਕਪਯੋਗਸਾਧਿਕਾ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਅਵਿਰਜ੍ਝਿਤੇਸੁਯੇਵ ਆਣਤ੍ਤਿਕਪਯੋਗੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ.