੧. ਉਸ੍ਸਯਵਾਦਿਕਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਾਨੁਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਕੋਧੂਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾਤਿ ਬਾਹੁਲ੍ਲਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵੇਦਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਡ੍ਡਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਡ੍ਡੋਤਿ ਵੋਹਾਰਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ‘‘ਅਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਵੋਹਾਰਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਜ੍ਝਾਚਾਰਕ੍ਖਣੇਯੇਵ, ਨ ਤਤਿਯਾਯ ਸਮਨੁਭਾਸਨਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਸਙ੍ਘਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਰੇਤੀਤਿ ਆਪਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਮ੍ਹਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰੇਤਿ. ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਚਾਯਂ ਕਤ੍ਤੁਵੋਹਾਰੋ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਹੇਤੁਭੂਤਧਮ੍ਮੋ ‘ਨਿਸ੍ਸਾਰਣੀਯੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਾਯਾਤਿ ਉਪਸ੍ਸਯਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਯ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵੋਹਾਰਿਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ. ਦੁਤਿਯੇਤਿ ਦੁਤਿਯਾਰੋਚਨੇ. ਤੇਨਾਤਿ ਉਪਾਸਕੇਨ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਮਮ ਚ ਤਵ ਚ ਕਥਂ ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਥਾਪੇਤੀਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੇਨ ਕਥਾਪੇਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਤਥਾ ਵਾ ਹਿ ਆਰੋਚਿਯਮਾਨੇਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਥਂ ਪਠਮਂ ਆਰੋਚੇਤੁ, ਇਤਰੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਥਂ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੬੭੯). ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਥਂ, ਇਤਰੋ ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਥਂ ਆਰੋਚੇਤੂਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਆਰੋਚਿਯਮਾਨੇ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਨ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਆਰੋਚਿਤਂ ਪਨ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ.

ਆਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨਾ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਵੋਹਾਰਿਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਰਕ੍ਖਂ ਯਾਚਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਰਕ੍ਖਂ ਯਾਚਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾ ਯਾਚਿਤਾ ਰਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਪਸ੍ਸਯੇ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਤਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤੀਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਤ੍ਥਿ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੬੭੯), ਅਤ੍ਥਿ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ, ਅਨਾਗਤਂ ਆਰਬ੍ਭਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ.

ਕਥਂ ਅਤੀਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ ਹੋਤਿ? ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇ ਗਾਮਦਾਰਕਾ, ਧੁਤ੍ਤਾਦਯੋ ਵਾ ਯੇ ਕੇਚਿ ਅਨਾਚਾਰਂ ਵਾ ਆਚਰਨ੍ਤਿ, ਰੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਫਲਾਫਲਂ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵੋਹਾਰਿਕੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਸ੍ਸਯੇ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ‘‘ਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਸੁਕੇਨ ਚ ਅਸੁਕੇਨ ਚਾ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਏਵਂ ਅਤੀਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਞ੍ਚੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵੋਹਾਰਿਕਾ ਤੇਸਂ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਗੀਵਾ ਹੋਤਿ. ‘‘ਦਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਪਿ ਸਤਿ ਗੀਵਾਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਦਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਪਞ੍ਚਮਾਸਕਮਤ੍ਤੇ ਗਹਿਤੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਹੋਤਿ.

ਤੇਹਿ ‘‘ਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਅਸੁਕੇਨਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਯੇਵ ਜਾਨਿਸ੍ਸਥ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਮਯਂ ਰਕ੍ਖਂ ਯਾਚਾਮ, ਤਂ ਨੋ ਦੇਥ, ਅਵਹਟਭਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਆਹਰਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਚੇਪਿ ਤੇ ਵੋਹਾਰਿਕਾ ਤੇ ਕਾਰਕੇ ਗਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਨੇਵ ਗੀਵਾ, ਨ ਆਪਤ੍ਤਿ.

ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਹਰਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਤਾਯ ‘‘ਚੋਰੋ ਚੋਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਹਿ ਯਂ ਤੇਸਂ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਗੀਵਾ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਕਰਂ ਪਨ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਗਹਿਤੋ, ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਹਿ, ਮਾ ਚਸ੍ਸ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦਾਸਦਾਸਿਵਾਪਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਡ੍ਡਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਅਡ੍ਡੋ ਨਾਮ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਕਥਂ ਅਨਾਗਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ ਹੋਤਿ? ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਰੇਹਿ ਅਨਾਚਾਰਾਦੀਸੁ ਕਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵੋਹਾਰਿਕੇ ਏਵਂ ਵਦਤਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਸ੍ਸਯੇ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਰਕ੍ਖਂ ਨੋ ਦੇਥ ਆਯਤਿਂ ਅਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਏਵਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਸੁਕੇਨ ਚ ਅਸੁਕੇਨ ਚਾ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਾਗਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ ਹੋਤਿ, ਸਾਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਦਣ੍ਡੇ ਕਤੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਗੀਵਾ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਸਚੇ ਪਨ ਵੋਹਾਰਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯੇ ਏਵਰੂਪਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਇਮਂ ਨਾਮ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਣਾਯ ਅਤਿਟ੍ਠਮਾਨੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਨੇਵ ਗੀਵਾ, ਨ ਆਪਤ੍ਤਿ.

ਯੋ ਚਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਪਿ ਹਿ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਯਂ ਤਥਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੇ ਤੇਸਂ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਗੀਵਾ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਦਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਯੋ ਪਨ ‘‘ਦਣ੍ਡਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸ ਕਥੇਤਿ, ਤੇ ਚ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਨ ਦੋਸੋ. ਵਿਹਾਰਸੀਮਾਯ ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾਸਿਫਰਸੁਆਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਣੇ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਧਾਰਾ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਉਪਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਥੇਯ੍ਯਚੇਤਨਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਮੂਲਚ੍ਛੇਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ.

ਉਸ੍ਸਯਵਾਦਿਕਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.