੩. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਤ੍ਤਦੀਪਸਰਣਤਾਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦. ਉਤ੍ਤਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਾਕਟਂ, ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਾਕਟਂ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਅਪਚੁਰਂ, ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਞ੍ਚ. ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਾਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵਣ੍ਣਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾ. ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾਯ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਗ੍ਗਹਣਂ. ‘‘ਮਾਤੁਲਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਏਕੋ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਸਾ ਆਸਨ੍ਨਪ੍ਪਦੇਸੇ ਮਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਨਗਰਮ੍ਪਿ ‘‘ਮਾਤੁਲਾ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਾਤੁਲਾਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ’’ਤਿ. ਅਵਿਦੂਰੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ.
ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਨਾਮ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤੀਤਵਂਸਦੀਪਿਕਾ ਕਥਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਗਤਾ, ‘‘ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਅਨਾਗਤਤ੍ਥਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਕਥਾ ਆਗਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤਵਂਸਦੀਪਿਕਾਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਕਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਨਾਗਤਤ੍ਥਦੀਪਨਞ੍ਹਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਾਗਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕਿਤ੍ਤਨਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਤਮਂ. ਸਮਾਗਮੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ.
‘‘ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਅਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਕੇਵਲਂ ਤੇਸਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਂ. ਅਮਨਾਪਨ੍ਤਿ ਅਮਨੁਞ੍ਞਂ. ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤੋ ਅਪ੍ਪਕੋਪਿ ਅਪਰਾਧੋ ਅਪ੍ਪਕੋ ਕਾਰੋ ਵਿਯ ਗਰੁਤਰਵਿਪਾਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ…ਪੇ… ਸਦਿਸਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਾਤੁਲਨਗਰਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ, ਤਸ੍ਸਂ ਵਾ ਪਰਿਸਾਯਂ.
ਅਤ੍ਤਦੀਪਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਂ ਯੋ ਪਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਸਨ੍ਤਾਨੋ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਹਿਤਸੁਖੇਸਿਭਾਵੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਇਧ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਦ੍ਵਿਧਾ ਆਪੋ ਗਤੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਦੀਪੋ, ਓਘੇਨ ਅਨਜ੍ਝੋਤ੍ਥਤੋ ਭੂਮਿਭਾਗੋ. ਇਧ ਪਨ ਕਾਮੋਘਾਦੀਹਿ ਅਨਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣੀਯਤ੍ਤਾ ਦੀਪੋ ਵਿਯਾਤਿ ਦੀਪੋ, ਅਤ੍ਤਾ ਦੀਪੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦੀਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਦੀਪਭਾਵੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਟਿਸਰਣਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਸਰਣਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਸਰਣਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਣਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਰਣਸਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਂ ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇ ਚ ਤੇਨ ਇਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਕਤਿਕੋ ਅਤ੍ਤਾ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਕਥਂ ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਸਰਣਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਿਕੋ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਇਤਰੋ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਵਾਰੋਪਿ ਪਠਮਵਾਰਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਯਾਯਭਾਵੇਨ ਦੇਸਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਗੋਚਰੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਗੋਚਰਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਰਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ. ਸਕੇਤਿ ਕਥਂ ਪਨਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਸਯੇ’’ਤਿ. ਪਿਤਿਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤੋ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗੋਚਰੋ’’ਤਿ ਤੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਸਯੇਤਿ. ਚਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ’’ਤਿ, ਚਰਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਨਾਯਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨਪਿ ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਓਤਾਰਾਲਾਭੇਨੇਵ ਇਤਰਮਾਰਾਨਮ੍ਪਿ ਓਤਾਰਾਲਾਭੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋਤਿ ਗੋਚਰੇ ਚਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ਵਤ੍ਥੁ ਪਨ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਆਗਤਂ.
ਸਕੁਣੇ ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਕੁਣਗ੍ਘਿ, ਮਹਾਸੇਨਸਕੁਣੋ. ਅਜ੍ਝਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਭਿਭਵਨਵਸੇਨ ਪਤ੍ਤਾ ਉਪਗਤਾ. ਨ ਮ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਮੇ ਅਯਂ ਸਕੁਣਗ੍ਘਿ ਨਾਲਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਨਙ੍ਗਲਕਟ੍ਠਕਰਣਨ੍ਤਿ ਨਙ੍ਗਲੇਨ ਕਸਿਤਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਲੇਡ੍ਡੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਲੇਡ੍ਡੂਨਂ ਉਟ੍ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਕੇ ਬਲੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਹੇਤੁ. ਅਪਤ੍ਥਦ੍ਧਾਤਿ ਅਵਗਾਲ਼੍ਹਤ੍ਥਮ੍ਭਾ ਸਞ੍ਜਾਤਤ੍ਥਮ੍ਭਾ. ਅਸ੍ਸਰਮਾਨਾਤਿ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤੀ.
ਮਹਨ੍ਤਂ ਲੇਡ੍ਡੁਨ੍ਤਿ ਨਙ੍ਗਲੇਨ ਭਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸੁਕ੍ਖਤਾਯ ਤਿਖਿਣਸਿਙ੍ਗਅਯੋਘਨਸਦਿਸਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਲੇਡ੍ਡੁਂ. ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਧੋਭਾਗੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਲੀਨਯੋਗ੍ਗਪ੍ਪਦੇਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੁਪਰਿ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਰਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ‘‘ਏਹਿ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਰਮਾਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਾਤਿ ਵਾਤਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਭੋ ਪਕ੍ਖੇ ਸਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਚੁਪਾਦੀਤਿ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਲਾਪੋ ਠਿਤੋ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਲੇਡ੍ਡੁਮ੍ਹਿ. ਉਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਰਪ੍ਪਦੇਸਂ. ਪਚ੍ਚਤਾਲ਼ੇਸੀਤਿ ਪਤਿ ਅਤਾਲ਼ੇਸਿ ਸਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਹਰਣਤੋ ਵਿਧਾਰੇਨ੍ਤੀ ਪਤਾਲ਼ੇਸਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਂ. ‘‘ਅਵਸਰ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ.
‘‘ਕੁਸਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ? ਯਥਾਅਨੁਸਨ੍ਧਿ ਏਵ. ਆਦਿਤੋ ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੮੦) ਯੇਵ ਅਤ੍ਤਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇਨ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਤੇ ਯੇਵੇਤ੍ਥ ਕੁਸਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਤਿ. ਅਨਵਜ੍ਜਲਕ੍ਖਣਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਜ੍ਜਪਟਿਪਕ੍ਖਸਭਾਵਾਨਂ. ‘‘ਅਵਜ੍ਜਰਹਿਤਸਭਾਵਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਗਹਿਤਾ, ਦੁਤਿਯੇ ਪਨ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਾਪਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ, ਕਥਂ ਤੇਸਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ? ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ‘‘ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਾ ਸੀਲਾਦਿ ਵਿਯ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਸਮਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਹਿ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਹਿਤਾ ਆਯੁਆਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਭੂਤਾ ਉਪਰੂਪਰਿਕੁਸਲਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਞ੍ਞਫਲਂ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਫਲਨ੍ਤਿ ਚ ਏਕਦੇਸਸਰੂਪੇਕਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚ ਪੁਞ੍ਞਫਲਞ੍ਚ ਪੁਞ੍ਞਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਰੂਪਰਿ ਪੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪੁਞ੍ਞਵਿਪਾਕੋਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.
‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੂਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਹੇਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਿਨੇਹਵਸੇਨਾਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸ੍ਸ ਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਵਸੇਨ, ਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਨ ਹਿ ਸਿਨੇਹਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕੁਸਲਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਮੁਦੁਮਦ੍ਦਵਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਵਸੇਨ ਅਤਿਵਿਯ ਮਦ੍ਦਵਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ …ਪੇ… ਮੁਦੁਮਦ੍ਦਵਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿ…ਪੇ… ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਞ੍ਞੇਪਿ ਪਨ ਦਾਨਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਂ ਵਿਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਵਿਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਫਲਵਿਸੇਸਾਵਹਤਾਯ ਫਲਦਾਯ ਕੋਟਿ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਸਿਰਿਵਿਭਵੋਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਵਸੇਨੇਵ ਚਾਯਂ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾਤਿ. ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵਿਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੦੮).
ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੧੦) ਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਯ ਆਰਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨੇ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਗਾਮਿਭਾਵੇਨ ਸਾਧਾਰਣੇ ਕੁਸਲਗ੍ਗਹਣੇ. ਤਤ੍ਥ ਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਾਨੁਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ, ਆਰਭਨ੍ਤੋ ਚ ਦੇਸਿਯਮਾਨਮਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਏਵਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਆਰਭੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਠਮਂ ਤਥਾ ਅਦੀਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦੀਪੇਤਿ ਵਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੮੨. ਈਸਕਮ੍ਪੀਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ. ਅਵਸਕ੍ਕਿਤਨ੍ਤਿ ਓਗਤਭਟ੍ਠਂ. ਨੇਮਿਅਭਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਨੇਮਿਪ੍ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ. ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਓਸਕ੍ਕਿਤਾਨੋਸਕ੍ਕਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਿਤੁਂ. ਤਦੇਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਾ ਚਵਨਂ. ਅਤਿਬਲਵਦੋਸੇਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਬਲਵਤਿ ਅਨਤ੍ਥੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਸਤਿ.
ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾਯ ਪਮਾਦਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ.
ਏਕਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਉਤ੍ਤਰਤੋ ਅਸ੍ਸਕਣ੍ਣਪਬ੍ਬਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਏਕਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤੋ. ਪੁਞ੍ਞਿਦ੍ਧਿਵਸੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਭਾਵਾਵਹਾਯ ਪੁਞ੍ਞਿਦ੍ਧਿਯਾ ਵਸੇਨ.
੮੩. ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਸੁਕਤਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਮੇਵ ਵਦਤਿ.
‘‘ਦਸਵਿਧਂ, ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਵਿਭਾਗੋ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨੇਵ. ਨਿਦ੍ਦੋਸੇਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਦੋਸਾਨਂ ਅਪਗਮਨੇ ਨਿਦ੍ਦੋਸੇ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਨਂ ਵਤ੍ਤੇਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜੂਹਿ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤੇ. ਭਾਵਿਨਿ ਭੂਤੇ ਵਿਯ ਹਿ ਉਪਚਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਅਗਮਾ ਰਾਜਗਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੪੧੦). ਅਧਿਗਤਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਭਾਵਾਪਿ ਹਿ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਵਾਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਅਰਿਯਵਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮੪. ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਤੇਨ ਤਦਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਚੇਤਸਾ. ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਆਦਰਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਗਰੁਕਰਣਵਸੇਨ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਰਵੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. ਮਾਨੇਨ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਮਨੇਨ ਪਿਯਾਯਨ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਪੂਜਯਤੋ ਅਪਚਾਯਤੋ ਏਵਞ੍ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਅਪਦਿਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤਿਭੂਤੋ ਆਗਤਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਵੇਨ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਤਰਅਤ੍ਤਭਾਵੇਸੁ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ ਸਮੁਪਚਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾਨਂ ਕਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਨਿਨ੍ਨਪੋਣਪਬ੍ਭਾਰਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਪਰਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਅਨਤ੍ਥਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਤੇਨੇਵ ਪਰਤ੍ਥਸਾਧਨੇਨ ਖਨ੍ਤਿਆਦਿਗੁਣੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਤਤੋ ਏਵ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ. ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਗੇਹਾਦੀਨਂ ਸੀਤੁਣ੍ਹਾਦਿਪਟਿਬਾਹਨੇਨ ਆਵਰਣਂ. ਅਨ੍ਤੋ ਜਨਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਭੂਤੇ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਿਜਨੇ.
‘‘ਸੀਲਸਂਵਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ‘‘ਵਤ੍ਥਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਨਿ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਵਰਣਂ, ਇਤਰੇਨ ਗੁਤ੍ਤਿਂ. ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੀਲਸਂਵਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣੇਸੁ. ਨਿਗਮੋ ਨਿਵਾਸੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨੇਗਮਾ, ਏਵਂ ਜਾਨਪਦਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਗਮਵਾਸਿਨੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਨਵਵਿਧਾ ਮਾਨਮਦਾਤਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੦੮; ਧ. ਸ. ੧੧੨੧; ਵਿਭ. ੮੬੬; ਮਹਾਨਿ. ੨੧, ੧੭੮) ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਵਵਿਧਾ ਮਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਦਾ. ਮਾਨੋ ਏਵ ਹੇਤ੍ਥ ਪਮਜ੍ਜਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਮਾਨਮਦੋ. ਸੋਭਨੇ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਕਮ੍ਮੇ ਰਤੋਤਿ ਸੂਰਤੋ ਉ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸੋਰਚ੍ਚਂ, ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ ਕਾਯਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਓਰਤੋਤਿ ਸੋਰਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸੋਰਚ੍ਚਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਸੁਚਰਿਤਂ. ਰਾਗਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਮਾਨਾਦੀਨਂ. ਦਮਨਾਦੀਹੀਤਿ ਦਮਨਸਮਨਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨੇਹਿ. ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਾਗਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਂ ਦਮਨਾਦਿਪਚ੍ਚੇਕਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਵਿਯ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਮੁਖੇਨ ਪਜਹਨਤੋ. ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਵੇਕਵਸੇਨ ਏਕਂ ਏਕਾਕਿਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਕਾਲੇ ਕਾਲੇਤਿ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬੇ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ.
ਇਧ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਖੋ, ਤਾਤ, ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ. ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਨੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਸਵਿਧਂ, ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਗਣਨਾਯ ਚ ਸਮਾਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਅਨੂਨਂ ਅਨਧਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਧਮ੍ਮਰਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਰਾਗਸ੍ਸ. ਵਿਸਮਲੋਭਸ੍ਸਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਅਤਿਵਿਯ ਬਲਵਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਲੋਭਸ੍ਸ.
ਚਕ੍ਕਰਤਨਪਾਤੁਭਾਵਵਣ੍ਣਨਾ
੮੫. ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ, ਨੋ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰੀ ਹੋਤੀਤਿ? ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕਤਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਤਾਵ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿਪਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਹਿ ਪੂਰਤਿ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਵਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਹਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਭੇਦੋ ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਤਿਕ੍ਖਮਜ੍ਝਮੁਦੁਤਾਵਸੇਨ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਤਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਪੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਦੁਤਿਯਾਦਿਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੯੦. ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਤਿਯਾਤਿ ਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤਨ੍ਤਿਂ ਪਵੇਣਿਂ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਚ੍ਛਿਤਾਕਾਰੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੋਰਾਣਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਨ ਪਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਿਦ੍ਧਿਯਾ ਨ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਫੀਤਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਕਤ੍ਥਚਿ ਸੁਞ੍ਞਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਕਿਚ੍ਚੇ ਰਞ੍ਞਾ ਅਮਾ ਸਹ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਮਚ੍ਚਾ, ਯੇਹਿ ਵਿਨਾ ਰਾਜਕਿਚ੍ਚਂ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਸਾਯ ਭਵਾਤਿ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਸਾਵਚਰਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰੇ ਠਪਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਯਂ, ਵਯਞ੍ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਗਣੇਨ੍ਤੀਤਿ ਗਣਕਾ. ਜਾਤਿਕੁਲਸੁਤਾਚਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਮਹਤੀ ਮਤ੍ਤਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਪਨ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਅਮਚ੍ਚਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਅਮਚ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਰਞ੍ਞੋ ਹਤ੍ਥਾਨੀਕਾਦੀਸੁ ਅਵਟ੍ਠਿਤਾ, ਤੇ ਅਨੀਕਟ੍ਠਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਆਚਰਿਯਾਦਯੋ’’ਤਿ. ਮਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਂ ਅਸਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਜੀਵਿਨੋ, ਮਤਿਸਜੀਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਕਿਚ੍ਚੇ ਉਪਦੇਸਦਾਯਿਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦਿਪਰਿਹਾਨਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੯੧. ਬਲਵਲੋਭਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਇਦਾਨਿ ਦਲਿਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਬਹੂ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧਨੇ ਅਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਮਯ੍ਹਂ ਕੋਸਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਲੋਭਤ੍ਤਾ. ਉਪਰੂਪਰਿਭੂਮੀਸੂਤਿ ਛਕਾਮਸਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਾਸੁ ਉਪਰੂਪਰਿਕਾਮਭੂਮੀਸੁ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਫਲਂ ਅਗ੍ਗਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਗਾਮੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਗ੍ਗਂ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਸਗ੍ਗਪ੍ਪਯੋਜਨਾਤਿ ਵਾ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਾ. ਦਸਨ੍ਨਂ ਵਿਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਆਯੁਵਣ੍ਣਯਸਸੁਖਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਨਞ੍ਚੇਵ ਦਿਬ੍ਬਰੂਪਾਦੀਨਞ੍ਚ ਫਲਵਿਸੇਸਾਨਂ. ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਕੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਣ੍ਣੋ ਗਹਿਤੋ, ਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ.
੯੨. ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਥਾਯਂ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਤਤੋ ਨਿਸੇਧਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਮੂਲਹਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਨੇਨ ਮੂਲੇ ਏਵ ਹਤਂ.
੯੬. ਰਾਗਵਸੇਨ ਚਰਣਂ ਚਰਿਤ੍ਤਂ, ਚਰਿਤ੍ਤਮੇਵ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ, ਮੇਥੁਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਤਂ ਪਨ ‘‘ਪਰੇਸਂ ਦਾਰੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.
੧੦੦. ਪਚ੍ਚਨੀਕਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਯ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੧; ੨.੯੪; ਵਿਭ. ੭੯੩) ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ.
੧੦੧. ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਉਪਰਿ ਸਯਮੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਅਤਿਬਲਵਲੋਭੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਬਲਵਾ ਬਹਲਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਅਕਾਲੇ, ਅਦੇਸੇ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਿਪਰੀਤੋ ਅਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਕੋ ਲੋਭਧਮ੍ਮੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਰਿਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਚ ਕਿਰਿਯਾ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਾਤਰਿ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਸੋਪਿ ਦੋਸੋ ਅਗਾਰਵਕਿਰਿਯਾਦਿਭਾਵਤੋ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਅਭਾਵੋ ਚੇਵ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾ ਚ ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ’’ਤਿ. ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੇ ਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਾਪਿਤੁਚੂਲ਼ਪਿਤੁਜੇਟ੍ਠਕਭਾਤਿਕਾਦੀਨਂ.
ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਸਮਯਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੩. ‘‘ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਯੋ ਆਮਟ੍ਠੋ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ. ਅਲਂ ਪਤਿਨੋਤਿ ਅਲਂਪਤੇਯ੍ਯਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਤਾ ਭਰਿਯਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਗ੍ਗਰਸਾਨੀਤਿ ਮਧੁਰਭਾਵੇਨ, ਭੇਸਜ੍ਜਭਾਵੇਨ ਚ ਅਗ੍ਗਭੂਤਰਸਾਨਿ.
ਦਿਪ੍ਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਸਮੁਜ੍ਜਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਨ੍ਤਿਪਿ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਹੋ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਮਾਤਾਦੀਸੁਪਿ ਈਦਿਸੋ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਕੇਸਂ ਕਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਹੋ ਤੇਜਵਪੁਰਿਸੋਤਿ.
ਗੇਹੇ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹੇ ਦਾਸਿਭਰਿਯਾਭੂਤਮਾਤੁਗਾਮਂ ਵਿਯ. ਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵਨ੍ਤਿ ਮਾਤਾਦੀਸੁ ਭਰਿਯਾਯ ਵਿਯ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸਙ੍ਕਰਂ.
ਬਲਵਕੋਪੋਤਿ ਹਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬਲਵਕੋਪੋ. ਆਘਾਤੇਤੀਤਿ ਆਹਨਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਕ੍ਖਲ਼ਫਰੁਸਭਾਵੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਬਾਧਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਸ੍ਸਯਦਹਨਰਸੋ ਹਿ ਦੋਸੋ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਤੀਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤਿ, ਮਨੋਪਦੂਸਨਤੋ ਮਨਸ੍ਸ ਪਕੋਪਨਤੋ. ਤਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਂ, ਸਾ ਪਨਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤਾ ਸਰੀਰੇ ਅਵਹਨ੍ਤੇਪਿ ਸਿਨੇਹਵਤ੍ਥੁਂ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਿਯਮਾਨਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿਆਦਿ.
੧੦੪. ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੋ ਕਪ੍ਪੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਕਪ੍ਪੋ ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਭੇਦੋ ਕਪ੍ਪੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕਪ੍ਪੋ, ਸਤ੍ਤਲੋਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਲੋਕਵਿਨਾਸੋ’’ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ ਕਤਿਵਿਧੋ, ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ, ਕਿਂ ਗਤਿਕੋਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਲੋਭੁਸ੍ਸਦਾਯਾਤਿ ਲੋਭਾਧਿਕਾਯ ਪਜਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ.
ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੂਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਯਥਾਨੁਸ੍ਸਵਾਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਆਯੁਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਲਭਨਤੋ. ਗੁਮ੍ਬਲਤਾਦੀਹਿ ਗਹਨਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਗੁਮ੍ਬਲਤਾਦੀਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਤਾਯ ਗਹਨਭੂਤਂ ਠਾਨਂ. ਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਗਹਨਨ੍ਤਿ ਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਨਿਚਿਤੇਹਿ ਗਹਨਭੂਤਂ. ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਨਤਟਾਹਿ ਨਦੀਹਿ ਓਰਤੋ, ਪਾਰਤੋ ਚ ਵਿਦੁਗ੍ਗਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਪਬ੍ਬਤੇਹਿ ਵਿਸਮਂ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰਂ. ਪਬ੍ਬਤੇਸੁ ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਤਟੇਸੁ ਦੁਰਾਰੋਹਂ ਵਿਸਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਭਾਗੇਤਿ ਜੀਵਨਵਸੇਨ ਸਮਾਨਭਾਗੇ ਸਦਿਸੇ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦਿਵਡ੍ਢਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੫. ਆਯਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਦੀਘਂ ਚਿਰਕਾਲਿਕਂ. ਮਰਣਵਸੇਨ ਹਿ ਞਾਤਿਕ੍ਖਯੋ ਆਯਤੋ ਅਪੁਨਰਾਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਨ ਰਾਜਭਯਾਦਿਨਾ ਉਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਪੁਨਰਾਵਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਓਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ ਓਰਮੇਯ੍ਯਾਮ. ਵਿਰਮਣਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਜਹਨਮੇਵ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਸੀਲਗਬ੍ਭੇ ਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਮਾਤੁ, ਪਿਤੁ ਚ ਸੀਲਵਨ੍ਤਤਾਯ ਤਦਵਯਵਭੂਤੇ ਗਬ੍ਭੇ ਵਡ੍ਢਿ ‘‘ਸੀਲਗਬ੍ਭੇ ਵਡ੍ਢਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਤੇਨ ਉਤੁਆਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਸਾਪਿ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਟੀਕਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੭) ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਵਤ੍ਥੁਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਨਨੁ ਚ ਤਂ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਂ ਜਾਯਮਾਨਂ ਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਏਵ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਪਨ ਤਥਾ ਆਹਿਤਵਿਸੇਸਾਯ ਅਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਪਿ ਲਦ੍ਧੂਪਕਾਰਾ ਏਵ ਹੋਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤੇ ਰੂਪਕਾਯੇ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤੋ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਯਥਾ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪੁਞ੍ਞਵਿਸੇਸਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਾਦੀਨਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾ ਤੇ ਤੇ ਵਿਸੇਸਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਬ੍ਭਾਵੇ ਭਾਵਤੋ, ਤਦਭਾਵੇ ਚ ਅਭਾਵਤੋ, ਏਵਮੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪੁਞ੍ਞਵਿਸੇਸਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇਸਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਯਮਾਨਾਨਂ ਦੀਘਾਯੁਕਤਾ ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਸਂਵੇਗਧਮ੍ਮਛਨ੍ਦਾਦਿਸਮੁਪਬ੍ਰੂਹਿਤਾਯ ਤਦਾ ਤੇਸਂ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਤਥਾ ਉਲ਼ਾਰਭਾਵੇਨ ਸਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ, ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਿ ਪਨ ਇਧਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ.
ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾਤਿਆਦਯੋ ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਏਕਾਦਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਕਾਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਾਪਕੋਟ੍ਠਾਸਾਨਂ ਗਹਣਂ.
ਸਙ੍ਖਰਾਜਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੬. ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਤਣ੍ਹਾਤਿ ਏਵਂ ਵਚੀਭੇਦਂ ਪਾਪਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾ. ਅਨਸਨਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਕਿਰਿਯਾਅਸਮਤ੍ਥਤਾਹੇਤੁਭੂਤੋ ਸਰੀਰਸਙ੍ਕੋਚੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਭਾਵੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਘਨਨਿਵਾਸਤਨ੍ਤਿ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਨਂ ਘਨਨਿਵਿਟ੍ਠਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨਾਤਿਦੂਰਵਤ੍ਤਿਤਂ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਪੂਰਿਤੋਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਿਯ ਪੁਣ੍ਣੋ ਤਤ੍ਰੁਪਗਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹੁਭਾਵਤੋ.
ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੭. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਨ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ ਆਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਯੁਕਕਾਲੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਵੇਗਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਭਾਵਨੀਯਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਤੋ ਓਰਮੇਵ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਕਾਲੋ.
੧੦੮. ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਟ੍ਠੇਨ ਯੂਪੋ ਵਿਯਾਤਿ ਯੂਪੋ, ਯੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾ ਅਨੇਕਭੂਮਿਕੂਟਾਗਾਰੋਵਰਕਾਦਿਵਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਯੂਪੋ, ਪਾਸਾਦੋ. ਰਞ੍ਞੋ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿਦਸ੍ਸੇਤਿਉਸ੍ਸਾਹਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਮਹਤਾ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਮਹਤਾ ਚ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਰਞ੍ਜਨਤੋ ਮਹਾਪਨਾਦੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਜਾਤੋ. ਜਾਤਕੇਤਿ ਮਹਾਪਨਾਦਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੩.੪੦ ਮਹਾਪਨਾਦਜਾਤਕੇ).
ਪਨਾਦੋ ਨਾਮ ਸੋ ਰਾਜਾਤਿ ‘‘ਅਤੀਤੇ ਪਨਾਦੋ ਨਾਮ ਸੋ ਰਾਜਾ ਅਸ੍ਸੋਸੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਨ੍ਤਰਤਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਂ ਵਿਯ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਭਦ੍ਦਜਿਤ੍ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਸਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ. ਯਸ੍ਸ ਯੂਪੋ ਸੁਵਣ੍ਣਯੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਯਂ ਯੂਪੋ ਪਾਸਾਦੋ ਸੁਵਣ੍ਣਯੋ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯੋ. ਤਿਰਿਯਂ ਸੋਲ਼ਸੁਬ੍ਬੇਧੋਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਸੋਲ਼ਸਸਰਪਾਤਪ੍ਪਮਾਣੋ, ਸੋ ਪਨ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੋ ਹੋਤਿ. ਉਬ੍ਭਮਾਹੁ ਸਹਸ੍ਸਧਾਤਿ ਉਬ੍ਭਂ ਉਚ੍ਚਭਾਵਂ ਅਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਸਹਸ੍ਸਕਣ੍ਡਪ੍ਪਮਾਣਂ ਆਹੁ, ਸੋ ਪਨ ਯੋਜਨਤੋ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੋ ਹੋਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ‘‘ਆਹੂ’’ਤਿ ਦੀਘਂ ਕਤਂ, ਅਹੁ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਸਹਸ੍ਸਕਣ੍ਡੋਤਿ ਸਹਸ੍ਸਭੂਮਿਕੋ, ‘‘ਸਹਸ੍ਸਖਣ੍ਡੋ’’ ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਗੇਣ੍ਡੂਤਿ ਅਨੇਕਸਤਨਿਯੂਹਕੋ. ਧਜਾਲੂਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੂਹਸਿਖਰਾਦੀਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਪਿਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਿਧਜਵੀਰਙ੍ਗਧਜਾਦੀਹਿ ਧਜੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਹਰਿਤਾਮਯੋਤਿ ਚਾਮੀਕਰਸੁਵਣ੍ਣਮਯੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਹਰਿਤਾਮਯੋਤਿ ‘‘ਹਰਿਤਮਣਿਪਰਿਕ੍ਖਟੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਤਿ ਨਟਾ. ਛਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਧਾਤਿ ਛਮਤ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਧਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਰਞ੍ਞੋ ਅਭਿਰਮਾਪਨਤ੍ਥਂ ਨਚ੍ਚਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਏਵਂ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਾਪਿ ਕਿਰ ਰਾਜਾਨਂ ਹਾਸੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਅਥ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਦੇਵਨਟਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਹਸੀਤਿ.
ਕੋਟਿਗਾਮੋ ਨਾਮ ਮਾਪਿਤੋ. ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਭਦ੍ਦਜਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ. ਤਂ ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ਭਦ੍ਦਜਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯ) ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਗਤਮੇਵ. ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਨਲ਼ਕਾਰਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਆਨੁਭਾਵਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ.
ਦਾਨਵਸੇਨ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਪਾਸਾਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਭਾਵਵਿਯੋਜਨੇਨ ਦਾਨਮੁਖੇ ਨਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵਕਰਣੇਨ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਦੇਸਨਾਮਗ੍ਗੇਨ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦਿਵਡ੍ਢਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੦. ਇਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਯੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਆਯੁਸ੍ਮਿਂ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬੇ ਇਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਚਿਰਜੀਵਿਤਾਯ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਆਯੁਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਪਾਮੋਜ੍ਜਪੀਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸੁਖਸਮਾਧਿਯਥਾਭੂਤਞਾਣਾਦਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਪਣੀਤਰੂਪੇਹਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਫੁਟਤ੍ਤਾ ਸਰੀਰੇ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਚ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਵਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ, ਅਪੀਤਿਜਂ ਕਾਯਸੁਖਂ, ਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਜਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਤਾਵਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਤੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਭਾਵਤੋ. ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਫਰਣਅਪ੍ਪਮਾਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾ.
‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਪ੍ਪਧਮ੍ਮਤਾਯ ਕੇਨਚਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਭਾਵਤੋ.
‘‘ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾ ‘‘ਏਕਬਲਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਦੁਪ੍ਪਸਹਂ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਹੇਵ ਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਤੇਸਂ ਬਲਸ੍ਸ ਦੁਪ੍ਪਸਹਤਾ, ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵਤਾ, ਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਹੀਤਿ. ਏਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਏਵ, ਤਦਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪੁਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪੁਞ੍ਞਫਲਮ੍ਪਿ. ਯਾਵ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾ ਪਵਡ੍ਢਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਗਾਮਿਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੂਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਮਤਪਾਨਂ ਪਿਵਿਂਸੁ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਫਲਸਮਧਿਗਮਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ.