੫. ਸਮ੍ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸੀਹਨਾਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੧. ਪਾਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਵਾਰੋ, ਵਤ੍ਥਂ. ਪਾਵਰਣਂ ਵਾ ਪਾਵਾਰੋ, ‘‘ਵਤ੍ਥਂ ਦੁਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਸਦ੍ਦਾ ਏਤੇਤਿ ਦੁਸ੍ਸਮੇਵ ਪਾਵਾਰੋ, ਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਬਹੁਵਿਧੋ ਅਨੇਕਕੋਟਿਪ੍ਪਭੇਦੋ ਭਣ੍ਡਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦੁਸ੍ਸਪਾਵਾਰਿਕੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਹਰਕਾਲੇ ਦੁਸ੍ਸਪਾਵਾਰਭਣ੍ਡਮੇਵ ਬਹੁਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਣਿਜ੍ਜਂ ਅਕਾਸਿ, ਤੇਨ ਨਂ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਪਾਵਾਰਿਕੋ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੀਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ ਵਾ, ਤੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਵੋਚਾ’’ਤਿ ਤਥਾਵਚਨੇ ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਵੇਦਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਪਯੋਜਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ, ਤਯਿਦਂ ਅਮ੍ਬਂ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਲਬੁਜਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਸਦਿਸਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਮੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਦਾ ਭਗਵਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਰੂਪਾ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਚੋਦਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਵੋਚਾਤਿ, ਸਾ ਏਵ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਰੂਪਾ ਪਵੇਦਨਵਸੇਨ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਥਾਵਚਨਂ ਪਯੋਜੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੋਮਨਸ੍ਸਪਵੇਦਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਪਯੋਜਨਭਾਵੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਵੇਦਨੇ. ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਵਾਸਪਰਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਸੁਨਿਵਤ੍ਥਨਿਵਾਸਨੋ. ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਆਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ.

ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਅਹੋ ਸਨ੍ਤੋ ਵਤਾਯਂ ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਮੁਖੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ, ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਚ ਨੇਸਂ ਤਂ ਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਗਹਿਤਸ੍ਸੇਵ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸੇਸਵਿਭਾਗੋ, ‘‘ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਚ ਗਹਿਤਸ੍ਸੇਵ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸੇਸਵਿਭਾਗੋ ਉਦ੍ਧਟੋ. ‘‘ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਸੁ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਇਤਰੇਹਿ ਸਾਤਿਸਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਮ੍ਪਿ ਪਨ ‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ, ਲਕ੍ਖਣਹਾਰਵਸੇਨ ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਪੇਤ੍ਥ ਗਹਿਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਥੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ. ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਂ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ. ਪਟਿਭਾਨਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਵਵਤ੍ਥਾਨ ਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਭਾਨੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ, (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੪੨੮) ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਟੀ. ੨.੪੨੮) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਾਵਕਵਿਸਯੇ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਞਾਣਂ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਹਿ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਯਾ ਪਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਰਿਪੂਰਿਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਧਿਗਮੇਨੇਵਸ੍ਸ ਸਮਧਿਗਮੋ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਯਾਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਭਗਵਤੋ ਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਗੁਣਾਨਂ ਬਹੁਭਾਵਤੋ ਨੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਆਪਾਥਾਗਮਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਤਿ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਿਰੂਪਿਤਰੂਪੇਨੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਸਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇ ਅਨੁਪਦਂ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਚ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਸੀਲਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ, ਸੀਲਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ਥੇਰੋ ਏਕੇਕਵਸੇਨ ਭਗਵਤੋ ਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਤਾਨਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਯੋਨਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੨) ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਵਂਸਾ ਅਰਿਯਵਂਸਸੁਤ੍ਤੇ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੮) ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੭) ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੫) ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਛ ਸਾਰਣੀਯ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੪੧) ਆਗਤਾ ਏਵ. ਸੁਖਂ ਸੁਪਨਾਦਯੋ (ਅ. ਨਿ. ੧੧.੧੫; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੨੨) ਏਕਾਦਸ ਮੇਤ੍ਤਾਨਿਸਂਸਾ. ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧, ਮਹਾਵ. ੧੫, ਪਟਿ. ਮ. ੨.੩੦) ਚਤੂਸੁ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ ਤਿਪਰਿਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਆਗਤਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਾਕਾਰਾ. ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਾਨਿ, ਛ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਾਨਿ ਚਾਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਾਨਿ. ਪਞ੍ਚਦਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਮੇਘਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧) ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਾ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪੮), ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਾ (ਮਹਾਨਿ. ੬੯, ੧੫੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ੮੫; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੫; ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੦੫) ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ –

ਅਤੀਤਂਸੇ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਂ ਞਾਣਂ, ਅਨਾਗਤਂਸੇ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂਸੇ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਂ ਞਾਣਂ. ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਞਾਣਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਞਾਣਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਹਾਨਿ. ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਦਵਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਰਵਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਪ੍ਫੁਟ੍ਠਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੇਗਾਯਿਤਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਬ੍ਯਾਵਟਮਨੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਵਾਤਿ ਖਿਡ੍ਡਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕਿਰਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਰਵਾਤਿ ਸਹਸਾ ਕਿਰਿਯਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਹਸਾ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾ ਦਵਾ, ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਰਣਂ ਰਵਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਪ੍ਫੁਟਨ੍ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਅਫੁਸਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਵੇਗਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੁਰਿਤਕਿਰਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਬ੍ਯਾਵਟਮਨੋਤਿ ਨਿਰਤ੍ਥਕਚਿਤ੍ਤਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਹਾਨੀ’’ਤਿ ਅਪਠਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਤਿਯਾ [ਸਤ੍ਤਿਯਾ (ਵਿਭ. ਮੂਲਟੀ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ)] ਹਾਨੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ.

ਜਰਾਮਰਣਾਦੀਸੁ ਏਕਾਦਸਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਯੋਜਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਞਾਣਾਨਿਯੇਵ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੩) ਸੁਖਵਿਸੇਸਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਯਤੋ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਜਰਾਮਰਣਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਜਰਾਮਰਣਸਮੁਦਯਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੩).

ਜਰਾਮਰਣਸਮੁਦਯੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਜਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਸੇਸਪਦੇਸੁ ਭਵਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਪਰੋਪਣ੍ਣਾਸ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ.

‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ‘‘ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ‘‘ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ‘‘ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਖਯਧਮ੍ਮਂ ਵਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਜਰਾਮਰਣਾਦੀਸੁ ਏਕਾਦਸਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਵਤ੍ਥੂਨਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੪) ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਮ੍ਪੀਤਿ ਛਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਨ੍ਤਿ ਛਪਿ ਞਾਣਾਨਿ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ. ‘‘ਖਯਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਪਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਸ੍ਸਨਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਨ ਤਂ ‘‘ਅਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੪) ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਞਾਣਵਸੇਨ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਹਿ ਯਮ੍ਪਿ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਞਾਣਗ੍ਗਹਣੇਨ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ‘‘ਖਯਧਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਚਾਤਿ. ਚਤੁਵੀਸਤਿ…ਪੇ… ਵਜਿਰਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਆਹੁ ‘‘ਭਗਵਾ ਦੇਵਸਿਕਂ ਦ੍ਵਾਦਸਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਦ੍ਵਾਦਸਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮੇਵ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਸਂ ਪੁਰੇਚਰਂ, ਸਹਵਚਰਞ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਭੇਜ੍ਜਤਂ, ਮਹਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯ ਮਹਾਵਜਿਰਞਾਣਂ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘ਤਥਾਗਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਬਹੁਲਂ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ – ਖੇਮੋ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਪਵਿਵੇਕੋ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੋ’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੩੮).

ਖੇਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਪਵਿਵੇਕਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਭਵਙ੍ਗਪਰਿਵਾਸੋ ਲਹੁਕੋ, ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਵਸੀਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਕਤਿਪਯਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਹੇਵ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਸ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸੇਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਭਗਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਚਾਰਿਤਞਾਣਂ ਮਹਾਵਜਿਰਞਾਣਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ.

ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਯਂ ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਦਿਵਸੇ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਮੁਖੇਨ ਪਟਿਲੋਮਨਯੇਨ ਜਰਾਮਰਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਨ੍ਤੇਨ ਯਥਾ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਵਿਦੁਗ੍ਗਂ ਮਹਾਗਹਨਂ ਮਹਾਵਨਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਨਿਸਾਨਸਿਲਾਯਂ ਫਰਸੁਂ ਸੁਨਿਸਿਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਨਿਸਾਨਸਿਲਾਸਦਿਸਿਯੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਭਾਵਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਲਕ੍ਖਕੋਟਿਲਕ੍ਖਕੋਟਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਚਤੁਵੀਸਤਿ…ਪੇ… ਮਹਾਵਜਿਰਞਾਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’ਤਿ’’. ਨਨੁ ਭਗਵਤੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮੇ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਯਿਦਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੇਦਨਾਪਟਿਪ੍ਪਣਾਮਨਾਦੀਸੁ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਤਜ੍ਜਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਰਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਯੇਸਂ ਦੇਸਨਾਯ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਅਪਰਮ੍ਪਰਿਯਾਵ. ਕੁਸਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇ. ਅਨੁਤ੍ਤਰੋਤਿ ਉਤ੍ਤਮੋ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਯਾਦਿਸੋ ਪੁਬ੍ਬੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੋ, ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ. ਮਹਨ੍ਤਤੋ ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਗਮੇਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾਯਪਿ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਅਵਸੇਸਅਰਹਨ੍ਤੇਹੀਤਿ ਪਕਤਿਸਾਵਕੇਹਿ. ਅਸੀਤਿ ਮਹਾਥੇਰਾ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਨਾਮਤੋ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਥੇਰਾਤਿ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਅਨੁਰੁਦ੍ਧਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕਤ੍ਥੇਰਾ. ਤੇਸੁਪਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਸੁ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਸਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਤੋਪਿ ਏਕੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਞਾਣੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਸਮ੍ਭਤਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰਤ੍ਤਾ. ਸਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਯਾ ਅਵਿਸੇਸੇਸੁ ਬਹੂਸੁ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਵਸੇਨ ਲੋਕਿਯੇ ਵਿਸਯੇ ਸਿਯਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋਵ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਮਹਨ੍ਤਤੋ ਸਦ੍ਦਹਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਆਗਤਦੇਸਨਾਸੋਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਮਹਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋਵ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਦ੍ਦਹਨਵਸੇਨ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਵਾ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਾਤਿ ਜਾਨਨਤ੍ਥਂ. ‘‘ਏਵਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਉਪਮਾਯ ਉਪਮੇਯ੍ਯੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਵਿਸਯਮ੍ਪਿ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਞਾਣਂ ਅਪਵਤ੍ਤਿਤਰੂਪੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਅਨਵਤ੍ਤਿਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਬ੍ਯਾਮ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਤਉਦਕਂ ਵਿਯਾਤਿ ਪਮਾਣਤੋ ਞਾਤਉਦਕਂ ਵਿਯ. ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਪਵਤ੍ਤਨਕਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਰੂਪੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਵੇਧਾਨੁਰੂਪਂ, ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਨੁਰੂਪਞ੍ਚ ਅਵਤ੍ਤਿਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਸਬ੍ਯਾਮਯੋਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਚ੍ਚਾਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਪੁਬ੍ਬਯੋਗਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਞਾਣਂ ਸਾਤਿਸਯਂ, ਮਹਾਨੁਭਾਵਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸਬ੍ਯਾਮਉਦਕਂ ਓਪਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰੇਸਂ ਦਸੁਤ੍ਤਰਦਿਗੁਣਦਸਗੁਣਅਸੀਤਿਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਉਦਕਂ ਓਪਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਪਰਿਮਿਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਥੇਰੇਨ ਚ ਤੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਞਾਤਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਸੋ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਬ੍ਯਾਮਸਹਸ੍ਸਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਯੋਤ੍ਤੇਨ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਬ੍ਯਾਮਸਹਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ. ਸੋ ਹਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਵਯੇਨਾਤਿ ਅਨੁਮਾਨਞਾਣੇਨ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਨ੍ਵਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਾ ਅਨ੍ਵਯਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬੁਜ੍ਝਨਤੋ ਅਨ੍ਵਯਬੁਦ੍ਧਿ, ਅਨੁਮੇਯ੍ਯਂ ਅਨੁਮਿਨੋਤੀਤਿ ਅਨੁਮਾਨਂ, ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ ਦਿਟ੍ਠਨਯੇਨ ਅਨੁਮੇਯ੍ਯਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ‘‘ਨਯਗ੍ਗਾਹੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਨ੍ਵਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਵਯੋ ਨ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਥੇਰੋ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਏਕਦੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦਞ੍ਞੇ ਨਯਗ੍ਗਾਹੇਨ ਗਣ੍ਹਿ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਪਰਿਮਿਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ? ਨਯਿਦਂ ਏਵਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਾ ਅਪਰਿਮਾਣਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਦਹਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਥੇਰੇਨ ਹਿ…ਪੇ… ਬਹੁਤਰਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਥਂ ਪਨਾਯਮਤ੍ਥੋ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਏਵਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਭੇਦਕਂ ਉਪਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪਮਾਯਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸਾ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੭) ਇਤੋ ਨਵ ਇਤੋ ਨਵਾਤਿ ਇਤੋ ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਾਵ ਦਕ੍ਖਿਣਤੀਰਾ ਨਵ ਇਤੋ ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਾਵ ਉਤ੍ਤਰਤੀਰਾ ਨਵ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਪੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ.

ਯਮਕਯੁਗਲ਼ਮਹਾਨਦੀਮਹੋਘੋ ਵਿਯਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਏਕਤੋ ਸਮਾਗਤਤ੍ਤਾ ਯੁਗਲ਼ਭੂਤਾਨਂ ਮਹਾਨਦੀਨਂ ਮਹੋਘੋ ਵਿਯ.

ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਯਂ ਮਮ ਪਸਾਦੋ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਆਰਬ੍ਭ ਓਗਾਲ਼੍ਹੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਨਵਬੁਜ੍ਝਨਤੋ. ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਤੋ, ਸਭਾਵਤੋ, ਕਿਚ੍ਚਤੋ, ਫਲਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤੋ. ਪੂਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਣਭਾਵੋ. ਪਗ੍ਘਰਣਕਾਲੇਤਿ ਵਿਕਿਰਣਕਾਲੇ, ਪਤਨਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਸਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤਾ ਦੀਪਿਤਾਤਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਹਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞੋ, ਅਧਿਕੋ ਅਭਿਞ੍ਞੋ ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞੋ, ਸੋ ਏਵ ਅਤਿਸਯਵਚਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ‘‘ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞਤਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਯ੍ਯਤਰੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ਅਭਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞੋ, ਸੋ ਏਵ ਅਤਿਸਯਵਚਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਭਿਯ੍ਯੋਭਿਞ੍ਞਤਰੋ, ਸ੍ਵਾਯਮਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਕਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਯ੍ਯਤਰਾਭਿਞ੍ਞੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣਞ੍ਚ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣਂ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਤਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨੇ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੋ, ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ, ਨਨੁ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਿਪਿ ਭਗਵਤੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਿ ਸਵਾਸਨਮੇਵ ਯਥਾਸਕਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਵਾਸਨਪ੍ਪਹਾਨਞ੍ਹਿ ਞੇਯ੍ਯਾਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਕਤਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰਿਯਾਨਂ ਬੋਧਿਤ੍ਤਯਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾ. ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਗਹਿਤੇਨ ਅਧਿਗਤੇਨ ਗਹਿਤਾ ਅਧਿਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਨਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ.

੧੪੨. ਖਾਦਨੀਯਾਨਂ ਉਲ਼ਾਰਤਾ ਸਾਤਰਸਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਧੁਰੇ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਪਸਂਸਾਯ ਉਲ਼ਾਰਤਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਟ੍ਠੇ’’ਤਿ, ਓਭਾਸਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਤਾ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਪੁਲੇ’’ਤਿ. ਉਸਭਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿ ਆਸਭੀ, ਇਧ ਪਨ ਆਸਭੀ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਭੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਸਭਸ੍ਸ ਵਾਚਾਸਦਿਸੀ’’ਤਿ. ਯੇਨ ਪਨ ਗੁਣੇਨਸ੍ਸਾ ਤਂਸਦਿਸਤਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਚਲਾ ਅਸਮ੍ਪਵੇਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਕਤਪਰਿਚਯਾਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਤਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀ ਪਵੇਣੀ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾ. ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਤਿਯਾ ‘‘ਇਤਿਕਿਰ ਏਵਂਕਿਰਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾ ਇਤਿਕਿਰ. ਪਿਟਕਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾਨਤੋ ਸਯਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਭਾਵੇਨ ਗਹਣਂ ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਨਂ. ਯਥਾਸੁਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਆਕਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨਂ ਆਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਤਥੇਵ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਆਗਮਾਧਿਗਮੇਹਿ ਵਿਨਾ ਤਕ੍ਕਮਗ੍ਗਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਕ੍ਕਨਂ ਤਕ੍ਕੋ. ਅਨੁਮਾਨਵਿਧਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਯਗ੍ਗਾਹੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਅਯਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚੋਦਨਾ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਸੋ ਅਵਿਸਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਹਨਾਦੋ ਵਿਯਾਤਿ ਸੀਹਨਾਦੋ, ਤਂਸਦਿਸਤਾ ਚਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵੇਨ, ਸੋ ਚੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੀਹਨਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨੇਵ ਦਨ੍ਧਾਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਨ ਮਨ੍ਦਾਯਨ੍ਤੇਨ. ਨ ਭਗ੍ਗਰਾਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਨ੍ਤੇਨ.

ਅਨੁਯੋਗਦਾਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸੋਧਾਪੇਤੁਂ. ਵਿਮਦ੍ਦਕ੍ਖਮਞ੍ਹਿ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸੋਧੇਤਿ ਨਾਮ. ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਚ ਨਂ ਸੋਧਾਪੇਤਿ ਨਾਮ. ਦਾਤੁਨ੍ਤਿ ਸੋਧੇਤੁਂ. ਕੇਚਿ ‘‘ਦਾਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਯੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਸੋ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਯੋਗਂ ਦੇਤੀਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਨਿਘਂਸਨਨ੍ਤਿ ਵਿਮਦ੍ਦਨਂ. ਧਮਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤਾਪਯਮਾਨਂ, ਤਾਪਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਗਗ੍ਗਰਿਯਾ ਧਮਾਪਨਸੀਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਤੀਤੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ, ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਯੇ ਤੇ ਅਹੇਸੁਂ ਅਤੀਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਤਵ ਅਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਓਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਤਾਵ ਸਾਵਕਞਾਣਗੋਚਰੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਮਾਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤਚਾਰਂ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਤਤੋ ਪਰਤੋ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਾ ਛਿਨ੍ਨਪਪਞ੍ਚਾ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਵਟ੍ਟਾ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸਾਵਕਞਾਣਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਭੂਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਕਥਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀਤਿ.

ਅਨਾਗਤਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨਾਤਿ ਪਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਜੋਤਨੋ, ਤੇਨ ਅਤੀਤੇਸੁ ਤਾਵ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਵਿਸਯੇ ਗਤਿ, ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਸਞ੍ਜਾਤੇਸੁ ਕਥਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਾਗਤਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਦਿਤਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ.

ਵਿਦਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਕਰੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨੇਵ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਸੇਤੁਘਾਤਤੋ ਚ. ਕਥਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਦ੍ਵਯਸਮ੍ਭਵੇ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੇਵ ਅਕਾਸਿ, ਨ ਵਿਭਜ੍ਜ ਬ੍ਯਾਕਾਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਥੇਰੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਾਰਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਮਿਨੋਤੀਤਿ ਪਾਰਮੀ, ਸਾ ਏਵ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਾਰਮਿਞਾਣਂ, ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ. ਸਾਵਕਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸਪਰਿਯਨ੍ਤਗਤੇ ਜਾਨਨੇ ਨਾਯਂ ਅਨੁਯੋਗੋ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਜਾਨਨੇ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇਤਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਵਿਸਯੇ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ਸੀਲ ..ਪੇ… ਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਕਾਰਣਾਨਂ ਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਂ. ਬੁਦ੍ਧਸੀਲਾਦਯੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ, ਪਰੇਹਿ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਜਾਨਨਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਂ.

੧੪੩. ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਂ ਵਿਯ ਸਂਸਯਪਿਟ੍ਠਿਕਂ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਞੇਯ੍ਯਂ ਧਾਰੇਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਨੋਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੋ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਞਾਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਏਤੀਤਿ ਅਨ੍ਵਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਿਦ੍ਧਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨੁਮਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਦਿਤੇ ਵੇਦਕਮ੍ਪਿ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਦਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਨੁਮਾਨਞਾਣਂ ਨਯਗ੍ਗਾਹੋ ਵਿਦਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਦਿਤੋਤਿ ਵਿਦ੍ਧੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ, ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ਅਪਰਿਮਾਣੋ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤੇਨ ਵਾ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ, ਏਤੇਨੇਵ ਥੇਰੋ ਯਂ ਯਂ ਅਨੁਮੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥਂ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਗਮਪ੍ਪਟਿਹਟਅਨੁਮਾਨਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ. ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਥਿਰਭਾਵਂ ਉਦ੍ਧਮੁਦ੍ਧਂ ਆਪੇਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧਾਪਂ, ਪਾਕਾਰਮੂਲਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਾਕਾਰਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਪਰਿਖਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਭਵਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ. ਪਣ੍ਡਿਤਦੋਵਾਰਿਕਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਹਾ’’ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਯਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਤਂਤਂਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਸੁ ਛੇਕਭਾਵੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ. ਮੇਧਤਿ ਸਮ੍ਮੋਸਂ ਹਿਂਸਤਿ ਵਿਧਮਤੀਤਿ ਮੇਧਾ, ਸਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੇਧਾਵੀ. ਠਾਨੇ ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ, ਠਾਨਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਞ੍ਞਾ. ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਪਥੋਤਿ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਪਥੋ, ਪਰਿਤੋ ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਸਂਯਾਯਨਮਗ੍ਗੋ. ਪਾਕਾਰਭਾਗਾ ਸਨ੍ਧਾਤਬ੍ਬਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਾਕਾਰਸਨ੍ਧਿ, ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਫੁਲ੍ਲਿਤਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਸੋ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਵਿਗਮੇਨ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਅਪਗਤਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ. ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਵਿਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਕਿਲਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਮਲੀਨਂ. ਉਪਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਬਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੂਪਘਾਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਤੋ. ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯਪਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਠਪਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਸਭਾਵੇਨ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵੇਨ ਯਥਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ.

ਪੁਰਿਮਨਯੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਚ ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਿਸ੍ਸਕਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਮਿਸ੍ਸਕਾ. ‘‘ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਯਥਾਭੂਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂਯੇਵ ਚ ਨੇਸਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਤੋ, ਤੇਸੁ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਧਿਗਤੇਸੁ ਲੋਕਨਾਥੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਧਿਗਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਮਗ੍ਗੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਤਿ ਗਹਿਤੇ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਪਞ੍ਹੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਮਹਾਸਿਵਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ, ਨ ਪਨੇਵਂ ਗਹਿਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਥੇਰੋਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਨਗਰਾਦੀਸੁ. ਨਗਰਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤਦਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ, ਉਪਗਤਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਸ੍ਸਯਰਹਿਤਸੁਖਾਧਿਗਮਨਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਪਾਕਾਰੋ ਵਿਯ ਸੀਲਂ ਤਦੁਪਗਤਾਨਂ ਪਰਿਤੋ ਆਰਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ਪਰਿਯਾਯਪਥੋ ਵਿਯ ਹਿਰੀ ਸੀਲਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਪਰਿਯਾਯਪਥੋਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹਿਰਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਗਰਪ੍ਪਵੇਸਨਅਞ੍ਜਸਭਾਵਤੋ. ਪਣ੍ਡਿਤਦੋਵਾਰਿਕੋ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਗਰਪਵਿਟ੍ਠਪਵਿਸਨਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਦਿਨ੍ਨੋਤਿ ਦਾਪਿਤੋ, ਸੋਧਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੪੪. ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਅਧਿਗਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਞ੍ਚਨਵੁਤਿਪਾਸਣ੍ਡੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਤੇ ਤੇ ਪਾਸਣ੍ਡਿਨੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਤੇ ਨਾਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਸੁਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਪਨ ਪਾਸਣ੍ਡਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸਯੇਵ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੇਸਿਯਮਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ. ਪਰਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਅਕਾਸਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿ. ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਣਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਪਾਪਿਤਤਾਯ ਪਣੀਤਪਣੀਤਂ. ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਵਾ ਉਪਰੂਪਰਿ. ਪਣੀਤਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਪਣੀਤਤਰਂ, ਪਣੀਤਤਮਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਂ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਂ. ਸੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਓਦਾਤਂ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਂ. ਸਵਿਪਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਪਹਾਯਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਉਭਯਂ ਸਵਿਪਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਅਯਂ ਕਣ੍ਹਧਮ੍ਮੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਅਯਂ ਪਹਾਯਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਣ੍ਹਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਕ੍ਕਂ, ‘‘ਅਯਂ ਸੁਕ੍ਕਧਮ੍ਮੋ, ਇਮਿਨਾ ਅਯਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸੁਕ੍ਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਹਂ.ਸਉਸ੍ਸਾਹਨ੍ਤਿ ਫਲੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾਵਸੇਨ ਸਬ੍ਯਾਪਾਰਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਵਿਪਾਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸਿਤੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦੇਸਿਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਤਂਜਾਨਨੇ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਜਾਨਨਂ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ. ‘‘ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਵਿਪਕ੍ਖੋ ਪਨ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਂ ਅਗਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ. ਥੇਰਸਲ੍ਲਾਪੋਤਿ ਥੇਰਾਨਂ ਸਲ੍ਲਾਪਸਦਿਸੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਾਦੋ. ਕਾਲ਼ਵਲ੍ਲਵਾਸੀਤਿ ਕਾਲ਼ਵਲ੍ਲਵਿਹਾਰਵਾਸੀ. ਇਦਾਨੀਤਿ ਏਤਰਹਿ ‘‘ਇਦਾਹਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਕਾਲੇ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਂ ਅਗਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਾਰਣਭੂਤੇ ਯੋਨਿਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨੇ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਸਮਧਿਗਤਕਾਲੇ ਏਵ ਥੇਰੋ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਸੁਮਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ. ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਨੁਯੋਗਪਰਿਹਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਦਿਪਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ‘‘ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਮਯਾ ਸਮਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਜਾਨਾਤਿਯੇਵ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯਭੇਦੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਨਯਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਣੇ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਾਸਿਵਤ੍ਥੇਰੋ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋ’’ਤਿ ਅਵੋਚ.

ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਪਨ ਨਯਤੋ ਆਗਤਾ, ਤੇ ਨਯਗ੍ਗਾਹਤੋ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇ ਤਥਾਜਾਨਨਵਸੇਨ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਬਹੁਤਾਵਸੇਨ ਚ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਪੁਥੁਵਚਨੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞਵਿਸਯਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ ਨਯਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯੋ ਭਗਵਤਿ ਪਸਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਕ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਏਵਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਕ੍ਖਾਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯਦਤ੍ਥਂ ਦੇਸਿਤੋ, ਤਦਤ੍ਥਸਾਧਨੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਫਲਤ੍ਥਾਯ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਫਲਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਟ੍ਟਚਾਰਕਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਨਿਯ੍ਯਾਨਸੀਲੋਤਿ ਵਾ. ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਨਿਮ੍ਮਦਨਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਪਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਭਗਵਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਙ੍ਕਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਜਿਮ੍ਹਕੁਟਿਲੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦੋਸੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਭਗਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਾ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਾ, ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਮਨੇਨ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭੂਤਾ ਸੁਪਾਕਟਾ ਜਾਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਥੇਰੋ ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਪਸੀਦਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵੋਚ.

ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੫. ਅਨੁਤ੍ਤਰਭਾਵੋਤਿ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵੋ. ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਗੁਣੇਨ, ਸੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਭਾਵੋ, ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਗੁਣਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਨਤ੍ਥਿ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਸਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਵਦਤੀ’’ਤਿ. ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਹਿ ਏਤਂ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਹੇਤੁਪਿ ਭਗਵਾਵ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਹਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਸਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਪਦੇਤਿ ‘‘ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਵਾਕ੍ਯੇ, ਏਵਂ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ‘‘ਪਞ੍ਚਧਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਛੇਕਟ੍ਠੇਨਪਿ ਕੁਸਲਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਤ੍ਵਂ ਰਥਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੂਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੮੭)? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਸੋ ਪਨ ਛੇਕਟ੍ਠੋ ਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਵਿਸੁਂ ਨ ਗਹਿਤੋ. ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਭੋਤੋ ਕੁਸਲਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਭੋਤੋ ਅਨਾਮਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਜਾ. ੧.੧੫.੧੪੬; ੨.੨੨.੨੦੦੮) ਜਾਤਕੇ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਜਾਤਕਪਰਿਯਾਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਆਰੋਗ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਗਹਪਤਯੋ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਵਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇਸੁ ‘‘ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ‘‘ਅਨਵਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਕੋਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾ ਆਗਤਾਤਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਮੂਤਟ੍ਠੋ, ਦਰਥਾਭਾਵਦੀਪਨਤੋ ਨਿਦ੍ਦਰਥਟ੍ਠੋ, ‘‘ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਪਚਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਟ੍ਠਵਿਪਾਕਨਿਦ੍ਦਿਸਨਤੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕਟ੍ਠੋ ਚ ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮ…ਪੇ… ਵਿਪਾਕਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਬਾਹਿਤਿਕਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੫੮) ਭਗਵਤੋ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਕੇ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੇਨ ‘‘ਯੋ ਖੋ ਮਹਾਰਾਜ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਅਨਵਜ੍ਜੋ’’ਤਿ ਕੁਸਲੋ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸਾਵਜ੍ਜਰਹਿਤਾ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਯੋ ‘‘ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਚ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ ਏਵਾਤਿ ਅਵਜ੍ਜਰਹਿਤਤਾਮਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਨਵਜ੍ਜਤ੍ਥੋ ਕੁਸਲ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਫਲਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਇਧ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ ਸਵਿਪਾਕਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

‘‘ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੬; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੯) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਸਭਾਵੇਨ. ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕੁਸਲਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ. ਤਤੋ ਏਵ ਚਸ੍ਸ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਤਾ. ਇਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸਭਾਵੇਨ. ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਏਵ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਸੁ ਵਿਸਿਟ੍ਠਸਭਾਵਾ, ਇਤਰੇ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਾ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਛਨ੍ਦਾਦਿਕਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਨਾਨਾਸਭਾਵਾ’’ਤਿ.

ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਾਦਿਸਭਾਵਵਸੇਨਾਤਿ ਪਸਾਦਾਧਿਮੋਕ੍ਖਾਦਿਸਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਕਭਾਵੇਨ. ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਿਯਸਭਾਵੇਨ. ਸਲਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਾਦਿਸਭਾਵੇਨ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਤੋ, ਵਟ੍ਟਚਾਰਕਤੋ ਚ ਨਿਗ੍ਗਮਨਟ੍ਠੇਨ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਨਾਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਧਮ੍ਮਵਿਚਯਪਗ੍ਗਹਸਮ੍ਪਿਯਾਯਨਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਸਮਾਧਾਨਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ. ਹੇਤੁਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਾਪਕਹੇਤੁਭਾਵੇਨ. ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਰੋਪਨਪਰਿਗ੍ਗਹਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵੋਦਾਪਨਪਗ੍ਗਹੁਪਟ੍ਠਾਨਸਮਾਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ.

ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਨਾਮ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਗਤਾ, ਤੇ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਦਿ, ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਫਲਭੂਤਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਪੁਨ ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਯਥਾਰਦ੍ਧਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਗਮਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪੁਨ ਵਚਨਞ੍ਹਿ ਨਿਗਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦੇਸਨਾਪ੍ਪਕਾਰਂ, ਦੇਸਨਾਵਿਧਿਂ, ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚ, ਸਕਲਂ ਵਾ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ ਅਨਵਸੇਸਂ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਸੇਸਂ ਅਭਿਜਾਨਨਤੋ ਏਵ ਉਤ੍ਤਰਿ ਉਪਰਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਤੋਤਿ ਭਗਵਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਤੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਅਯਂ ਨਾਮ ਯਂ ਭਗਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਭਿਜਾਨਨੇ, ਦੇਸਨਾਯਞ੍ਚ ਭਗਵਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਨਤ੍ਥਿ.

ਆਯਤਨਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੬. ਆਯਤਨਪਞ੍ਞਾਪਨਾਸੂਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ, ਰੂਪਾਦੀਨਞ੍ਚ ਆਯਤਨਾਨਂ ਸਮ੍ਬੋਧਨੇਸੁ, ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਵਿਭਾਗਤੋ, ਸਭਾਗਵਿਭਾਗਤੋ, ਸਮੁਦਯਤੋ, ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਤੋ, ਆਹਾਰਤੋ, ਆਦੀਨਵਤੋ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਤੋ ਚ ਦੇਸਨਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੭. ਗਬ੍ਭੋਕ੍ਕਮਨੇਸੂਤਿ ਗਬ੍ਭਭਾਵੇਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਅਵਕ੍ਕਮਨੇਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੇਸੁ, ਗਬ੍ਭੇ ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਅਵਕ੍ਕਮਨੇਸੁ. ਪਵਿਸਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਠਾਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨਟ੍ਠਿਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਸਤੀ’’ਤਿ. ਪਕਤਿਲੋਕਿਯਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਠਮਾ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤੀਤਿ ਪਚੁਰਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਇਧ ਪਠਮਾ. ‘‘ਦੁਤਿਯਾ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਲਮੇਵਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਥਾ ਵਾਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ‘‘ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯ’’ਤਿਆਦਿ ਪਾਠਪ੍ਪਦੇਸਂ ਵਦਤਿ.

ਆਦੇਸਨਵਿਧਾਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੮. ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਦਿਸਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਆਦੇਸਨਾਨਿ, ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ, ਤਾਨਿ ਏਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਰੂਪੇਨ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਆਦੇਸਨਵਿਧਾ, ਆਦੇਸਨਾਭਾਗਾ, ਤਾਸੁ ਆਦੇਸਨਵਿਧਾਸੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਦੇਸਨਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੂ’’ਤਿ. ਆਗਤਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਆਦਿਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਉਪਗਤਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਾਲਾਭਾਦਿਆਦਿਸਨਵਿਧਿਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਤੇ ਮਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਸਨਮੇਵ ਆਗਤਂ, ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਵਤ੍ਥੁ ਆਗਤਂ. ਗਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਗਮਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਠਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੀਪੇ ਠਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਗਮਨਵਸੇਨ, ਠਾਨਵਸੇਨ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੂਨਂ, ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ ਸਵਨਵਸੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਯਕ੍ਖਪਿਸਾਚਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਹਿਙ੍ਕਾਰਯਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚੇਵ ਕਣ੍ਣਪਿਸਾਚਾਦਿਪਿਸਾਚਾਨਂ, ਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਨਾਗਾਦੀਨਞ੍ਚ.

ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਪ੍ਫਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ. ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਬੋਧਨਤੋ ਵਿਰੂਪਂ, ਵਿਵਿਧਂ ਵਾ ਪਲਪਨ੍ਤਾਨਂ. ਸੁਤ੍ਤਪਮਤ੍ਤਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੇਦਨਾਟ੍ਟਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਇਦਂ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਯਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਪ੍ਫਾਰਸਦ੍ਦੋ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਅਭਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਵਚੀਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਪਿ) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਜਾਗਰਨ੍ਤਾਨਂ ਪਕਤਿਯਂ ਠਿਤਾਨਂ ਅਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਪ੍ਫਾਰਸਦ੍ਦੋ ਕਦਾਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਯੋ ਲੋਕੇ ‘‘ਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਜਮੇਵ ‘‘ਜਿਵ੍ਹਾਤਾਲੁਚਲਨਾਦਿਕਰਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਂ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਦਿਸਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ਮੂਲਟੀ. ਵਚੀਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਆਨਨ੍ਦਾਚਰਿਯੋ ਅਵੋਚ. ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੋ ਏਵ ਪਨ ਨਾਤਿਸੁਖੁਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਪ੍ਪਦੇਸੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਚ ਮਂਸਸੋਤਸ੍ਸਾਪਿ ਆਪਾਥਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਆਦੇਸਨਵਿਧਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਵਸੇਨੇਵ ਆਗਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚਿਤ੍ਤਂ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸਾਰੇਨਪਿ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਤੇਨੇਵ ਯਦੇਕੇ ‘‘ਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕਯਤੋਤਿ ਯਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤਕ੍ਕਯਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ.

ਮਨਸਾ ਸਙ੍ਖਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨੋਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾ. ਪਣਿਹਿਤਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪਰਿਬਨ੍ਧਵਿਨਯੇਨ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਨਿਹਿਤਾ ਠਪਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸੁਟ੍ਠਪਿਤਾ’’ਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਨਂ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਆਨੇਤਿ. ਆਗਮਨੇਨਾਤਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਗਮਨਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਭੇਨ. ਉਭਯਂ ਪੇਤਂ ਯੋ ਸਯਂ ਝਾਨਲਾਭੀ, ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗੋ ਚ ਅਞ੍ਞਂ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਧਾ ਝਾਨਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਅਧਿਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਵਿਨਾ ਅਨੁਮਾਨਵਸੇਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਗਮਨੇਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤਕਾਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਦਾ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਵਿਤਕ੍ਕਪਜਾਨਨੇਨੇਵ ਝਾਨਸ੍ਸ ਹਾਨਭਾਗਿਯਤਾਦਿਵਿਸੇਸਪਜਾਨਨਂ.

ਕਿਂ ਪਨਿਦਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਜਾਨਨ੍ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨ ਅਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤੇ ਅਰਿਯਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ, ਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਅਰਿਯੋਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਯਥਾ ਪਨ ਉਪਰਿਮੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਂ ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਉਪਰਿਮੋ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ, ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਉਪਰਿਮੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਤੇਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਭੂਮਨ੍ਤਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਕਪ੍ਪਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਰੁਪਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਨ ਉਪਰਿਭੂਮਿਪਤ੍ਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਞਾਤਸ੍ਸ ਕਦਾਚਿ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰੋਪਿ ਸਿਯਾ, ਨ ਪਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣੇਨ ਞਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚੇਤੋ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸੇਸਂ ਨਾਮ.

ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੯. ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ. ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ਹੇਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਆਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਆਤਪ੍ਪਤਿ ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਕੁਸਲਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਗਹਣਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਦਿਪਦਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਤੋ. ਪਦਹਿਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਪਦਹਨਤੋ, ਭਾਵਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਾਯਮਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨਤੋ. ਈਦਿਸਾਨਂ ਪਦਾਨਂ ਬਹੁਲਂਕਤ੍ਤੁਵਿਸਯਤਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਆਤਪ੍ਪਪਦਸ੍ਸ ਵਿਯ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ, ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਮੇਵ ਤਥਾ ਵਦਤਿ. ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਪਠਮਾ, ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਕਰਜਕਾਯੇ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ, ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗਫਲਭਾਵਤੋ ਚ ਪਠਮਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਨਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ.

ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਛਵਿਮਂਸਲੋਹਿਤਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਤਾਨਿ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਮੇਵ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਅਟ੍ਠਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਟ੍ਠਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਲੋਕਕਸਿਣੇ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕੇ ਕਾਯੇ ਅਟ੍ਠਿਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਿ ਅਟ੍ਠੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਮਗ੍ਗਸੋਧਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਕਤਪਰਿਚਯਸ੍ਸ ਸੁਖੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਅਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਂ ਚੇਵਾ’’ਤਿ ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚਾ’’ਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਂ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਾਤਿਸਯਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਾਗਮਨਤੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਨਾ ਮੁਖ੍ਯਾ ਦੁਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਾਵ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਾ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ.

ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕੇ, ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਤੋ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂਯੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਅਵਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸੋਤਸਦਿਸਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸੋਤਂ, ਤਦੇਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪੁਰਿਮਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਯਂ ਅਸ੍ਸ ਸੋਤਾਗਤਤਾਯ ਸੋਤਸਦਿਸਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਜਾਨਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਸੋਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਭਾਗੇਹੀਤਿ ਓਰਭਾਗਪਰਭਾਗੇਹਿ. ਇਧਲੋਕੋ ਹਿਸ੍ਸ ਓਰਭਾਗੋ, ਪਰਲੋਕੋ ਪਰਭਾਗੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨੇਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਧਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਖਣੇ ਖਣੇ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤਾ, ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਪਨ ਤਂ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੇ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਆਹਾਰੇ ਅਤ੍ਥਿ ਰਾਗੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਨ੍ਦੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਂ. ਯਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਂ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੪; ਕਥਾ. ੨੯੬; ਮਹਾਨਿ. ੭).

ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ, ਉਪਯੋਗਵਚਨਮੇਤਂ. ਕਮ੍ਮਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਹਿ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਸਹਗਤਂ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਤਬ੍ਭਾਵਮੇਵ ਉਪਗਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਧਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਾਮ ਇਧ ਕਤੂਪਚਿਤਕਮ੍ਮਭਾਵੂਪਗਮਨਤੋ. ਕਮ੍ਮਭਵਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਜਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ ਤਦਭਿਮੁਖਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਪਰਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨੇਨ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਰਤੋ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਇਧਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਾਮ, ਦਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਪਨ ਪਰਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਭਯਤੋ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਞ੍ਚ ਤੇਹਿ ‘‘ਪਰਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਇਧਲੋਕੇਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਇਧਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾ ਪਰਲੋਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਞ੍ਚ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਕਞਾਣਂ. ਕਥਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚੇਤਸੋ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਜੋਤਨਤੋ.

ਚਤੁਤ੍ਥਾਯ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਤਿਯਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਥਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਚ੍ਚਲਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਤ੍ਥਤਾਯ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨਾਯ ਪਦਂ ਚਲਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਪਰੋ ਨਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਦੁਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਵਣ੍ਣਕਸਿਣਵਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਦੁਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ. ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵੋ ਪਨ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਲੋਕਕਸਿਣੇ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕੇ ਅਟ੍ਠਿਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣਵਸੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ. ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਤਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸ ਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਤਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਰਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਞ੍ਹੇਸਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਂਸਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ‘‘ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਿਆਰਮ੍ਮਣਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਾਦਕੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਪਠਮਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਿਆਰਮ੍ਮਣਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਪਾਦਕੋ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣਸਹਗਤਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਪਾਦਕਾ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਾ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਜਾਨਨਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪੁਗ੍ਗਲਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੦. ਪੁਗ੍ਗਲਪਣ੍ਣਤ੍ਤੀਸੂਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਸੁ. ਗੁਣਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਠਪਨੇਸੁ. ਲੋਕਵੋਹਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ. ਲੋਕਵੋਹਾਰੋ ਹੇਸ, ਯਦਿਦਂ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯ ਸਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਪੂਰਣਤੋ ਗਲਨਤੋ, ਮਰਣਵਸੇਨ ਪਤਨਤੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਨਯਨਤੋ ਨਰੋ. ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪੋਸਨਤੋ ਪੋਸੋ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਾਸੁ ਵੋਹਰਿਤਬ੍ਬਾਸੁ. ‘‘ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਅਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੂਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਗਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੁ. ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਹੋਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਸ੍ਸ.

ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹੀਤਿ ਕਾਰਣੇ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਚੇਤਂ ਪੁਥੁਵਚਨਂ, ਆਵੁਤ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਏਤੇਨ ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰਵਾਦੋ, ‘‘ਨਾਮਕਾਯਤੋ, ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਤਿਪਿਟਕਮਹਾਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਵਾਦੋ, ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਏਕਵਾਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਵ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਏਕਵਾਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰਵਾਦੋ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਥੇਰਵਾਦਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨੇਹਿ ਵਾ ਕਾਯਦ੍ਵਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਅਨਾਗਾਮਿਨੋਤਿ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਗਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਾਲ਼ਿ. ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਹਜਾਤਨਾਮਕਾਯੇਨ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ, ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਹੇਤੁ. ਨ ਹਿ ਆਸਵੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਕਾਰਣਾ ਪਨ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦਸ੍ਸਨਾਯਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਕਿਰਿਯਾਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਸੇਸਤੋ ਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨੇਵ, ਨ ਤਦੇਕਦੇਸਭੂਤਰੂਪਜ੍ਝਾਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਕਦੇਸਾਭਾਵੇਪਿ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ.

ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤੋ, ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੋ ਕਾਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਚੇਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਫੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਕਾਲਮੇਵ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣੂਪਾਯੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਝਾਨਫਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਸਵਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਵਜ੍ਝਾ ਆਸਵਾ. ਯੋ ਹਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਨ ਰੂਪਕਾਯਤੋ, ਨਾਮਕਾਯੇਕਦੇਸਤੋ ਚ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਆਲੋਚਿਤੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ. ਨਿਰੋਧਂ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਆਸਵੇਸੁ ਖੇਪਿਤੇਸੁ ਤੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਨਿਰੋਧਂ ਯਥਾਲੋਚਿਤਂ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਤੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ.

ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਤੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਠਮਫਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਸੋਪਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਵਿਯ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਯਾਥਾਵਸਰਸਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਂ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਣ੍ਹਂ ਪਨ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਇਤੋ ਸਮੁਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਸਮੁਦਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਰਿਯੋ ਪਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ਤਂ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਾਨਕ੍ਖਣੇ ਸਚ੍ਚਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਾਤਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਵਿਦਿਤਾ ਪਾਕਟਾ ਕਤਾ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ. ਵੋਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੋਚਰਿਤਾਤਿ ਸੁਚਰਿਤਾ, ਤੇਸੁ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਰਾਪਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਦ੍ਦਹਨਵਸੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ. ਨੋ ਚ ਖੋ ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ, ਨ ਏਵਂ ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ? ਆਗਮਨੀਯਨਾਨਤ੍ਤੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹਿ ਆਗਮਨਮ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਦੁਕ੍ਖੇਨ, ਅਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਚ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੁਂ, ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਸੁ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਧਾਰੇਤਿ ਅਵਧਾਰੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੋ, ਪਞ੍ਞਾ. ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਧਾਨਂ. ਪਞ੍ਞਂ ਵਾਹੇਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਾਹੀ, ਪਞ੍ਞਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਵਾ ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਾਹੇਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਮੁਖਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੭੦, ੭੭੬) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ, ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਟੀ. ੨.੭੭੬) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਧਾਨਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੧. ਪਦਹਨਵਸੇਨਾਤਿ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ. ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਪਧਾਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਪਦਹਿਤਬ੍ਬਤੋ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਤੋ.

ਪਟਿਪਦਾਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੨. ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਸਮਾਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਆਗਮਨਕਾਲੇ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਾਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਦਨ੍ਧਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੇਸੁ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸੇ ਚਿਰਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਾਧਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਠਾਨਂ ਦਨ੍ਧਂ ਸਣਿਕਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯਾ ਏਸਾ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪਟਿਪਦਾਯ ਦੁਕ੍ਖਤ੍ਤਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਦਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਕਾਲੇ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਪਰਿ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਭਸ੍ਸਸਮਾਚਾਰਾਦਿਦੇਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੩. ਭਸ੍ਸਸਮਾਚਾਰੇਤਿ ਵਚੀਸਮਾਚਾਰੇ. ਠਿਤੋਤਿ ਯਥਾਰਦ੍ਧਂ ਤਂ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਥਾਮਗ੍ਗਂ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਮੁਸਾਵਾਦੂਪਸਞ੍ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਉਪਸਂਹਿਤਂ. ਵਿਭੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਸੁਂਭਾਵੋ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਭੂਤਿਕਂ, ਤਦੇਵ ਵੇਭੂਤਿਯਂ, ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭੇਦਕਰਵਾਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਰਣੁਤ੍ਤਰਿਯਲਕ੍ਖਣਤੋ ਸਾਰਮ੍ਭਤੋ ਜਾਤਾਤਿ ਸਾਰਮ੍ਭਜਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਕਥਾ ਅਮਨਾਪਾ, ਮਨਾਪਾਪਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਵਿਘਾਤਾਵਹਤ੍ਤਾ ਕਰਣੁਤ੍ਤਰਿਯਪਕ੍ਖਿਯਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੁਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਥਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ. ਜਯਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਯਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਭਾਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਮਨ੍ਤਨਂ ਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਂ ਨਿਪਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਯੁਤ੍ਤਕਥਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪਮੇਵ ਕਥਂ. ਹਦਯੇ ਨਿਦਹਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਵੇਦਾਦਿਪਟਿਲਾਭਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਭਾਵੇਨ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਵਾਚਾ ਅਕਾਲੇ ਭਾਸਿਤਾ ਅਭਾਜਨੇ ਭਾਸਿਤਾ ਵਿਯ ਨ ਅਤ੍ਥਾਵਹਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੁਤ੍ਤਪਤ੍ਤਕਾਲੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸੁਭਾਸਿਤਵਾਚਾ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਬੋਧਾਵਹਾਦਿਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਭਾਸਿਤਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੀਲਾਚਾਰੇਤਿ ਸੀਲੇ ਚ ਆਚਾਰੇ ਚ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੇ ਚੇਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮਨੋਸਮਾਚਾਰੇ ਚ. ਠਿਤੋਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ. ਸਚ੍ਚਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਚ੍ਚੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚ੍ਚਕਥੋ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਚ੍ਚਂ ਕਥਿਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਹੇਟ੍ਠਾ ਹਿ ਵਚੀਸਮਾਚਾਰਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਸਚ੍ਚਂ ਕਥਿਤਂ, ਪਟਿਪਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਇਧ ਸੀਲਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਤਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਚ੍ਚਂ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਕਥਿਤਂ. ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਕਥਾਯ ਆਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰਞ੍ਚੇਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਕਥਨਂ ਪੁਨਰੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚੋਦਨਾਵਸਰੋ ਮਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਹਾਰਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਇਧ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾਚਾਸਚ੍ਚਂ ਕਥਿਤਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੁਭਾਸਿਤਵਾਚਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ. ਅਨ੍ਤਮਸੋ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਸੀਲਂ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ‘‘ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਖੋ, ਰਾਹੁਲ, ਤੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਯੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇ ਲਜ੍ਜਾ’’ਤਿਆਦਿ ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ.

ਗੁਤ੍ਤਾ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਪਿਦਹਿਤਾ ਦ੍ਵਾਰਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਸੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਯੇਸਨਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਪਰਿਭੋਗਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ. ਸਮਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸਮਂ. ਸਮਚਾਰਿਤਾ ਹਿ ਕਾਯਵਿਸਮਾਦੀਨਿ ਪਹਾਯ ਕਾਯਸਮਾਦਿਪੂਰਣਂ. ਨਿਸਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ‘‘ਆਵਰਣੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਭਾਵਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਸੋਧਨਞ੍ਹਿ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋ, ਨ ਨਿਦ੍ਦਾਵਿਨੋਦਨਮਤ੍ਤਂ. ਨਿਤ੍ਤਨ੍ਦੀਤਿ ਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧੋ. ਸਾ ਪਨ ਨਿਤ੍ਤਨ੍ਦਿਤਾ ਕਾਯਾਲਸਿਯਵਿਗਮਨੇ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਾਲਸਿਯਵਿਰਹਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਯਿਕਵੀਰਿਯੇਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਗਣਵਿਹਾਰੋ ਸਹਵਾਸੋ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾ, ਸਾ ਪਨ ਕਿਲੇਸੇਹਿਪਿ ਏਵਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਣੇਨ ਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਨ੍ਤਿ. ਆਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨਧਿਗਤਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਕਾਰਣਵਸੇਨ ਏਕਵਿਹਾਰੀ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਕੀਭਾਵਵਸੇਨ. ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਸਹਿਤਚਿਤ੍ਤਤਂ. ਯਥਾ ਤਥਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਵਸੇਨ ਵਾ. ਸਮਥਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਂ.

ਕਲ੍ਯਾਣਪਟਿਭਾਨੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਪਟਿਭਾਨੋ, ਸਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪਟਿਭਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਵਚਨਚਾਤੁਰਿਯਸਹਿਤਾਵ ਇਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਾਕ੍ਕਰਣ…ਪੇ… ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਿਤਵਚਨਮ੍ਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਯੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਭਾਨਮਸ੍ਸਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਪਟਿਭਾਨੋ. ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਸੀਘਂ ਬ੍ਯਾਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨੋ ਮੁਤ੍ਤਪਟਿਭਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਨੋ ਮੁਤ੍ਤਪਟਿਭਾਨੋ. ਇਧ ਪਨ ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚੋ ਮੁਤ੍ਤਪਟਿਭਾਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸੀਲਸਮਾਚਾਰਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਮੁਤ੍ਤਪਟਿਭਾਨੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਮਨਸਮਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਅਸ੍ਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਗਮੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯ. ਧਾਰਣਸਮਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸਾਤਿਸਯਂ ਸਤਿਵੀਰਿਯਸਹਿਤਤਾਯ ਯਥਾਸੁਤਂ ਯਥਾਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯ. ਮੁਨਨਤੋ ਅਨੁਮਿਨਨਤੋ ਮੁਤੀਤਿ ਅਨੁਮਾਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਨਾਮਂ. ਤੀਹਿ ਪਦੇਹੀਤਿ ‘‘ਗਤਿਮਾ ਧਿਤਿਮਾ ਮੁਤਿਮਾ’’ਤਿ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ. ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਇਧਾਤਿ ‘‘ਧਿਤਿਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਵੀਰਿਯਮ੍ਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗੁਣਭੂਤਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ‘‘ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਝਾਯੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਕਥਿਤਾ. ਇਧਾਤਿ ‘‘ਧਿਤਿਮਾ ਮੁਤਿਮਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਗਣ੍ਹਨਪਞ੍ਞਾ ਕਥਿਤਾ ਕਰਣਪੁਬ੍ਬਾਪਰਕੋਸਲ੍ਲਪਞ੍ਞਾਦੀਪਨਤੋ. ਕਿਲੇਸਕਾਮੋਪਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋ ਵਿਯ ਯਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦੀਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕਿਲੇਸਕਾਮੇਸੁ ਅਗਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ.

ਅਨੁਸਾਸਨਵਿਧਾਦੇਸਨਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੪. ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਭੂਤੇਨ ਪਥਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰੇਨ. ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ.

੧੫੫. ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣੇਤਿ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਜਾਨਨੇ.

੧੫੬. ਪਰਿਯਾਦਿਯਮਾਨੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਦ੍ਧਕ੍ਖਨ੍ਧੇਯੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਏਕੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤੁਂ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਗਹਿਤਂ, ‘‘ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿਂ ਏਵਂਨਾਮੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਆਰੋਹਨੇ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਓਰੋਹਨੇ ਪਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਥਿਰਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਕ੍ਖਨ੍ਧੇਯੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਰੋਧਂ. ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਕੁਣ੍ਠਞਾਣਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ. ਨਿਯਮੋਤਿ ਵਾਦਨਿਯਮੋ ਪਟਿਨਿਯਤਵਾਦਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੫੭. ਪਿਣ੍ਡਗਣਨਾਯਾਤਿ ‘‘ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਲਨਪਦੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਨਾ ਪਿਣ੍ਡਨਵਸੇਨ ਗਣਨਾਯ. ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਵਸੇਨਾਤਿ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਕਗਣਨਾਵਸੇਨ ਗਣਨਾ ਕਮਗਣਨਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਪਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਲਾਸਯੇ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਦਕਾਲ਼੍ਹਕਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਗਣੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਏਕਜ੍ਝਮ੍ਪਿ ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਗਣਨਾ. ਕਮਗਣਨਾ ਹਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਵਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਕਾ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਗਣਨਾ ਸਵਨਨ੍ਤਰਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾਵ ਗਣੇਤਬ੍ਬਤੋ ‘‘ਮਨੋਗਣਨਾ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੋਗਣਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਗਣਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਵਿਭਾਗਗਣਨਂ. ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਭਾਵਤੋ. ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਤਰਾਸਂ ਪੂਰਣੇਨ ਵਿਨਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪੂਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਥਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ ਥੇਰੋ. ਯਂ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਆਯੁਨੋ ਵਸ੍ਸਾਦਿਗਣਨਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਭਾਵਤੋ.

੧੫੮. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਯੇਵ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਨਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਵਿਭਾਗਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤੀਤਬੁਦ੍ਧਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਭਾਵੇਨ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਏਕਸਦਿਸਭਾਵੇਨ ਚ.

੧੫੯. ਆਸਵਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਸਾਸਵਾ. ਉਪੇਚ੍ਚ ਆਧੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਾਧੀ, ਦੋਸਾਰੋਪਨਾਨਿ, ਸਹ ਉਪਾਧੀਹੀਤਿ ਸਉਪਾਧਿਕਾ. ਅਨਰਿਯਿਦ੍ਧਿਯਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਦੋਸੇਨ ਏਕਚ੍ਚੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਦਦਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨੋ ‘‘ਅਰਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਾਸਵਭਾਵਤੋ. ਨਿਦ੍ਦੋਸੇਹਿ ਖੀਣਾਸਵੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤੋ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾ ਦੋਸੇਹਿ ਸਹ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਅਨੁਪਾਰਮ੍ਭਾ. ਅਰਿਯਾਨਂ ਇਦ੍ਧੀਤਿ ਅਰਿਯਿਦ੍ਧੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਸਞ੍ਞੀਤਿ ਇਟ੍ਠਸਞ੍ਞੀ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਪਟਿਕ੍ਕੂਲੇਤਿ ਅਮਨੁਞ੍ਞੇ ਅਨਿਟ੍ਠੇ. ਧਾਤੁਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ‘‘ਧਾਤੁਯੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ. ਉਪਸਂਹਰਤੀਤਿ ਉਪਨੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਨਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਫਰਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ ਹਿਤੇਸਿਤਂ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਫਰਤਿ. ਧਾਤੁਤੋ ਵਾ ਉਪਸਂਹਰਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਚਿਨ੍ਤਨੇਨ ਧਾਤੁਸੋ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲੇ ਸਤ੍ਤੇ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਕੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਚਿਨ੍ਤਨੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਸਭਾਗਭੂਤੇ ‘‘ਕੇਸਾਦਿ ਅਸੁਚਿਕੋਟ੍ਠਾਸਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਫਰਤਿ ਅਸੁਭਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਾਪਾਥੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਪਕਤਿਭਾਵਾਵਿਜਹਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਯ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ.

ਤਂ ਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਸੁ ਦੇਸਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦੇਸਨਾਵਿਧਿਂ. ਅਸੇਸਂ ਸਕਲਨ੍ਤਿ ਅਸੇਸਂ ਨਿਰਵਸੇਸਂ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਸੇਸਂ ਅਭਿਜਾਨਤੋ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਤੋਤਿ ਭਗਵਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਤੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਅਯਂ ਨਾਮ ਯਂ ਭਗਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਸੁ ਅਭਿਜਾਨਨੇ, ਦੇਸਨਾਯਞ੍ਚ ਭਗਵਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਮਿਨਾਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ, ਅਥ ਖੋ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਂ ਤਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਗੁਣਦਸ੍ਸਨਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਿਭਾਵਨਂ.

ਅਞ੍ਞਥਾਸਤ੍ਥੁਗੁਣਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੦. ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਏਤਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਏਵਾਯਂ ਪਕਾਰੋ ‘‘ਯਂ ਤਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਰਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪਰੇਨਾਪਿ ਆਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਸਦ੍ਦਹਨਤੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ, ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇ ਹਿ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਹਾਬੋਧਿਯਂ ਸਤ੍ਤਾ ਆਸਤ੍ਤਾ ਲਗ੍ਗਾ ਨਿਯਤਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਸਂਹਾਰਿਯਭਾਵਤੋ. ਯਤੋ ਨੇਸਂ ਨ ਕਥਞ੍ਚਿ ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਤੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਫਲਂ ਸਦ੍ਧਾਯਪਿ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਾਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤਿਸਯਵਚਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ, ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇਨ ਚ ਵਿਸਿਟ੍ਠਵਿਸਯਂ ‘‘ਸਦ੍ਧੇਨ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਦਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸਮਧਿਗਮਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਗੁਣਸਮਧਿਗਮਸ੍ਸ ‘‘ਨਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮਾਸਪਦੇਸੁ ‘‘ਵੀਰਿਯਂ ਥਾਮੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਵਯਵਪਦਾਨਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰਕ੍ਕਮਪਦਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਧੋਰਯ੍ਹਪਦਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਵੀਰਿਯਵੇਵਚਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਵੀਰਿਯਵਨ੍ਤਵਾਚਕਂ. ਧੁਰਾਯ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਹਿ ਧੋਰਯ੍ਹੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਧੁਰਂ ਵਹਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਮਹਾਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯੇਨਾਤਿ ਅਸਿਥਿਲਵੀਰਿਯੇਨ. ਥਿਰਵੀਰਿਯੇਨਾਤਿ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹੀਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਵੀਰਿਯੇਨ. ਅਸਮਧੁਰੇਹੀਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਧੁਰੇਹਿ. ਪਰੇਸਂ ਅਸਯ੍ਹਸਹਨਾ ਹਿ ਲੋਕਨਾਥਾ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯਭੇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਗੁਣਜਾਤਂ. ਪਾਰਮਿਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਤਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਤਯਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਾਨਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤਾਨਾਗਤ…ਪੇ… ਊਨੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.

ਕਾਮਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਨ੍ਤਿ ਕਾਮਸੁਖੇ ਅਲ੍ਲੀਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨਂ. ਕੋ ਜਾਨਾਤਿ ਪਰਲੋਕਂ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕੋ ਏਕਵਿਸਯੋਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੋਚਰੋ’’ਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਖੋਤਿ ਇਟ੍ਠੋ ਸੁਖਾਵਹੋ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਯਾਤਿ ਤਾਪਸਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਯ ਤਰੁਣਿਯਾ. ਮੁਦੁਕਾਯਾਤਿ ਸੁਖੁਮਾਲਾਯ. ਲੋਮਸਾਯਾਤਿ ਤਰੁਣਮੁਦੁਲੋਮਵਤਿਯਾ. ਮੋਲ਼ਿਬਨ੍ਧਾਹੀਤਿ ਮੋਲ਼ਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਕੇਸਾਹਿ. ਪਰਿਚਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰਿਚਾਰਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਤੋ ਚਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਲਾਮਕਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕਿਲਿਟ੍ਠਂ. ਗਾਮਵਾਸੀਨਂ ਬਾਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਮਿਦਨ੍ਤਿ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਤਂ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਨਰਿਯੇਹਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਨਰਿਯਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦੋਸਤ੍ਥੋ ਅਰਿਯਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਰਿਯਨ੍ਤਿ ਨ ਨਿਦ੍ਦੋਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਤ੍ਥਸਂਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਦਿਵਿਵਿਧਵਿਪੁਲਾਨਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤਂ. ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਖੇਦਨਸ੍ਸ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨਂ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਦੁਕ੍ਖਮਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮਂ.

ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਭਿਚੇਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਚੇਤਸਿ ਜਾਤਾਨੀਤਿ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਿ, ਅਭਿਚੇਤੋਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਵਾ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਵਿਹਾਰਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਰੂਪਾਵਚਰਝਾਨਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਝਾਯਿਨੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ. ਕਥਿਤਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤ੍ਤਾ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸੁਖੁਮਸਞ੍ਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਸਹ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਕਥਿਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ ਚੁਨ੍ਦ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਾ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੮੪) ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਭਾਵੇਨ ਕਥਿਤਾ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾਨਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਜ੍ਝਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਕਥਿਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਕਾਮਲਾਭੀਤਿ ਨਿਕਾਮੇਨ ਲਾਭੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਲਾਭੀ. ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾਕਾਮਲਾਭੀ’’ਤਿ. ਅਦੁਕ੍ਖਲਾਭੀਤਿ ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ. ਅਕਸਿਰਲਾਭੀਤਿ ਅਕਸਿਰਾਨਂ ਵਿਪੁਲਾਨਂ ਲਾਭੀ, ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਲਾਭੀਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਥਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਪਾਰਿਬਨ੍ਧਕੇ ਪਨ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਥਾ ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਾਰਿਬਨ੍ਧਕੇ ਚ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨੇਵ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਨਾਲ਼ਿਕਯਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪਾਰਿਬਨ੍ਧਕਤ੍ਤਾ ਵਸਿਭਾਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

ਅਨੁਯੋਗਦਾਨਪ੍ਪਕਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੧. ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਯਾਤਿ ਇਮਾਯ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਮਂ ਲੋਕਧਾਤੁਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਯ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਯਾ. ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਹਿ ਤਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਤਕਾਯ ਏਵ ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਭਾਵੋ ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪਰਿਗ੍ਗਹਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਤਤ੍ਤਕਂ ਏਵ ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤਨ੍ਨਿਵਾਸੀਨਂਯੇਵ ਚ ਦੇਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਕਮ੍ਪਨਦੇਵਤੂਪਸਙ੍ਕਮਨਾਦਿਨਾ ਜਾਤਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਨ ਸਮਾਨਯੋਗਕ੍ਖਮਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਂ. ਸਰਸੇਨੇਵ ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਣਾਖੇਤ੍ਤਂ. ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭੂਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਸਯਖੇਤ੍ਤਂ. ਓਕ੍ਕਮਨਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਮੇਵ ਗਹਣਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਦਿਕਾਲੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪਕਮ੍ਪਨਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਆਣਾਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ, ਯਂ ਏਕਚ੍ਚਂ ਸਂਵਟ੍ਟਤਿ, ਵਿਵਟ੍ਟਤਿ ਚ. ਆਣਾ ਵਤ੍ਤਤਿ ਤਨ੍ਨਿਵਾਸਿਦੇਵਤਾਨਂ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇਨ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਕੇਵਲਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਨੁਭਾਵੇਨੇਵ, ਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ. ‘‘ਯਾਵਤਾ ਪਨ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੧) ਵਚਨਤੋ ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਆਣਾ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੇਵ.

ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਨ ਮੇ ਆਚਰਿਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਦਿਸੋ ਮੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੫; ੨.੩੪੧; ਮਹਾਵ. ੧੧; ਕਥਾ. ੪੦੫) ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਠਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਤ੍ਥੇਤਰਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਮਸਮੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੬੧) ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਅਹਂ ਭਨ੍ਤੇ ਨੋਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੬੧) ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੬੧; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੯; ਅ. ਨਿ. ੧.੨੭੭; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫੭; ਮਿ. ਪ. ੫.੧.੧) ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਖੇਤ੍ਤਭੂਤਂ ਇਮਂ ਲੋਕਧਾਤੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਏਕਤੋਤਿ ਸਹ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪਨ ਕਾਲੋ ਕਥਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ? ਚਰਿਮਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਪਟਿਲੋਮਕ੍ਕਮੇਨ ਵਦਤਿ. ਖੇਤ੍ਤਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋਵ ਹੋਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੇਨ ਪਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ? ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇਤਿ ਚਰਿਮਭਵੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ.

ਤਿਪਿਟਕਅਨ੍ਤਰਧਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਨ ਨਿਵਾਰਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੀਣਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇਨ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਓਸਕ੍ਕਿਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾਵਸਰਾ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਪਟਿਵੇਧਾਵਹਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ.

‘‘ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਯਿਦਂ ਹੀਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹਿ ਠਿਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਮਾਤਿਕਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਾਰਾ. ੩੯, ੪੪; ਪਾਚਿ. ੪੫) ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਾਲ਼ਿਮਾਤਿਕਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ. ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਧਰਨ੍ਤੇ ਏਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਏਵ ਤਦੁਭਯੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਤਦੁਭਯਾਭਾਵੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਯਿਦਂ ਤਯਂ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਠਿਤਿਹੇਤੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਉਪਸਮ੍ਪਦਾਸੁ ਠਿਤਾਸੁ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਧੀਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਧੀਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ, ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾਸੁ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੁਪਸਮ੍ਪਦਾਸੁ ਚ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਕਪਟਿਵੇਧਸੀਲਭੇਦਦ੍ਵਯਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਨਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਪਟਿਵੇਧਤੋ ਪਰਂ ਪਟਿਵੇਧਸਾਸਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਸੀਲਭੇਦਤੋ ਪਰਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ ਵਿਨਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਾਸਨਅਨ੍ਤਰਹਿਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਤੇਨ ਕਾਮਂ ‘‘ਸਾਸਨਟ੍ਠਿਤਿਯਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਕਾਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਸਾ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤਿ ਪਟਿਵੇਧੋ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਸਾਸਨੋਸਕ੍ਕਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਯਿਦਂ ਸਾਸਨੋਸਕ੍ਕਨਂ ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੀਣਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਾਤੂਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਨਾਦਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਾਤਿ ਰਸ੍ਮਿਯੋ. ਕਾਰੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਨਕਾਰੁਞ੍ਞਂ. ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ, ਦੀਪਨ੍ਤਰੇਸੁ, ਦੇਵਨਾਗਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਸੁ ਚ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਨਂ, ਰਸ੍ਮਿਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਤੇਜੋਧਾਤੁਯਾ ਉਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਕਜਾਲਿਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਾਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਅਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਾਭਾਵਦੋਸਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਨਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਏਕਸਦਿਸਾਤਿ ਤੇਸਂ ਦੇਸਨਾਪਿ ਏਕਰਸਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਯ ਚ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ, ਏਤੇਨ ਚ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਮੇਵ ਸਾਧੇਤਿ. ‘‘ਵਿਵਾਦਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਵਾਦਾਭਾਵਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੇ ਏਕਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਮਿਲਿਨ੍ਦਪਞ੍ਹੇ (ਮਿ. ਪ. ੫.੧.੧). ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਏਕੋ ਏਕਵਿਧੋ ਅਭਿਨ੍ਨੋ ਉਦ੍ਦੇਸੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਏਕਂ ਏਵ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ, ਏਤੇਨ ਏਵਂਸਭਾਵਾ ਏਤੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ, ਯੇਨ ਦੁਤਿਯਂ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਅਯਂ ਲੋਕਧਾਤੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਨਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਵਿਸੇਸੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਵਾਰੇਤੁਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਅਧਾਰਣਂ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਲੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਲੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਵੇਧੇਯ੍ਯ. ਨਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਨਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਓਣਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਓਸੀਦੇਯ੍ਯ. ਵਿਨਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਵਿਧਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਨਮੇਯ੍ਯ. ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਾਤੇਨ ਭੁਸਮੁਟ੍ਠਿ ਵਿਯ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰੇਯ੍ਯ. ਵਿਧਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਥਾਭੂਤਾ ਚ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਠਾਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਮੁਪਾਦਿਕਾਤਿ ਸਮਂ ਉਦ੍ਧਂ ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮੁਪਾਦਿਕਾ, ਉਦਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਮਂਗਾਮਿਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਸਣ੍ਠਾਨੇਨ. ਪਮਾਣੇਨਾਤਿ ਆਰੋਹੇਨ. ਕਿਸਥੂਲੇਨਾਤਿ ਕਿਸਥੂਲਭਾਵੇਨ, ਪਰਿਣਾਹੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪੀਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਾ ਸਰੀਰਭਾਰਂ.

ਛਾਦੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰੋਚੇਨ੍ਤਂ ਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਦੀਕਤੋਤਿ ਤੇਨ ਭੋਜਨੇਨ ਤਨ੍ਦੀਭੂਤੋ. ਅਨੋਣਮਿਤਦਣ੍ਡਜਾਤੋਤਿ ਯਾਵਦਤ੍ਥਭੋਜਨੇਨ ਓਣਮਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਨੋਣਮਿਤਦਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਜਾਤੋ. ਸਕਿਂ ਭੁਤ੍ਤੋਵਾਤਿ ਏਕਂ ਵਡ੍ਢਿਤਕਂ ਭੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੋਵ ਮਰੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਤਿਧਮ੍ਮਭਾਰੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਾਮ ਪਥਵੀ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਸਕਿਂ ਤੇਨੇਵ ਚਲਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪੁਨ ਥੇਰੋ ਰਤਨਂ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਨ੍ਤਂ, ਅਭਿਮਤਞ੍ਚ ਲੋਕੇਨ; ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਰੁਸਭਾਵਤਾਯ ਸਕਟਭਙ੍ਗਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਅਤਿਭਾਰਭੂਤਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵਂ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਹਿਤਸੁਖਵਿਸੇਸੇਹਿ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ, ਅਭਿਮਤੋ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਗਮ੍ਭੀਰਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਗਰੁਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਤਿਭਾਰਭੂਤੋ ਪਥਵਿਚਲਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧ ਮਹਾਰਾਜ ਦ੍ਵੇ ਸਕਟਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਏਤੇਨੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਓਕ੍ਕਮਨਾਦਿਕਾਲੇ ਪਥਵਿਕਮ੍ਪਨਕਾਰਣਂ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਾ, ਏਕਸ੍ਸ ਵਾ ਸਕਟਸ੍ਸ ਰਤਨਂ ਤਸ੍ਮਾ ਸਕਟਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਓਸਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰਿਤਂ, ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਗ੍ਗੋ.

ਸਭਾਵਪਕਤਿਕਾਤਿ ਸਭਾਵਭੂਤਾ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮਾ ਪਕਤਿਕਾ. ਕਾਰਣਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਰਣਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ, ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਕਰਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਾਰਮਿਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਥਵਿਆਦੀਨਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਮਹਨ੍ਤਾ ਚ ਸਕ੍ਕਭਾਵਾਦਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਏਕੇਕਾਵ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਏਕੋ ਏਵ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ? ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿ, ਯਾਵਤਕਂ ਵਾ ਞੇਯ੍ਯਮੇਵਂ ‘‘ਆਕਾਸੋ ਵਿਯ ਅਨਨ੍ਤਵਿਸਯੋ ਭਗਵਾ ਏਕੋ ਏਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਲੋਕਧਾਤੁਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਪਰਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਵਿਪਰੀਤਤ੍ਥਤਾਯ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਵਹਮ੍ਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਟਿਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਾਦਸ੍ਸ ਅਨੁਪਤਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਾਦਾਨੁਪਾਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਾਦੋਯੇਵਾ’’ਤਿ.

ਅਚ੍ਛਰਿਯਅਬ੍ਭੁਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੨. ਉਦਾਯੀਤਿ ਨਾਮਂ, ਮਹਾਸਰੀਰਤਾਯ ਪਨ ਥੇਰੋ ਮਹਾਉਦਾਯੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ, ਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਿਨਯੇ ਨਿਸੀਦਨਸ੍ਸ ਦਸਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਿਕਾਦਿਭੇਦਤੋ ਪਞ੍ਚਪ੍ਪਕਾਰਾ. ਪੀਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਪਣੀਤਰੂਪੇਹਿ ਅਤਿਬ੍ਯਾਪਿਤਦੇਹੋ ‘‘ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪੀਤਿਯਾ ਫੁਟਸਰੀਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਏਵਸ੍ਸਾ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਫਰਣਲਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੦੧; ੫.੧੫੮; ਅ. ਨਿ. ੭.੭੧) ਵਿਯ ਇਧ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਤਿ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਤਾ’’ਤਿ. ਤੀਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਯਥਾਲਾਭਯਥਾਬਲਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ.

ਨ ਨ ਕਥੇਤਿ ਕਥੇਤਿਯੇਵ. ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਹੇਤੁਭੂਤਂ ਪਯੁਤ੍ਤਕਥਂ ਨ ਕਥੇਤਿ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ. ਕਥੇਤਿ ‘‘ਏਵਮਯਂ ਵਿਨਯਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੂ ਸਬ੍ਬਵਿਦੂਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੫; ੨.੩੪੧; ਮਹਾਵ. ੧੧; ਕਥਾ. ੪੦੫; ਧ. ਪ. ੩੫੩) ਗਾਥਾਪਿ ‘‘ਦਸਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੧, ੨੨) ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਪਿ.

੧੬੩. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਭਿਣ੍ਹਂ. ਨਿਗ੍ਗਾਥਕਤ੍ਤਾ, ਪੁਚ੍ਛਨਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਏਵਾਤਿ.

ਸਮ੍ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ.