੧੧. ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੦. ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਸਾਵਕਾਨਂ ਆਲਪਨਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਾਨਂ ਆਮਨ੍ਤਨਵਸੇਨ ਆਲਪਨਸਮੁਦਾਚਾਰੋ, ਨ ਕੇਵਲਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ, ਸੋ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਲਪਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਤ੍ਥੁਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਅਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਏਵੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥੁ ਉਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਨਂ. ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਨਿਬਦ੍ਧੋ ਵਾਸੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਾ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਾਯਸੇਨਾਸਨਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਦਿਸਾਗਮਨੀਯਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕਾਦਸਵਿਧਂ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵੇਮਤ੍ਤਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਤਦਨੁਰੂਪਮੇਵ ਦੇਤਿ. ਮੋਹਚਰਿਤਸ੍ਸਪਿ ਕਾਮਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਂ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਪਨ ਭਾਜਨਭੂਤਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਗਮਾਯ ਪਠਮਂ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਧਮ੍ਮਸਾਕਚ੍ਛਾਸੁ ਨਿਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੋਹਚਰਿਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਆਚਿਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਚਰਿਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪੁਰਿਮਾ ਛ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਯੋ ਸਪ੍ਪਾਯਾ, ਤਾਸਂ ਪਨ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨੇ ਅਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਞਾਣਚਰਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਚਰਿਤਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ, ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਆਹਾਰੇਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਪ੍ਪਾਯਾ, ਤੇਸਂ ਪਨ ਉਪਕਾਰਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿ…ਪੇ… ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਵ. ਤੇਮਾਸਿਕਂ ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਪਦਂ.
ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਭਾਜਨਭੂਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ‘‘ਏਵਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦੁਦ੍ਦੇਸਿਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੇਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਪਲੋਕੇਥਾਤਿ ਆਪੁਚ੍ਛਥ. ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸੇਵਨਭਜਨੇਸੁ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਵਿਨੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤੇ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾ’’ਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਵਾ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂਯੇਵ ਪਾਪੇਤਿ.
ਸਾਵਕੇਹਿ ਵਿਨੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾ ਸਾਵਕਵੇਨੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ ਨ ਸਾਵਕੇਹੇਵ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਾਵਕਵੇਨੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਸਧਾ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸਕਾ ਦਸਧਾ ਦਸਧਾ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸੁਤ੍ਤਰੋ. ਦਸੁਤ੍ਤਰੋ ਗਤੋਤਿਪਿ ਦਸੁਤ੍ਤਰੋਤਿ ਏਕਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸਕਾ ਦਸਹਿ ਉਤ੍ਤਰੋ ਅਧਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿਪਿ ਦਸੁਤ੍ਤਰੋ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬੇਤਿ ਏਕਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸਕਾ ਦਸਸੁ ਪਬ੍ਬੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬੇ. ਦਸ ਦਸ ਪਞ੍ਹਾਤਿ ‘‘ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਸ ਦਸ ਪਞ੍ਹਾ. ਵਿਸੇਸਿਤਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਾ. ਦਸੁਤ੍ਤਰਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਦੇਸਿਯਮਾਨਂ ਦੇਸਨਂ ਨਾਮਕਿਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਵਣ੍ਣਭਣਨਤ੍ਥਂ. ਪਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਕ੍ਖਾਮਿ. ਤਥਾ ਹੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਸਾਧਿਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਹਸਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਧ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੫.੭੩) ਵਿਯ. ਸੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੋ ਚਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਵਹੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਮੁਚ੍ਛੇਦਾਯ ਹੋਤਿ, ਸ ਚਾਯਮਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਮੋਚਨੁਪਾਯਭਾਵਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਉਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਉਦਗ੍ਗਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪਣੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੇਮਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋਤਿ ਭਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ. ਇਦਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਯ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਾਯਨੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਏਕਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੧. (ਕ) ਕਾਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਪ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਉਪਕਾਰਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ, ‘‘ਬਹੁਕਾਰਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪੁਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੨.੩੪) ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹੁਕਾਰੋਤਿ ਬਹੂਪਕਾਰੋ’’ਤਿ.
(ਖ) ਵਡ੍ਢਨੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਤਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਉਪ੍ਪਾਦਨਪੁਬ੍ਬਿਕਾ ਹਿ ਵਡ੍ਢਨਾਤਿ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ ਪੇਤ੍ਥ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਂ ਏਵਾਤਿ? ਅਞ੍ਞਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਤੀਹਿਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
(ਗ) ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹੀਤਿ ਞਾਤਤੀਰਣਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ.
(ਘ) ਪਹਾਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯਾਤਿ ਪਜਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ. ਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
(ਙ) ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਦੀਨਂ ਪਰਿਹਾਨਾਵਹੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਕੋ.
(ਚ) ਝਾਨਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸਗਾਮੀ.
(ਛ) ਦੁਪ੍ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰੋਤਿ ਅਨੁਪਚਿਤਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ.
(ਝ) ਅਭਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਾਤਿਕਾਸੂਤਿ ਦੁਕਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਮਾਤਿਕਾਸੁ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਾਵਨਾਯ ਨਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਭਾਵਨਾਯ ਉਪਕਾਰਧਮ੍ਮਂ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਉਪਕਾਰਕੇਨ ਉਪਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਯਞ੍ਚ ਭਾਵਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਚ ਨਾਮ ਯਾਵਦੇਵ ਪਹਾਤਬ੍ਬਪਜਹਨਤ੍ਥਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਪਜਹਨ੍ਤੇਨ ਚ ਹਾਨਭਾਗਿਯਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੇ ਅਵਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਹਾਨਭਾਗਿਯੋ, ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੋ’’ਤਿ. ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੇ ਅਵਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇਨ, ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਞ੍ਚੇ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਨਿਪ੍ਫਾਦਨਂ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੋ, ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਜਾਨਨੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਞ੍ਚੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਂ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚੋਵ ਹੋਤਿ, ਨਾਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵ ਮਹਾਥੇਰੋ ਏਕਕਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਿਧਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਪਦਾਨਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿ.
(ਕ) ਏਵਂ ਅਨਿਯਮਤੋ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਸਰੂਪਤੋ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਤਮੋ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਦੁਕਾਦੀਸੁ. ਵੇਲ਼ੁਕਾਰੋਤਿ ਵੇਨੋ. ਸੋ ਹਿ ਵੇਲ਼ੁਵਿਕਾਰੇਹਿ ਕਿਲਞ੍ਜਾਦਿਕਰਣੇਨ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਕਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨ੍ਤੋ, ਬਹਿ ਚ ਸਬ੍ਬਗਤਗਣ੍ਠਿਂ ਨੀਹਰਣੇਨ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਕੇਕਕੋਟ੍ਠਾਸੇਤਿ ਏਕਕਾਦੀਸੁ ਦਸਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ.
ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਂ ਉਪਕਾਰਕਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਕਾਰਵਨ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪਨੇਤਿ ਯਥਾ ਉਪਰਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਰਿਪਚ੍ਚਤਿ ਤਿਕ੍ਖਾ ਵਿਸਦਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਘਟੇਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਡ੍ਢਨੇ. ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦੀਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦੀਸੁ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੇਸੁ, ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ. ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਠਾਨੇ, ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੇ. ਮਹਾਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਮਹਤਿਯਂ ਝਾਨਾਦਿਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮਨੋਮਯਿਦ੍ਧਿ ਆਦਿਕਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਵਿਜ੍ਜਾਸੂਤਿ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੭੯) ਆਗਤਨਯਾਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਵਿਜ੍ਜਾਸੁ.
ਤੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਥੋਮੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ.
ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨਾਤਿ ਞਾਣਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ. ਦੀਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਬਹੁਪਕਾਰੋ’’ਤਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਵਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਕਮਤ੍ਥਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
(ਖ) ਕਾਯਗਤਾਸਤੀਤਿ ਰਸ੍ਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਵਾ ਏਤਂ ਸਮਾਸਪਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਪੁਞ੍ਜਕਿਤਾਨਿ ਤੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕਾਨਿ…ਪੇ… ਪੂਤੀਨਿ ਚੁਣ੍ਣਿਕਜਾਤਾਨੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੯) ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਮਨਸਿਕਾਰੋ ‘‘ਚੁਣ੍ਣਿਕਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਚੁਣ੍ਣਿਕਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਤਿਯਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਏਕੂਨਤਿਂਸਵਿਧੇ ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਸਤਿਯਾ. ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਨ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਿ ‘‘ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ.
(ਗ) ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਿਸਯੋਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਵਣੋ ਵਿਯ ਆਸਵੇ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਸੋ ਸਮ੍ਪਯੋਗਸਮ੍ਭਵਾਭਾਵੇਪਿ ਸਹ ਆਸਵੇਹੀਤਿ ਸਾਸਵੋ. ਤਥਾ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਹਿਤੋਤਿ ਉਪਾਦਾਨਿਯੋ. ਇਤਰਥਾ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵਿਧਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ.
(ਘ) ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤੋ ਮਾਨੋ.
(ਚ) ਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਥਮਨਸਿਕਾਰੋ.
(ਛ) ਇਧ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਨ੍ਤਰੋ ਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਚੇਤੋਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਦਾਯਕਤ੍ਤਾ. ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਵਾ ਅਰਹਤਿ, ਅਨਨ੍ਤਰਪਯੋਜਨੋਤਿ ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ.
(ਜ) ਫਲਨ੍ਤਿ ਫਲਪਞ੍ਞਾ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਅਕੁਪ੍ਪਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ.
(ਝ) ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਆਹਰਤੀਤਿ ਆਹਾਰੋ, ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤਾਸਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ. ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ.
(ਞ) ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਕੁਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਏਵ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਕੋਪਨੀਯਤ੍ਤਾ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਅਭਿਞ੍ਞਾਯ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਹਾਤਬ੍ਬਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੇਹੀਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਪਦੇਹਿ. ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਵ ਕਥਿਤਾ ਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਨਂ ਏਕਾਵਾਰਤਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਸਹੇਵ ਇਜ੍ਝਨਤੋ. ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਫਲਂ ਕਥਿਤਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤਮੇ ਏਵ ਪਦੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਫਲਂ ਪਨ ਅਨੇਕੇਸੁਪਿ ਪਦੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤਿ ਪਠਮਟ੍ਠਮਨਵਮਦਸਮੇਸੁ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਦਸਮੇ ਏਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਇਤਰੇਸੁ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਲਬ੍ਭਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਵਦਤਿ.
ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਯੇਨ ਬਹੁਕਾਰਾਦਿਸਭਾਵੇਨ ਦੇਸਿਤਾ, ਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਾ. ਯਾਥਾਵਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਾ. ਤਥਾਸਭਾਵਾਤਿ ਤਂਸਭਾਵਾ. ਨ ਤਥਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਤਥਤ੍ਤਾ ਤਥਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਞਾਯੇਨ. ਯਂ ਪਨ ਞਾਤਂ, ਤਂ ਹੇਤੁਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਓਕਪ੍ਪਨਂ ਜਨੇਸੀਤਿ ਜਿਨਵਚਨਭਾਵੇਨ ਅਭਿਪ੍ਪਸਾਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ.
ਏਕਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦ੍ਵੇਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੨. (ਕ) ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾ’’ ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸੀਲਪੂਰਣਾਦੀਸੂ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸੀਲਪੂਰਣਾਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਵਿਯ ਉਪਕਾਰਕਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਪਕਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਾਤਿਵਿਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਤੇਸਂ. ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਹਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ, ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਵਿਜਹਿਤਾ ਸਤਿ ਏਵ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਇਤਰਾਯ ਤਥਾਰੂਪਸਮਤ੍ਥਤਾਭਾਵਤੋ.
(ਖ) ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਕਥਿਤਾ.
(ਛ) ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸਂਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਹੇਤੁ, ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਾਯ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਚ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਸੁਭਜ੍ਝਾਨਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਸਂਯੋਗਾ ਨਾਮ ਕਾਮਯੋਗਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ‘‘ਏਵਂ ਪਭੇਦਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ, ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ, ਕਣ੍ਹਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਸੁਕ੍ਕਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੧, ੧੦੪) ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
(ਝ) ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੁਯ੍ਯ ਕਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੁ. ਕੇਨਚਿ ਅਨਭਿਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੁ.
(ਞ) ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ, ਵਿਦਿਤਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਚ ਵਿਜ੍ਜਾ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਦੀਨੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਞ੍ਞਾਦੀਨਿ. ਏਕਕਸਦਿਸਾਨੇਵ ਪੁਰਿਮਵਾਰੇ ਵਿਯ ਵਿਭਜ੍ਜ ਕਥੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਮਗ੍ਗੋਵ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਫਲਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਪਦੇ ਫਲਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਫਲਮੇਵ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਫਲਂ ਕਥਿਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਵਿਜ੍ਜਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ.
ਦ੍ਵੇਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤਯੋਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੩. (ਛ) ਸੋਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਾਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਜਹਨਤੋ. ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੋ. ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਵਾਰਣਤੋਤਿ ਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਵਾਰਣਤੋ. ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਰੋਧੋ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟੇ ਨਿਰੋਧਿਤੇ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਦ੍ਵਯਂ ਨਿਰੋਧਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ‘‘ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਦਿਟ੍ਠੇ’’ ਤਿ ਇਦਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ’’ ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.
(ਜ) ਅਤੀਤਂ ਸਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਕੋਟ੍ਠਾਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਞਾਣਂ, ਅਤੀਤਾ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਯੋ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਕਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੇ ਫਲਂ ਕਥਿਤਮੇਵਾ’’ਤਿ.
(ਞ) ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਚ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਨ੍ਤੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ ਸਿਯਾ.
ਤਯੋਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਤੁਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੪. (ਕ) ਦਾਰੁਮਯਂ ਚਕ੍ਕਂ ਦਾਰੁਚਕ੍ਕਂ, ਤਥਾ ਰਤਨਚਕ੍ਕਂ. ਆਣਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਏਵ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਅਪਰਾਪਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ ਦੇਸੇਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਰੂਪਦੇਸੇ. ਸੇਵਨਂ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ. ਭਜਨਂ ਭਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਠਪਨਂ ਸਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਨਿਵੇਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਪੁਞ੍ਞਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਮੇਤ੍ਥ ਏਤੇਸੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕੇਸੁ ਪਮਾਣਭੂਤਂ ਇਤਰੇਸਂ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਏਵ ਚ ਕਤਪੁਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪੇਤਿ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਪਠਮੋ ਲੋਕਿਯੋਵ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰੋਵ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਲੋਕਿਯਾਵਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾ ਲੋਕਿਯਾ ਏਵ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
(ਚ) ਕਾਮਯੋਗਵਿਸਂਯੋਗੋ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਗਵਿਸਂਯੋਗੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ, ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਵਂ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
(ਛ) ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭਿਨ੍ਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਪ੍ਪਗੁਣਸ੍ਸ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ, ਤਂ. ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ ਤੁਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਾਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿ ਹਾਯਤਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਹਾਨਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਦਨੁਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਤਦਨੁਰੂਪਸਭਾਵੋ. ‘‘ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਨੁਰੂਪਸਭਾਵਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਪਣੀਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਯਮਾਨਾ ਅਪੇਕ੍ਖਮਾਨਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਮਾਨਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿ ਨੇਵ ਹਾਯਤਿ, ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਠਿਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਠਿਤਿਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ.
ਅਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾਤਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਪਣੀਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ. ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਪਗੁਣਪਠਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਤ੍ਥਾਯ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ ਤੁਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿ ਵਿਸੇਸਭੂਤਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ‘‘ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਸਹਗਤਾਤਿ ਤਮੇਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਲਾਭਿਂ ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਸਹਗਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਞ੍ਹਿ ਝਾਨਙ੍ਗੇਸੁ ਪਭੇਦੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ ਤੁਦੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਰਾਗੂਪਸਞ੍ਹਿਤੋਤਿ ਵਿਰਾਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਉਪਸਞ੍ਹਿਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਞ੍ਹਿ ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਰਾਗਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਵਿਰਾਗੂਪਸਞ੍ਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਪਿ ਵਿਰਾਗੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾ ਏਵ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ‘‘ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦਿਕਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਹਾਨਭਾਗਿਯਾਦਿਅਤ੍ਥੋ ਤਾਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਉਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ. ਫਲਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰੂਪੇਨੇਵ.
ਚਤੁਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੫. (ਖ) ‘‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਸਮਾਧਿਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਪੀਤਿਫਰਣਤਾਦਿਵਚਨੇਨ ਹਿ ਤਮੇਵ ਵਿਭਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੀਤਿਂ ਫਰਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.‘‘ਸੋ ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਵਿਵੇਕਜੇਨ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨ ਅਭਿਸਨ੍ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੨੭) ਨਯੇਨ ਪੀਤਿਯਾ, ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਫਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਰਾਗਵਿਰਾਗਤਾਦਿਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਚੇਤੋ ਫਰਮਾਨਾ. ਆਲੋਕਫਰਣੇਤਿ ਕਸਿਣਾਲੋਕਸ੍ਸ ਫਰਣੇ ਸਤਿ ਤੇਨੇਵ ਆਲੋਕੇਨ ਫਰਿਤਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ.
ਪੀਤਿਫਰਣਤਾ ਸੁਖਫਰਣਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤੋ ਤਾ ‘‘ਪਾਦਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚੇਤੋਫਰਣਤਾ ਆਲੋਕਫਰਣਤਾਤਿ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਤੋ ਤਾ ‘‘ਹਤ੍ਥਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਧਾਨਸ੍ਸ ਸਰੀਰਭਾਵਤੋ ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮਕਾਯੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗਭਾਵਤੋ ‘‘ਸੀਸਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
(ਜ) ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹਾਨਂ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕਿਯਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਮੇਤ੍ਥ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸੁਖਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੁਖੋ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤਾਯ ਸਨ੍ਤਤਰਪਣੀਤਤਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਿਮੋ ਪੁਰਿਮੋ…ਪੇ… ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ.
ਕਿਲੇਸਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨੇਨ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਕਿਲੇਸਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਭਾਵਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਭਾਵਂ. ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਬ੍ਭਾਵਂ ਉਪਗਤਤ੍ਤਾ. ਲੋਕਿਯਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਿ ਨੀਵਰਣਪਠਮਜ੍ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਕਿਲੇਸਾ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਾ, ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ ਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਚ ਅਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ, ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਅਪਰਿਹਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਨਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਵਾਵਟੋ. ‘‘ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯਪਿ ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਬਹੁਲਤਾਯ ਸਤੋ ਏਵ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ‘‘ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਸਤਿਯਾ ਸਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸੇਸੁ ਞਾਣਙ੍ਗੇਸੁ. ਪਞ੍ਚਞਾਣਿਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿਮੁਖੇਨ ਪਞ੍ਚ ਞਾਣਾਨੇਵ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਚ.
ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸੀਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਾਦੀਨਂ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ. ਫਲਂ ਕਥਿਤਂ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ.
ਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਛਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੬. ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
ਸਤ੍ਤਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੭. (ਞ) ਹੇਤੁਨਾਤਿ ਆਦਿਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤੋ, ਅਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਤੋ, ਤਾਵਕਾਲਿਕਤੋ, ਨਿਚ੍ਚਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋਤਿ ਏਵਂ ਆਦਿਨਾ ਹੇਤੁਨਾ. ਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਯਥਾ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਏਤਰਹਿ, ਏਵਂ ਅਤੀਤੇ, ਅਨਾਗਤੇ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾ ਵਯਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਸੁ ਨਯਨਨਯੇਨ. ਕਾਮਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਤਂ ਪਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਨਵਸੇਨ ਕਿਚ੍ਚਤੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾਵਸ੍ਸਯੋ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਟ੍ਠੇਨ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਨਿਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵਾਤਿ [ਨਿਨ੍ਨਸ੍ਸ (ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ)] ਨਿਨ੍ਨਭਾਵਸ੍ਸੇਵ. ਅਨ੍ਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲਾਮਕਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾ. ਬ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਿਗਤਨ੍ਤਂ ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭੂਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰਤਿਭੂਤਂ, [ਨਿਯਤਿਭੂਤਂ (ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ) ਵਿਗਤਨ੍ਤਿਭੂਤਂ (?)] ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਇਧ ਸਤ੍ਤਕੇ. ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
ਪਠਮਭਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੮. (ਕ) ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾਯਾਤਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਏਵ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾ ਯਥਾ ‘‘ਵਿਨਯੋ ਏਵ ਵੇਨਯਿਕੋ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾਯ. ਕਾ ਪਨ ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਿਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ. ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਸਹਗਤਾ ਤਰੁਣਸਮਥਪਞ੍ਞਾਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ [ਤਰੁਣਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ (ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ)]. ਆਦਿਭੂਤਾਯਾਤਿ ਪਠਮਾਵਯਵਭੂਤਾਯ, ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕਜ੍ਝਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਪੇਮਨ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਵਲ੍ਲਭਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਗੇਹਸਿਤਸਦਿਸਂ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਗੇਹਸਿਤਪੇਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਰੁਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਗਰੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਗਰੁਮ੍ਹਿ ਗਰੁਕਾਰੋ. ‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਗਰੂਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.
(ਛ) ਪੇਤਾਤਿ ਪੇਤਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ. ਅਸੁਰਾਨਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਸੁਰਾਨਂ. ਪੇਤਾਸੁਰਾ ਪਨ ਪੇਤਾ ਏਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਪੇਤੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧੋਵ. ਆਵਾਹਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਭੋਗਸਂਸਗ੍ਗਮੁਖੇਨ ਪੇਤੇਹੇਵ ਅਸੁਰਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
(ਜ) ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਇਚ੍ਛਸ੍ਸ. ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੧) ਵਿਯ. ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਪਚ੍ਚਯਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਅਧਿਗਮਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਝਾਨਾਦਿਅਧਿਗਮਵਿਭਾਵਨੇ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਵਿਭਾਵਨੇ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਧੁਤਙ੍ਗਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗੇਸੁ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਧੁਤਙ੍ਗਵਿਭਾਵੇਨ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਸਨ੍ਤਗੁਣਨਿਗੂਹਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਝਾਨਾਦਿਗੁਣਾਨਞ੍ਚੇਵ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਗੁਣਸ੍ਸ ਚ ਧੁਤਙ੍ਗਗੁਣਸ੍ਸ ਚ ਨਿਗੂਹਨੇਨ ਛਾਦਨੇਨ. ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਨੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਇਚ੍ਛਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ, ਇਚ੍ਛਂ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨੁਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਿਚ੍ਛਨਤੋ.
ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਆਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਭਾਵਨਾਭਿਯੋਗਵਸੇਨ ਏਕੀਭਾਵੋਵ ਇਧ ‘‘ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਭਾਵਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੋਗਕਮ੍ਮਂ.
ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਸਙ੍ਗਣਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾ, ਸਾ ਆਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਆਰਾਮੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯਸ੍ਸ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇ ਨਿਨ੍ਨਤਾਵਸੇਨ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ. ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂਯੇਵ ਹਿ ਸਮਾਧਾਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਪਿ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਞ੍ਞਾਯ ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਤੋ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ‘‘ਭਵੇਸੁ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੋ ਅਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਞਾਣਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਞ੍ਚ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੋਤਿ. ਮਾਨਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੇ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗਤਮਾਨਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ ਸਰੂਪੇਨੇਵ.
ਨਵਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੯. (ਖ) ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮੇਵ ਵਾ. ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਨ੍ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਾਦਿਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਵਨ੍ਤਂ ਸੀਲਂ. ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਧਾਨਭੂਤਂ ਅਙ੍ਗਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਸ੍ਸ ਪਧਾਨਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਥਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵੋ ਵੋਦਾਨਂ ਪਗੁਣਭਾਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਪਗੁਣਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ. ਵਿਗਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਞ੍ਹਿ ‘‘ਪਗੁਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਸਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਹਾਨਭਾਗਿਯਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਸਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਮਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਤੋ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਅਦ੍ਧਤ੍ਤਯਕਙ੍ਖਾਮਲਵਿਧਮਨਤੋ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਨਾਮਰੂਪਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਤੀਸੁ ਅਦ੍ਧਾਸੁ ਕਙ੍ਖਾਮਲਵਿਤਰਣਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਾਵਬੋਧਵਸੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਞਾਣਂ. ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਇਧ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ‘‘ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ‘‘ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ‘‘ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਪਞ੍ਞਾ, ਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਮਗ੍ਗੋ ਬਹੁਕਾਰਪਦੇ ਵਿਰਾਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਇਧ ਬਹੁਕਾਰਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੫੯).
(ਛ) ਚਕ੍ਖਾਦਿਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਰੂਪਾਦਿਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਧਾਤੂਨਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਿਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਿਭਾਗਂ. ਸਞ੍ਞਾਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦਿਸਞ੍ਞਾਨਾਨਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵ, ਤਂ ਪਨ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਯ੍ਹਤਿ. ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਸਞ੍ਞਾਨਿਦਾਨਤ੍ਤਾ ਪਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖਾਨਂ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਯਂ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਂ ਪਪਞ੍ਚੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ‘‘ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਛਨ੍ਦਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਨ੍ਦਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਰੂਪਵਿਸਯੋ ਰੂਪਾਭਿਪਤ੍ਥਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ. ਸਦ੍ਦਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਿਲੇਸੋ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਿਲੇਸਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਰੂਪਾਦਿਪਰਿਯੇਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਲ਼ਾਹਨਾਨਤ੍ਤਤਾਯ ਰੂਪਪਰਿਯੇਸਨਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚੇ ਤਂ ਰੂਪਾਦਿ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਪਰਿਯੇਸਨਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਤਾਯ ਰੂਪਪਟਿਲਾਭਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.
(ਜ) ਮਰਣਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣੇ, ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿਸਹਗਤਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਮਨਾਦਿਵਸੇਨ ਆਹਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ.
ਦਸਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬੦. (ਝ) ਨਿਜ੍ਜਰਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਪਜਹਨਕਾਰਣਾਨਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥੀਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਹੇਟ੍ਠਾ..ਪੇ… ਪੁਨ ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਇਧ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ’’ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੬੦) ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾਪਿ ਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨ ਗਹਿਤਾ, ਏਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਹੀਨਾਪਿ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਇਧ ਪੁਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ.
ਏਤ੍ਥ ਚਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਅਨੇਕੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਲ਼ਿਪਦੇ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਅਟ੍ਠ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ. ਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਹਿ ਫਲੇਸੁ ਭਾਵਨਾ ਪਾਰਿਪੂਰੀ ਨਾਮਾਤਿ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸਿਨੇਹਨਟ੍ਠੇਨਿਦਞ੍ਹਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਸਾਤਸਭਾਵਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਸਿਨੇਹਨ੍ਤਂ ਤੇਮੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਵਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਜੀਵਨੇ ਅਧਿਪਤਿਭਾਵੇਨ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਗਮਨਂ.
ਅਦ੍ਧੇਨ ਸਹ ਛਟ੍ਠਾਨਿ ਪਞ੍ਹਸਤਾਨਿ, ਪਞ੍ਞਾਸਾਧਿਕਾਨਿ ਸਹ ਪਞ੍ਹਸਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ‘‘ਦਸਸੁ ਨਾਥਕਰਣਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਦਸਕਸਿਣਾਯਤਨਾਨਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਦਸਆਯਤਨਮੁਖੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਦਸਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤੇ, ਦਸਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇ ਚ ਪਹਾਯ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਚ ਅਵਟ੍ਠਿਤੋ ਦਸਸੁ ਅਰਿਯਾਵਾਸੇਸੁ ਆਵਸਿਤੁਕਾਮੋ ਦਸਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਦਸਨਿਜ੍ਜਰਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਦਸਅਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਵਾਦਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਪਮੋਦਵਸੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਤਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਯਾਤਿ ਤਾਯ ਯਥਾਦੇਸਿਤਦੇਸਨਾਗਤਾਯ ਪਹਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਤਾਯ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਲਦ੍ਧਅਤ੍ਥਵੇਦਧਮ੍ਮਵੇਦੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਜਾਨਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤਾ. ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ…ਪੇ… ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਦੇਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯਥਾਰਦ੍ਧਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਰਿਵਾਰਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਣ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ.
ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ.