੭. ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੋ
੧. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਪਾਣੋਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਾਣੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਂ ਖੁਦ੍ਦਕਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ, ਮਹਨ੍ਤੇ ਪਨ ਉਪਕ੍ਕਮਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਅਕੁਸਲਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਪਾਣੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਅਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਪਾਣਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ, ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਨਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.
ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਦੁਤਿਯੇ ਸਪ੍ਪਾਣਕਨ੍ਤਿ ਯੇ ਪਾਣਕਾ ਪਰਿਭੋਗੇਨ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ, ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ਜਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਆਰਬ੍ਭ ਜਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਣਕਂ ਉਦਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸਿਞ੍ਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਉਕ੍ਕੋਟਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਤਿਯੇ ਯਥਾਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੋ ਯਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮੇਨ. ਨਿਹਤਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਨਿਹਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੧੮੫ ਆਦਯੋ) ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਵੂਪਸਮਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਵੂਪਸਮਨਨਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸਮਥੇਸੁ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ (ਪਾਚਿ. ੩੯੪) ਵਦਨ੍ਤੋ ਪੁਨਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਉਚ੍ਚਾਲੇਯ੍ਯ. ਯਥਾਠਿਤਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਯਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨਿਹਤਂ, ਤਂ ਸੁਨਿਹਤਮੇਵ. ਸਚੇ ਵਿਪ੍ਪਕਤੇ ਕਮ੍ਮੇ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰਥਾ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਕਾਰਕਾਨਞ੍ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਕ੍ਕੋਟਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਉਭਯੇਸੁ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ‘‘ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਵਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਅਕਮ੍ਮਾਰਹਸ੍ਸ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਨਿਹਤਭਾਵੋ, ਜਾਨਨਾ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਾਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਦਿਸਾਨਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਉਕ੍ਕੋਟਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਞਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਚੇਪਿ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਏਵਂ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਮੇਵ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਸੋਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਮਣਸਤਮ੍ਪਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ ਤਾਵ, ਯਾਵ ਕੋਟਿ ਨ ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਕੋਟਿ ਛਿਜ੍ਜਤਿ? ਸਚੇ ਹਿ ਆਪਨ੍ਨੋ ਏਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਸੋਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਸੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨਸ੍ਸ ਆਰੋਚਿਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਤਿਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚਿਤੇ ਕੋਟਿ ਛਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਪਤ੍ਤਿਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਅਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਿਪਦੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਇਤਰੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੇ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਨਾਦੀਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੦੧) ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ ਫਰੁਸੋ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਪਸ੍ਸਤੋ, ਨ ਛਾਦੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ, ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਅਨਾਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਪਤ੍ਤਿਜਾਨਨਂ, ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਨਾਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਸਮਨੁਭਾਸਨਸਅਸਾਨੇਵਾਤਿ.
ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਞ੍ਚਮੇ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ. ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਵ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਦਸਵਸ੍ਸਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਞ੍ਚੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਗਣੋ ਪੂਰਤਿ, ਸੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋਪਿ ਯਾਵ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਾਵ ਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨ ਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਞਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪੁਨ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਅਵਸੇਸਾ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਪਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਇਦਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ‘‘ਏਵਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਯਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੦੪), ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਂ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਸੋ ਏਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਞਤ੍ਤਿਯਾ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.
ਰਾਜਗਹੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਅਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਤਾ, ਊਨਕਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਦਿਸਾਨਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਛਟ੍ਠੇ ਯੇ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਸੁਙ੍ਕਂ ਵਾ ਪਰਿਹਰਿਤੁਕਾਮਾ ਚੋਰਾ ਕਤਕਮ੍ਮਾ ਚੇਵ ਅਕਤਕਮ੍ਮਾ ਚ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸੁ ਇਧ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞਿਨੋ ਤਸ੍ਸ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਿਧਾਨੇ ਚ ਗਮਨੇ ਚ ਓਵਾਦਵਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤੇਸੁ ਸਯਮੇਵ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਅਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥੇ ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ਅਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਾਲਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਵਾ, ਆਪਦਾਸੁ ਵਾ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਭਾਵੋ, ਜਾਨਨਂ, ਸਂਵਿਧਾਨਂ, ਅਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਥੇਯ੍ਯਸਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ, ਤੇ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਿਪਾਕਉਪਵਾਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ. ਤੇਸੁ ਮੁਦੁਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਰਣਾਦੀਨਂ ਫਸ੍ਸੋ ਵਿਯ ਇਤ੍ਥਿਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਮੇਥੁਨਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਦੋਸਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੨; ਪਾਚਿ. ੪੧੭; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੪੭) ਨੇਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹੀਤਿ ਯੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸੁਣਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਤੇਹਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਮਾ ਆਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚ…ਪੇ… ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਵਦਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪੁਨ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਪਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ, ਇਤਰੇਸਞ੍ਚ ਅਵਚਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਥਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤੋ ਪੁਨ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਾਪਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਤਾ, ਸਮਨੁਭਾਸਨਾ, ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਸਮਨੁਭਾਸਨਸਦਿਸਾਨੇਵਾਤਿ.
ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭੋਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਵਮੇ ਤਥਾਵਾਦਿਨਾਤਿ ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਾਦਿਨਾ. ਅਕਤਾਨੁਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਨੁਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮੇ ਵਾ ਪਾਪਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਵਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਤਓਸਾਰਣਾ, ਸੋ ਓਸਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮੋ ਯਸ੍ਸ ਨ ਕਤੋ, ਅਯਂ ਅਕਤਾਨੁਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ, ਤਾਦਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਆਮਿਸਸਮ੍ਭੋਗਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਭੋਗਂ ਵਾ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਸਂਵਸੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਉਪੋਸਥਾਦਿਕਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਸਹ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਾਨੂਪਚਾਰੇਪਿ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਆਮਿਸਪਰਿਭੋਗੇ ਏਕਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੂਪਿ ਦਦਤੋ ਵਾ ਗਣ੍ਹਤੋ ਵਾ ਏਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇ ਸਤਿ ਪਯੋਗੇ ਪਯੋਗੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਭੋਗੇ ਪਦਾਦੀਹਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਦਸੋਧਮ੍ਮੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ, ਸਂਵਾਸੇ ਕਮ੍ਮਪਰਿਯੋਸਾਨਵਸੇਨ, ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਯ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਨਿਪਨ੍ਨੇ ਇਤਰਸ੍ਸ ਨਿਪਜ੍ਜਨਪ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਆਰਬ੍ਭ ਅਰਿਟ੍ਠੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਭੁਞ੍ਜਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚੇਵ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਉਭੋਸੁ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ‘‘ਓਸਾਰਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਕਤਾਨੁਧਮ੍ਮਤਾ, ਜਾਨਨਾ, ਸਮ੍ਭੋਗਾਦਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਦਿਸਾਨਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ, ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.
ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭੋਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਕਣ੍ਟਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਦਸਮੇ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਸਾਮਣੇਰੋ. ਚਰਾਤਿ ਗਚ੍ਛ. ਪਿਰੇਤਿ ਪਰ ਅਮਾਮਕ. ਵਿਨਸ੍ਸਾਤਿ ਨਸ੍ਸ, ਯਤ੍ਥ ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ, ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਨਾਸਿਤਨ੍ਤਿਏਤ੍ਥ ਸਂਵਾਸਨਾਸਨਾ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸਨਾ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਨਾਸਨਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਸਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਉਕ੍ਖੇਪਨਾ ਸਂਵਾਸਨਾਸਨਾ ਨਾਮ. ਦੂਸਕੋ ਨਾਸੇਤਬ੍ਬੋ (ਪਾਰਾ. ੬੬), ਮੇਤ੍ਤਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਨਾਸੇਥਾਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੧੯੩; ਪਾਰਾ. ੩੮੪) ਅਯਂ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸਨਾ ਨਾਮ. ‘‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸ, ਨ ਚੇਵ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੨੯) ਅਯਂ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਨਾਸਨਾ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਥਾਨਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਲਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਵਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚੁਣ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਿ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਸਮ੍ਭੋਗਸਹਸੇਯ੍ਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਪੇਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਣ੍ਟਕਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਉਪਲਾਪਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸੇਸਂ ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ.
ਕਣ੍ਟਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.