੭. ਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੯. ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਦਿਗੁਣਮਹਤ੍ਤੇਨ ਮਹਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ, ਸੋ ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਨਿਮੀਯਤਿ ਅਨੁਮੀਯਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਂ…ਪੇ… ਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿ.
੨੦੦. ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਲਕ੍ਖਣਪਾਠਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਤੇ ਸਰੂਪਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨੋ ਚ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ, ਤੇਨ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਮੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਕਾਰਣਵਿਭਾਵਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਆਹਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਰੂਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਿਕਸਿਤਪੁਪ੍ਫੋ. ਵਿਕਸਨਮੇਵ ਹਿ ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ. ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮੁਨਾ. ਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਯਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਰੂਪਤੋ, ਕਿਚ੍ਚਤੋ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਤੋ, ਫਲਵਿਸੇਸਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਏਤੇਨੇਵ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਅਸਮੁਦ੍ਦੇਸਕਾਰਣਵਿਭਾਵਨਾਯ ਕਾਰਣਂ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ ਸਮਾਨਕਾਰਣਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਾਰਣਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਮਾਹਾਤਿ ‘‘ਬਾਹਿਰਕਾਪਿ ਇਸਯੋ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਮਿਨਾ ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ ਆਹ.
ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੧. ‘‘ਪੁਰਿਮਂ ਜਾਤਿਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਾਯਂ ਜਾਤਿਯਂ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਏਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਕ੍ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਵਾ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਜਾਤਿਯਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਤਿ, ਆਰਭਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਪ੍ਪਸੁਤੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਲ਼੍ਹਸਮਾਦਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਿਵੁਤ੍ਥਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ‘‘ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਚ ਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਇਧ ਅਨੁਪਯੁਜ੍ਜਨਤੋ. ਜਾਤਵਸੇਨਾਤਿ ਜਾਯਨਵਸੇਨ. ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਪਦਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਭਵਨਵਸੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਵਸੇਨ. ਨਿਵੁਤ੍ਥਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਵੁਸਿਤਤਾਵਸੇਨ. ਆਲਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਵਸਿਤਭਾਵੇਨ. ਨਿਵਾਸਤ੍ਥੋ ਹਿ ਨਿਕੇਤਤ੍ਥੋ.
ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਦੇਵਲੋਕਾਦਿਮ੍ਹਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਏਕਚ੍ਚਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨ ਸੁਕਰਨ੍ਤਿ ਦੇਵਗਤਿਯਾ ਏਕਨ੍ਤਸੁਖਤਾਯ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਾ ਏਕਨ੍ਤਦੁਕ੍ਖਤਾਯ, ਦੁਕ੍ਖਬਹੁਲਤਾਯ ਚ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਓਕਾਸੋ ਨ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯਸ੍ਸ ਦੁਲ੍ਲਭਭਾਵਤੋ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚ ਸਾ ਉਲ਼ਾਰਾ, ਵਿਪੁਲਾ ਚ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਗਤਿਵਸੇਨਾਪਿ ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੇਸਤਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤਗੁਣਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੯) ਵਚਨਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਗਤਿਯਾ ਪਨ ਸੁਖਬਹੁਲਤਾਯ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਓਕਾਸੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯਸ੍ਸ ਚ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸੁਲਭਭਾਵਤੋ. ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖੂਪਨਿਸਾ ਸਦ੍ਧਾਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਯੋਘਨੇਨ ਸਤ੍ਥਕੇ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਯਮਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਤਾਪਨਂ, ਉਦਕੇਨ ਵਾ ਤੇਮਨਂ ਛੇਦਨਕਿਰਿਯਾਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਮਾਨਯੋਗਤੋ ਉਦਕਤੇਮਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ, ਏਵਮੇਵ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਦੁਕ੍ਖਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਦੁਕ੍ਖਬਹੁਲਤਾ ਏਕਨ੍ਤਸੁਖਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਸੁਖਬਹੁਲਤਾ ਚ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ, ਸਤਿ ਪਨ ਸਮਾਨਯੋਗਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਾਪਨੇ, ਸੁਖੁਮਬ੍ਰੂਹਨੇ ਚ ਲਦ੍ਧੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਥਾ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਮਹਾਜੁਤਿਕਾ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਚ੍ਛੇਦਨਸਮਤ੍ਥਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸਭਾਵੋ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਨ ਸੁਕਰਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸੇਵ ਸੁਕਰ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੋ ਵਚਨਤ੍ਥੋ? ‘‘ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ, ਸੂਰਭਾਵਸਤਿਮਨ੍ਤਤਾਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਯੋਗ੍ਯਤਾਦਿਗੁਣਵਸੇਨ ਉਪਚਿਤਮਨਕਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਗੁਣਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇ ਪਨ ਤੇ? ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸਿਨੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘ਤੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਠਾਨੇਹਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਅਧਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇ ਚ ਤਾਵਤਿਂਸੇ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਸੂਰਾ ਸਤਿਮਨ੍ਤੋ ਇਧ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੨੧; ਕਥਾ. ੨੭੧).
ਤਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ, ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ, ਮਹਾਸਾਵਕਾ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਸਮਾਨਰੂਪਾਦਿਤਾਯ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਦੀਪਵਾਸੀਹਿ ਇਤਰਮਹਾਦੀਪਵਾਸਿਨੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੂ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਲੋਭਾਦੀਹਿ, ਅਲੋਭਾਦੀਹਿ ਚ ਸਹਿਤਸ੍ਸ ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਯੇ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾ, ਤੇਸੁ ਵਿਸੇਸਤੋ ਲੋਭਾਦਯੋ, ਅਲੋਭਾਦਯੋ ਚ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਲੋਭਾਦਿਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਅਪਾਯਮਗ੍ਗਂ, ਅਲੋਭਾਦਿਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਸੁਗਤਿਮਗ੍ਗਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਭਾਦੀਹਿ, ਅਲੋਭਾਦੀਹਿ ਚ ਸਹਿਤਸ੍ਸ ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਦੀਪਵਾਸੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਦੀਪਵਾਸਿਨੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਲੋਕਿਯਾ ਪਨ ‘‘ਮਨੁਨੋ ਅਪਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਨੁ ਨਾਮ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕੋ ਲੋਕਮਰਿਯਾਦਾਯ ਆਦਿਭੂਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਾਹਿਤਵਿਧਾਯਕੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਸੁ ਨਿਯੋਜਨਤਾਵਸੇਨ ਪਿਤੁਟ੍ਠਾਨਿਯੋ, ਯੋ ਸਾਸਨੇ ‘‘ਮਹਾਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ, ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚ ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਯਂ ਠਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਤਸਦਿਸਤਾਯ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਮਾਨੁਸਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਹਿ ਤੇ ‘‘ਮਾਨਵਾ, ਮਨੁਜਾ’’ਤਿ ਚ ਵੋਹਰੀਯਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਭੂਤਸ੍ਸ ਜਾਤਸ੍ਸ, ਮਨੁਸ੍ਸਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਸੁਗਤਿਯਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਦੁਗ੍ਗਤਿਯਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਗਰੁਤਰਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਕਾਰਣਂ ਵਾ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਏਵਰੂਪੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਤਿ ਹਤ੍ਥਿਆਦਿਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਠਿਤੇਨ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਖੇਨ ਦੀਪੇਤੁਂ ਲੋਕੇ ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਰੂਪਤ੍ਤਾ. ਸੁਖੇਨ ਦੀਪੇਤੁਂ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਭਾਵਤੋ. ਥਿਰਗ੍ਗਹਣੋਤਿ ਅਸਿਥਿਲਗ੍ਗਾਹੀ ਥਾਮਪ੍ਪਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੋ. ਨਿਚ੍ਚਲਗ੍ਗਹਣੋਤਿ ਅਚਞ੍ਚਲਗ੍ਗਾਹੀ ਤਤ੍ਥ ਕੇਨਚਿਪਿ ਅਸਂਹਾਰਿਯੋ. ਪਟਿਕੁਟਤੀਤਿ ਸਂਕੁਟਤਿ, ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਤਿ ਵਾ. ਪਸਾਰਿਯਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਤਂ ਹੋਤਿ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.
ਤਵੇਸੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸਦਿਸੋਤਿ ਏਸੋ ਉਦਕੋਘੋ ਤੇਵ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸਦਿਸੋ.
ਦੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦਾਨਂ, ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾ. ਦਿਯ੍ਯਨਵਸੇਨਾਤਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਦਾਨਂ. ਸਂਵਿਭਾਗਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਸ੍ਸ ਸਂਵਿਭਜਨਵਸੇਨ ਸਂਵਿਭਾਗੋ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ. ਸੀਲਸਮਾਦਾਨੇਤਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਦਾਨੇ, ਗਹਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪੂਰਣਕਾਲੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਾਤੁ ਹਿਤੋ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ, ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸੋ ‘‘ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਾਤੁ ਕਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ‘‘ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਸੂਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਿਟ੍ਠੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ, ਤੇ ਪਨ ਕੁਸਲਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਰੂਪੇਸੂ’’ਤਿ. ਅਧਿਕੁਸਲੇਸੂਤਿ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇਸੁ ਕੁਸਲੇਸੁ, ਸਾ ਪਨ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਅਧਿਕੁਸਲਂ, ਤਦੁਕ੍ਕਂਸਨਯੇਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਧਿਕੁਸਲਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਸਙ੍ਗਹਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਟਿਲਾਭਪਚ੍ਚਯਾ ਕੁਸਲਾ ਨਾਮ, ਇਮੇ ਪਨ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਾ ਕਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾਨਂ ਪਾਰਮਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਟਿਲਾਭਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਸਮਧਿਗਮਾਯੇਵ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਸਮ੍ਭਾਰਾਬ੍ਯਾਸੋ, ਦੀਘਕਾਲਾਬ੍ਯਾਸੋ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਾਬ੍ਯਾਸੋ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਾਬ੍ਯਾਸੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਬ੍ਯਾਸਾ ਚਤੁਰਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਪੂਰਿਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਹਾਬੋਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
ਸਕਿਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੇਕਵਾਰਮ੍ਪਿ ਕਤਂ ਵਿਜਾਤਿਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਿਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਭਿਣ੍ਹਕਰਣੇਨਾਤਿ ਬਹੁਲੀਕਾਰੇਨ. ਉਪਚਿਤਨ੍ਤਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਪਿਣ੍ਡੀਕਤਨ੍ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਸੋ ਕਤਂ. ਰਾਸੀਕਤਨ੍ਤਿ ਰਾਸਿਭਾਵੇਨ ਕਤਂ. ਅਨੇਕਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਤਥਾਲਦ੍ਧਪਰਿਭਾਵਨਂ ਪਿਣ੍ਡੀਭੂਤਂ ਵਿਯ, ਰਾਸੀਭੂਤਂ ਵਿਯ ਚ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਾਕਂ ਪਤਿ ਸਂਹਚ੍ਚਕਾਰਿਭਾਵਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਅਤਿਸਮ੍ਬਾਧਂ ਭਵਗ੍ਗਂ ਅਤਿਨੀਚਂ, ਸਚੇ ਪਨੇ ਤਂ ਰੂਪਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਪੁਲਤ੍ਤਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤਾਯ ਦੁਰਸਮੁਸ੍ਸਾਰਿਤਂ ਪਮਾਣਕਰਣਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਰਹਿਤਤਾਯ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਧਿਭਵਤੀਤਿ ਫਲਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਭਾਵੇਨ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਰੇਕਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨੋਵ ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਦੇਸੇਨ ਅਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਦੇਸੇਹਿ ਫੁਸਨਤੋ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਦੇਸੇਹਿ ਫੁਸਨ੍ਤਿਯੋ ਏਤੇਸਂ ਪਾਦਤਲਾਨਂ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤੇਹਿ ਪਾਦਤਲੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਪਾਦਤਲਪ੍ਪਦੇਸਾ ਸਂਹਚ੍ਚਕਾਰਿਨੋ ਅਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਸਮਭਾਵਤੋ, ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਰਣੇਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਂ ਫੁਸਤਿ, ਸਮਂ ਉਦ੍ਧਰਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਸਮਧਿਗਮੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਆਨੁਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਰਕਨ੍ਤਿ ਆਵਾਟਂ. ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਤਿ ਸਮਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਯਾ. ‘‘ਚਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣੇਨਪਤਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਯਂ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪਾਦਤਲਂ ਫੁਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਫੁਸਨਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਤਥਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਯ ਏਵਾਤਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਯ ਆਨੁਭਾਵਕਿਤ੍ਤਨੇ ‘‘ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਰਾਨਯਨਂ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੀਲਤੇਜੇਨਾਤਿ ਸੀਲਪ੍ਪਭਾਵੇਨ. ਪੁਞ੍ਞਤੇਜੇਨਾਤਿ ਕੁਸਲਪ੍ਪਭਾਵੇਨ. ਧਮ੍ਮਤੇਜੇਨਾਤਿ ਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵੇਨ. ਤੀਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਭਗਵਤੋ ਬੁਦ੍ਧਭੂਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ, ‘‘ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਾਰਮੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਕਰਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ.
੨੦੨. ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋਵ ਸੀਮਾ ਸਬ੍ਬਭੂਮਿਸ੍ਸਰਭਾਵਤੋ. ‘‘ਅਖਿਲਮਨਿਮਿਤ੍ਤਮਕਣ੍ਟਕ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਥੇਯ੍ਯਾਭਾਵੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਚ੍ਚੋਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਖਰਸਮ੍ਫਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਘਟ੍ਟਨੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਭਾਵੇਨ ਖਿਲਾਤਿ. ਉਪਦ੍ਦਵਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨਤ੍ਥਹੇਤੁਤਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਤਿ. ‘‘ਅਖਿਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕਚਾਰੀਹਿ ਚੋਰਾਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਨਿਰਬ੍ਬੁਦ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਗਣਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਵਿਚਰਣਚੋਰਾਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗੁਮ੍ਬਂ ਗੁਮ੍ਬਂ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੀਯੋਤਿ ਨ ਵਿਬਨ੍ਧਨੀਯੋ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨੀਯੋ ਠਾਨਤੋ ਅਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨੀਯੋ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਅਤ੍ਥੇਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ, ਏਤੇਨ ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਵਿਰੋਧਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੋ, ਏਤੇਨ ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਵਿਰੋਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਯਮੇਵ ਵਿਘਾਤਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ ਚੇਵ ਸਾਵਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਵੇਦੇਸੁਂ.
‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤੂਪਚਿਤੋ ਲਕ੍ਖਣਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੋ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਕਰਣਕਾਲੇ ਕੇਨਚਿ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹਾਵਤ੍ਥਿਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਪਰੇਹਿ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੀਯਤਾਯ ਞਾਪਕਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਨਾਮ…ਪੇ… ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਠਾਨਗਮਨੇਸੁ ਪਾਦਾਨਂ ਦਲ਼੍ਹਾਵਤ੍ਥਿਤਭਾਵੋ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮ. ਪਾਦਾਨਂ ਭੂਮਿਯਂ ਸਮਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ, ਪਾਦਤਲਾਨਂ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ ਫੁਸਨਂ, ਸਮਮੇਵ ਉਦ੍ਧਰਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਂ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਪਾਦਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲਕ੍ਖਣਂ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਂ ਭੂਮਿਯਾ ਫੁਸਨੇਨੇਵ ਹਿ ਨੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਦਲ਼੍ਹਾਵਤ੍ਥਿਤਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਯਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲਕ੍ਖਣਾਨਿਸਂਸੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਉਦ੍ਰਯੋ, ਲਕ੍ਖਣਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਨਿਸਂਸਫਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਂ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਭਾਵਿਤਮੇਵ.
੨੦੩. ਕਮ੍ਮਾਦਿਭੇਦੇਤਿ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਲਕ੍ਖਣ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿਸਂਸਵਿਸਞ੍ਞਿਤੇ ਵਿਭਾਗੇ. ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੋਰਾਣਕਤ੍ਥੇਰਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ. ਵਣ੍ਣਨਾਗਾਥਾਤਿ ਥੋਮਨਾਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੋਮਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਥੇਰਾ ਨਾਮ ਪਾਲ਼ਿਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਞ੍ਚ ਪੋਤ੍ਥਕਾਰੋਪਨਵਸੇਨ ਸਮਾਗਤਾ ਮਹਾਥੇਰਾ, ਯੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯਂ ਪੋਤ੍ਥਕਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਦ੍ਧਨਿਯਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਅਕਂਸੁ. ਏਕਪਦਿਕੋਤਿ ‘‘ਦਲ਼੍ਹਸਮਾਦਾਨੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਪਾਠੇ ਏਕੇਕਪਦਗਾਹੀ. ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋਤਿ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਉਦ੍ਧਰਣਤੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਭੂਤੋ, ਤਯਿਦਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਪਦਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਤਦਤ੍ਥਵਿਚਾਰਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਪਨ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੇਨ ਠਪਿਤਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਚੀਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਤਂ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮੇ ਵਦਨ੍ਤੋਪਿ ਤਤੋ ਵਚੀਸਚ੍ਚਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ ਸਚ੍ਚੇਤਿ ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇਵ ‘‘ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ. ਗੋਬਲੀਬਦ੍ਦਞਾਯੇਨ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮਨੇਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇ. ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਗ੍ਘਣੇਨਸ੍ਸ ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਂਯਮਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਂਯਮੇਤਿ ਸੀਲਸਂਯਮੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਚਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ, ਤਂ ਸੋਚੇਯ੍ਯਂ, ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿ. ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਨੋਸੋਚੇਯ੍ਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਝਾਨਾਦਿਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ਸੋਚੇਯ੍ਯਗ੍ਗਹਣਂ. ਆਲਯਭੂਤਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਉਪੋਸਥੋ ਸਹਚਰਣਞਾਯੇਨ. ‘‘ਅਵਿਹਿਂਸਾਯਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਸੀਲਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਿਹਿਂਸਾਯਾਤਿ ਕਰੁਣਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਹਿਂਸਾਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾ ਉਪਚਾਰਾਵਤ੍ਥਾ ਗਹਿਤਾ ਲਕ੍ਖਣਹਾਰਨਯੇਨ. ਸਕਲਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਤਂਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਪਾਰਮਿਤਾਸਙ੍ਗਹਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਧਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਗਾਥਾਯਂ ‘‘ਸਚ੍ਚੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਸਧਾ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਲਕ੍ਖਣੇਪਿ.
ਅਂਨੁਭੀਤਿ ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਅਕਾਰਂ ਸਾਨੁਨਾਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਯਞ੍ਜਨਿਕਾ.ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ. ਲਕ੍ਖਣਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਂਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਪਾਦਤਲਚਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੪. ਭਯਂ ਨਾਮ ਭੀਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਉਬ੍ਬਿਜ੍ਜਨਾਕਾਰੇਨ, ਉਤ੍ਤਸਨਾਕਾਰੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਵਿਧਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਬ੍ਬੇਗਭਯਞ੍ਚੇਵ ਉਤ੍ਤਾਸਭਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਨੂਦਿਤਾਤਿ ਯਥਾ ਚੋਰਾਦਯੋ ਵਿਲੁਪ੍ਪਨਬਨ੍ਧਨਾਦੀਨਿ ਪਰਸ੍ਸ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਕਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਾਹਰਣਾਦਿਨਾ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਯਥਾ ਚ ਚਣ੍ਡਹਤ੍ਥਿਆਦਯੋ ਦੂਰਤੋ ਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤੇ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾ ਠਾਨੇ ਠਿਤੇਹਿ ਅਭਿਭਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਪਨੂਦਿਤਾ. ਅਤਿਵਾਹੇਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ. ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਾਸਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਨਾਦਰੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਸਹ ਪਰਿਵਾਰੇਨਾਤਿ ਸਪਰਿਵਾਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਯਦਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਸਪਰਿਵਾਰਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਨਦਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰੋ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਰਣਂ ਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਥ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਂ ਦਤ੍ਵਾਵ ਅਦਾਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰਤੋਪਿ. ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟੇਤੀਤਿ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਸਿਬ੍ਬਨਸੁਤ੍ਤਕਂ ਦੁਵਟ੍ਟਤਿਵਟ੍ਟਾਦਿਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਿਤਂ ਅਕਾਸਿ. ਰਜਨਨ੍ਤਿ ਅਲ੍ਲਿਆਦਿਰਜਨਵਤ੍ਥੁਂ. ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸਨ੍ਤਿ ਰਜਨੁਪਗਮੇਵ ਪਣ੍ਡੁਵਣ੍ਣਂ ਪਲਾਸਂ.
ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨੀਤਿ ਅਨ੍ਨਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ. ਨਿਸਦਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਨਿਸਦਪੋਤੋਪਿ ਗਹਿਤੋ. ਚੀਨਪਿਟ੍ਠਂ ਸਿਨ੍ਧੁਰਕਚੁਣ੍ਣਂ. ਕੋਜਵਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਲੋਮਿਏਕਨ੍ਤਲੋਮਿਆਦਿਕੋਜਵਤ੍ਥਰਣ. ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਅਨ੍ਤਰਾਨੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭਤ੍ਤਅਨ੍ਤਰਾਨਿ, ਏਤੇਨ ਚਕ੍ਕਾਵਯਵਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸੁਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਲਦ੍ਧਾਭਿਸੇਕਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਜਿਤੇ ਵਿਸਵਿਤਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿਕੇ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਰਞ੍ਜੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਾਜਾਨੋਤਿ ਅਭਿਸਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਤੋ ਯਥਾਲਦ੍ਧਗਾਮਨਿਗਮਾਦਿਂ ਇਸ੍ਸਰਵਤਾਯ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਭੋਜਕਾ, ਤਾਦਿਸੋ ਭੋਗੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਭੋਗਿਕਾ, ਤੇ ਏਵ ‘‘ਭੋਗਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਪਰਿਵਾਰਂ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਪਰਿਵਾਰਦਾਨਂ. ਜਾਨਾਤੂਤਿ ‘‘ਸਦੇਵਕੋ ਲੋਕੋ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਯ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਚਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਤਿਕਮੇਵ ਸਿਯਾ, ਨ ਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰਤਾਯ ਞਾਪਕਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਨਾਮ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਪਰਿਵਾਰਂ…ਪੇ… ਜਾਨਾਤੂਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕਤਾਯ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੦੭) ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਥਾ ‘‘ਤਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਭਵਤਿ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੨੧) ਚ. ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਂ ਪਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਭਿਭਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਗਾਥਾਯਂ ‘‘ਸਤ੍ਤੁਮਦ੍ਦਨੋ’’ਤਿ.
੨੦੫. ਏਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਭੂਤਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਪਨਤ੍ਥਤੋ ਗਾਥਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਾ ਤਦਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਾ ਗਾਥਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਪੁਰਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ‘‘ਪੁਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਨ ਅਤੀਤਾਯ ਏਕਜਾਤਿਯਂ, ਨਾਪਿ ਕਤਿਪਯਜਾਤੀਸੁ, ਅਥ ਖੋ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਤਰਾਸੁ ਤਥਾਵ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਰੇ ਪੁਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਜਾਤਿਯਂ ਅਤੀਤਕਾਲਵਸੇਨ ‘‘ਪੁਰੇਪੁਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਲਬ੍ਭਾਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪੁਰਿਮਾਸੁ ਜਾਤੀਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਜਾਤਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤੁਸਿਤਦੇਵਲੋਕੇ ਕਤਕਮ੍ਮਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਕਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਪਨੂਦਨੋਤਿ ਅਪਨੇਤਾ. ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤੋ.
ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਦਾਨਾਦਿਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਸਤਮਤ੍ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਏਕੇਕਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਤਿ. ਨ ਰੋਚਯਿਂਸੂਤਿ ਕੇਵਲਂ ਸਤਮਤ੍ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਲਕ੍ਖਣਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਨ ਰੋਚਯਿਂਸੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ. ਕਥਂ ਪਨ ਰੋਚਯਿਂਸੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਨ੍ਤੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕੇਕਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਂ ਦਾਨਾਦਿਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ. ਏਕੇਕਂ ਸਤਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਾਸੁ ਲੋਕਧਾਤੂਸੁ ਯਤ੍ਤਕਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਤਾਨਿ ਦਾਨਾਦਿਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਾਨਿ ਯਤ੍ਤਕਾਨਿ, ਤਤੋ ਏਕੇਕਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੇਨ ਸਤਗੁਣਂ ਕਤਂ ‘‘ਸਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਬਹੁਭਾਵਪਰਿਯਾਯੋ, ਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਚਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਤਗ੍ਘਿ ਸਤਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਰੋਚਯਿਂਸੂ’’ਤਿ.
ਆਯਤਪਣ੍ਹਿਤਾਦਿਤਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੬. ਸਰਸਚੁਤਿ ਨਾਮ ਜਾਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵਜੀਵਂ ਜੀਵਿਤ੍ਵਾ ਪਕਤਿਯਾ ਮਰਣਂ. ਆਕਡ੍ਢਜਿਯਸ੍ਸ ਧਨੁਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਾਦਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਮੁਖਂ ਕੁਟਿਲਤਾਯ ਅਨ੍ਤੋਵਙ੍ਕਪਾਦਤਾ. ਬਹਿਮੁਖਂ ਕੁਟਿਲਤਾਯ ਬਹਿਵਙ੍ਕਪਾਦਤਾ. ਪਾਦਤਲਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਊਨਤਾਯ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪਾਦਤਾ. ਅਗ੍ਗਪਾਦੇਨ ਖਞ੍ਜਨਕਾ ਅਗ੍ਗਕੋਣ੍ਡਾ. ਪਣ੍ਹਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਖਞ੍ਜਨਕਾ ਪਣ੍ਹਿਕੋਣ੍ਡਾ. ਉਨ੍ਨਤਕਾਯੇਨਾਤਿ ਅਨੋਨਤਭਾਵੇਨ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਸਰੀਰੇਨ. ਮੁਟ੍ਠਿਕਤਹਤ੍ਥਾਤਿ ਆਵੁਧਾਦੀਨਂ ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਕਤਮੁਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾ. ਫਣਹਤ੍ਥਕਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਿਹਤ੍ਥਾ. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਦੀਘਾਯੁਕਤਾਯ ਞਾਪਕਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ ਏਤ੍ਥ ਆਯਤਪਣ੍ਹਿਤਾ, ਦੀਘਙ੍ਗੁਲਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਜੁਗਤ੍ਤਤਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯੇ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਤ੍ਤਂ. ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਂ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਤਾਦਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
੨੦੭. ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਹੇਤੁਕਂ ਪਹੀਨਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਤਦਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਮਯ੍ਹਂ ਮਰਣਤੋ ਭਯਂ ਮਮ ਜੀਵਿਤਂ ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਚਿਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤੂਪਚਿਤੇਨ ਸੁਚਰਿਤਕਮ੍ਮੁਨਾ.
ਚਵਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਗ੍ਗਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਸੁਜਾਤਗਤ੍ਤੋ ਸੁਭੁਜੋ’’ਤਿ ਆਦਯੋ ਸਰੀਰਾਵਯਵਗੁਣਾ ਇਮੇਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਅਵਿਨਾਭਾਵਿਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਰਯਪਨਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਚਿਰਕਾਲਂ ਪਵਤ੍ਤਨਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕਭਾਵਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਤੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਾਪਨਤੋ. ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਵਸੀਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਚੇਤੋਵਸਿਭਾਵਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਕਥਂ ਇਦ੍ਧਿਭਾਵਨਾਯ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਭਾਵਨਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਪੇਤਿ ਚਿਰਤਰਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਤਾਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੮. ਰਸੋ ਜਾਤੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਰਸਿਤਾਨਿ, ਮਹਾਰਸਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਿਟ੍ਠਖਜ੍ਜਕਾਦੀਨੀਤਿ ਪੂਪਸਕ੍ਖਲਿਮੋਦਕਾਦੀਨਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਕਦਲਿਫਲਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਿਟ੍ਠਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚਿਤਬ੍ਬਪਾਯਸਂ ਪਿਟ੍ਠਪਾਯਸਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਥਾਰੂਪਭੋਜ੍ਜਯਾਗੁਆਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਇਧ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਤਾਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਪਣੀਤਲਾਭਿਤਾਯ ਞਾਪਕਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣੇ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
੨੦੯. ਉਤ੍ਤਮੋ ਅਗ੍ਗਰਸਦਾਯਕੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮੋ ਲੋਕਨਾਥੋ ਅਗ੍ਗਾਨਂ ਪਣੀਤਾਨਂ ਰਸਾਨਂ ਦਾਯਕੋ. ਉਤ੍ਤਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗਰਸਾਨਨ੍ਤਿ ਪਣੀਤੇਸੁਪਿ ਪਣੀਤਰਸਾਨਂ. ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦਿਜੋਤਕਨ੍ਤਿ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦਿਲਾਭਜੋਤਕਂ. ਲਾਭਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਫਲਂ ‘‘ਲਾਭਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਵਦਤਿ. ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਕਨ੍ਤਿ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਣੀਤਭੋਜਨਦਾਯਕਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਜੋਤਕਂ. ਤਦਾਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆ-ਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਲਾਭਿਰੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਰ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ.
ਕਰਚਰਣਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੦. ਪਬ੍ਬਜਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਾਦਿਂ ਗਿਹਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਵਤ੍ਥਾਵੁਧਯਾਨਸਯਨਾਦਿਂ.
ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਕਾਰਂ. ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਨਾਸੇਤਿ ਮਕ੍ਖਿਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ. ਤੇਲੇਨ ਵਿਯ ਮਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਸਤਧੋਤਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤਿ ਵਿਯ. ਅਤ੍ਥਸਂਵਡ੍ਢਨਕਥਾਯਾਤਿ ਹਿਤਾਵਹਕਥਾਯ. ਕਥਾਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਪਰੇਸਂ ਹਿਤਾਵਹੋ ਕਾਯਪਯੋਗੋਪਿ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਚੀਪਯੋਗਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਸਮਾਨਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਦਿਸਭਾਵੇ ਸਮਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਨੇਨ, ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਸਮਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਨਂ ਅਤ੍ਤਸਦਿਸਤਾਕਰਣਂ, ਸੁਖੇਨ ਏਕਸਮ੍ਭੋਗਤਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ; ਤਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਕਸਮ੍ਭੋਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਚ ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਤਾ ਏਕਤੋ ਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਾਸਨੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਏਕਪਰਿਭੋਗੋ ਕਾਤੁਂ ਜਾਤਿਯਾ ਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਅਕਰਿਯਮਾਨੇ ਚ ਸੋ ਕੁਜ੍ਝਤਿ ਭੋਗੇਨ ਅਧਿਕਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਸ੍ਸਙ੍ਗਹੋ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਏਕਪਰਿਭੋਗਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਹੀਨਭਾਵਤੋ. ਨ ਅਕਰਿਯਮਾਨੇ ਚ ਕੁਜ੍ਝਤਿ ਭੋਗੇਨ ਹੀਨਭਾਵਤੋ. ਉਭੋਹੀਤਿ ਜਾਤਿਭੋਗੇਹਿ. ਸਦਿਸੋਪਿ ਸੁਸਙ੍ਗਹੋ ਏਕਸਦਿਸਭਾਵੇਨੇਵ ਇਤਰੇਨ ਸਹ ਏਕਪਰਿਭੋਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਾਯ, ਅਕਰਣੇ ਚ ਤਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਨਸ੍ਸਾਭਾਵਤੋ. ਅਦੀਯਮਾਨੇਪਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਆਮਿਸੇ ਅਕਰਿਯਮਾਨੇਪਿ ਸਙ੍ਗਹੇ. ਨ ਪਾਪਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪੇਸਲਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਰਿਭੋਗੋਪਿ…ਪੇ… ਹੋਤਿ.ਏਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਗਿਹੀ ਚੇ, ਉਭੋਹਿ ਸਦਿਸਂ; ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਚੇ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਸੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਦਾਨਾਦਿਸਙ੍ਗਹਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਦਿਭੇਦਂ ਪਰਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ.
੨੧੧. ਅਨਵਞ੍ਞਾਤੇਨ ਅਪਰਿਭੂਤੇਨ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੇਨ. ਪਮੋਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਹਾਸੋ, ਨ ਅਪ੍ਪਮੋਦੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਸੇਧਦ੍ਵਯੇਨ ਸੋ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਚ ਓਦਗ੍ਯਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਨ ਦੀਨੋ ਧਮ੍ਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਗਬ੍ਭਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਦੀਨੇਨ ਨ ਗਬ੍ਭਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗਣ੍ਹਨਗੁਣੇਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਅਤਿਰੁਚਿਰਨ੍ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਰੁਚਿਰਕਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪਸਾਦਾਵਹਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਪਾਸਾਦਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਛੇਕਨ੍ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਵਿਧਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਿਧਾਤੁਂ ਸਨ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਪਿਯਂ ਵਦਤੀਤਿ ਪਿਯਵਦੂ ਯਥਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਵਿਦੂ’’ਤਿ. ਸੁਖਮੇਵ ਸੁਖਤਾ, ਤਂ ਸੁਖਤਂ. ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਅਨੁਧਮ੍ਮਞ੍ਚਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਞ੍ਚੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਪੁਬ੍ਬਭਾਗਧਮ੍ਮਞ੍ਚ.
ਉਸ੍ਸਙ੍ਖਪਾਦਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੨. ‘‘ਅਤ੍ਥੂਪਸਂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮੂਪਸਂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਦਂਸੇਸੀਤਿ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਨਿਦਂਸਨਕਥਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟਕਰਣਕਥਂ. ਜੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਅਗ੍ਗੋ, ਪਾਸਂਸਟ੍ਠੇਨ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਪਮੁਖਟ੍ਠੇਨ ਪਾਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਧਾਨਟ੍ਠੇਨ ਉਤ੍ਤਮੋ, ਹਿਤਸੁਖਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਪਕਾਰਤੋ ਵਰਣੀਯਤੋ ਰਜਨੀਯਤੋ ਪਵਰੋਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਵਾਚੀਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਭਾਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭੇਦਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਉਦ੍ਧਙ੍ਗਮਨੀਯਾਤਿ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਿਸੇਸਂ ਗਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧਙ੍ਗਮਨੀਯਾ. ਸਙ੍ਖਾਯ ਅਧੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਦਸਮੀਪੇ ਏਵ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਧੋਸਙ੍ਖਾ ਪਾਦਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧੋਸਙ੍ਖਪਾਦੋ. ਸਙ੍ਖਾਤਿ ਚ ਗੋਪ੍ਫਕਾਨਮਿਦਂ ਨਾਮਂ.
੨੧੩. ਧਮ੍ਮਦਾਨਯਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਯਞ੍ਞਂ.
ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਣ੍ਠਿਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਣ੍ਠਿਤਾ. ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਦਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਪਕਤਿਅਙ੍ਗੁਲੇਨ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੇ ਜਙ੍ਘਾਪਦੇਸੇ ਨਿਗੂਲ਼੍ਹਾ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਰੂਪਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਣਿਜਙ੍ਘਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੪. ਸਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਸਿਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਕਾਹੇਤੁਭੂਤਂ ਆਜੀਵਵਿਧਿਂ. ਜੀਵਿਕਤ੍ਥਂ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਕਾਰਤ੍ਥਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਮਨ੍ਤਸਤ੍ਥਾਦਿ. ਚਰਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸੁਗਤਿਂ, ਸੁਖਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਚਰਣਂ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਤਾਨਿ ਚੇਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਹਤ੍ਥਿਆਦੀਨਿ ਚੇਵ. ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨੀਤਿ ਮੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿ. ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਉਪਭੋਗਭੂਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਸੇਯ੍ਯਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਰਞ੍ਞੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਨੀਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਯੋਗ੍ਯਾਨਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਰਾਜਾਰਹਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਂ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਸਾ ਨਾਮ ਓਧਿਸੋ ਅਨੋਧਿਸੋ ਚ ਸਮਿਤਪਾਪਾ, ਤਥਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਣਾਨਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਭੂਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ’’ਤਿ.
ਸਿਪ੍ਪਾਦਿਵਾਚਨਨ੍ਤਿ ਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਨਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ‘‘ਵਾਚੇਤਾ’’ਤਿ ਵਾਚਨਸੀਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਾਸਨਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਣੇਨ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਸ੍ਸ ਨਿਸਜ੍ਜਾ. ਪਯੋਜਨਵਸੇਨ ਗੇਹਤੋ ਗੇਹਂ ਗਾਮਤੋ ਗਾਮਂ ਜਙ੍ਘਾਯੋ ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾ ਪੇਸਨਂ ਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕਾ. ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਿਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਤੋ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਉਗ੍ਗਤਵਟ੍ਟਿਤਨ੍ਤਿ ਗੋਪ੍ਫਕਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਜਾਣੁਪ੍ਪਦੇਸਾ ਮਂਸੂਪਚਯਸ੍ਸ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਉਗ੍ਗਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਵਟ੍ਟਿਤਂ. ਏਣਿਜਙ੍ਘਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤੇਨ ਏਣਿਮਿਗਜਙ੍ਘਾਸਦਿਸਜਙ੍ਘਲਕ੍ਖਣਂ.
੨੧੫. ‘‘ਯਤੁਪਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਅਨੁਨਾਸਿਕਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਲੋਮਾ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਚੋਤ੍ਥਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚੋਦਕੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਚੋਦਿਤੋ, ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਇਧ ਕਸ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਲੀਨਮੇਵ ਚੋਦਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ…ਪੇ… ਇਧ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਯਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਲਕ੍ਖਣਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਅਨੁਕੂਲਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਇਧ ਏਣਿਜਙ੍ਘਲਕ੍ਖਣਕਥਨੇ ‘‘ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਲੋਮਾ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਚੋਤ੍ਥਤਾ’’ਤਿ ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੁਖੁਮਚ੍ਛਵਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੬. ਸਮਿਤਪਾਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮਣਂ, ਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਮਤ੍ਤੇਨ. ਬਾਹਿਤਪਾਪਟ੍ਠੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ, ਨ ਜਾਤਿਮਤ੍ਤੇਨ.
ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਮਹਤੀ ਪਞ੍ਞਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਾਹਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਤ੍ਤੀਯਤਿ, ਤਾਸਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਇਦਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.
ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮਹਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਦਸ੍ਸਾ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਨ੍ਤੇ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁਮਹਨ੍ਤਤਾਯ, ਪਚ੍ਚਯਮਹਨ੍ਤਤਾਯ, ਨਿਸ੍ਸਯਮਹਨ੍ਤਤਾਯ, ਪਭੇਦਮਹਨ੍ਤਤਾਯ, ਕਿਚ੍ਚਮਹਨ੍ਤਤਾਯ, ਫਲਮਹਨ੍ਤਤਾਯ, ਆਨਿਸਂਸਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਚ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁ ਅਲੋਭਾਦਯੋ. ਪਚ੍ਚਯੋ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਦ੍ਧਾਸਤਿਵੀਰਿਯਾਦਯੋ. ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸਾਵਕਬੋਧਿਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਨਿਯਤਤਾ, ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਚ ਪੁਰਿਸਵਿਸੇਸਾ. ਪਭੇਦੋ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਾਦਿਵਿਭਾਗੋ. ਕਿਚ੍ਚਂ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਂ. ਆਨਿਸਂਸੋ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾਦਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ, (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੬) ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੫) ਚ ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਤਾ ਯਥਾਰਹਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਠਾਨਾਠਾਨਾਨਂ ਪਨ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾਯ, ਸਾ ਬਹੁਧਾਤੁਕਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਧਾਰਣਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਸਕਲਸਾਸਨਸਙ੍ਗਹਤੋ, ਸੋ ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗ- (ਵਿਭ. ੧੮੯) ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੯) ਆਗਤਨਯੇਨ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਦੀਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ, (ਵਿਭ. ੩੫੫) ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫੫) ਚ ਆਗਤਨਯੇਨ, ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਂ ਮਹਤੋ ਹਿਤਸ੍ਸ, ਮਹਤੋ ਸੁਖਸ੍ਸ, ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ, ਮਹਤੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ, ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਨਿਪੁਣਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਭਾਵਤੋ ਚ; ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਮਹਾਸਮ੍ਭਾਰਤੋ, ਮਹਾਵਿਸਯਤੋ, ਮਹਾਕਿਚ੍ਚਤੋ, ਮਹਾਨੁਭਾਵਤੋ, ਮਹਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਚ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਦਿਮਹਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਨਾਨਾਖਨ੍ਧੇਸੁ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਸੁਪਿ ‘‘ਏਕਵਿਧੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕਾਦਸਵਿਧੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਏਕਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਬਹੁਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਏਕਵਿਧੇਨ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਏਕਵਿਧੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਏਕਵਿਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਬਹੁਵਿਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਵਸੇਨਾਪਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਇਦਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਨਾਮ…ਪੇ...ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਦਸਾਯਤਨਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਭੂਮਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਯਤਨਾਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਨਾਨਾਧਾਤੂਸੂਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਲ਼ਸ ਧਾਤੁਯੋ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ ਚਤੁਭੂਮਿਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਨਾਧਾਤੂਸੁ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਯਿਦਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਧਾਤੁਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਧਾਤੂਸੁ ਏਵਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਏਕਦੇਸਤੋਵ, ਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ. ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਧਾਤੂਨਂ ਪਨ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਨ ਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਮੇਵ ਪਨ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਧਾਤੁਯਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧੋ ਸੇਤੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਲ਼ੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਮਟ੍ਠੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਬਹਲਤ੍ਤਚੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਤਨੁਤਚੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਏਵਰੂਪਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਂ ਨੀਲਂ, ਇਮਸ੍ਸ ਪੀਤਕਂ, ਲੋਹਿਤਕਂ, ਓਦਾਤਂ, ਸੁਗਨ੍ਧਂ, ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ. ਫਲਂ ਖੁਦ੍ਦਕਂ, ਮਹਨ੍ਤਂ, ਦੀਘਂ, ਵਟ੍ਟਂ, ਸੁਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਦੁਸ੍ਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਮਟ੍ਠਂ, ਫਰੁਸਂ, ਸੁਗਨ੍ਧਂ, ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ, ਮਧੁਰਂ, ਤਿਤ੍ਤਕਂ, ਅਮ੍ਬਿਲਂ, ਕਟੁਕਂ, ਕਸਾਵਂ. ਕਣ੍ਟਕੋ ਤਿਖਿਣੋ, ਅਤਿਖਿਣੋ, ਉਜੁਕੋ, ਕੁਟਿਲੋ, ਕਣ੍ਹੋ, ਨੀਲੋ, ਓਦਾਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.
ਨਾਨਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਸੂਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਭੇਦਤੋ ਚ ਨਾਨਾਪਭੇਦੇਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗੇਸੁ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਅਙ੍ਗਾਨਿ ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸਞ੍ਞਿਤਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ਸਙ੍ਖਾਰਪਿਟਕੇ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾ’’ਤਿ. ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਮਨੁਪਲਬ੍ਭੇਸੂਤਿ ਨਾਨਾਸਭਾਵੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਸਾਰਾਦਿਵਿਰਹਿਤੇਸੁ ਸੁਞ੍ਞਤਭਾਵੇਸੁ ਤਤੋ ਏਵ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਸਭਾਵੇਸੁ ਪਕਾਰੇਸੁ. ਮ-ਕਾਰੋ ਹੇਤ੍ਥ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਨਾਨਾਅਤ੍ਥੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ ਵਿਸਯਭੂਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਦਿਵਸੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ. ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ ਵਿਸਯਭੂਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੂਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਵਚਨਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਨਾਨਾਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੁ. ਪਟਿਭਾਨੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦੀਸੁ ਵਿਸਯਭੂਤੇਸੁ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਇਦਮਤ੍ਥਜੋਤਕਾਨੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੨੬, ੭੨੯, ੭੩੧, ੭੩੨, ੭੩੪, ੭੩੬, ੭੩੯) ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਟਿਭਾਨਤੋ ਉਪਤਿਟ੍ਠਨਤੋ ‘‘ਪਟਿਭਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਸੁ ਨਾਨਾਞਾਣੇਸੁ. ‘‘ਪੁਥੁਨਾਨਾਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਇਤਰੇਸਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਯਂ ਪਨ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਏਕਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਵਸੇਨ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਾਧਾਰਣੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਏਵਂ ਵਿਸਯਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਹਤ੍ਤਂ, ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਹਾਸਭਾਵਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਸੇਨ ਜਵਨਭਾਵਂ, ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਤਿਕ੍ਖਾਦਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਤਮਾ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਾਸਬਹੁਲੋਤਿ ਪੀਤਿਬਹੁਲੋ. ਸੇਸਪਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੁਦਗ੍ਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਵਸੇਸਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਫੁਲ੍ਲਿਤਵਿਕਸਿਤਾ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ. ਪੁਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਮਾਹ. ‘‘ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਯਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਸੀਘਵੇਗੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਟਿਪਕ੍ਖਦੂਰਭਾਵੇਨ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਵਜਿਰਂ ਵਿਯ ਲਕ੍ਖਣਂ ਅਵਿਰਜ੍ਝਨ੍ਤੀ ਅਦਨ੍ਧਾਯਨ੍ਤੀ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਵੇਗਸਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਸਾ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਖਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਿਜ੍ਜਨਤੋ ਖਯਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਭਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਭਯਾਨਕਭਾਵਤੋ. ਅਸਾਰਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਸਾਰਕਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਤਸਾਰਵਿਰਹਤੋ, ਨਿਚ੍ਚਸਾਰਾਦਿਵਿਰਹਤੋ ਚ. ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੁਲਨਭੂਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਤੁਲੇਤ੍ਵਾ. ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਾਯ ਏਵ ਤੀਰਣਭੂਤਾਯ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਰੂਪਨਿਰੋਧੇਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਰੋਧਹੇਤੁਭੂਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਨਿਨ੍ਨਪੋਣਪਬ੍ਭਾਰਭਾਵੇਨ. ਇਦਾਨਿ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ.
ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵੋ ਨਾਮ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪਹਾਨੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ‘‘ਖਿਪ੍ਪਂ ਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਨ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਪਦਾ ਚਸ੍ਸ ਨ ਚਲਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਸਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ…ਪੇ… ਅਧਿਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ, ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾ ਵਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਕਾਰਣਮੁਖੇਨ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਬ੍ਬੇਗਬਹੁਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਬ੍ਬੇਗਬਹੁਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਭਿਣ੍ਹਪਵਤ੍ਤਸਂਵੇਗੋ. ਉਤ੍ਤਾਸਬਹੁਲੋਤਿ ਞਾਣੁਤ੍ਤਾਸਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਬਹੁਸੋ ਉਤ੍ਰਾਸਮਾਨਸੋ, ਏਤੇਨ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਮਾਹ. ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਬਹੁਲੋ’’ਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਮਾਹ, ‘‘ਅਰਤਿਬਹੁਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਬਹਿਮੁਖੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਬਹਿਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਮੁਖੋ, ਤਥਾ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖੋ. ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧੋ, ਸੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾ, ਸਾ ਏਵ ਪਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਾ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ, ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਚ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
੨੧੭. ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਉਪਾਸਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾਦਿਸਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਉਪਾਸਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਾਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਂ, ਨ ਉਪਨਿਸੀਦਨਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਹਿਤਂ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚਾਯਂ, ਹਿਤੂਪਸਞ੍ਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਨ੍ਤਰਤੋ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਕੋਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੨੦) ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰੋਤਿ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਗਤੇਨਾਤਿ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤੇਨ, ਪਟਿਲਾਭਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ੍ਪਾਦੇ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚ ਛੇਕਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਚੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਚ ਕੁਸਲਾ. ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਮਿਤ੍ਤਕੋਵਿਦਤਾਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਕੋਸਲ੍ਲਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੇਸਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਅਨੁਮੀਯਤਿ, ਯਾਨਿ ਤੇਹਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਆਨਿਸਂਸਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚ ਅਨੁਮਿਨਨਾਦਿਵਸੇਨ ਛੇਕਾ ਨਿਪੁਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਞਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨੀਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਹਿਤਾਨਂ ਅਨੁਸਾਸਨੀਸੁ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਥਪਟਿਵਜ੍ਜਨਪੁਬ੍ਬਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਥੋਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਿ ਞਾਣਾਨੀ’’ਤਿ, ਯਤੋ ‘‘ਆਯੁਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵਿਯ ਅਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਮ੍ਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੮. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲੇਨ ਕੋਧਵਿਨਯੇਨ ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ, ਨ ਭਾਵਨਾਬਲੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਅਕ੍ਕੋਧਵਸਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਮਘਮਾਣਵੋ ਵਿਯ ਨ ਕੋਧਵਸਂ ਗਤਤ੍ਤਾ. ਨਾਭਿਸਜ੍ਜੀਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨੇਵ ਨ ਅਭਿਸਜ੍ਜਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਕੋਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਉਪਨਾਹਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਕੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਅਭਿਸਜ੍ਜਨਂ, ਤਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਲੁਬ੍ਭਨਵਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਟਿਲਕਣ੍ਟਕੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਤਿ, ਤਂ ਖੋਭੇਨ੍ਤੋ ਏਵ ਲਗ੍ਗਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ. ਮਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਫੁਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਪਿ ਰੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਪੁਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤਤੋ ਬਲਵਤਰੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਤਤੋ ਬਲਵਤਰਾ ਪਤਿਤ੍ਥਿਯਨਾਤਿ ਸਾਤਿਸਯਂ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤਾਯ ਤਤੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਵਤ੍ਥਾਯਪਿ ਬਲਵਤਰਾ ਪਤਿਤ੍ਥਿਯਨਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਭਾਵੇਨ ਥਾਮਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ.
ਸੁਖੁਮਤ੍ਥਰਣਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਣੀਤਭੋਜਨੀਯਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਭੋਜਨਦਾਨਸ੍ਸਪਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਦਾਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਭੋਜਨਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਦਦਮਾਨੋ ਦਾਯਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ…ਪੇ… ਆਯੁਂ ਦੇਤਿ, ਵਣ੍ਣਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੩੭) ਤਥਾ ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਆਮਿਸਦਾਨੇਨ ਵਾ’’ਤਿ.
੨੧੯. ਤਿ ਅਦਾਸਿ. ਦੇਵੋਤਿ ਮੇਘੋ, ਪਜ੍ਜੁਨ੍ਨੋ ਏਵ ਵਾ. ਵਰਤਰੋਤਿ ਉਤ੍ਤਮਤਰੋ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਵਿਸਦਿਸਾਵਤ੍ਥਾਦਿ ਭਾਵਤੋ ਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਤਿ ਅਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਗਿਹਿਭਾਵੋ. ਅਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ ਕੋਪੀਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਅਚ੍ਛਾਦਨਾਨਿ, ਨਿਵਾਸਨਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਅਚ੍ਛਾਦਨਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸੇਸ ਵਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਕੋਜਵਾਦਿ ਉਤ੍ਤਮਪਾਵੁਰਣਾਨਞ੍ਚ. ਵਿਨਾਸੋਤਿ ਕਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਵਿਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸੋ.
ਕੋਸੋਹਿਤਵਤ੍ਥਗੁਯ੍ਹਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੦. ਸਮਾਨੇਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਨੇਤਾ ਸਮਾਗਮੇਤਾ. ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਂ ਬਹੁਭਤਿਕਸ੍ਸੇਵ ਇਜ੍ਝਨਤੋ. ਕਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਜ੍ਜਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਜਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਾ. ਨਨੁ ਵਜ੍ਜਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਸਾਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਇਦਂ ਪਨ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਨਤ੍ਥਂ ਪਰਿਹਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ‘‘ਞਾਤਿਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਞਾਤਤ੍ਥਚਰਿਯਾਵਸੇਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੨੨੧. ਅਮਿਤ੍ਤਤਾਪਨਾਤਿ ਅਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਤਪਨਸੀਲਾ, ਅਮਿਤ੍ਤਤਾਪਨਂ ਹੋਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ ਏਵਂਸਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਕੇਚਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਤੇ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਚਕ੍ਕਾਨੁਭਾਵੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਯੋ ਅਨੁਵਤ੍ਤਕਾ ਤੇਸਂ ਭਵਨ੍ਤਿ.
ਪਠਮਭਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੨. ਸਮਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਂ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਲੋਕੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤਗੁਣੇਨ ਸਮਂ ਸਮਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਤੋ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਿਧਿਨਾਵ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਯਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਪਰਨੇਯ੍ਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ. ਪੁਰਿਸਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਅਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮੋ, ਅਯਂ ਨਿਹੀਨੋ’’ਤਿ ਤਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਾਤਿ. ਪੁਰਿਸਵਿਸੇਸਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਿਸੇਸਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਰੂਪਦਾਨਪਦਾਨਾਦਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਪਤ੍ਤਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਮਿਦਮਰਹਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਪਟਿਲਾਭਾਪਨਟ੍ਠੇਨ. ਸਮਸਙ੍ਗਹਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਕਮ੍ਮਂ.
੨੨੩. ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ. ਨਿਪੁਣਯੋਗਤੋ ਨਿਪੁਣਾ, ਅਤਿਵਿਯ ਨਿਪੁਣਾ ਅਤਿਨਿਪੁਣਾ, ਸਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਨਿਪੁਣਤਾ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਖੁਮਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ.
ਸੀਹਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਕਾਯਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੪. ਖੇਮਕਾਮੋਤਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਕਾਮੋ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਡ੍ਢਿਆਵਹਂ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਧਾਯਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ.
ਸਮਨ੍ਤਪਰਿਪੂਰਾਨੀਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਅਹੀਨਾਨਿ ਅਨੂਨਾਨਿ. ਧਨਾਦੀਹੀਤਿ ਧਨਧਞ੍ਞਾਦੀਹਿ.
੨੨੫. ਓਕਪ੍ਪਨਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਹਨਸਦ੍ਧਾ. ਸਾ ਏਵ ਪਸਾਦਨੀਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸੀਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਸਾਦਸਦ੍ਧਾ.ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਵਨੇਨਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਾਯ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਸਵਨੇਨ. ਧਾਰਣਪਰਿਚਯਾਦੀਨਂ ਤਂਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ. ਸਹ ਹਾਨਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਸਹਾਨਧਮ੍ਮੋ, ਨ ਸਹਾਨਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਸਹਾਨਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਸਹਾਨਧਮ੍ਮਤਾ, ਤਂ ਅਸਹਾਨਧਮ੍ਮਤਂ, ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਰਸਗ੍ਗਸਗ੍ਗਿਤਾਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੬. ਤਿਲਫਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਭੋਜਨਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਫਰਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਰਸਾਹਰਣਿਯੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਂ ਸਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇ ਫਰਤਿ. ਸਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਸਮਾ ਉਜੁਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਆਰੋਗ੍ਯਕਰਣਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਰੋਗਭਾਵਕਰਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਨਕਮ੍ਮਂ. ਮਧੁਰਾਦਿਭੇਦਂ ਰਸਂ ਗਸਤਿ ਹਰਤਿ ਏਤੇਹਿ, ਸਯਮੇਵ ਵਾ ਤਂ ਗਸਨ੍ਤਿ ਗਿਲਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਰਸਗ੍ਗਸਾ, ਰਸਗ੍ਗਸਾਨਂ ਅਗ੍ਗਾ ਰਸਗ੍ਗਸਗ੍ਗਾ, ਤੇ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਰਸਗ੍ਗਸਗ੍ਗੀ, ਤਦੇਵ ਲਕ੍ਖਣਂ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਅਭਿਨ੍ਨੇਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਤਗ੍ਗਤਵਿਸੇਸਾਵਬੋਧਨਤ੍ਥਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵੋਹਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਿਲਾਪੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਰਸਗ੍ਗਸਗ੍ਗਿਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਂ ਰਸਗ੍ਗਸਗ੍ਗਿਲਕ੍ਖਣਂ.
੨੨੭. ਵਧ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੮੭੯) ਬਾਧਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਮਾਰਣਵਧੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਧੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਾਧਨਤ੍ਥੋ ਏਵ ਵਾ ਵਧ-ਸਦ੍ਦੋ, ਮਾਰਣੇਨ, ਬਾਧਨੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਬ੍ਬਾਧਨਾਯਾਤਿ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਂ ਉਦ੍ਧਂ ਬਾਧਨੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇਨਾ’’ਤਿ.
ਅਭਿਨੀਲਨੇਤ੍ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੮. ਵਿਸਟਨ੍ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਵਿਨਿਸਟਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਕ੍ਕਟਕੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸਾਚੀਤਿ ਵਿਰੂਪਂ ਸਾਚਿਤਕਂ, ਵਿਜਿਮ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਙ੍ਕਕ੍ਖਿਕੋਟਿਯਾ’’ਤਿ, ਕੁਟਿਲਅਕ੍ਖਿਕੋਟਿਪਾਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਚੇਯ੍ਯ ਪੇਕ੍ਖਿਤਾਤਿ ਉਜੁਕਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪਾਤਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰੋਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤੋ. ਨ ਓਲੋਕੇਤਿ ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਨ ਓਲੋਕੇਤਿ, ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ. ਵਿਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਰੂਪਂ ਤਿਰਿਯਂ, ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਓਲੋਕਨਕ੍ਕਮਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਿਮ੍ਹਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਜੁਕਂ ਓਲੋਕਨਂ ਨਾਮ ਕੁਟਿਲਭਾਵਕਰਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਾਜਨਉਜੁਕਤਚਿਤ੍ਤਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਜੁਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਪੇਕ੍ਖਿਤਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਉਜੁਂ ਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਸਟਨ੍ਤਿ ਉਮ੍ਮੀਲਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਤ੍ਥਟਂ. ਵਿਪੁਲਂ ਵਿਤ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਪਿਯਂ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਲੋਕਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਿਯਦਸ੍ਸਨੋ.
ਕਾਣੋਤਿ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਪੇਕ੍ਖਨਕੋ. ਕਾਕਕ੍ਖੀਤਿ ਕੇਕਰਕ੍ਖੋ. ਵਙ੍ਕਕ੍ਖੀਤਿ ਜਿਮ੍ਹਪੇਕ੍ਖਨਕੋ. ਆਵਿਲਕ੍ਖੀਤਿ ਆਕੁਲਦਿਟ੍ਠਿਪਾਤੋ. ਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤਸੇਤਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣੋ. ਤਤ੍ਥ ਪੀਤਲੋਹਿਤਵਣ੍ਣਾ ਸੇਤਮਣ੍ਡਲਗਤਰਾਜਿਵਸੇਨ, ਨੀਲਸੇਤਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਾ ਪਨ ਤਂਤਂਮਣ੍ਡਲਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਪਸਾਦੋਤਿ ਪਨ ਤੇਸਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣੋ ਪਸਾਦੋਤਿ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਪਰਿਵਾਰੋ, ਤੇਹਿ ਵਾ ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਪਸਾਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੇਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਰਾਨੀਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਪਸਾਦਤਾ ਤਿਰੋਹਿਤਵਿਦੂਰਗਤਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਪਦਾਯ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਲਕ੍ਖਣਸਤ੍ਥੇ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਤ੍ਥੇ ਆਯੁਤ੍ਤਾ ਸੁਕੁਸਲਾ.
ਉਣ੍ਹੀਸਸੀਸਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੦. ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾ ਨਾਮ ਪਮੁਖਤਾ, ਜੇਟ੍ਠਸੇਟ੍ਠਕਭਾਵੋ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨੀਯਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਣਜੇਟ੍ਠਕੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਦਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਧ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾ’’ਤਿ. ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਸੋਤਿ ਪੀਤਿਯਾ, ਪਾਮੋਜ੍ਜੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਪਞ੍ਞਾਸੀਸੋ ਬਹੁਲਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗੀ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਜਾਤਿਕੋ.
੨੩੧. ਬਹੁਜਨਨ੍ਤਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹੁਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟਿਭੋਗੋ, ਉਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁ ਪਟਿਭੋਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਾਤਿ ਪਟਿਭੋਗਿਯਾ. ਦੇਸਕਾਲਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦੁਪਕਰਣੂਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਾ ਸਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਬ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਟਿਹਰਣਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਕਰਣਤੋ ਪਟਿਹਾਰੋ, ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਟਿਹਾਰਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਵਨਂ ਵਿਸਵੋ, ਕਾਮਕਾਰੋ ਵਸਿਤਾ, ਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਸਵੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਣ੍ਣਵਸੀ’’ਤਿ.
ਏਕੇਕਲੋਮਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੨. ਉਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਨੁਕੂਲਭਾਵਂ ਉਪੇਚ੍ਚ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.
ਏਕੇਕਲੋਮਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਲੋਮਕੂਪੇ ਏਕੇਕਲੋਮਤਾਲਕ੍ਖਣਂ. ਏਕੇਕੇਹਿ ਲੋਮੇਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਰੀਰੇ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਲੋਮਕੂਪੇ ਅਨੇਕਾਨਿਪਿ ਲੋਮਾਨਿ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ. ਤੇਹਿ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਲੋਮਕੂਪੇਸੁ ਏਕੇਕੇਹੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਕੁਣ੍ਡਲਾਵਤ੍ਤੇਹਿ ਪਦਕ੍ਖਿਣਾਵਤ੍ਤਕਜਾਤੇਹਿ ਨਿਚਿਤਂ ਵਿਯ ਸਰੀਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕੇਕਲੋਮੂਪਚਿਤਙ੍ਗਵਾ’’ਤਿ.
ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੪. ਅਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਪਰਿਸੋਤਿ ਪਰੇਹਿ ਕੇਨਚਿ ਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਯੁਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਪਰਿਸੋ.
ਅਪਿਸੁਣਵਾਚਾਯਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਪੇਸੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ. ਪਿਸੁਣਾ ਵਾਚਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਿਸੁਣਵਾਚੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਿਸੁਣਵਾਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਤੋ ਊਨਭਾਵੇਨ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਵਿਰਲ਼ਾਤਿ ਸਵਿਵਰਾ.
ਪਹੂਤਜਿਵ੍ਹਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੬. ਆਦੇਯ੍ਯਵਾਚੋਤਿ ਆਦਰਗਾਰਵਵਸੇਨ ਆਦਾਤਬ੍ਬਵਚਨੋ. ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਵਚਨੋ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਸਾਸਨੋ.
ਬਦ੍ਧਜਿਵ੍ਹਾਤਿ ਯਥਾ ਸੁਖੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਸਿਰਾਦੀਹਿ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਜਿਵ੍ਹਾ. ਗੂਲ਼੍ਹਜਿਵ੍ਹਾਤਿ ਰਸਬਹਲਤਾਯ ਗੂਲ਼੍ਹਗਣ੍ਡਸਦਿਸਜਿਵ੍ਹਾ. ਦ੍ਵਿਜਿਵ੍ਹਾਤਿ ਅਗ੍ਗੇ ਕਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤਜਿਵ੍ਹਾ. ਮਮ੍ਮਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਰਿਪ੍ਪੁਟਤਲਾਪਾ. ਖਰਫਰੁਸਕਕ੍ਕਸਾਦਿਵਸੇਨ ਸਦ੍ਦੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਭਿਨ੍ਨਕਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸਰਤਾਯ ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸਰਾ ਵਾ. ਅਨੇਕਾਕਾਰਤਾਯ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਰਾ ਵਾ. ਕਾਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਮਨੁਞ੍ਞਸ੍ਸਰਤਾਯ ਕਾਕਸ੍ਸਰਾ ਵਾ. ਮਧੁਰੋਤਿ ਇਟ੍ਠੇ, ਕਮ੍ਮਫਲੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਪੇਮਨੀਯੋਤਿ ਪੀਤਿਸਞ੍ਜਨਨੋ, ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੋ ਵਾ.
੨੩੭. ਅਕ੍ਕੋਸਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸੁਪਸਞ੍ਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੁਸਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਆਬਾਧਕਰਿਨ੍ਤਿ ਘਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਪੀਲ਼ਾਵਹਂ. ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਵਮਦ੍ਦਨਤੋ, ਪਮਦ੍ਦਾਭਾਵਕਰਣਤੋ ਵਾ ਬਹੁਜਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਂ. ਅਬਾਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅ-ਕਾਰੋ ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੧੧) ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤਿਵਿਯ ਬਾਲ਼੍ਹਂ ਫਰੁਸਂ ਗਿਰਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਭਣੀਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਅਭਣਿ ਨ ਭਣੀ’’ਤਿ ਸਰਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸੁਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਂਹਿਤਂ. ਕੇਨ ਪਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਂਹਿਤਂ? ‘‘ਮਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਧੁਰਤਾਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਕਾ ਪਨਸ੍ਸ ਮਧੁਰਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਪੇਮਸਂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਯੋਗਪੁਥੁਤ੍ਤਵਿਸਯੋ ਯਂ ਵਾਚਾ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਾਚਾਯੋ’’ਤਿ, ਸਾ ਚਸ੍ਸਾ ਉਪਯੋਗਪੁਥੁਤ੍ਤਵਿਸਯਤਾ ‘‘ਹਦਯਗਾਮਿਨਿਯੋ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ‘‘ਕਣ੍ਣਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠੇ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੇਦਯਥਾਤਿ ਕਾਲਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਦਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰਤਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸਰਤਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਸਰਸਦਿਸਸ੍ਸਰਤਂ ਵਾ. ਬਹੂਨਂ ਬਹੁਨ੍ਤਿ ਬਹੂਨਂ ਜਨਾਨਂ ਬਹੁਂ ਸੁਭਣਿਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਸੀਹਹਨੁਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੮. ਅਪ੍ਪਧਂਸਿਕੋਤਿ ਅਪ੍ਪਧਂਸਿਯੋ. ਯ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਹਿ ਕ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਯਥਾ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੯੭) ਗੁਣਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਗੁਣਤੋ. ਠਾਨਤੋਤਿ ਯਥਾਠਿਤਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਤੋ.
ਪਲਾਪਕਥਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਕਥਾਯ. ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਟ੍ਠਹਨੁਕਾ ਏਕਤੋ, ਉਭਤੋ ਵਾ ਸਂਕੁਚਿਤਵਿਸੁਕਾ. ਵਙ੍ਕਹਨੁਕਾ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਕੁਟਿਲਵਿਸੁਕਾ. ਪਬ੍ਭਾਰਹਨੁਕਾ ਪੁਰਤੋ ਓਲਮ੍ਬਮਾਨਵਿਸੁਕਾ.
੨੩੯. ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਚਨਾ ਨਾਮ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਿਨੋ, ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਵਿਕਿਣ੍ਣਵਚਨਾ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ. ਵਾਚਾ ਏਵ ਤਦਤ੍ਥਾਧਿਗਮੁਪਾਯਤਾਯ ‘‘ਬ੍ਯਾਪ੍ਪਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਕਿਣ੍ਣ…ਪੇ… ਵਚਨਪਥੋ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਦ੍ਵੀਹੀ’’ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਆਮੇਡਿਤਵਚਨਂ ਅਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਦਿਗੁਣਤਾਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਚਤੂਹੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦ੍ਵਿਦੁਗਮਾ’’ਤਿ ਚਤੁਗਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਪ੍ਪਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾਸਭਾਵੋਤਿ ਯਥਾਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਧਂਸਿਯਤਾ ਹੋਤਿ ਗੁਣੇਹਿ, ਤਥਾਸਭਾਵੋ.
ਸਮਦਨ੍ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪੦. ਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾਚਾਰਤਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਪਰਿਵਾਰਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਪਰਿਵਾਰੋ.
੨੪੧. ਪਹਾਸੀਤਿ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਚ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ. ਤਿਦਿਵਂ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨਂ ਪੁਰਂ ਨਗਰਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਿਦਿਵਪੁਰਾ, ਤਾਵਤਿਂਸਦੇਵਾ, ਤੇਸਂ ਵਰੋ ਤਿਦਿਵਪੁਰਵਰੋ, ਇਨ੍ਦੋ. ਤੇਨ ਤਿਦਿਵਪੁਰਵਰੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕ੍ਕੇਨਾ’’ਤਿ. ਲਪਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਲਪਨਂ, ਮੁਖਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਲਪਨਜਨ੍ਤਿ ਮੁਖਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਧਵਲਤਾਯ ਸੁਕ੍ਕਾ, ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਸੁਚਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਸਣ੍ਠਾਨਤਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਵਨਤੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ਸੋਭਨਾ. ਕਾਮਂ ਜਨਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤੋ ਦੇਸਵਿਸੇਸੋ ‘‘ਜਨਪਦੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਸਪਰਿਵਾਰਚਤੁਮਹਾਦੀਪਸਞ੍ਞਿਤੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪਦੇਸੋ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਜਨਪਦੋ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਪਦੇਸੋ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਨ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ? ਸੋ ਪਦੇਸੋ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਾਦਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਤੇ ਤੇ ਪਦੇਸਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਤੇਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਅਵੋਚ. ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਚ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ. ਪੁਨ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਜਨਪਦਸ੍ਸ. ਬਹੁਜਨ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਬਹੁਵਚਨਲੋਪੇਨ ਬਹੁਜਨਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹੁਜਨਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਤੇ ਹਿਤਸੁਖਂ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਗਤਪਾਪੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਵਿਨਿਦ੍ਧੁਤਪਾਪਧਮ੍ਮੋ. ਦਰਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਿਕੋ, ਚੇਤਸਿਕੋ ਚ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ. ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਸਿਕਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ‘‘ਵਿਗਤਪਾਪੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਗਤਕਾਯਿਕਦਰਥਕਿਲਮਥੋ’’ਤਿ. ਰਾਗਾਦਯੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਸ੍ਸ ਮਲੀਨਭਾਵਕਰਣੇਨ ਮਲਾ. ਕਚਵਰਭਾਵੇਨ ਖਿਲਾ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਹਾਨਤ੍ਥਕਰਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦੋਸੋ ਕਲੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੋਸਕਲੀਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਪਨੂਦੇਹੀਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਸਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਨੀਹਾਰਕੇਹਿ, ਪਜਹਨਕੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸਨ੍ਤਾਨਗਤਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਹੇਤੁਕਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਂਯੇਵ ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਰੂਪਤ੍ਤਾ ਫਲਸ੍ਸ. ਨ ਹਿ ਅਭਿਨ੍ਨਰੂਪਕਾਰਣਂ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਯਂ ਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਂ, ਤਂ ਤਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਯਾਦਿਸਂ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਯ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਾਦਿਸਮੇਵ ‘‘ਉਣ੍ਹੀਸਸੀਸਤਾਯ’’ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਦਲ਼੍ਹਸਮਾਦਾਨਤਾਵਿਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਯ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾਵਿਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਯਾਦਿਸਂ ਆਯਤਪਣ੍ਹਿਤਾਯ ਕਾਰਣਂ, ਨ ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਦੀਘਙ੍ਗੁਲਿਤਾਯ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਜੁਗਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਕਾਰਣਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਰੂਪਤ੍ਤਾ ਫਲਸ੍ਸ. ਨ ਹਿ ਅਭਿਨ੍ਨਰੂਪਕਾਰਣਂ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਏਕੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਚਕ੍ਖਾਦਿਨਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦਤੋ, ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਭੇਦਤੋ ਵਾ ਕਮ੍ਮਭੇਦੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਯਦਵਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਮਂ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ, ਤਦਵਤ੍ਥਮੇਵ ਸੋਤਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ ਅਭਿਨ੍ਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਾਯਤਨਿਕਤ੍ਤਭਾਵਪਤ੍ਥਨਾਭੂਤਾ ਪੁਰਿਮਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਸਭਾਵਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸਿਟ੍ਠਸਭਾਵਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਾਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਨੇਕਵਿਧਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਾਵਸੇਨ ਅਨੇਕਰੂਪਤਂ ਆਪਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ‘‘ਏਕਮ੍ਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਆਯਤਪਣ੍ਹਿਤਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਪਿ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿ ਨਾਨਾਕਮ੍ਮੁਨਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਕਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ.
ਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ.