੧੦. ਸਙ੍ਗੀਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੯੬. ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਤਿ ਬੁਦ੍ਧਖੇਤ੍ਤਭੂਤੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣੇ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯੇਵ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ, ਇਤਰੇਸੁ ਦੇਵਾ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਨੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਞਾਣਜਾਲਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਞਾਣਜਾਲਪਤ੍ਥਰਣਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਾਦਿਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕਯਮਾਨੋ’’ਤਿ, ਸਤ੍ਤਲੋਕਂ ਬ੍ਯਵਲੋਕਯਮਾਨੋ ਆਸਯਾਨੁਸਯਚਰਿਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਆਦਿਕੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਙ੍ਗਲਂ ਭਣਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਂ ਤੇਸਂ ਆਯਤਿਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਤੀਹਿ ਪਿਟਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਿਪਿਟਕਤੋ ਏਕਕਦੁਕਾਦਿਨਾ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ. ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤਾ ਅਤ੍ਥਾ ਪਞ੍ਹਾ, ਤੇ ਪਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਏਕਕਾਦਿਵਸੇਨ ਆਗਤਾ ਸਹਸ੍ਸਂ, ਚੁਦ੍ਦਸ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸਪਞ੍ਹਾਧਿਕੇਨ ਪਞ੍ਹਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਟਿਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਮਿਧ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਪਰਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ‘‘ਏਕਕਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਹਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੪੯) ਵਿਭਾਗੇਨ ਪਰਿਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤਿ.

ਉਬ੍ਭਤਕਨਵਸਨ੍ਧਾਗਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੨੯੭. ਉਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਂ ਭੂਮਿਤੋ ਉਬ੍ਭਤਂ ਵਿਯਾਤਿ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਸਾਲਾਤਿ ਏਕਾ ਮਹਾਸਾਲਾ. ਉਯ੍ਯੋਗਕਰਣਾਦੀਸੁ ਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਏਤ੍ਤਕਾ ਪਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਰਿਯਾਦਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ‘‘ਸਨ੍ਧਾਗਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਯ੍ਯੋਗਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਗੇਹਂ ਗੋਮਯਪਰਿਭਣ੍ਡਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਦਿਵਸੇ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਂ, ਤੇਸਂ ਰਾਜੂਨਂ ਸਹ ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਅਗਾਰਨ੍ਤਿਪਿ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਕਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇਵਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਘਰਾਵਾਸਕਿਚ੍ਚਂ ਸਨ੍ਧਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਛਿਦ੍ਦਾਵਛਿਦ੍ਦਂ ਘਰਾਵਾਸਂ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਧਰਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਂ, ਸਾ ਏਵ ਸਾਲਾਤਿ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਸਾਲਾ. ਦੇਵਤਾਤਿ ਘਰਦੇਵਤਾ. ਨਿਵਾਸਵਸੇਨ ਅਨਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਕਰਣਵਸੇਨ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਨਿ ਕਪ੍ਪੇਸੁਮੇਵ. ‘‘ਸਯਮੇਵ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਇਧਾਗਮਨਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਞ੍ਞਵਸੇਨੇਵ, ਅਹੋ ਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੨੯੮. ਅਟ੍ਟਕਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਂ ਬਦ੍ਧਾ ਮਞ੍ਚਕਾ. ਮੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਤਿ ਤਾਵਦੇਵ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰੇ ਨਵਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਭਾਵਮਾਹ, ਤੇਨ‘‘ਅਚਿਰਕਾਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਅਰਞ੍ਞਂ ਆਰਾਮੋ ਆਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਰਞ੍ਞਾਰਾਮਾ. ਸਨ੍ਥਰਣਂ ਸਨ੍ਥਰਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸਕਲੋ ਸਨ੍ਥਰਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਥਰਿ, ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਸਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਥਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੯੯. ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕੋਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਪਸਾਦਾਵਹੋ ਚਾਤੁਰਿਯਸੋ. ‘‘ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਂ ਠਾਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਾਯਪ੍ਪਭਾਯ ਪਕਤਿਯਾ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥੇ ਠਾਨੇ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਂ ਅਪਰਿਮਾਣਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇਵ. ਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤੋਦਾਤਮਞ੍ਜਟ੍ਠਪਭਸ੍ਸਰਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਦਿਸਾਭਾਗਾਤਿ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਯ ਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਬ੍ਭਮਹਿਕਾਦੀਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਨ ਸੋਭਤਿ, ਤਾਰਕਾਚਿਤਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਂ ਤਾਸਂ ਪਭਾਹਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਿਜ੍ਜੋਤਮਾਨਂ ਵਿਰੋਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮੁਗ੍ਗਤਤਾਰਕਂ ਵਿਯ ਗਗਨਤਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲੋਤਿ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਾਖਗ੍ਗਾ ਫੁਲ੍ਲੋ. ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਠਪਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੂਪਮਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਯ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਸਿਰਿਯਾ ਸਿਰਿਂ ਅਭਿਭਵਮਾਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੋਭਾਯ ਤੇਸਂ ਸੋਭਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਸਬ੍ਬੇਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨੇਸਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਗੁਣੇਸੁ ਲੋਕਿਯਗੁਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਲਾਭਿਨੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੨੯੬). ਤਸ੍ਮਾ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਅਰਿਯਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਬੋਧਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਤੇ ਲੋਕਿਯਗੁਣਦੀਪਕੇਹਿ ਪਦੇਹੀਤਿ ਨ ਤਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਰਹਤ੍ਤਭਾਗਿਨੋ ਗਹਿਤਾ.

ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨ-ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤ-ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਕਾਯਪ੍ਪਭਾਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਕੇਤੁਮਾਲਾਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਵ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩; ੩.੨੦੦; ਮ. ਨਿ. ੨.੩੮੫) ਬੁਦ੍ਧਵੇਸੋ. ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਆਲੋਕਿਤਵਿਲੋਕਿਤਾਦੀਸੁ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਵੇਣਿਕੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੁਪਸਮੋ ਬੁਦ੍ਧਵਿਲਾਸੋ. ਅਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਂ.

ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਾਨੁਮੋਦਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਸੀਤਂ ਉਣ੍ਹਂ ਪਟਿਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੯੫, ੩੧੫) ਨਯੇਨ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਗੁਣੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾ ਸਨ੍ਧਾਗਾਰਕਰਣਪੁਞ੍ਞਾਨਿਸਂਸਭਾਵਿਨੀ. ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਤਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਾ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਤਾਯ ਵਿਵਿਧਵਿਪੁਲਹੇਤੂਪਮਾਸਮਾਲਙ੍ਕਤਾ ਨਾਨਾਨਯਵਿਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਦਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਕਾਸਗਙ੍ਗਂ ਓਤਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਯ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ, ਵਿਪੁਲੋਦਾਰਤਾਯ ਅਪਰਿਮੇਯ੍ਯੇਨ ਚ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਨਤੋ. ਪਥਵੋਜਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਤਾਯ, ਮਹਾਸਾਰਤਾਯ ਵਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ. ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਾਲੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚਾਲਨਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਅਨੁਸਨ੍ਧਾਨਤੋ. ਯੋਜਨਿਯ…ਪੇ… ਪਾਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਦੇਸਨਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਯਨ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਵੇਦਧਮ੍ਮਵੇਦਸ੍ਸੇਵ ਲਭਾਪਨੇਨ ਸਾਤਮਧੁਰਧਮ੍ਮਾਮਤਰਸੂਪਸਂਹਰਣਤੋ. ਮਧੁਗਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਮਧੁਪਟਲਂ.

੩੦੦. ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਇਦਂ ਆਮੇਡਿਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਯਨ੍ਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੁ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਪਰੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ, ਵਿਲੋਕਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥੁ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ…ਪੇ… ਤਤੋ ਤਤੋ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹਤ੍ਥੇਨ ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਕਤਂ ਹਤ੍ਥਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਕੁਕਤਮੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਚ੍ਚਲਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਵਿਨੀਤਭਾਵੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਗਾਰਵੇਨ ਚ. ‘‘ਆਲੋਕਂ ਪਨ ਵਡ੍ਢਯਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਕਦਾਚਿ ਭਗਵਾ ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕਾਨਂ ਵਿਯ ਏਵਂ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਾਦਨੀਯਮੇਤਂ ਞਾਣਂ. ਤਿਰੋਹਿਤਵਿਦੂਰਵਤ੍ਤਨਿਪਿ ਰੂਪਗਤੇ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਰਹਤ੍ਤੁਪਗਂ ਅਰਹਤ੍ਤਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਚਕ੍ਖੁਤਲੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਕ੍ਖੁਤਲੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧਤਾਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਦਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਆਗਿਲਾਯਤਿ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਹਤ੍ਥਿਨਾਗਾਨਂ ਬਲਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚੋਦਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਆਚਰਿਯੋ ਏਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਭਾਵੋ, ਯਦਿਦਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ. ਯੇ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਤੇ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਉਦਯਵਯਪਟਿਪੀਲ਼ਿਤਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾ ਏਵ, ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਕਾਯੇ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਿਟ੍ਠਿਵਾਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਂ ਉਦਾਨਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਭਿਨ੍ਨਨਿਗਣ੍ਠਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦੧. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪਾਸਾਦਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੧੬੪).

੩੦੨. ਸ੍ਵਾਖ੍ਯਾਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਸ੍ਵਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵਾ ਸ੍ਵਾਖ੍ਯਾਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਧਮ੍ਮਮੇਵ ਹਿ ਤਤੋ ਤਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ.

ਏਕਕਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦੩. ਸਮਗ੍ਗੇਹਿ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਗ੍ਗੇਹਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਜ੍ਝਾਯਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ ਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਸਮਗ੍ਗੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਯਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਵਚਨੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਵਚਨੇਹੀਤਿ ਵਿਰੋਧਾਭਾਵੇਨ ਸਮਾਨਵਚਨੇਹਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਵਚਨੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਸਙ੍ਗਾਯਨੇ ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਾਨੁਭਵਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਦੇਸਨਾਕੁਸਲਤਾਯ, ਤਤ੍ਥ ਏਕਕਦੁਕਤਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਬਹੁਧਾ ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਪਨ ਭਵਭੇਦਤੋ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਮਭਵਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਬ੍ਯਧਿਕਰਣਾਨਮ੍ਪਿ ਬਾਹਿਰਤ੍ਥਸਮਾਸੋ ਹੋਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਉਰਸਿਲੋਮੋ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਹਾਰਤੋ ਠਿਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ. ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਠਿਤਿ, ਆਹਾਰੋ ਠਿਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਸਮਾਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਿਤਿਕਾ, ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਆਹਾਰ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਯਂ ਆਹਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸਉਪ੍ਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੮੩, ੨੩੨) ਵਿਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਧਮ੍ਮੋ, ਨ ਸਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ. ਤੇਨੇਵਾਹੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੩੬; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ਵੇਰਞ੍ਜਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾ; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੬੫; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੬) ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਦੇਸਨਾਤਿ ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਯਥਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਕਧਮ੍ਮੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਰਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਂ ਅਭਿਸਮੇਚ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਕਤਮਸ੍ਮਿਂ ਏਕਧਮ੍ਮੇ? ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੨੭) ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਕਥਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਆਹਾਰਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਆਹਾਰੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਯਾਥਾਵਤੋ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮਦਕ੍ਖਾਤੋਤਿ ਤੇਨੇਵ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦੇਸਿਤੋ.

ਚੋਦਕੋ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਨੀਤਤ੍ਥਤੋ ਦਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਨੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਆਹਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵਾਵਹਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਰਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਨਾਹਾਰਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਸਞ੍ਞਭਵੇ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਹਾਰਾਨਂ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਾਸਨੇ ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੇਸਤੋ ਆਹਾਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ, ‘‘ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਿ ਤੇ ਏਵ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਅਬ੍ਯਾਪਿਤਦੋਸੋ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਅਥ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋ ਆਹਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਇਮਾਯ ਆਹਾਰਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੋਧੋ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ‘‘ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਾਦੀਨਂ ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਾਹਰਣਾਦਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਹਾਰਭਾਵੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਾਹਰਣੇਨ ਰੂਪਕਾਯਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ, ਏਵਂ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਚ ਵੇਦਨਾਦਿਆਹਰਣੇਨ ਨਾਮਕਾਯਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਤਿਪਿ ਜਨਕਭਾਵੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਭਾਵੋ ਓਜਾਦੀਸੁ ਸਾਤਿਸਯੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਮੁਖ੍ਯੋ ਆਹਾਰਟ੍ਠੋਤਿ ਤੇ ਏਵ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਹਾਰਲਕ੍ਖਣਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਸੁਤ੍ਤੇ. ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਆਹਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਆਹਰਤੀਤਿ ਇਮਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਲਭਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੬੧) ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਨੇਵਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੋ.

ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੋਪਿ ਗਹਿਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਯਾਵਤਾ ਸੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨੇਵ ਜਨਕੋ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਂ ਫਲਂ ਆਹਰਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੋ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੋਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਆਹਾਰੇਸੁ. ਅਸਞ੍ਞਭਵੇ ਯਦਿਪਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੋ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰਲਕ੍ਖਣੋ. ਇਦਾਨਿ ਇਮਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਤਿਤ੍ਥਕਰਮਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਝਾਨਭਾਵਨਾਯ ਅਸਿਜ੍ਝਨਤੋ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਸਨਿਕਾ ਤਾਦਿਸਂ ਝਾਨਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਹਿ ਉਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਅਞ੍ਞਾਵਿਰਾਗਾਵਿਰਾਗੇਸੁ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਿਨੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਸਞ੍ਞਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਣਭੂਮਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਾਸਨਿਕਾ. ਵਾਯੋਕਸਿਣੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾਯੋਕਸਿਣੇ ਪਠਮਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਾਯੋਕਸਿਣੇਯੇਵ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਯਦੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਟੀਕਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੪੧) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਧੀਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਧੀ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਿਬ੍ਬਤੇਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਂ ਵਤ ਹੋਤੁ. ਵਤਾਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨੇ, ਤੇਨ ਜਿਗੁਚ੍ਛਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ. ਨਾਮਾਤਿ ਚ ਸਮ੍ਭਾਵਨੇ ਏਵ, ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਾਭਾਵੇਸੁ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖਨ੍ਤਿਂ ਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਏਵ ਸਾਧੁ ਸੁਟ੍ਠੂ’’ਤਿ ਇਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਂ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਭਿਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ.

ਤਥਾ ਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਠਿਤਿਭਾਗਿਯਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾ ਝਾਨਭਾਵਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ’’ਤਿ. ਪਣਿਹਿਤੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਕਾਲੇ ਠਪਿਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਯਦਿ ਠਾਨਾਦਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਕਮ੍ਮਬਲੇਨ ਯਾਵ ਭੇਦਾ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋ ਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਏਵ ਰੂਪਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਏਵਂ ਅਚੇਤਨਾਨਮ੍ਪਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਗੇਵ ਸਚੇਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਅਚੇਤਨਾਨਂ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰਸ੍ਸ ਉਪਕਪ੍ਪਨਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਯੇ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯੇਨੇਵ ਦਿਵਸਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਮਤ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਉਟ੍ਠਾਨਫਲੂਪਜੀਵਿਨੋ. ਯੇ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਞ੍ਞਫਲਮੇਵ ਉਪਜੀਵੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪੁਞ੍ਞਫਲੂਪਜੀਵਿਨੋ. ਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਪਨ ਨੇਵ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਵਸੇਨ ਜੀਵਿਕਾਕਪ੍ਪਨਂ, ਪੁਞ੍ਞਫਲਸ੍ਸ ਪਨ ਲੇਸੋਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਨੇਰਯਿਕਾ…ਪੇ… ਨ ਪੁਞ੍ਞਫਲੂਪਜੀਵੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਹਰਣੇਨ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਫਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਪਞ੍ਚ ਆਹਾਰਾ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚੋਦੇਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੇ ਸਿਯਾ ਤਵ ਚੋਦਨਾਯਾਵਸਰੋ, ਸਾ ਪਨ ਏਤ੍ਥ ਅਨਵਸਰਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਨ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰਸ੍ਸੇਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਨੁ ਪਚ੍ਚਯੋ ਆਹਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ‘‘ਆਹਾਰੋ’’ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਮੁਖ੍ਯਾਹਾਰਵਸੇਨਪਿ ਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਂ ਆਹਾਰਂ…ਪੇ… ਸਾਧੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਨੇਰਯਿਕਾ ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦਿਨੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਖੇਲ਼ੋਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਯੋਤਿ ਤਯੋ ਅਰੂਪਾਹਾਰਾ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਵਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਵਸੇਸਾਨਂ. ਕਾਮਭਵਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣੋਤਿ. ਏਤਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਤਮੋ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚੋਦਿਤਮੇਤਂ ਪਞ੍ਹਂ. ਕਥੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਯਥਾ ਇਧ ਪਠਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਂ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਨ ਕਤਂ, ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਦੁਕਤਿਕਾਦਿਪਞ੍ਹੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਏਵ ਉਦ੍ਧਰਣਨਿਯ੍ਯਾਤਨਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁ ਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਤਸ੍ਮਾ ਫਲਂ ਏਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਕਾਰਣਂ, ਤਦੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਸਙ੍ਖਰੋਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਹਰਣਟ੍ਠਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਆਹਰਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਕਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਸਙ੍ਖਰਣਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤੋ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੇ ਗਹਿਤੇ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾ ਨ ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਦੇਸਵਿਸਯੋ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਤਸਨ੍ਤਿਦਣ੍ਡਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੩੦). ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਖੀਣਾਸਵਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਕਟੋ ਭਵੇਯ੍ਯ ਵਿਸੇਸਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਹਾਨਂ. ਨੋ ਚ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ. ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਸਙ੍ਖਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਧ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਏਵ ਕਥਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਯਦਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਸਮਧਿਗਤੋ, ਤਦਾ ਏਵ ਸਬ੍ਬਞੇਯ੍ਯਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸਯਨ੍ਤਿ ਸਾਮਂਯੇਵ. ਅਦ੍ਧਨਿਯਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਕ੍ਖਮਂ ਚਿਰਕਾਲਾਵਟ੍ਠਾਯਿ ਪਾਰਮ੍ਪਰਿਯਵਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਮ੍ਪਰਕਥਾਨਿਯਮੇਨਾਤਿ ਪਰਮ੍ਪਰਕਥਾਕਥਨਨਿਯਮੇਨ, ਨਿਯਮਿਤਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾ ਕਥਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਕਵਸੇਨਾਤਿ ਏਕਂ ਏਕਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਕੋ, ਪਞ੍ਹੋ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਏਕਕਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ.

ਏਕਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਦੁਕਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦੪. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਤੇਸਂ ਤਾਵ ਨਾਮਨਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮਭਾਵਂ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਹਿ ਤਥਾ ਨਾਮਭਾਵਂ ਪਰਤੋ ਵਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਨਾਮਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮਯਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਨਾਮਕਰਣਂ, ਤਂ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਾਮਕਰਣਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਾਤਿਸਯਮਿਦਂ ਤੇਸਂ ਨਾਮਕਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਨਾਮਸ੍ਸ ਕਰਣੇਨੇਵ ਤੇ ‘‘ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਨਾਮਂ, ਕਿਤ੍ਤਿਮਨਾਮਂ, ਗੁਣਨਾਮਂ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਓਪਪਾਤਿਕਨਾਮਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਨਾਮਾਨਿ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰਨਾਮਮੇਵ ਨਾਮਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਮਹਾਪਥਵਿਆਦਯੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਪਥਵਿਆਪਾਦਯੋ ਇਧ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਪਨ ਪਥਵਿਆਦੀਨਂ ਓਪਪਾਤਿਕਨਾਮਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ‘‘ਪਥਵਿਆਦਯੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤਂ, ਨ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਵਿਯ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਮਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਦਾਪਿ ਫਸ੍ਸਾਦਿਨਾਮਕਤ੍ਤਾ, ਪਥਵਿਆਦੀਨਂ ਕੇਸਕੁਮ੍ਭਾਦਿਨਾਮਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਨਾਮਨ੍ਤਰਾਨਾਪਜ੍ਜਨਤੋ ਚ ਸਦਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਕਤਨਾਮਤਾਯ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਨਾਮਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮਂ. ਅਥ ਵਾ ਅਧਿਵਚਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਵਿਯ ਅਧਿਵਚਨਨਾਮਮਨ੍ਤਰੇਨ ਯੇ ਅਨੁਪਚਿਤਸਮ੍ਭਾਰਾਨਂ ਗਹਣਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਨਾਮਾਯਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਾ ਨਾਮਂ. ਰੂਪਂ ਪਨ ਵਿਨਾਪਿ ਨਾਮਸਾਧਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵੇਨ ਗਹਣਂ ਉਪਯਾਤੀਤਿ ਰੂਪਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧਾਪਿ ‘‘ਯਥਾਪਥਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਤੀਤੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਨਾਮਸਞ੍ਞਾ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਾ, ਅਨਾਦਿਕਾਲਿਕਾ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਇਤਿ ਅਤੀਤਾਦਿਵਿਭਾਗਵਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਨਾਮਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮਭਾਵੋ ਏਕਨ੍ਤਿਕੋ, ਤਬ੍ਬਿਭਾਗਰਹਿਤੇ ਪਨ ਏਕਸਭਾਵੇ ਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ…ਪੇ… ਨਾਮਨਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਨਾਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਾਮਕਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਨਮਨ੍ਤੀਤਿ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਸਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਯੇਵ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਯੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਸੋ ਨੇ ਤਤ੍ਥ ਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਵਿਨਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੇ ਮਗ੍ਗਫਲਾਦਿਕੇ. ਕਾਮਂ ਕੇਸੁਚਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤੇਵ, ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਪਨੇਸ ਸਾਤਿਸਯੋ ਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਪਣੀਤਤਾਕਪ੍ਪਭਾਵਤੋਤਿ ਤਦੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਿ ਨਾਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਰਿਯਾ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਾਪਿ ਤਿਤ੍ਤਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

‘‘ਰੁਪ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਤਾਦਿਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਵਿਸਦਿਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਂ. ਨਨੁ ਚ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਮਾਗਮੇ ਵਿਸਦਿਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਪਨ ਵਿਭੂਤਤਰਂ. ਵਿਭੂਤਤਰਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸੀਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਸ੍ਮਾ ‘ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੇਨ ਰੁਪ੍ਪਤਿ? ਸੀਤੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤਿ, ਉਣ੍ਹੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੯). ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਰੂਪਸਮਞ੍ਞਾਤਿ? ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਤਂਸਭਾਵਾਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਹੋਤਿਯੇਵ ਰੂਪਸਮਞ੍ਞਾ. ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਸਦਿਸਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸਯੇਵ ਵਿਸਦਿਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵੋ, ਤਂ ਰੁਪ੍ਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਰੂਪਯਤਿ ਵਿਕਾਰਮਾਪਾਦੇਤੀਤਿ ਰੂਪਂ. ‘‘ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਨ ਵਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਰੁਪ੍ਪਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਰੂਪਸਮਞ੍ਞਾਯ ਪਸਙ੍ਗੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਾਭਾਵਤੋ. ‘‘ਪਟਿਘਤੋ ਰੁਪ੍ਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸਾਤਿ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਰੂਪਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਨਾਮਸ੍ਸਾਪਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ, ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੪੫੬) ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਦੁਕੋ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ, ਜੀਵੋ, ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਅਵਿਦਿਤਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਸਂਸਾਰੇ ਸਤ੍ਤੇ ਜਵਾਪੇਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਸਾ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਸਭਾਵਚ੍ਛਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਵਪਤ੍ਥਨਾ ਨਾਮ ਕਾਮਭਵਾਦੀਨਂ ਪਤ੍ਥਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਭਵੇਸੁ ਭਵਚ੍ਛਨ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕੋ ਵਟ੍ਟਮੂਲਸਮੁਦਾਚਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਗਹਿਤੋ.

ਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਭਵੋ, ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਭਾਵੋ. ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਮੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ‘‘ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਭਵੋ, ਉਚ੍ਛੇਦੋ.

ਯਂ ਨ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਨ ਹਿਰੀਯਤਿ ਨ ਲਜ੍ਜਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਹਿਰੀਯਿਤਬ੍ਬੇਨਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਹਿਰੀਯਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਧਮ੍ਮਂ ਨ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜਤਾਤਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨਾ. ਯਂ ਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਤਬ੍ਬੇਨਾਤਿ ਪਨ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕੇਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਿਰੀਯਿਤਬ੍ਬੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵਾ ਏਵਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਭਾਯਨਕਆਕਾਰੋਤਿ ਪਾਪਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਾਸਨਾਕਾਰੋ.

‘‘ਯਂ ਹਿਰੀਯਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨਨ੍ਤਰਦੁਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਜਾਤਿਆਦਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ. ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਬਹਿਭਾਵਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ. ਅਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਧਿਪਤਿ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਤੋ ਆਗਮਨਤੋ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ. ਲੋਕਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਲਜ੍ਜਾਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਾਤਿ ਪਾਪਤੋ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਰੂਪੇਨ ਅਵਟ੍ਠਿਤਾ. ਭਯਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਾਸਨਰੂਪੇਨ ਅਵਟ੍ਠਿਤਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਤਾ ਚ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਤੇਸਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਪ੍ਪਯੋਗਤੋ. ਨ ਹਿ ਲਜ੍ਜਨਂ ਨਿਬ੍ਭਯਂ, ਪਾਪਭਯਂ ਵਾ ਅਲਜ੍ਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕਿਚ੍ਛਂ, ਅਨਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਕੂਲਗਾਹਿਮ੍ਹੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਲੋਮਗਾਹਕੇ. ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਸਾਤਂ ਇਟ੍ਠਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੇ. ਏਵਂਭੂਤੋ ਚ ਓਵਾਦਭੂਤੇ ਸਾਸਨਕ੍ਕਮੇ ਓਵਾਦਕੇ ਚ ਆਦਰਭਾਵਰਹਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਾਦਰੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨਾਦਰਿਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚੇਤਨਾ ਦੋਵਚਸ੍ਸਂ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੋਵਚਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਦੋਵਚਸ੍ਸਤਾ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਦੋਵਚਸ੍ਸਮੇਵ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਚੇਤਨਾਪ੍ਪਧਾਨਤਾਯ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਦਕ੍ਖਿਣਗ੍ਗਾਹਿਤਾਕਾਰੇਨ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮਯੋਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਪਾਪਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਾਪਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਚੇਤਨਾ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਤਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਵਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾ ਤਦਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦੋਵਚਸ੍ਸਤਾ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਆਹ.

‘‘ਸੁਖਂ ਵਚੋ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਗ੍ਗਾਹਿਮ੍ਹਿ ਅਨੁਲੋਮਸਾਤੇ ਸਾਦਰੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ਸੁਬ੍ਬਚੋਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਾ ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਏਤਸ੍ਸ ਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਅਨਨ੍ਤਰਦੁਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਆਹ ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਉਭੋਤਿ ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਚ. ਤੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਾ ‘‘ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਲੋਕਿਯਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ.

ਵਤ੍ਥੁਭੇਦਾਦਿਨਾ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਤਂਤਂਜਾਤਿਵਸੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਸਿਤੋ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋਵ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਤਾ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਗ੍ਗਹਣੇ ਪਞ੍ਚਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਾਸਂ ਪਨ ਗਹਣੇ ਸਤ੍ਤਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ. ‘‘ਇਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਏਤ੍ਤਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਏਵਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਆਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ ਆਪਤ੍ਤਿਕੁਸਲਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਾ ਤਾਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਾਸਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਤਾਸੁ ਆਪਤ੍ਤੀਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਕਾਸੁ ਵਿਯ ਠਿਤਾਸੁ, ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਵਿਭਾਗਾਸੁ ਚ ਆਪਤ੍ਤੀਸੁ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਵਵਤ੍ਥਾਨ, ਅਯਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਆਪਤ੍ਤਿਕੁਸਲਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਦੁਤਿਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਸਹ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਹੇਵ. ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਪਯੋਗਤਾਯ ਕਮ੍ਮਭੂਤਾ ਵਾਚਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ, ਤਥਾਭੂਤਾ ਅਨੁਸਾਵਨਵਾਚਾ ਚੇਵ ‘‘ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਵਾਚਾ ਚ. ਤਾਯ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਕਾਲਮੇਵ ‘‘ਇਮਾਯ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਇਤੋ ਆਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਹੋਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪਠਮੇ ਵਾ ਤਤਿਯੇ ਵਾ ਅਨੁਸਾਵਨੇਯ੍ਯਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੇ, ‘ਸਂਵਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਪਦੇ ਪਰਿਯੋਸਿਤੇ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਤਂ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਰਿਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਤਾ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਯਥਾਪਨ੍ਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾ ਤਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਤਾਪਾਦਨਂ, ਏਵਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਦੇਸਨਾਯਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਇਤੋ ਪਰਂ ਭਵਙ੍ਗ ਮਜ੍ਝੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਪ੍ਪਨਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕੁਸਲਤਾ. ਵੁਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲਭਾਵੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਤਾ, ਪਗੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਰਂ ਞਾਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਮਯਵਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨੇ ਸਮਤ੍ਥਾ.

‘‘ਧਾਤੁਕੁਸਲਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦਯੋ, ਸੁਖਧਾਤੁਆਦਯੋ, ਕਾਮਧਾਤੁਆਦਯੋ ਚ ਧਾਤੁਯੋ ਏਤਾਸ੍ਵੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਤਿ ਏਤਾਸੁ ਕੋਸਲ੍ਲੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਤਾਸੁਪਿ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਸਭਾਵਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਭਾਵਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਾਤਿ ਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਾਵਬੋਧਿਨੀ. ‘‘ਸਵਨਪਞ੍ਞਾ ਧਾਰਣਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਞ੍ਞਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਧਾਤੂਨਂ ਸਵਨਧਾਰਣਪਞ੍ਞਾ ਸੁਤਮਯਾ, ਇਤਰਾ ਭਾਵਨਾਮਯਾ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸਮ੍ਮਸਨਪਞ੍ਞਾ ਲੋਕਿਯਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਸਾ, ਇਤਰਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ. ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਸੇਨ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਮਨਸਿਕਰਣਂ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਮਨਸਿਕਾਰਕੁਸਲਤਾ. ਤਂ ਪਨ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਵਸੇਨ ਤਿਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਸਨਪਟਿਵੇਧਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਮ੍ਮਸਨਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਆਦਿ, ਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ.

ਆਯਤਨਾਨਂ ਗਨ੍ਥਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਧਾਤੁਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ ਉਗ੍ਗਹਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ. ਸਮ੍ਮਸਨਪਟਿਵੇਧਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਿਧਿਨੋ ਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ ਮਨਸਿਕਾਰਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਯਤਨਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਧਾਤੁਯੋਵ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਚ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਾਦਿਵਸੇਨ ਤੇਸਮੇਵ ਮਨਸਿਕਾਰਵਿਧਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਾਤੁਕੁਸਲਤਾਦਿਕਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਕੁਸਲਤਾ ਏਕਦੇਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਵਨਂ ਵਿਯ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤਞਾਣਕਤ੍ਤੁਕਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਵਨ ਉਗ੍ਗਹਣਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਲੋਕਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਮ੍ਮਸਨਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤਾਪਰਿਯਾਯੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਸਨਮਨਸਿਕਾਰਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ, ਸੋ ਪਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਗ੍ਗਹਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਉਗ੍ਗਹਮਨਸਿਕਾਰਸਵਨਸਮ੍ਮਸਨਪਟਿਵੇਧਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ.

ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਕਰਣਤੋ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤੋ. ਤੇਸਂ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਦੁਕੇ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਠਾਨਂ, ਤੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਤਂਵਿਧੁਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਠਮਨਯੇ ਫਲਭੇਦੇਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਤਾ ਦੀਪਿਤਾ; ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਪਨ ਅਭਿਨ੍ਨੇਪਿ ਫਲੇ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਭੇਦੇਨ ਤੇਸਂ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਤਾ ਦੀਪਿਤਾਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਅਰਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਾ ਨਿਚ੍ਚਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਅਕਿਰਿਯਤਾ ਪਨ ਸਿਯਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ.

ਉਜੁਨੋ ਭਾਵੋ ਅਜ੍ਜਵਂ, ਅਜਿਮ੍ਹਤਾ ਅਕੁਟਿਲਤਾ ਅਵਙ੍ਕਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਅਨਜ੍ਜਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗੋਮੁਤ੍ਤਵਙ੍ਕਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਨਜ੍ਜਵੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਨੇਸਨਾਯ, ਅਗੋਚਰਚਾਰਿਤਾਯ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ…ਪੇ… ਚਰਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਗੋਮੁਤ੍ਤਵਙ੍ਕਤਾ ਨਾਮ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਙ੍ਕਭਾਵਤੋ. ਪੁਰਿਮਸਦਿਸੋਤਿ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੁਸਦਿਸੋ. ਚਨ੍ਦਵਙ੍ਕਤਾ ਨਾਮ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨੇ ਵਙ੍ਕਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਨਙ੍ਗਲਕੋਟਿਵਙ੍ਕਤਾ ਨਾਮ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਵਙ੍ਕਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਇਦਂ ਅਜ੍ਜਵਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਉਜੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਅਜ੍ਜਵਤਾਤਿ ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਯੇਨਾਕਾਰੇਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਜਵੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਦਾਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਜ੍ਜਤੀਤਿ ਲਜ੍ਜੀ, ਹਿਰਿਮਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਲਜ੍ਜਵਂ, ਹਿਰੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਜ੍ਜਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲਜ੍ਜੀ ਯਥਾ ‘‘ਮਾਲੀ, ਮਾਯੀ’’ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਲਜ੍ਜੀਭਾਵੋ, ਸਾ ਏਵ ਲਜ੍ਜਾ.

ਪਰਾਪਰਾਧਾਦੀਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਕ੍ਖਮਂ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿ. ਸੁਚਿਸੀਲਤਾ ਸੋਰਚ੍ਚਂ. ਸਾ ਹਿ ਸੋਭਨਕਮ੍ਮਰਤਤਾ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਾ ਪਾਪਤੋ ਓਰਤਭਾਵੋ ਵਿਰਤਤਾ ਸੋਰਚ੍ਚਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਰਤਭਾਵੋ’’ਤਿ.

‘‘ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਨਾਮਕਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਮਕਰਣਸਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਤਦਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਂ ਨਾਮਕਰਣਨ੍ਤਿ ਨਾਮਕਰਣਸਭਾਵਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਞਾਤੀਨਂ, ਗੁਣਾਨਞ੍ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਨਾਮਾਦਿਕਾਰਕਾਨਂ ਨਾਮਭਾਵੋ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਚ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਨਾਮਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਾਮਕਰਣਸਭਾਵਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ, ਨਤ੍ਥਿਯੇਵ ਨਾਮਭਾਵੋ. ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਪਨ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾਦਿਨਾਮਸ੍ਸ ਨਾਮਕਰਣਸਭਾਵਤੋ ਨਾਮਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਥਵੀਆਦਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨਾਮਸ੍ਸ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਤਂਯੇਵ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਨਾਮਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨਾਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਪਥਵੀਆਦੀਸੂਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਨਾਮਭਾਵੋ. ਨ ਹਿ ਪਥਵੀਆਦਿਨਾਮਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਾਦਿਨਾਮੇਹਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਯ ਵੇਦਨਾਦਿਨਾਮਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਨਾਮੇਨ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵੋਹਰਿਤਬ੍ਬੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਰੂਪਾਦਯੋ ਚ, ਤੇਸਂ ਪਕਾਸਕਪਕਾਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਵਿਨਾਪਿ ਨਾਮੇਨ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਤੇ ਅਧਿਵਚਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਵਿਯ ਨਾਮਾਯਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੀਯਭਾਵੇਨ ‘‘ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਘਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਨ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਨਾਮੇਨ ਵਿਨਾ ਪਾਕਟੋਤਿ ‘‘ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਰੂਪਤਾਯ ਵਾ ਅਞ੍ਞਨਾਮਸਭਾਗਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਯਂ, ਅਞ੍ਞਫਸ੍ਸਸਭਾਗਤ੍ਤਾ ਵਾ. ਵਚਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹਿ ਰੂਪਯਤੀਤਿ ਰੂਪਂ, ਨਾਮਯਤੀਤਿ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਇਧ ਪਚ੍ਛਿਮਪੁਰਿਮਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਰੂਪਯਤੀਤਿ ਵਿਨਾਪਿ ਨਾਮੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਾਮਯਤੀਤਿ ਨਾਮੇਨ ਵਿਨਾ ਅਪਾਕਟਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਾਸਕਂ ਨਾਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾਯਾਤਿ ਸਤਿਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਨ ਤਂ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਯ ਸਾਤਿਸਯਂ ਨਾਮਨਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ‘‘ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਚਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਦੁਕੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਟ੍ਟਮੂਲਸਮੁਦਾਚਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ. ਸਮੁਦਾਚਰਤੀਤਿ ਹਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ, ਵਟ੍ਟਮੂਲਮੇਵ ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਵਟ੍ਟਮੂਲਸਮੁਦਾਚਾਰੋ, ਵਟ੍ਟਮੂਲਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਾ ਵਟ੍ਟਮੂਲਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲਾਨਂ ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਵਟ੍ਟਮੂਲਸਮੁਦਾਚਾਰੋ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਚ ਗਹਣਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਕਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਭੋਗਭੂਤਂ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਹ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਹਧਮ੍ਮੋ, ਤਤ੍ਥ ਭਵਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇ. ਦੋਵਚਸ੍ਸ-ਸਦ੍ਦਤੋ ਆਯ-ਸਦ੍ਦਂ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੋਵਚਸ੍ਸਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦੋਵਚਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਾ ਅਯਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਦੋਵਚਸ੍ਸਾਯਂ. ਆਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਭਜਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਵਨਾ…ਪੇ… ਭਜਨਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਭਤ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭਤ੍ਤਿ.

ਸਹ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਾਤਿ ਅਬ੍ਭਾਨਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ, ‘‘ਅਹਂ ਭਨ੍ਤੇ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਚ ਸਹੇਵ. ਸਹੇਵ ਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ‘‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਵਾ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ’’ਤਿ ਕਾਰਣੇਨ ਸਹ ਫਲਸ੍ਸ ਜਾਨਨਵਸੇਨ ‘‘ਸਹ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.‘‘ਸਹ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਹ ਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਧਾਤੁਵਿਸਯਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਧਾਤੁਕੁਸਲਤਾ. ਤਦੇਕਦੇਸਾ ਮਨਸਿਕਾਰਕੁਸਲਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪੁਰਿਮਪਦੇਪਿ ਸਮ੍ਮਸਨਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਾਸਂਯੇਵ ਧਾਤੂਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਪਟਿਵੇਧਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਆਯਤਨਵਿਸਯਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਆਯਤਨਕੁਸਲਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਆਯਤਨਾਨਂ ਉਗ੍ਗਹਮਨਸਿਕਾਰਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਵਾ ਪਦੇਸੁ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾਯ ਆਯਤਨਪਾਲ਼ਿਯਾ, ਧਾਤੁਪਾਲ਼ਿਯਾ ਚ ਮਨਸਿਕਰਣਂ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਤਥਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ, ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ, ਤਦਤ੍ਥਂ ਸੁਣਨ੍ਤੀ, ਗਨ੍ਥਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀ, ‘‘ਇਦਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਭਾਵਤੋ, ਗਣਨਤੋ ਚ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਉਗ੍ਗਹਪਞ੍ਞਾਦਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਮਨਸਿਕਾਰਪਦੇ ਪਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਉਗ੍ਗਹੋਤਿ ਤਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਮਨਸਿਕਾਰੋ ‘‘ਉਗ੍ਗਹਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਮੇਵ, ‘‘ਯਥਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹਂ, ਏਵਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਜਾਨਨਂ ਉਗ੍ਗਹਜਾਨਨਂ. ‘‘ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਜਾਨਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰਜਾਨਨਂ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਗ੍ਗਹੋਪਿ ਹਿ ਮਨਸਿਕਾਰਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਅਰਹਤਿ. ਯੋ ਚ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਚ ਮਨਸਿਕਰਣੂਪਾਯੋ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ‘‘ਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਮਨਸਿਕਾਰਕੁਸਲਤਾਤਿ. ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾ, ਸਾ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਪਜਹਨਤੋ. ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸਮ੍ਮਸਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਮਨਸਿਕਾਰਕਿਚ੍ਚਂ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਸਨਮਨਸਿਕਾਰਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯੇਨਿਦਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਜਾਨਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਤਾ.

ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਖਮਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਰੇਸਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਦੁਰੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਰੋਧਾਕਰਣੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਰਿ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸਨਂ ‘‘ਅਧਿਵਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਚਣ੍ਡਿਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਅਕੁਜ੍ਝਨਂ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਅਕ੍ਖੀਸੁ ਅਸ੍ਸੂਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾ ਅਨਸ੍ਸੁਰੋਪੋ. ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਤਿ ਸਕਮਨਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨੋ ਸਕੋ ਮਨੋਭਾਵੋ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਬਨ੍ਧਂ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪੀਤਿਸਹਗਤਮਨੇਨ ਸਕਮਨਤਾ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਸਾ ਨ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਵਾਸਨਲਕ੍ਖਣਾ ਖਨ੍ਤਿ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿ. ਸੁਚਿਸੀਲਤਾ ਸੋਰਚ੍ਚਂ. ਸਾ ਹਿ ਸੋਭਨਕਮ੍ਮਰਤਤਾ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਾਪਤੋ ਓਰਤਭਾਵੋ ਵਿਰਤਤਾ ਸੋਰਚ੍ਚਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਰਤਭਾਵੋ’’ਤਿ.

ਸਖਿਲੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਣ੍ਹਵਾਚੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਾਖਲ੍ਯਂ, ਸਣ੍ਹਵਾਚਤਾ. ਤਂ ਪਨ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੀ ਯਾ ਪਾਲ਼ਿ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਸਾਖਲ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਣ੍ਡਕਾਤਿ ਸਦੋਸਵਣੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਨਿਯ੍ਯਾਸਪਿਣ੍ਡਿਯੋ, ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਾਦੀਨਿ ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤਾਨਿ ‘‘ਅਣ੍ਡਕਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਫੇਗ੍ਗੁਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਨ ਕੁਥਿਤਸ੍ਸ ਅਣ੍ਡਾਨਿ ਵਿਯ ਉਟ੍ਠਿਤਾ ਚੁਣ੍ਣਪਿਣ੍ਡਿਯੋ, ਗਣ੍ਠਿਯੋ ਵਾ ਅਣ੍ਡਕਾ. ਇਧ ਪਨ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਨਕਕ੍ਕਸਾਦਿਭਾਵਤੋ ਅਣ੍ਡਕਪਕਤਿਭਾਵੇਨ ਵਾਚਾ ‘‘ਅਣ੍ਡਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਦੁਮਨਾਲ਼ਂ ਵਿਯ ਸੋਤਂ ਘਂਸਯਮਾਨਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ ਕਕ੍ਕਸਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਕੋਧੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਭੂਤਾ ਕੋਧਸਾਮਨ੍ਤਾ. ਪੁਰੇ ਸਂਵਦ੍ਧਨਾਰੀ ਪੋਰੀ, ਸਾ ਵਿਯ ਸੁਕੁਮਾਰਾ ਮੁਦੁਕਾ ਵਾਚਾ ਪੋਰੀ ਵਿਯਾਤਿ ਪੋਰੀ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿਪਿ ਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਾਚਾਯਾਤਿ ਵਾ. ‘‘ਸਣ੍ਹਵਾਚਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਂ ਵਾਚਂ ਪਵਤ੍ਤਯਮਾਨਂ ਚੇਤਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮੁਦੁਕਭਾਵੋ ਮਦ੍ਦਵਂ ਸਮ੍ਮੋਦਕਮੁਦੁਕਭਾਵੋ. ਆਮਿਸੇਨ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨੇਨ, ਤਥਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਛਿਦ੍ਦੋ. ਆਮਿਸਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਅਲਾਭੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਛਿਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਵਰਸ੍ਸ ਭੇਦਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਥਰਣਂ ਪਿਦਹਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ. ਤਂ ਸਰੂਪਤੋ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਚ ਪਾਲ਼ਿਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਗ੍ਗਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਗ੍ਗਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਉਦ੍ਦੇਸਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ. ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ. ਧਮ੍ਮਕਥਾਕਥਨਨ੍ਤਿ ਸਰਭਞ੍ਞਸਰਭਣਨਾਦਿਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਕਥਨਂ.

ਕਰੁਣਾਤਿ ਕਰੁਣਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਮਾਹ. ਕਰੁਣਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ ਵਦਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਪਦੇ ਪਨ ਯਾ ਕਾਚਿ ਕਰੁਣਾ ‘‘ਕਰੁਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਕਰੁਣਾਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾਵ. ਮੇਤ੍ਤਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੁਚਿ-ਸਦ੍ਦਤੋ ਭਾਵੇ ਯ੍ਯ-ਕਾਰਂ, ਇ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਏ-ਕਾਰਾਦੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਚੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੁਚਿਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਹੋਤੁ ਤਾਵ ਸੁਚਿਭਾਵੋ ਸੋਚੇਯ੍ਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਤਾ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਮੁਟ੍ਠਾ ਸਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਂ, ਸਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨ ਸਤਿਯਾ ਅਭਾਵਮਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਤਿਵਿਗਤਾ ਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤਿਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅ-ਕਾਰੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਨ ਸਤ੍ਤਪਟਿਸੇਧੇ. ਉਦਕੇ ਲਾਬੁ ਵਿਯ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਿਲਵਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਓਗਾਹਤਿ, ਸਾ ਪਿਲਾਪਨਤਾ. ਯੇਨ ਗਹਿਤਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ ਨ ਸਰਤਿ, ਸਾ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਨਤਾ. ਯਥਾ ਵਿਜ੍ਜਾਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤੋ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੇਵ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਭੇਦੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਵਿਨਾਸੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਯੋਨਿਸੋ ਚ ਆਹਾਰਪਰਿਭੋਗੇ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸੇ ਅਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ.

ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯਾਤਿ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਸੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਨਾਮਂ. ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਕਮ੍ਪਨਞਾਣਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਂ ਞਾਣਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਞਾਣਞ੍ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਮੁਦ੍ਧਭੂਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਞਾਣਞ੍ਚ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਮ, ਯਾ ਚ ਤਦਤ੍ਥਾ, ਤਦੁਭਯਞ੍ਚ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਭਾਵਿਤਭਾਵਨਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

ਕਾਮਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਥਿਰਭਾਵੋਪਿ ਬਲਟ੍ਠੋ ਏਵ, ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਪਨ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਤਾ ਸਾਤਿਸਯਂ ਬਲਟ੍ਠੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ ਅਕਮ੍ਪਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਸਮਨਤੋ ਸਮਥੋ ਸਮਾਧਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਵਿਵਿਧੇਨਾਕਾਰੇਨ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮਾਧਾਨਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਲੀਨਂ ਅਨੁਦ੍ਧਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਭਾਵਨਾਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣਵਸੇਨ. ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਗ੍ਗਹੋਵ ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਗ੍ਗਾਹਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਸਮਥੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਗ੍ਗਾਹੋ ਵੀਰਿਯਂ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਕਿਚ੍ਚਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਾਕਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਮਥਪਗ੍ਗਾਹਾਨਂ ਉਪਰਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਦੁਕਸ੍ਸਪਿ ਮਿਸ੍ਸਕਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਭੇਦਕਰੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਸੀਲਵਿਨਾਸਕੋ ਅਸਂਵਰੋ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਾਸਿਕਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੧; ੨.੯੪; ਵਿਭ. ੭੯੩) ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦੂਸਿਕਾ.

ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਾਦਨਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਨੂਨਤਾਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਾਦਨਤੋ ਪਰਿਪੂਰਣਤੋ’’ਤਿ. ਪਾਰਿਪੂਰਤ੍ਥੋ ਹਿ ਸਮ੍ਪਦਾ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ. ਮਾਨਸਿਕਸੀਲਂ ਨਾਮ ਸੀਲਵਿਸੋਧਨਵਸੇਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਾਰਿਪੂਰਿਭੂਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ.

ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਿਉਪਰਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ. ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਮੇਵ ਹਿ ਸੀਲਂ ਤਸ੍ਸਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਪਰਮਤ੍ਥਵਿਸੁਦ੍ਧਿਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਪਾਪੇਤੁਂ ਉਪਨੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਾਦਿਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਦਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨੋ ਸਕਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਸਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਜਾਨਨਞਾਣਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਪਰੇਨ ਕਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਪਰੇਨ ਕਤਂ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮ੍ਪਿ ਸਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤੇਨ ਪਰੇਨ ਕਤਂਪੀਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ ਪਰਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਨਵਸੇਨ ਕਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਸਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਸਬ੍ਬਅਤ੍ਥਵਿਨਾਸਨਤੋ. ਅਤ੍ਥਜਨਨਤੋਤਿ ਇਧਲੋਕਤ੍ਥਪਰਲੋਕਤ੍ਥਪਰਮਤ੍ਥਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤੋ. ਆਰਬ੍ਭਕਾਲੇ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਚੀਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤੋ. ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਵਿਲੋਮੇਤਿ ਨ ਵਿਰੋਧੇਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਾਪਨਤੋ.

ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਭੂਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਤੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਵਦਤਿ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵੀਰਿਯਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਮੇਵ ਚ ਨਯੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਯਾ (ਧ. ਸ. ੫੫੦) ਸਮੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨਾ’’ਤਿ ਆਦਿਂ ਅਵੋਚ.

ਯਸ੍ਮਾ ਸਂਵੇਗੋ ਨਾਮ ਸਹੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞਾਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੁਂ ਭਯਤੋ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਤੋ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਤਿਭਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਭਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਭਯਂ, ਜਾਤਿ ਏਵ ਭਯਂ ਜਾਤਿਭਯਂ. ਸਂਵੇਜਨੀਯਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਉਤ੍ਤਾਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਂ, ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਵੇਗਜਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗਸ੍ਸ. ਉਪਾਯਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਉਪਾਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਵੀਰਿਯਂ.

ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਭਾਵਨਾਯਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਵਡ੍ਢਨੇਨ ਚ. ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਲਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ, ਕਥਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਕੋਚਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਭਿਯ੍ਯੋਕਮ੍ਯਤਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਚ੍ਛਾ. ਵੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਅਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ. ਤੁਸ੍ਸਨਂ ਤੁਟ੍ਠਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੀਤਿ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾ. ਵੀਰਿਯਪ੍ਪਵਾਹੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਪਟਿਗਮਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤਨਂ ਪਟਿਵਾਨਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਵਾਨੀ, ਨ ਪਟਿਵਾਨੀ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨਿਤਾ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾਤਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਕਰਣੇ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾ ਆਦਰਕਿਰਿਯਤਾ. ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਤਾਤਿ ਸਤਤਮੇਵ ਕਰਣਂ. ਅਟ੍ਠਿਤਕਿਰਿਯਤਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਖਣ੍ਡਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਕਰਣਂ. ਅਨੋਲੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਤਿ ਨ ਲੀਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ. ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਛਨ੍ਦਤਾਤਿ ਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ. ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਤਾਤਿ ਕੁਸਲਕਰਣੇ ਵੀਰਿਯਧੁਰਸ੍ਸ ਅਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ. ਆਸੇਵਨਾਤਿ ਆਦਰੇਨ ਸੇਵਨਾ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਵਡ੍ਢਨਾ ਬ੍ਰੂਹਨਾ. ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰਣਂ.

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਵਿਦਿਤਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਗਮਨੇਨ, ਪਟਿਯੋਗਿਵਿਗਮਨੇਨ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਅਭਿਰਤਾ, ਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਾ ਅਧਿਕਂ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਚ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ.

ਖਯੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤੀਤਿ ਖਯੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਞਾਣਂ ਖਯੇ ਞਾਣਂ.ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪੁਨ ਸਨ੍ਦਹਨਵਸੇਨ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਭੂਤੇਤਿ ਤਂਤਂਫਲੇ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਕਰੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ, ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ, ਭਙ੍ਗੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ.

ਦੁਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦੫. ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਕਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਵਸੇਨ ‘‘ਲੁਬ੍ਭਤੀਤਿ ਲੋਭੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੁਬ੍ਭਤਿ ਤੇਨ, ਲੁਬ੍ਭਨਮਤ੍ਤਮੇਤਨ੍ਤਿ ਕਰਣਭਾਵਸਾਧਨਵਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ. ਦੁਸ੍ਸਤਿ ਮੁਯ੍ਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਕੁਸਲਞ੍ਚ ਤਂ ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਭਾਵਤੋ ਮੂਲਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਸਾਧਨਤੋ, ਨ ਅਕੁਸਲਭਾਵਸਾਧਨਤੋ. ਨ ਹਿ ਮੂਲਕਤੋ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਕੁਸਲਭਾਵੋ, ਕੁਸਲਾਦੀਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਮੋਮੂਹਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵਯੇ ਮੋਹਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਭਾਵੋ ਨ ਸਿਯਾ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਲੋਭਾਦੀਨਂ. ‘‘ਨ ਲੁਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਲੋਭੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਨਯੇਨ.

ਦੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਤੋ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਚ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਸਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਿ. ਵਿਰੂਪਾਨੀਤਿ ਬੀਭਚ੍ਛਾਨਿ ਸਮ੍ਪਤਿ, ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਰੂਪਤ੍ਤਾ. ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ. ਕਾਯਤੋਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਤੋ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਕਾਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਦਤਿ, ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਸ੍ਸਪਿ ਵਾ, ਯਸ੍ਸ ਅਕਰਣੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸੁਚਰਿਤਨਿਦ੍ਧਾਰਣਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ, ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਵ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ਤਯਿਦਂ ਦ੍ਵਾਰਦ੍ਵਯੇ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਤਦੁਭਯਞ੍ਹਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸਿਯਾ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ, ਸਿਯਾ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਨ੍ਤਿ.

ਪਾਣੋ ਅਤਿਪਾਤੀਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ, ਏਵਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਯੋਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ. ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਨਾਮਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵੁਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਬ੍ਬਹੁਲਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ. ਤੇਨਾਹੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ –

‘‘ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਨ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦ੍ਵਾਰਚਾਰਿਨੋ;

ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਦ੍ਵਾਰਕਥਾ);

ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਤਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਭੂਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ. ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਭੂਤਾਯ ਪਨ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਤਂ ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾਤਿ. ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਿਵਿਧਸ੍ਸ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪਿ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਂ ਕਾਯਿਕਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਕਾਯੇਨ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਸਮਾਦਿਯਨੇ ਸੀਲਸ੍ਸ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤੇ.

ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਕਾਮਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਪਕ੍ਖੇ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਕਾਮੇਹਿ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਕਿਲੇਸਕਾਮਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਕਾਮੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਤ੍ਥੁਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਪਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਉਭਯਥਾਪਿ ਯੋਜਨਾ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਵਿਹਿਂਸਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਸਤ੍ਤੇ, ਵਿਹਿਂਸਨਂ ਵਾ ਏਸਾ ਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਹਿਂਸਾ, ਤਾਯ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਿਂਸਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪ੍ਪਿਯੇ ਅਮਨਾਪੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਆਰਬ੍ਭ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਾਨਾਘਾਤਵਸੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਵਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾਵ ਵਿਨਾਸਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਨਾਸਨਂ ਪਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਏਵਾਤਿ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਯੇ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਏਵਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਯੇ ਪਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਾ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਿਸਯਾ ਇਚ੍ਛਿਤਾ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾ. ਯੇ ਪਨ ਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾਯੋਗਤੋ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲੋਭਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਲੋਭੋ, ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾਪਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੋ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤੇਹਿ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ, ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਭੂਮਿਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸੁਭਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਤਿ ਅਸੁਭਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ. ਅਸੁਭਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਤਂ. ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਹਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਸਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਨਿ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਝਾਨਾਦੀਨਿ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ. ਅਸੁਭਜ੍ਝਾਨੇਤਿ ਅਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ. ਅਵਯਵੇ ਹਿ ਸਮੁਦਾਯਵੋਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਰੁਕ੍ਖੇ ਸਾਖਾ’’ਤਿ. ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਝਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗਫਲਕਾਲੇਪਿ ਹਿ ਸੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ਮੇਤ੍ਤਾ, ਤਾਯ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨੇਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਅਧਿਗਤੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ. ਕਰੁਣਾਝਾਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਹਿਂਸਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਨ ਵਿਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤਾਯ ਸਤ੍ਤੇਤਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾ, ਕਰੁਣਾ.

ਨਨੁ ਚ ਅਲੋਭਾਦੋਸਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਵਿਰਹਤੋ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾਨਂ ਇਮੇਸਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਙ੍ਕਰਣਤੋ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਦਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਅਲੋਭੋ ਸੀਸਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਲੋਭੋ ਪਧਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਯਮਿਤਪਰਿਣਤਸਮੁਦਾਚਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਯਦਾ ਅਲੋਭਪ੍ਪਧਾਨੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਗਰੁਕੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਲਦ੍ਧਾਵਸਰੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਦੋਸਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਯੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਭਾਵੋ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸਤਿ ਚ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਭਾਵੇ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਅਵਿਹੇਠਨਜਾਤਿਕਤਾਯ ਅਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਭਾਵੋ ਚ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤੇ ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ. ਤਦਨ੍ਵਯਿਕਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਨੁਗਾਮਿਨੋ, ਸਰੂਪਤੋ ਅਦਿਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਸਤਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਦਨੁਮਾਨਨੇਯ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਤਕ੍ਕਤ੍ਤਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੮੮) ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾਤਿ? ਤਥਾ ਦੇਸਨਾਯ ਬੁਜ੍ਝਨਕਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ.

ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਕਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਤਾਸੁ ਦ੍ਵੇ ਸਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹਿ ਏਤਾ’’ਤਿ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ‘‘ਅਸੁਭਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਥੇਵ ਤਾਸਮ੍ਪਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਕਾਮੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਤਕ੍ਕਨਵਸੇਨ ਤਕ੍ਕੋ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਤਕ੍ਕਨਵਸੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਏਵ ਕਾਮੋਪਪਦੋ ਧਾਤੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁਆਦੀਸੁ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਧਾਤੂ ਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯੇਹਿ ਕਾਮਿਤਬ੍ਬਧਾਤੁਭਾਵਤੋ ਕਿਲੇਸਕਾਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਹੇਠੇਤੀਤਿ ਵਿਬਾਧਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਮਧਾਤੁਤ੍ਤਿਕੇ. ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ ਕਥਾ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਕਥਾ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ. ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਸਵਿਸਯਸ੍ਸ ਅਤਿਬ੍ਯਾਪਨੇਨ. ਤਤੋਤਿ ਇਤਰਧਾਤੁਦ੍ਵਯਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ. ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਧਾਤੁਂ…ਪੇ… ਕਥੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਗੇਵ ਅਪਵਾਦਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਉਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਪਵਾਦਵਿਸਯਂ ਤਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋਵ ਉਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ, ਞਾਯੋ ਹੇਸ ਲੋਕੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ.

ਦ੍ਵੇ ਕਥਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ, ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਚਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੦੫) ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇ ਕਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥੋ ਇਧਾਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਗਹਿਤਾਯ ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਯ. ਕਾਮਭਵੋ ਕਾਮੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੁ ਚਾਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਨ੍ਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਸਞ੍ਞਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ. ਧਾਤੁਯਾ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਮ੍ਹੀਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁ ਰੂਪਧਾਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਧਾਤੁਗ੍ਗਹਣੇ ਕਤੇ. ਭਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਕਾਮਭਵੋ ਰੂਪਭਵੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਵਵਸੇਨ ਤਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਧਾਤੁਯਾ ਵਸੇਨ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਚ ਧਾਤੁਯਾ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਭਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਭਵਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਭਵਵਸੇਨ ਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਤੋ. ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਮੇਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਰੋਧੋ, ਸਾ ਏਵ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੂਤਿ ਨਿਰੋਧਧਾਤੁ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਚ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟੇ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਹੀਨਧਾਤੁਤ੍ਤਿਕੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੧੪) ਹੀਨਤ੍ਤਿਕੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹੀਨਾ ਧਾਤੂਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਲਾਮਕਟ੍ਠੇਨ ਹੀਨਧਾਤੁ. ਹੀਨਪਣੀਤਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਭਵਾਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਧਾਤੁ, ਅਵਸੇਸਾ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ. ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਅਤਪ੍ਪਕਟ੍ਠੇਨ ਚ ਪਣੀਤਧਾਤੁ, ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ.

ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾ ਵਿਸਯਭੂਤਾ ਏਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕੋ, ਕਾਮਰਾਗੋ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੂਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਭਵੇਸੁ ਯਥਾਧਿਗਤੇਸੁ. ਅਨਧਿਗਤੇਸੁ ਪਨ ਸੋ ਪਤ੍ਥਨਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਭਵਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਗਹਿਤੋ. ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤੀਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿ. ਭਵਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ਭਵੇਸੁ ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਚਤੂਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਮਹਗ੍ਗਤੂਪਪਤ੍ਤਿਭਵਵਿਸਯਾ, ਮਹਗ੍ਗਤਕਮ੍ਮਭਵਵਿਸਯਾ, ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤਾ, ਭਵਪਤ੍ਥਨਾਭੂਤਾ ਚ ਤਣ੍ਹਾ ‘‘ਭਵਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਵਿਭਵਸਹਗਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਰੂਪਾਦਿਪਞ੍ਚਵਤ੍ਥੁ ਕਾਮਵਿਸਯਾ ਬਲਵਰਾਗਭੂਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਤਿ ਪਠਮਨਯੋ, ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧) ਵਚਨਤੋ ਤੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਤਿ ਦੁਤਿਯਨਯੋਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨਾਤਿ ਪਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਜੋਤਨੋ, ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਤੋ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮਵਿਸਯੋ ਲੋਭੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਵਿਭ. ੯੧੫) ‘‘ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਗਤੋਤਿ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਤਿਕਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਤਣ੍ਹਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਦੇਸਨਾਨਨ੍ਤਰਤਾਯ ਤਂ ‘‘ਵਾਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਵਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਵਾਰੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਜਨੀਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਾਮਨੀਯਟ੍ਠੇਨ. ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਤਤੋਤਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯ. ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਰੂਪਤਣ੍ਹਂ, ਅਰੂਪਤਣ੍ਹਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤੇਨ ‘‘ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਮੇਤਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਲੋਭਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ ਅਰੂਪਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਵਚਨਂ ਯਥਾ ਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗੋ ਰੂਪਰਾਗੋ ਅਰੂਪਰਾਗੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਰੋਧਤਣ੍ਹਾਤਿ ਭਵਨਿਰੋਧੇ ਭਵਸਮੁਚ੍ਛੇਦੇ ਤਣ੍ਹਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਰੂਪਾਵਚਰਅਰੂਪਾਵਚਰਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ ਹੋਤੀਤਿ ਭਵਨਿਰੋਧਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਸਹਗਤਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ਤਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ.

ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਵਟ੍ਟੇ. ਯਥਾ ਤੇ ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਸਤ੍ਤਂ ਤੇਸਂ ਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟੇਪੀਤਿ. ਸਤੀਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ. ਰੂਪਾਦਿਭੇਦੇਤਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਿਵਿਭਾਗੇ. ਕਾਯੇਤਿ ਖਨ੍ਧਸਮੂਹੇ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਸਤੀ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਾਦਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ. ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ. ਕਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕਿਲਮਤਿ. ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਪਰਤੋ ਆਮਸਤਿ. ‘‘ਸੀਲੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿ, ਵਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ਆਮਸਤਿ ਨਾਮ. ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਰੂਪਾਦਿ-ਧਮ੍ਮੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤੇ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਂ, ਸਾਮਿਭੂਤਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿ ਵੀਸਤਿ. ਵਿਮਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾ, ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਾ ਮਨਨਾਭਾਵਤੋ ਸਂਸਯਿਤਟ੍ਠੇਨ ਅਮਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਰਿਯਾਸਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਅਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹੋ.

ਚਿਰਪਾਰਿਵਾਸਿਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਚਿਰਪਰਿਵੁਤ੍ਥਤਾਯ ਪੁਰਾਣਭਾਵੇਨ. ਆਸਵਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ, ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਵਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਵਧਿਅਤ੍ਥੋ ਆ-ਕਾਰੋ, ਅਵਧਿ ਚ ਮਰਿਯਾਦਾਭਿਵਿਧਿਭੇਦਤੋ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਰਿਯਾਦੋ ਕਿਰਿਯਂ ਬਹਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਆ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਾ ਵੁਟ੍ਠੋ ਦੇਵੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਵਿਧਿ ਕਿਰਿਯਂ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਆ ਭਵਗ੍ਗਾ ਭਗਵਤੋ ਯਸੋ ਪਵਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਵਿਧਿਅਤ੍ਥੋ ਅਯਂ ਆ-ਕਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਤ੍ਥਚਿ ਦ੍ਵੇ ਆਸਵਾ ਆਗਤਾਤਿ ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਂ (ਪਾਰਾ. ੩੯) ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੯) ਦ੍ਵਿਧਾ ਆਸਵਾ ਆਗਤਾਤਿ. ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਤਿਕਨਿਪਾਤੇ ਆਸਵਸੁਤ੍ਤੇ, (ਇਤਿਵੁ. ੫੬; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੬੩) ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੨੧). ਸਲ਼ਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਹਿ ‘‘ਤਯੋਮੇ ਆਵੁਸੋ ਆਸਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਭਵਾਸਵੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ’’ਤਿ ਤਯੋ ਏਵ ਆਗਤਾਤਿ. ਨਿਰਯਂ ਗਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰਯਗਾਮਿਨੀਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਾਸਵਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਆਸਵਪਰਿਯਾਯੇਨ ਦੇਸਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਗਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨੀਯਭਾਵੇਨ ਆਸਵਾ ਆਗਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਸੁਤ੍ਤੇ ਤਯੋ ਆਗਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਆ ਭਵਗ੍ਗਂ ਆ ਗੋਤ੍ਰਭੁਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਮਾਨਾਦੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਾਦਿਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ, ਅਭਿਬ੍ਯਾਪਨਮਦਕਰਣਵਸੇਨ ਆਸਵਸਦਿਸਤਾ ਚ ਏਤੇਸਂਯੇਵ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇਸ੍ਵੇਵ ਆਸਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਾਸਵੋ ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਭਵਤਣ੍ਹਾਯ, ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾਪਿ ਭਵਾਸਵਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਾਮਾਸਵੋ ਨਾਮ ਕਾਮਨਟ੍ਠੇਨ, ਆਸਵਨਟ੍ਠੇਨ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਰਣਤੋ.

ਕਾਮੇ ਏਸਤਿ ਗਵੇਸਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਕਾਮੇਸਨਾ, ਕਾਮਾਨਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥਨਾਵਸੇਨ, ਪਰਿਯੇਟ੍ਠਿਵਸੇਨ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਰਾਗੋ. ਭਵੇਸਨਾ ਪਨ ਭਵਪਤ੍ਥਨਾ, ਭਵਾਭਿਰਤਿਭਵਜ੍ਝੋਸਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਰਾਗੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਚ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਸ੍ਸ. ਤਦੇਕਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਾਹਿ ਰਾਗਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਂ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਾਮਾਦਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਹੇਤੁਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ ਏਵ.

ਆਕਾਰਸਣ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾਕਾਰਾਵਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਂਵਿਧਨ੍ਤਿ ਹਿ ਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਸਣ੍ਠਿਤਂ, ਸਮਵਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਵਿਦਹਨਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾਕਾਰੇਨ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਧਾ, ਵਿਧੀਯਤਿ ਵਿਸਦਿਸਾਕਾਰੇਨ ਠਪੀਯਤੀਤਿ ਵਿਧਾ, ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ. ਵਿਦਹਨਤੋ ਹੀਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਵਿਧੇਨਾਕਾਰੇਨ ਦਹਨਤੋ ਉਪਧਾਰਣਤੋ ਵਿਧਾ, ਮਾਨੋਵ. ਸੇਯ੍ਯਸਦਿਸਹੀਨਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਸੇਯ੍ਯਸਦਿਸਹੀਨਭਾਵਾਨਂ ਯਾਥਾਵਾ’ ਯਾਥਾਵਭੂਤਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਤਯੋ ਮਾਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਦਿਸਹੀਨੇਸੁਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ ਮਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਨਵਵਿਧੇਪਿ ਮਾਨੇ ਵਤ੍ਥੁਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰਾਜੂਨਞ੍ਚੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੇਯ੍ਯਤੋ ਦਹਨ੍ਤੀਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਾਜਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕੋ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਸਦਿਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤੇਸਂਯੇਵਾਤਿ ਰਾਜੂਨਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਞ੍ਚ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੇਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਮਾਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

‘‘ਕੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਞ੍ਞੋ ਰਾਜਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਮਚ੍ਚੋ ਤਿ ਨਾਮਾਮੇਵ…ਪੇ… ਨਾਮਾਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯਮਾਨਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ.

ਦਾਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਭਤਿਕ ਕਮ੍ਮਕਰਾਦੀਨਂ ਪਰਾਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਕਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਗਹਿਤੇ ਏਵ ‘‘ਪੁਕ੍ਕੁਸਚਣ੍ਡਾਲਾਦਯੋਪੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਮਾਨੋ ਨਾਮਾਯਂ ਸਂਪਗ੍ਗਹਰਸੋ, ਸੋ ਕਥਂ ਓਮਾਨੇ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ? ਸੋਪਿ ਅਵਕਰਣਮੁਖੇਨ ਵਿਧਾਨਵਤ੍ਥੁਨਾ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਦਾਸੋ ਨਾਮ ਅਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਮਾਨੇ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਯਾਥਾਵਮਾਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਯਾਥਾਵਮਾਨਾ ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿ ਵਿਯ, ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਯ ਚ ਨ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਨ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾ. ਯਥਾਭੂਤਵਤ੍ਥੁਕਤਾਯ ਹਿ ਤੇ ਯਾਥਾਵਮਾਨਾ. ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ’’ਤਿ ਚ ਤਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਯਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਹਿ ਚ ਤੇ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤਰਾ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਤਮਾ ਚ. ਮਾਨੋ ਹਿ ‘‘ਅਹਂ ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਹੀਯਤਿ. ਅਯਾਥਾਵਮਾਨਾ ਨਾਮ ਅਯਥਾਭੂਤਵਤ੍ਥੁਕਤਾਯ, ਤੇਨੇਵ ਤੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵੇਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਅਤਤਿ ਸਤਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਦ੍ਧਾ, ਕਾਲੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਯੋ ਅਦ੍ਧਾਤਿ ਤਯੋ ਕਾਲਾ’’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਭਦ੍ਦੇਕਰਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੮੩) ਆਗਤਨਯੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਯੋ ਚਾਵੁਸੋ ਮਨੋ, ਯੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ, ਉਭਯਮੇਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਚੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਦਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਤਦਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਂਹੀਰਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੮੪) ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਦਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧੀਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਦ੍ਧਾ, ਯੋ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਤਾਯ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, (ਧ. ਸ. ੧੧੨੩) ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੬੭, ੧੧੦੬, ੧੧੨੮) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਙ੍ਗੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤੀਤਂਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਙ੍ਗਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਤੀਤੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨਾਗਤਂਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਾਗਤੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਖਣਤ੍ਤਯੇਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਠਿਤਿ, ਭਙ੍ਗੋਤਿ ਤੀਸੁ ਖਣੇਸੁ. ਯਦਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਮਵਾਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਦਾ ਚ ਵੇਤਿ, ਇਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਖਣੇਸੁ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਪਾਕਭਾਵੂਪਾਧਿਕਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਉਦਯੋ, ਵਿਦ੍ਧਂਸਭਾਵੂਪਾਧਿਕਂ ਵਯੋ, ਤਦੁਭਯਵੇਮਜ੍ਝਂ ਠਿਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਏਵ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ? ਨ ਧਮ੍ਮੋ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਨ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੋ, ਤਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯ ਲੋਕੇ ਕਾਲਸਮਞ੍ਞਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੋ ਚ ਨਾਮ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ. ਤੇਨੇਵ ਵੋਹਾਰੇਨਾਤਿ ਤਂ ਤਂ ਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ‘‘ਅਤੀਤੋ ਅਨਾਗਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਯੇਨ ਵੋਹਾਰੇਨ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਕਾਲੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤੇਨੇਵ ਵੋਹਾਰੇਨ ‘‘ਅਤੀਤੋ ਅਦ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਅਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੋਕੇ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ, ਕੋਟਿਯਂ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ, ਕੋਟਿ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਭਾਗੋਤਿ ਪਾਰਿਮਨ੍ਤੋ. ਅਮਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਭਵਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋ, ਕੋਟਿ. ਅਮਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਨਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋ, ਓਸਾਨਂ. ਸੋ ਪਨ ‘‘ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੯੩; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੫੧) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਣ੍ਣਵਸ੍ਸ ਪਾਰਿਮਨ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਭਾਗੋ’’ਤਿ. ਅਮ੍ਮਤਿ ਪਰਿਭੁਯ੍ਯਤਿ ਹੀਲ਼ੀਯਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋ, ਲਾਮਕੋ. ਅਮ੍ਮਤਿ ਭਾਗਸੋ ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋ, ਅਂਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਕਾਯੋ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯੋ, ਖਨ੍ਧਾ, ਤੇ ਪਨ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਭੂਤਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਾਤਿ ਯੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕਾ, ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਪਗੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾ ਤਣ੍ਹਾ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਯਦਿ ‘‘ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਾਦਯੋ ਗਹਿਤਾ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗੋ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਾਯਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਾਯਭਾਵਤੋ, ਸਮ੍ਪਾਪਕਹੇਤੁਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਦਿ ਪਨ ਹੇਤੁਮਨ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਹੇਤੁ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਕ੍ਕਾਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤੋ ਸਕ੍ਕਾਯਸਮੁਦਯੋ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਗਹਣੇ ਸਙ੍ਖਤਦੁਕੋ ਵਿਯ, ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਦੁਕੋ ਵਿਯ ਚ ਦੁਕੋਵਾਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਿਕੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾਯਸਮੁਦਯੋਪਿ ਗਹਿਤੋ, ਏਵਂ ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧੁਪਾਯੋ ਗਯ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕੋ ਅਯਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨ ਤਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਹੇਤੁਮਨ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਹੇਤੁਗ੍ਗਹਣਂ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾ – ਇਧ ਸਕ੍ਕਾਯਸਕ੍ਕਾਯਸਮੁਦਯਾ ਅਨਾਦਿਕਾਲਿਕਾ, ਅਸਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਪਰਮੇਨ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਚ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਏਵ ਸਬ੍ਬਦਾਭਾਵੀਤਿ ਅਨਾਦਿਕਾਲਿਕੋ, ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਚ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਮਹਾਥੇਰੋ ਇਮਾਯ ਸਭਾਗਤਾਯ ‘‘ਤਯੋ ਅਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਨ ਤਥਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਦੁਲ੍ਲਭਪਾਤੁਭਾਵਤਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਤਿਕਤੋ ਬਹਿਕਤੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਤਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਭਾਵੋ, ਦੁਕ੍ਖਂਯੇਵ ਵਾ ਯਥਾ ਦੇਵੋ ਏਵ ਦੇਵਤਾ. ਦੁਕ੍ਖ-ਸਦ੍ਦੋ ਚਾਯਂ ਅਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵੇਸੁਪਿ ਸੁਖੁਪੇਕ੍ਖਾਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਅਨਿਟ੍ਠਤਾਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਤਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਭਾਵਦੁਕ੍ਖਵਾਚਿਨਾ ਏਕੇਨ ਦੁਕ੍ਖ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਤਂਸਭਾਵੇਪਿ ਅਤ੍ਥੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਦਿਸਤਾਲੇਸੇਨ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾਸਙ੍ਕਾਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਰੂਪਰੂਪਂ ਤਿਲਤੇਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ਪਕਿਣ੍ਣਕਥਾ) ਚ. ਸਙ੍ਖਾਰਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖਤਭਾਵੇਨ. ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਙ੍ਖਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾ. ਸਙ੍ਖਰਿਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹਿ ਅਸਾਰਕਤਾਯ ਪਰਿਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵੇਨ ਭਙ੍ਗਭਙ੍ਗਾਭਿਮੁਖਕ੍ਖਣੇਸੁ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਲਾਭਕ੍ਖਣੇਪਿ ਵਿਬਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਾਦਜਰਾਭਙ੍ਗਪੀਲ਼ਿਤਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋ. ਅਞ੍ਞਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵਵਿਰਹਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਿ ਪਰਿਣਾਮੇ, ਵਿਗਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ ‘‘ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸੁਖਵੇਦਨੁਪਰਮੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਖਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਪਦੇਸਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਵੇਦਨਾਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਵਿਸਯਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੭੮) ਵਚਨਤੋ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਸਾ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਅਪਵਾਦਭੂਤੇਨ ਇਤਰਦੁਕ੍ਖਤਾਵਚਨੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤੀਯਤੀਤਿ ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਸੁਖਵੇਦਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ.

ਮਿਚ੍ਛਾਸਭਾਵੋਤਿ ‘‘ਹਿਤਸੁਖਾਵਹੋ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਸੀਸਿਤੋਪਿ ਤਥਾ ਅਭਾਵਤੋ, ਅਸੁਭਾਦੀਸੁਯੇਵ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਿਪਰੀਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਸਭਾਵੋ, ਮੁਸਾਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾਤੁਘਾਤਕਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਹਿ ਹਿਤਸੁਖਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਾ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਸੀਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਅਸੁਭਾਸੁਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤੇਸੁ ਸੁਭਾਦਿਵਿਪਰਿਯਾਸਦਲ਼੍ਹਤਾਯ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸੁਭਾਦੀਸੁ ਸੁਭਾਦਿਵਿਪਰੀਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਾਕਦਾਨੇ ਸਤਿ ਖਨ੍ਧਭੇਦਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਵਿਪਾਕਦਾਨਤੋ ਨਿਯਤੋ, ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤੋ ਚ ਸੋ ਨਿਯਤੋ ਚਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤੋ. ਅਨੇਕੇਸੁ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੇਸੁ ਕਤੇਸੁ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਬਲਵਂ, ਤਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਏਕਨ੍ਤਵਿਪਾਕਜਨਕਤਾਯ ਨਿਯਤਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਦਾਨੇ ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖਨ੍ਧਭੇਦਾਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਚੁਤਿਅਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੁਤਿ ਹਿ ਮਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੯੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੨੩; ੩.੩੭੩; ਵਿਭ. ੧੯੩) ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਤੇਨ ਵਚਨੇਨ ਸਤਿ ਫਲਦਾਨੇ ਚੁਤਿਅਨਨ੍ਤਰੋ ਏਵ ਏਤੇਸਂ ਫਲਕਾਲੋ, ਨ ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਫਲਕਾਲਨਿਯਮੇਨ ਨਿਯਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਫਲਦਾਨਨਿਯਮੇਨਾਤਿ ਨਿਯਤਫਲਕਾਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਯਤਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਵਿਕਲਤਾਦੀਹਿ ਅਵਿਪਚ੍ਚਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਾ ਵਿਯ ਬਲਵਤਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੇਨ ਵਿਪਾਕੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਅਵਿਪਚ੍ਚਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਂ ਫਲਦਾਨੇ ਨਿਯਤਸਭਾਵਾ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਭਾਵਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਫਲਦਾਨਨਿਯਮੇਨੇਵ ਨਿਯਤਤਾ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਵਸ੍ਸਞ੍ਚ ਨਿਯਤਸਭਾਵਾ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਭਾਵਾ ਚ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬਲਵਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇ ਚੁਤਿਅਨਨ੍ਤਰਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਫਲਦਾਨਤੋ.

ਨਨੁ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪਾਕਦਾਯਕੇ ਅਸਤਿ ਚੁਤਿਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਫਲਦਾਨਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਭਾਵਾ, ਨਿਯਤਸਭਾਵਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ ਅਸਮਾਨਜਾਤਿਕੇਨ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿਵਸੇਨ, ਉਪਘਾਤਕੇਨ ਚ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇਕਨ੍ਤਫਲਦਾਯਕਤ੍ਤਾਭਾਵਾ, ਨ ਪਨ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਅਸਮਾਨਜਾਤਿਕਂ ਫਲਨਿਵਤ੍ਤਕਂ ਅਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਂ ਅਵੀਚਿਫਲਤ੍ਤਾ, ਨ ਚ ਹੇਟ੍ਠੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਇਚ੍ਛਤੋ ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਵਿਯ ਉਪਰੂਪਪਤ੍ਤਿਜਨਕਕਮ੍ਮਬਲਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਬਲਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਵੀਚਿਪਾਤਨਤੋ, ਨ ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੁਪਘਾਤਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰੇਕਨ੍ਤਵਿਪਾਕਜਨਕਸਭਾਵਾ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਅਨੇਕਾਨਿ ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਿ ਕਤਾਨਿ ਏਕਨ੍ਤੇ ਵਿਪਾਕੇ ਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਉਪਰਤਾਵਿਪਚ੍ਚਨਸਭਾਵਾਸਙ੍ਕਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਸਭਾਵਤੋ ਨਿਯਤਾਨੇਵ. ਚੁਤਿਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਨ ਫਲਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਕਰਣਸੀਲਾਨਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਯੋਜਨਾਨਿ ਚਾਤਿ ਸਭਾਵਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨੇਵ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਸਮਾਨਸਭਾਵੇਸੁ ਏਕੇਨ ਵਿਪਾਕੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਇਤਰਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤੇਨੇਵ ਕਤਤ੍ਤਾ ਨ ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਞ੍ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਮਤ੍ਥਤਾਵਿਘਾਤਤ੍ਤਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਸਂ ਨਿਯਤਾਨਨ੍ਤਰਿਯਤਾਨਿਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਮਾਨਸਭਾਵਂ ਸਮਾਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਸਮਤ੍ਥਤਂ ਵਿਹਨਤੀਤਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨੀਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਭਾਵੇਤਿ ਸਚ੍ਚਸਭਾਵੇ. ਨਿਯਤੋ ਏਕਨ੍ਤਿਕੋ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਫਲਦਾਨੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਮਤੋ.ਨ ਨਿਯਤੋਤਿ ਉਭਯਥਾਪਿ ਨ ਨਿਯਤੋ. ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ.

ਤਮਨ੍ਧਕਾਰੋਤਿ ਤਮੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋਤਿ ਪਦਵਿਭਾਗੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਤਮੋ ਨਾਮ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਛਾਦਨਟ੍ਠੇਨ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਮੋ ਵਿਹਤੋ, ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੫; ਪਾਰਾ. ੧੨), ਤਮੋਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਦਾਲਿਤੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੬੪) ਚ ਆਦਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਸੀਸੇਨ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਹਤਾ ਸਮ੍ਮੋਹੇਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਅਵਿਯੁਜ੍ਜਨਤੋ. ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਪਤ੍ਵਾ. ਕਙ੍ਖਤੀਤਿ ‘‘ਅਹੋਸਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦) ਕਙ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਸਂਸਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਪਸਾਦਾਧਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਸਮ੍ਪਸੀਦਤੀ’’ਤਿ. ਯਾਵਤ੍ਤਕਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਅਨਵਸਰੋਵ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਨਿਚ੍ਛਯਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ ਏਵ.

ਨ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਮਯਾ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਰਕ੍ਖਾਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਰਤੋ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਸਤਿਯਾ ਏਵ ਰਕ੍ਖਿਤਾਨੀਤਿ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਏਵ ਸਵਾਸਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਤਿਯਾ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਦਾਪਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਏਵ. ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੇਵ, ਯਤੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਭਗਵਤੋ. ਨੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਹੇਤੂਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਪਿ ਵਿਨਯੇ ਅਪਕਤਞ੍ਞੁਤਾਵਸੇਨ ਸਿਯਾ ਤੇਸਂ ਅਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਲੇਸੋ, ਨ ਭਗਵਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰਕਾਰਂ ਆਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਕਵਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ-ਸਦ੍ਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਾਨੁਰੂਪਞ੍ਹਿ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ‘‘ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਸਉਪਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨਾਤਿ ਸਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨ, ਨ ਪਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਲਕ੍ਖਣਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ, ਯਤੋ ਨਂ ਭਗਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯਥਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਸ੍ਸਾਪਿ ‘‘ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ ਵਾਹਂ ਉਪੋਸਥਂ, ਨ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ. ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ ਵਾਹਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੭) ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਂ. ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਂ ਅਪ੍ਪਸਤ੍ਥਂ ਚਰਿਤਂ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਪ੍ਪਸਤ੍ਥਤਾਯ ਹਿ ਤਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ, ਨ ਸਭਾਵਤੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕੋ ਭਗਵਾ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖਾਯ ਏਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਵੇਕਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਤਬ੍ਬਿਧੁਰਂ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਖੋ ਤੇ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵੋਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਭਗਵਤੋ ਨ ਪਾਸਂਸੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਨਾਮ ਜਾਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਉਪਾਰਮ੍ਭੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤੋ ਪਵਾਰਣਾਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਵਾਰੇਮਿ ਵੋ, ਨ ਚ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਥ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੧੫) ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ‘‘ਨ ਖੋ ਮਯਂ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਾਮ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਕਂ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਭਾਵੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਮਿਯਮ੍ਪਿ ਚਰਿਯਾਚਿਰਾਨੁਗਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਗੇਵ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਞ੍ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਗੁਣਾ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਵੇਣਿਕਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਭਾਵਵਚਨਂ ਯਥਾਧਿਕਾਰਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਲਦ੍ਧਗੁਣਕਿਤ੍ਤਨਂ, ਨ ਆਵੇਣਿਕਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਕੇ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਨਿ ਕੁਤੋ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਤੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਤੀਣਿ ਞਾਣਾਨਿ ਚਤੁਯੋਨਿਪਞ੍ਚਗਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਾਨਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਕਂਯੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮੇਵ. ਨਤ੍ਥਿ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਾਨਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਹਾਨੀਤਿ ਖੇਮਪਵਿਵੇਕਵਿਤਕ੍ਕਾਨੁਗਤਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਹਾਨਿ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਵਾਤਿ ਖਿਡ੍ਡਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕਿਰਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਰਵਾਤਿ ਸਹਸਾ ਕਿਰਿਯਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸਹਸਾ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾ ਦਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਕਰਣਂ ਰਵਾ. ਖਲਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਰਜ੍ਝਨਂ ਞਾਣੇਨ ਅਪ੍ਫੁਟਂ. ਸਹਸਾਤਿ ਵੇਗਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਤੁਰਿਤਕਿਰਿਯਾ. ਅਬ੍ਯਾਵਟੋ ਮਨੋਤਿ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਦਾਚਾਰੋ. ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਮਾਹ, ਅਯਞ੍ਚ ਦੀਘਭਾਣਕਾਨਂ ਪਾਠੋ ਆਕੁਲੋ ਵਿਯ. ਅਯਂ ਪਨ ਪਾਠੋ ਅਨਾਕੁਲੋ –

ਅਤੀਤਂਸੇ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਂ, ਅਨਾਗਤਂਸੇ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂਸੇ. ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਞਾਣਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ. ਇਮੇਹਿ ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਦਵਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਰਵਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਪ੍ਫੁਟਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵੇਗਾਯਿਤਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਬ੍ਯਾਵਟਮਨੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਸਮਾਚਾਰਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਵ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਚਾਰਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਮਹਾਥੇਰੇਨ ਤਿਕੋ ਦੇਸਿਤੋ.

ਕਿਞ੍ਚਨਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਾ. ਇਮੇ ਪਨ ਰਾਗਾਦਯੋ ਪਲਿਬੁਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਕਿਞ੍ਚਨਾ ਵਿਯਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਨਾਤਿ ਪਲਿਬੋਧਾ’’ਤਿ.

ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨੁ ਅਨੁ ਦਹਨਟ੍ਠੇਨ. ਰਾਗਾਦਯੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਇਤ੍ਤਰਕ੍ਖਣਾ ਕਥਂ ਅਨੁਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਙ੍ਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇ. ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਸਾਸਨੇ, ਲੋਕੇ ਚ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਾਨਿ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਤਿਖਿਣਕਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਅਤਿਵਿਯ ਤਿਖਿਣਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਹਦਯਪ੍ਪਦੇਸਂ ਝਾਪੇਸਿ ਯਥਾ ਤਂ ਬਾਹਿਰਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਸਨਿਸ੍ਸਯਂ. ਤੇਨ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸੁਪਤੋ ਵਿਯ ਬ੍ਯਾਧਿ ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ਮਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਨੇਵ ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਦੋਸਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਦਹਨਤਾ ਪਾਕਟਾ ਏਵਾਤਿ ਇਤਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮੋਹਵਸੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ.

ਕਾਮਂ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਗ੍ਗਿਆਦਯੋ ਤਯੋ ਅਗ੍ਗੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਤੇਹਿ ਇਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਤਾ, ਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਾਦਿਸਾ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਾ. ਯੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਾ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਹੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਰੇਨ ਹੁਨਨਂ ਪੂਜਨਂ ਆਹੁਨਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ‘‘ਆਹੁਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਆਹੁਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੦੬). ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਚ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹੁਕਾਰਤਾਯ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਨੇਸਂ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਾ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਅਹਿਤਦੁਕ੍ਖਾਵਹਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਸੁ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋਤਿ ਯੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਰਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਦਹਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਅਯਮਤ੍ਥੋ. ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਨਾਤਿ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਮਾਤਰਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਾਯ ਏਵ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਿਰਤਰਂ ਕਾਲਂ ਆਪਾਯਿਕਦੁਕ੍ਖਾਨੁਭਵਨਦੀਪਨੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਨਲੋਭੇਨ, ਨ ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਕੁਤੋਭਯਂ ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਤਾਯ. ਨਿਵਾਰੇਸਿ ਸਮੁਦ੍ਦਪਯਾਤਾ ਨਾਮ ਬਹ੍ਵਨ੍ਤਰਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ. ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਾਦਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਕਤ੍ਵਾ.

ਨਾਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਮ੍ਮਬਲੇਨ ਵਾਤਸ੍ਸ ਅਵਾਯਨਤੋ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਕ੍ਖਿਤਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਪੁਰਿਮਾਹਿ ਪਰਤੋ ਮਾ ਅਗਮਾਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਅਪਰਾਪਰਾਹਿਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਾਹਿ ‘ਪਰਤੋ ਪਰਤੋ ਮਾ ਅਗਮਾਸੀ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ’’ਤਿ. ਖੁਰਚਕ੍ਕਧਰਨ੍ਤਿ ਖੁਰਧਾਰੂਪਮਚਕ੍ਕਧਰਂ ਏਕਂ ਪੁਰਿਸਂ. ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਬਲੇਨ.

ਚਤੁਬ੍ਭੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਅਚ੍ਛਰਾਸਦਿਸੀਹਿ ਵਿਮਾਨਪੇਤੀਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਅਟ੍ਠਜ੍ਝਗਮਾਤਿ ਰੂਪਾਦਿਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਤਤੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਰਾ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮਾਨਪੇਤਿਯੋ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿ. ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਤਿਲੋਭੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਰ ਅਤ੍ਰ ਕਾਮਗੁਣੇ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਖੁਰਚਕ੍ਕਂ. ਆਸਦੋਤਿ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਭਾਵੇਨ ਆਸਾਦੇਤਿ.

ਸੋਤਿ ਗੇਹਸਾਮਿਕੋ ਭਤ੍ਤਾ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਅਨੁਦਹਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ.

ਅਤਿਚਾਰਿਨੀਤਿ ਸਾਮਿਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਾਰਿਨੀ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਿਨੀ. ਰਤ੍ਤਿਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵਸਮੁਪਟ੍ਠਿਤੇਨ ਸੁਨਖੇਨ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਤਾਦੁਕ੍ਖਂ. ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਅਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਰਣਟ੍ਠਾਨਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਪਟਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਪਟਾ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਰਵਦਸ੍ਸਨਞ੍ਹੇਤਂ. ਮੁਟ੍ਠਿਯੋਗੋ ਕਿਰਾਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸੁਨਖਨ੍ਤਰਧਾਨਸ੍ਸ, ਯਦਿਦਂ ਖੇਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਭੂਮਿਯਂ ਨਿਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇਨ ਘਂਸਨਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ.ਸੁਨਖਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਂਸੂ’’ਤਿ.

ਦਕ੍ਖਿਣਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਾ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹਿ ਹਿਤਸੁਖਾਨੀਤਿ. ਤਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ. ਰੇਵਤੀਵਤ੍ਥੁ ਵਿਮਾਨਵਤ੍ਥੁਪੇਤਵਤ੍ਥੂਸੁ (ਵਿ. ਵ. ੮੬੧ ਆਦਯੋ) ਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ (ਵਿ. ਵ. ੯੭੭-੯੮੦; ਪੇ. ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੭੧੪-੭੩੬) ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਤਿਵਿਧੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨੁ ਸਙ੍ਗਹੋ ਏਕਵਿਧੋਵ, ਸੋ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ‘‘ਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਅਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਿਵਿਧੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਰੂਪਕਣ੍ਡ-ਤਿਕੇ) ਪਦੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਵਾ ਅਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਵਿਸੇਸੋ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਿਵਿਧੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਰੂਪਕਣ੍ਡ-ਤਿਕੇ) ‘‘ਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਕੋਚਿ ਦੋਸੋ. ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇ ਹਿ ਵਿਸੇਸੇ ਤਸ੍ਸ ਏਕਵਿਧਤਾ ਸਿਯਾ, ਨ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ. ‘‘ਜਾਤਿਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਜਾਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਾਪੇਕ੍ਖਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਯਾ ਸਙ੍ਗਹੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੇਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਰਹਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੁ ਉਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੫.੬; ਸੁ. ਨਿ. ੨੬੫). ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਜਾਤਿਸਙ੍ਗਹੋ’’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਾ ਵਾ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਜਾਤਿਸਙ੍ਗਹੋ. ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿ, ਸਞ੍ਜਾਤਿਯਾ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਞ੍ਜਾਤਿਸਙ੍ਗਹੋ, ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਰਿਯਾਯ ਏਵਰੂਪਾਯ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਿਰਿਯਾਸਙ੍ਗਹੋ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਗਣਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਗਣਨਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤੀਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਰੂਪਗਣਨਾਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਹਿ ਤੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਗਣੇਤਬ੍ਬਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਨਿਪਸ੍ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਨਿਦਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਭਾਵੋ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਚਰਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪਾਯਤਨਤੋ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਹ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਹਿ ਏਕੀਭੂਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਨਾਨਤ੍ਤਕਰੋ ਸਭਾਵੋ, ਸੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਚਰਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਵਬੋਧੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਪਟਿਹਨਨਸਮਤ੍ਥਤੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨੋ ਘਟ੍ਟਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ. ਘਟ੍ਟਨਂ ਵਿਯ ਚ ਘਟ੍ਟਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਾਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦਸਨ੍ਨਂ ਆਯਤਨਾਨਂ ਯਥਾਰਹਂ ਸਯਂ, ਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਮੁਖਭਾਵੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਤਨਂ ਪਟਿਹਨਨਂ, ਯੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਦਿਵਿਕਾਰਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਿਸਯੇਸੁ ਵਿਕਾਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਸਵਿਸਯੇਸੁ ਆਵਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਭੁਜਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਆਦਿਸਦ੍ਦਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇਹਿ ਵਿਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਬ੍ਯਾਪਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹੂਪਘਾਤੋ ਵਿਕਾਰੋ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ. ਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਮੇਵਾਤਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਸਿਯਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ. ਨਾਸ੍ਸ ਪਟਿਘੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਵਸੇਸਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਸੁਖੁਮਰੂਪਂ.

ਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਨ੍ਤਿ. ਚੇਤਨਾ ਹਿ ਆਯੂਹਨਰਸਤਾਯ ਯਥਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਯਥਾਸਕਂ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਨ੍ਤੀ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਤੇਨੇਵ ਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸੇਨ ਤੇ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਹਜਾਤ…ਪੇ… ਰਾਸੀ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤੀਤਿ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਰੋਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਇਤਰਸ੍ਸ ਫਲਤੋ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਰੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ, ਸਭਾਵਤੋ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਚ ਸਯਂ ਇਤਰੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤਰੇਹਿਪਿ. ਪੁਜ੍ਜਭਵਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਪੁਨਨਤੋ ਚ ਪੁਞ੍ਞੋ.

ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਚੇਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਯੁਨਿਪ੍ਫਾਦਨਾਦਿਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਚੇਤਨਾਨਂ. ਅਟ੍ਠੇਵ ਚੇਤਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਕੁਸਲਾ. ‘‘ਤੇਰਸਪੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ‘‘ਨਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਭਾਵਨਾ ਞਾਣਰਹਿਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਸਿਣੇਸੁ ਝਾਨਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਪਥਵੀ ਪਥਵੀ’’ਤਿਆਦਿ ਭਾਵਨਾ ਹਿ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸੁਪਗੁਣਭਾਵਤੋ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਆਦਰਾਕਰਣੇਨ ਸਿਯਾ ਞਾਣਰਹਿਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਝਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਚਿ ਮਣ੍ਡਲਕਰਣਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਂ ਭਜਾਪੇਨ੍ਤਿ.

ਦਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਧਮ੍ਮਾ ਦਾਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਪਾਰਭੂਤਾ ਆਯੂਹਨਚੇਤਨਾ ਦਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ, ਦਾਨਞ੍ਚ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਇਤਰੇਸੁਪਿ. ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਨਾਤਿ ਅਯਂ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਤ੍ਥਦੇਸਨਾ, ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੋਮਨਸ੍ਸਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਨੁਮੋਦਨਾਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨਾਪਿ ਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਏਵਾਤਿ. ਕਾਮਂ ਨਿਚ੍ਚਸੀਲਂ, ਉਪੋਸਥਸੀਲਂ, ਨਿਯਮਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸੀਲਮੇਵ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਲਪੂਰਣਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਯਦਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਏਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਸੀਲਂ, ਉਪੋਸਥਸੀਲਂ, ਨਿਯਮਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ, ‘‘ਸਾਧੁ ਸੁਟ੍ਠੂ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਂ ਸੀਲਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ਸੀਲਮਯਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਥਵਸੇਨ ਭਾਵਨਾਨਯੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਮਸਨਨਯੇਨ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਭਾਵਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮਰੂਪਭਾਵੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ, ਤੇ ਯਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਰਛਕ੍ਕਾਦਿਵਸੇਨ ਛ ਛਕ੍ਕਾ ਗਹਿਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਦੁਬ੍ਬਿਭਾਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਾਯ ਛ ਧਾਤੁਯੋ ਗਹਿਤਾ. ਤਤੋ ਯੇਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਤਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਝਾਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਮਤ੍ਤਾਨਿ, ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਤਾਨਿ ਝਾਨਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦਸ ਕਸਿਣਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਵਾਰਭਾਵੇਨ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਵਸੇਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਗਹਿਤਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਨਾਤਿਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰਨਯੇਨ ਚ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ ਚ ਗਹਿਤਾ. ਤੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਿ ਸੁਞ੍ਞਾਨਿਰੀਹਅਬ੍ਯਾਪਾਰਭਾਵੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਤੋ ਆਧਿਪਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਤਭਾਵਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਪਿ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਭੂਮਿਤ੍ਤਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਤਿਵਿਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਗਹਿਤਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਾਮਭਵਾਦਯੋ ਨਵ ਭਵਾ ਗਹਿਤਾ. ਏਤ੍ਤਕੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਵਿਸੇਸੇ ਪਵਤ੍ਤਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲੇਨ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਝਾਨਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਰੂਪਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਝਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ. ਪੁਨ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਭਾਗਤੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਭਜ੍ਜ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਮਨਸਿਕਾਰੋ ਹਿ ਸੁਖੇਨ, ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਹਿਤੋ. ਏਵਂ ਏਤੇ ਸਮ੍ਮਸਨੀਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਿਧਾ, ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਊਨਾਨਿ ਦ੍ਵੇਸਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਵਿਚਾਰਂ ਪਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਨ ਪੁਞ੍ਞੋਤਿ ਅਪੁਞ੍ਞੋ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞ-ਸਦ੍ਦੇ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਇਞ੍ਜਨਹੇਤੂਨਂ ਨੀਵਰਣਾਦੀਨਂ ਸੁਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਿਞ੍ਜਂ, ਅਨਿਞ੍ਜਮੇਵ ‘‘ਆਨੇਞ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਆਨੇਞ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਤਯੋ ਫਲਟ੍ਠਾਤਿ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਵਿਧੋ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਾਦਿਕਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਤਾਸੁ ਜਾਤੋਤਿ ਵਾ ਸੇਕ੍ਖੋ, ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹਿ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਯਮਾਨੋ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਯਤਿ, ਨ ਯੋਨਿਯਂ. ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲੋਤਿ ਵਾ ਸੇਕ੍ਖੋ. ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਵਾ ਕਥਾਯ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਾਧਾਰਣਮਗ੍ਗਫਲਤ੍ਤਯਧਮ੍ਮਾ ਸੇਕ੍ਖਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਸੇਕ੍ਖੋਤਿ ਚ ਯਤ੍ਥ ਸੇਕ੍ਖਭਾਵਾਸਙ੍ਕਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਟਿਸੇਧੋਤਿ ਲੋਕਿਯਨਿਬ੍ਬਾਨੇਸੁ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਵਨਾਪਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਕਿਲੇਸੇਹਿਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪਗਮਨਤੋ ਏਤਾ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਸੁਪਿ ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਮਗ੍ਗਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਙ੍ਗੀਪਿ ਤਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤੋਤਿ ਚ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਅਰਹਤੋ ਇਤਰੇਸਂ ਵਿਯ ਸੇਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸੀਲਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ‘‘ਸੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾਤਿ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਅਸੇਕ੍ਖੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੇਕ੍ਖਭਾਵਪਟਿਸੇਧੋ ਕਤੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਸਿਕ੍ਖਾਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਸਿਕ੍ਖਾਫਲਭਾਵੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਵਚਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ, ਨਾਪਿ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀ ਸੇਕ੍ਖਵਚਨਂ, ਨ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲੇਸੁ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਵਚਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ, ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਚ ਸੇਕ੍ਖਵਚਨਂ, ‘‘ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਚ ਅਪਰਿਯੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ‘‘ਖੀਣਾਸਵੋ’’ਤਿ ਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਸੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਰਹਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਤਿਯਪੁਗ੍ਗਲਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖੋ ਵਾ ਅਸੇਕ੍ਖੋਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਵਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਅਤ੍ਥੇਹਿ ਸੇਕ੍ਖੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਵੋ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ? ਨ ਤਂਸਦਿਸੇਸੁ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰਤੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਤੋ ਹਿ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਕਰਣਂ, ਵਿਪਾਕਭਾਵਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਏਵ ਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਅਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਭਾਵਂ ਆਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਕੁਸਲਸੁਖਤੋ ਚ ਵਿਪਾਕਸੁਖਂ ਸਨ੍ਤਤਰਤਾਯ ਪਣੀਤਤਰਨ੍ਤਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.

ਜਾਤਿਮਹਲ੍ਲਕੋਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਕੁਲਧਮ੍ਮਪਦੇਸੁ ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਿਥੇਰੋ ਨਾਮ. ਥੇਰਕਰਣਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਾਸਨੇ ਥਿਰਭਾਵਕਰਾ ਗੁਣਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਨਿਮ੍ਮਦਨਕਾ. ਥੇਰੋਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸੀਲਵਾਤਿ ਪਾਸਂਸੇਨ ਸਾਤਿਸਯੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਤੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਬਾਲ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਮਾਹ. ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿ ਬਹੁ ਸੁਤਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ, ਏਤੇਨਾਸ੍ਸ ਸੁਤਵਿਰਹਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਬਾਲ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲੇਨ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਲਾਭੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨੀਵਰਣਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਬਾਲ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ, ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਕਥੇਤਿ. ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਬਾਲ੍ਯਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਂ, ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਞ੍ਚਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮੁਦਾਯੇ ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸਮਾਪਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸਮਾਪਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਥੇਰਨਾਮਕੋ ਵਾ ‘‘ਥੇਰੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮਕੋ ਵਾ.

ਅਨੁਗ੍ਗਹਵਸੇਨ, ਪੂਜਾਵਸੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਰਸ੍ਸ ਦੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦਾਨਂ, ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾ. ਦਾਨਮੇਵ ਦਾਨਮਯਂ. ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤਂ ਮਯ-ਸਦ੍ਦੋ. ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਤ੍ਥੇਨ ਕਿਰਿਯਾ ਚ ਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ. ਪਰੇਸਂ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾਸੇਵਨੀਯਤਾਦੀਨਂ ਆਨਿਸਂਸਾਨਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਤ੍ਤਿਕੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੫; ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੦੫) ਵੁਤ੍ਤਦਾਨਮਯਸੀਲਮਯਭਾਵਨਾਮਯਚੇਤਨਾਵਸੇਨੇਵ. ਇਮਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਸੁ. ਕਾਯੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਪਯੋਗਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਦਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਾਨਤ੍ਥਂ. ‘‘ਇਮਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਦਾਨਪਾਰਮਿਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਕੇਵਲਂ ‘‘ਅਨ੍ਨਦਾਨਾਦੀਨਿ ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਦਾਨਕਾਲੇ ਤਂ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਇਮਂ ਦਾਨਮਯਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਦਾਨਪਾਰਮਿਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਕਾਲੇਪਿ ਦਾਨਸੀਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ. ਵਤ੍ਤਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਏਤਂ ਦਾਨਂ ਨਾਮ ਮਯ੍ਹਂ ਕੁਲਵਂਸੋ ਕੁਲਤਨ੍ਤਿ ਕੁਲਪਵੇਣੀ ਕੁਲਚਾਰਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦਦਤੋ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਮਯਂ. ਯਥਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਦਾਨਚੇਤਨਾ ਵਤ੍ਤਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦਦਤੋ ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ, ਅਪਰਭਾਗਚੇਤਨਾਯ ਚ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਖਯਤੋ, ਵਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਦਤੋ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚੇਤਨਾਯ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਅਪਰਭਾਗਚੇਤਨਾਯ ਚ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

ਅਪਚੀਤਿਚੇਤਨਾ ਅਪਚਿਤਿਸਹਗਤਂ ਅਪਚੀਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਯਥਾ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗੋ ਏਵ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਸਹਗਤਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਅਪਚਿਤਿਯਾ ਸਹਗਤਂ ਸਹਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪਚਿਤਿਸਹਗਤਂ. ਅਪਚਾਯਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ. ਵਯਸਾ ਗੁਣੇਹਿ ਚ ਵੁਡ੍ਢਤਰਾਨਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਵਟੋ ਹੋਤਿ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ, ਸਾ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਮੇਵ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਹਗਤਂ. ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਾ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨੇਵ ਸਹਗਤਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਹਗਤਂ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਤ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ. ਤਥਾ ਪਰੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਦਿਨ੍ਨਤਾਯ ਪਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਂ. ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਨ੍ਨਂ ਪਨ ਕੇਵਲਂ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਂ. ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦੇਸਨਾ, ਦੇਸਨਾਵ ਦੇਸਨਾਮਯਂ. ਸੁਣਾਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਵਨਂ, ਸਵਨਮੇਵ ਸਵਨਮਯਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਉਜੁਗਮਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਗਤਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਤਾ.

ਪੂਜਾਵਸੇਨ ਸਾਮੀਚਿਕਿਰਿਯਾ ਅਪਚਾਯਨਂ ਅਪਚਿਤਿ. ਵਯਸਾ ਗੁਣੇਹਿ ਚ ਜੇਟ੍ਠਾਨਂ ਗਿਲਾਨਾਨਞ੍ਚ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਕਰਣਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ. ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਦਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਏਕਦੇਸਤੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤਿਪਯਾਨਂ, ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਪਰਿਣਾਮਨਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਮੇਵ. ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਰਾਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਪਰੇਸਂ ਦੇਸੇਤਿ ਹਿਤਫਰਣੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਹਿਤਫਰਣੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿਸ੍ਸ ਸਵਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਂ. ਨਿਯਮਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਯਾਮਕਸਭਾਵਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਜੁਭਾਵੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਦੁਰਸਮੁਸ੍ਸਾਰਿਤਤਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੯੪; ੩.੧੩੬; ਵਿਭ. ੭੯੩) ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਜੁਕਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਦਾਨਾਦੀਸੁ ਹਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਇਮਾਯ ਏਵ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਿਸੋਧਿਤਂ ਮਹਾਜੁਤਿਕਂ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਂ ਭਵਤਿ.

ਪੁਰਿਮੇਹੇਵ ਤੀਹੀਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤੇਹੇਵ ਤੀਹਿ. ਸੀਲਮਯੇ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਭਾਵਤੋ. ਦਾਨਮਯੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦਾਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਦਾਨਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਚ. ਕਾਮਂ ਦੇਸਨਾ ਧਮ੍ਮਦਾਨਸਭਾਵਤੋ ਦਾਨਮਯੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਸੇਵਨਭਾਵਤੋ ਪਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਵਿਯ ਸਵਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਾਵਨਾਮਯੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਗਤਂ ਭਾਵਨਾਮਯੇ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਗਤੇ ਏਵ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਰੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਣਾਮਨਂ, ਗੁਣਪਸਂਸਾ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਰਿਯਮਾਨਾਯ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਸਰਣਗਮਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਦਯੋ ਪੁਞ੍ਞਵਿਸੇਸਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਇਜ੍ਝਨਤੋ.

ਪਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੋਧਨਤ੍ਥੋ ਅਨੁਯੋਗੋ ਚੋਦਨਾ, ਸਾ ਯਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਾਨਿ ਚੋਦਨਾਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੋਦਨਾਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਚ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਹੇਤੁਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੀਤਿਕ੍ਕਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਚ ਦਸ੍ਸਨਹੇਤੂਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਤੋ, ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ.ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤੇਨ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੇਨ, ਤਥਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੇਨ ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਨ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚੋਦੇਤਿ ਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਾ ਸਂਵਾਸਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਵਾ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਵਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨੇ ਅਤਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਪਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮੁਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ.

ਕਾਮੂਪਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਕਾਮੇਹਿ ਉਪਪਨ੍ਨਤਾ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ ਚ ਤੇਸਂ ਪਟਿਸੇਵਨਂ, ਸਮਧਿਗਮੋ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਮੂਪਸੇਵਨਾ ਕਾਮਪਟਿਲਾਭਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਕਾਮਾਤਿ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਰਾਸੀਨਂ ਵਿਯ ਸਯਂ, ਪਰੇਹਿ ਚ ਅਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਉਟ੍ਠਾਨਕਮ੍ਮਫਲੂਪਜੀਵਿਭਾਵਤੋ ਪਨ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਕਾਮਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਕਾਮਾ. ਤੇ ਪਨ ਤੇਸਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਨਿਬਦ੍ਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਨਿਬਦ੍ਧਕਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਦੇਵਲੋਕਵਾਸਿਨੋਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਤੁਸਿਤਾ ਦੇਵਾ. ਵਿਨਿਪਾਤਿਕਾਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾ. ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਕਾਮਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਕਾਮਾ.

ਪਕਤਿਸੇਵਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਮਾਨਤੋ ਜਾਨਨਂ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ. ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਾਤਬ੍ਯਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮੇਥੁਨਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਕੇਚਿਵਾਦਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੇਚਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇ ‘‘ਯਾਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਲਿਙ੍ਗਿਤਮਤ੍ਤੇਨ, ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਾਮਸਨਮਤ੍ਤੇਨ, ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਹਸਿਤਮਤ੍ਤੇਨ, ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਓਲੋਕਿਤਮਤ੍ਤੇਨ ਕਾਮਕਿਚ੍ਚਂ ਇਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਤਰੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਕਾਮੇਸੁ ਵਿਰਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਤੇਸੁ ਅਭਾਵਤੋ, ਕਾਮਾਨਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਤਰਪਣੀਤਤਮਭਾਵਤੋ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਾਭਾਵੋ ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਮਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਤਙ੍ਖਣਿਕਪਰਿਲ਼ਾਹੂਪਸਮਾਵਹਂ ਫਸ੍ਸਸੁਖਂ. ਕਾਮਾਤਿ ਕਾਮੂਪਭੋਗਾ. ਪਾਕਤਿਕਾ ਏਵਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਹਿ ਏਕਸਦਿਸਾ ਏਵ. ਏਕਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਏਕਰੂਪਂ ਸਮਾਨਰੂਪਨ੍ਤਿ, ਸਮਞ੍ਞਾਤਂ ਸਮਾਨਭਾਵਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਖਪਟਿਲਾਭਾਤਿ ਸੁਖਸਮਧਿਗਮਾ. ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਦੇਵੇਸੁ ਵਾ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸੁਖਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ. ਭੂਮਿਵਸੇਨਪਿ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕੇਸੁ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤੇਸੁ ਵਾ ਕੁਸਲਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤੇਸੁ, ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸੁ ਵਾ ਵਿਪਾਕਸੁਖਾਨੁਭਵਨਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਵਸੇਨ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਸੁਖੂਪਪਤ੍ਤੀਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਵਸੇਨੇਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸੁਖੂਪਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਿਨ੍ਤਾਤਿ ਤੇਮਿਤਾ, ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਚੇਵ ਝਾਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਪਣੀਤਰੂਪਫੁਟ੍ਠਕਾਯੇਨ ਚ ਪਣੀਤਾ ਵਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਤਿਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਕੁਸਲਸੁਖਤੋ ਵਿਪਾਕਸੁਖਂ ਸਨ੍ਤਤਰਤਾਯ ਪਣੀਤਤਰਂ ਬਹੁਲਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਜ੍ਝਾਨਸੁਖਂ ਏਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਆਭਸ੍ਸਰਾਨਂ. ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਉਲ਼ਾਰਭਾਵਤੋ ਤੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਭਵਲੋਭੋ ਮਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਨ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਸਙ੍ਖੋਭਪੀਤਿਉਬ੍ਬਿਲਾਵਿਵਿਗਮੇਨ ਅਤਿਵਿਯ ਉਪਸਨ੍ਤਂਯੇਵ. ਤਥਾ ਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨੇਵ ਹਿ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਨੀਤਤਾਯ ‘‘ਪਣੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਣੀਤਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਤਪ੍ਪਕੇਨ ਸੁਖਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਸੁਖੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਤੁਸਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਇਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਤੁਸਿਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਸੁਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਏਵ ਨ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤੋ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸੁਖਨ੍ਤਿ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਵਿਪਾਕਸੁਖਂ.

ਸਤ੍ਤ ਅਰਿਯਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਟ੍ਠਮਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਆਵੇਣਿਕਪਞ੍ਞਾ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਪਞ੍ਞਂ ਅਵਸੇਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤੇਭੂਮਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾ ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਨੇਵਸੇਕ੍ਖਾਨਾਸੇਕ੍ਖਾ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਪਞ੍ਞਾ.

ਯੋਗਵਿਹਿਤੇਸੂਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਹਿਤੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਣਾਮਿਤੇਸੁ ਉਪਾਯਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇਸੁ. ਕਮ੍ਮਾਯਤਨੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨਂ, ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਂ ਆਯਤਨਞ੍ਚ ਆਜੀਵਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨੇਸੁਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਦੁਵਿਧਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੀਨਞ੍ਚ ਵਡ੍ਢਕਿਕਮ੍ਮਾਦਿ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਕਸਿਵਾਣਿਜ੍ਜਾਦਿ. ਸਿਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਦੁਵਿਧਂ ਹੀਨਞ੍ਚ ਨਲ਼ਕਾਰਸਿਪ੍ਪਾਦਿ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਮੁਦ੍ਦਗਣਨਾਦਿ. ਵਿਜ੍ਜਾਵ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ ਨਾਗਮਣ੍ਡਲਪਰਿਤ੍ਤਫੁਧਮਨਕਮਨ੍ਤਸਦਿਸਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਾਨਿ ਪਨੇਤਾਨਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸਦਿਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤਾ ਨੇਵ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਰਿਯਮਾਨਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਾ ਕਤਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਚਿਨ੍ਤਾਯ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਚਿਨ੍ਤਾਯ ਕਤਾਨਿਪਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਕਤਸਦਿਸਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਕਂ, ਇਦਂ ਨੋ ਸਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਨਞਾਣਂ. ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਨਤੋ ‘‘ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਕਭਾਵਤੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਦਨਤ੍ਤਾਤਿ [(ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ) ਅਧਿਕਪਾਠੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ]. ਯਂ ਏਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਏਵਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸਭਾਵਂ. ‘‘ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਖਨ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਞ੍ਞਾਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਸਾ ਹਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਕਾਰਣਾਨਂ ਅਪਚ੍ਚਨੀਕਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਨੁਲੋਮਨਤੋ, ਤਥਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਚਰਿਯਾਯ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਸ੍ਸ, ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਲੋਮਨਤੋ ਅਨੁਲੋਮੇਤੀਤਿ ਚ ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਏਤਾਨਿ ਕਾਰਣਾਨਿ ਖਮਤਿ ਸਹਤਿ ਦਟ੍ਠੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਖਨ੍ਤਿ. ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਰੋਚੇਤੀਤਿ ਰੁਚਿ. ਮੁਨਾਤੀਤਿ ਮੁਤਿ. ਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਪੇਕ੍ਖਾ. ਤੇ ਚ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਜ੍ਝਾਯਮਾਨਾ ਏਤਾਯ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਪਰਤੋ ਅਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪਦੇਸਵਚਨਂ ਅਸੁਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਞਾਣਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਵ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਿਮਭਵਿਕਾਨਂ, ਸੇਸਪਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮੀਨਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

ਪਰਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਪਰੇਨ ਕਰਿਯਮਾਨਾਨਿ, ਪਰੇਨ ਕਤਾਨਿ ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਪਰਸ੍ਸ ਕਥਯਮਾਨਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਆਚਰਿਯਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬਾ ਪਰਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ, ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਭਾਵਨਾਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਇਚ੍ਛਿਤਾਤਿ.

ਆਵੁਧਂ ਨਾਮ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਮਥਨਤ੍ਥਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਰਾਗਾਦਿਸਦਿਸੋ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਮਥਨਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਸੁਤਮੇਵ ਆਵੁਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਂ ਹੀ’’ਤਿ ਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਤਾਵੁਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੭) ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਨ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ. ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ ਚ. ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤੀਤਿ ਤੇਨ ਅਕੁਸਲਪ੍ਪਹਾਨੇਨ, ਤਾਯ ਚ ਕੁਸਲਭਾਵਨਾਯ ਰਾਗਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ.

ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਕਾਯਾਨਨ੍ਤਿ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤਕਾਯਾਨਂ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਕਾਕੀਭਾਵੋ, ਅਥ ਖੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਯੋਗਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋਤਿ ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਪਹਾਯ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾ. ਸਾ ਪਨ ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਵੋਦਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਦਧਿਗਮੇਨ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਰੁਪਧਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਰੁਪਧੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾਨਂ ਅਧਿਗਤਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਙ੍ਗੀਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤਮ੍ਪਿ ਅਵਸ੍ਸਯਟ੍ਠੇਨੇਵ ਆਵੁਧਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਤਪਵਿਵੇਕਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨੇਵ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਆਵੁਧਤ੍ਤਸਾਧਕਾ, ਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਸੁਤੇਨ, ਏਕਚ੍ਚਪਵਿਵੇਕੇਨ ਵਾ ਵਿਨਾਪਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਆਵੁਧਤ੍ਤਸਾਧਨੀਤਿ ਤਤੋ ਪਞ੍ਞਾ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਿਸੁਂ ਆਵੁਧਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਨ ਕੁਤੋਚੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨਾਞ੍ਞਾਤਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਨ ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਅਮਤਧਮ੍ਮਂ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਮੇਵ ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਯਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ‘‘ਨਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗਸਿਦ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਜਾਨਨਕਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਞਾਤਮਰਿਯਾਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਞਾਤਾਨਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਨਕਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਭੂਤਂ ਆਜਾਨਨਭੂਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੋ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭੂਤਂ, ਆਜਾਨਨਵਸੇਨ ਵਾ ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਭੂਤਂ.ਅਞ੍ਞਾਤਾਵੀਸੂਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਚਤੁਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਆਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ.

ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦੋਤਿ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ, ਵਣ੍ਣੋ, ਗਨ੍ਧੋ, ਰਸੋ, ਓਜਾ, ਸਮ੍ਭਵੋ, ਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਜੀਵਿਤਂ, ਭਾਵੋ, ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦੋ, ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦੋਤਿ ਏਵਂ ਚੁਦ੍ਦਸਸਮ੍ਭਾਰੋ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡੋ.

ਕਸਿਣਾਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਆਲੋਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਪਞ੍ਞਾਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਲੋਕਿਯਪਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੂਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ.

ਅਧਿਕਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਂ. ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਆਸੇਵਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਅਧਿਸੀਲਂ ਨਾਮ ਅਨਵਸੇਸਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਸਂਵਰਭਾਵਤੋ, ਮਗ੍ਗਸੀਲਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਚ. ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਅਧਿਪਞ੍ਞਾ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਨੇਸਂ ਅਧਿਸੀਲਾਦਿਭਾਵਂ ਕਾਰਣੇਨ ਪਟਿਪਾਦੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ. ਅਧਿਸੀਲਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਸਮਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਚ ਪਾਪਕਂ;

ਅਨੁਭੋਤਿ ਦ੍ਵਯਮ੍ਪੇਤੁਂ, ਅਨੁਬਨ੍ਧਞ੍ਹਿ ਕਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੫੬);

ਏਵਂ ਅਤੀਤੇ, ਅਨਾਗਤੇ ਚ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਦੁਕ੍ਖਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਆਕਙ੍ਖਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਿਯਸੀਲਾਦੀਨਂ ਅਧਿਸੀਲਾਦਿਭਾਵੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਮੇਵ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਕਾਯੋਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਕਾਯੋ ਫਸ੍ਸਾਦਿਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋ. ਕਾਯੋ ਚ ਸੋ ਭਾਵਿਤਭਾਵੇਨ ਭਾਵਨਾ ਚਾਤਿ ਕਾਯਭਾਵਨਾ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਮਾ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਨੇਨ ਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾਤਿ ਪਹੀਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸੇਵਨਾਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਸਂ ਭਾਵਿਨਿਯਾਪਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਗੇਵ ਕਾਲ਼ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਕਾਯੋ ਸੁਭਾਵਿਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਹਿ…ਪੇ… ਸੁਭਾਵਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਿਯ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਕਰਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ.

ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਮਗ੍ਗੋ ਪਟਿਪਦਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿਪਟਿਪਦਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਫਲਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਅਕੁਪ੍ਪਭਾਵਤੋ. ਫਲਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਵਿਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ. ਦਸ੍ਸਨ-ਸਦ੍ਦਂ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਞ੍ਹਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਤ੍ਥਿ ਇਤੋ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਮੇਵ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਂ ਜੇਟ੍ਠਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੇਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸੋ ਪਞ੍ਚਕਨਯੇਨ, ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇਨ ਚ ਤਿਵਿਧੋ ਸਮਾਧਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਚ ਸਮਾਧਿਤ੍ਤਯਾਪਦੇਸੇਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਪਞ੍ਚਕਨਯੋ ਆਗਤੋ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਟੀ. ੧.੩੮) ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਨਾਮਂ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਆਗਮਨਂ, ਤਤੋ ਆਗਮਨਤੋ.ਸਗੁਣਤੋਤਿ ਸਰਸਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਤੋ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਪਠਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨਤ੍ਤਾਕਾਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਅਸੁਞ੍ਞਤਤ੍ਤਕਾਰਕਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਕਟ੍ਠਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਯਾਥਾਵਤੋ ਗਹਣਤੋ. ਨਨੁ ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਗੁਣਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤਾ, ਨ ਆਗਮਨਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ ਨਾਮਲਾਭੇ, ਨ ਪਨ ਨਾਮਦਾਨੇਤਿ ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਕਥਾ ਨਾਮ ਪਰਿਯਾਯਕਥਾ, ਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਾ ਵਿਯ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਨ ਕੋਚਿ ਦੋਸੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਸਗੁਣਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਨਾਮਲਾਭੇ ਸਙ੍ਕਰੋ ਹੋਤਿ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਨ੍ਤਰਲਾਭਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਆਗਮਨਤੋ ਪਨ ਨਾਮਲਾਭੇ ਸਙ੍ਕਰੋ ਨਤ੍ਥਿ ਨਾਮਨ੍ਤਰਲਾਭਾਭਾਵਤੋ, ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਪਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾਰਕਕਿਲੇਸਾਭਾਵਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਗ੍ਗਾਹਕਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ ਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਂ ਲਭਤੀਤਿ. ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਤ੍ਤਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਂ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ –

‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭਾਵੇਹਿ, ਮਾਨਾਨੁਸਯਮੁਜ੍ਜਹ;

ਤਤੋ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ, ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਚਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੩੪੪; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੧੨);